Mery Spolsky  Gruba Chuda Mądra Głupia Wydawnictwo Wielka Litera, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Życie nas kocha „Żaden fragment tej książki nie może być wykorzystywany do szkolenia systemów sztucznej inteligencji.” Jak byk tak stoi w kolofonie (pewnie wiecie, co to jest?) „Grubej Chudej Mądrej Głupiej”. Szkoda! Dowolny algorytm AI, nakarmiony „kontentem” dziełka Mery Spolsky, szybko zwariowałby niec...

Antonio Scurati  M Koniec i początek Przełożyła Alina Pawłowska–Zampino Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2026 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Wielka ucieczka Więcej o Mussolinim przeczytać się nie da… Bez obrzydzenia na pewno. I w najbliższej dającej się przewidzieć przyszłości. Ja przynajmniej mam dość. Chciałem tylko dociągnąć lekturę Scuratiego do tego momentu, gdy na mediolańskim Piazzale Loreto, na stalo...

Moa Berglöf, Joakim Zander  Sztab Przełożył Maciej Muszalski Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2026 Rekomendacja: 3/7 Ocena okładki: 3/5 Dobrze, dobrze być cysorzem, choć to świnia i krwiopijca… Szwedzkie tradycje równoległego „tajnego państwa” żywotne są zarówno w rzeczywistości, jak i w literaturze. Kulminacja zainteresowania opinii publicznej tą podwójną naturą demokracji w królestwie nadeszła oczywiście w dobi...

Richard Flanagan  Pytanie numer siedemPrzełożył Maciej ŚwierkockiWydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 3/5 Diabeł tasmański dobrze się ma… Niepozorna i z tego pozoru nudna, ale bodajże najciekawsza z książek tegorocznego sezonu – do tego wymykająca się heroicznie wszelkim próbom zakwalifikowania gatunkowego. Skądinąd zupełnie niepotrzebnego, bo przecież wiadomo, że literatura jest albo dobr...

Michał Rusinek  Literatura od podszewki. Teorie pisania Wydawnictwo Znak, Kraków 2026 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 3/5 Milion małp uczy się pisać… Czy można nauczyć się pisać prozę? Albo poezję czy może dramat? I to przychodząc z ulicy – na tak zwanym surowym korzeniu? Nie można – jestem o tym (najgłębiej jak się da) przekonany. Wydaje się jednak, iż przeczą temu przekonaniu tysiące rozsianych po całym globie...

Bill Clinton, James Patterson   Pierwszy Dżentelmen Przełożył Maciej Szymański Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 3/5 Z otchłani Białego Domu Wychwalałem już w tym miejscu talent literacki Williama Jeffersona Clintona, 42. prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej – a to za dwa popularne thrillery polityczne: „Gdzie jest prezydent?” (opisany w tym blogu 6 lutego 2019 roku) i „Córka ...

Eduardo Mendoza  Trzy zagadki dla Organizacji Przełożył Tomasz Pindel Wydawnictwo Znak litera nova, Kraków 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 3/5 Tajemnice Barcelony Kto nigdy nie czytał żadnego Mendozy, sam sobie wyrządza krzywdę… Autora tego bowiem znać trzeba i wypada – a to z uwagi na jego osobność (a zarazem osobliwość) w literaturze hiszpańskojęzycznej. Ekstrawagancja to drugie imię tego hiszpańskiego nestora (...

Carlo Fruttero & Franco Lucentini  Cienie TurynuPrzełożyła Barbara SosnowskaWydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4/7Ocena okładki: 3/5 Terror kamiennego fiuta Konwencjonalne i w gruncie rzeczy trochę zbyt proste (ale na szczęście nie prostackie), tudzież uroczo staroświeckie. No cóż – tekst obyczajowo-kryminalnej powieści „La donna della domenica” Fruttera i Lucentiniego – dwóch piemonckich (czyli tury...

Zadie Smith  Żywa i martwa Przełożył Justyn Hunia Wydawnictwo Znak, Kraków 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Cóżeś ty najlepszego uczynił, Michale z Montaigne? Sztuka (i przymus) zajmującego pisania esejów nieprędko zniknie za horyzontem intelektualnym ludzkości. Nawet w epoce krótkich tweetów w mediach społecznościowych i w nadchodzącym wieku ciemnym panoszenia się tzw. sztucznej inteligencji i jej tzw. algorytmów (...

Jerzy Illg  Zjazd do zajezdni Wydawnictwo Znak, Kraków 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Przypadki i gadki pokątnego fabrykanta książek Każdego jako tako obytego ze słowem i technologią pisania raz w życiu (raczej u schyłku niż na początku) nawiedza chęć przemożna spreparowania – pod hasłem: „może teraz ja!” – księgi egzystencjalnej, summy eksperiencyjnej, listy chwały i przewag intelektualnych, towarzyskic...

William Marx  Lato z Don Kichotem Przełożyła Agata Kozak Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Powiększanie wyobraźni Jeśli macie już w osobistym dorobku czytelniczym bliskie spotkanie z bohaterem arcydzieła (numer jeden na wszechglobalnej liście wszech czasów) Cervantesa (to pytanie retoryczne; powinniście mieć od dawna!), książeczka Marxa będzie jak ostra punktowa latarka, wydobywająca ...

Darko Cvijetić  To za dużo dla mnie Przełożyła Dorota Jovanka Cirlić Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Jak rekrutuje Zło? Mam problem z tym dziełkiem Cvijetica – i nie chodzi tu o trudność czy zgoła niemożliwość lektury – to raczej problem z definicją, usytuowaniem gatunkowym, przyporządkowaniem do zbioru tekstów o podobnej proweniencji czy wyczuwalnych zmysłowo tudzież rozumow...

Nie wymiękaj
kryminał , thriller sensacyjny / 7 lipca 2025

Stephen King Nie wymiękajPrzełożył Tomasz WiluszWydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa 2025 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 3/5 Suki kontra Psychole Kingów jest dwóch – obaj doskonali. Pierwszy pisze klasyczne „straszydła” – horrory z silnym pierwiastkiem metafizycznym, drugi jest autorem thrillerów o zdecydowanym nachyleniu kryminalno-politycznym, nieco socjologizujących i nad wyraz realistycznych. Obaj mają d...

Operacja Neptun
monografia historyczna / 27 czerwca 2025

Craig Symonds  Operacja NeptunPrzełożyli Łukasz Witczak, Jerzy Wołk-Łaniewski Wydawnictwo Znak Horyzont, Kraków 2025 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Najtrudniejsze są powroty… Wystarczy powiedzieć: D-Day, a strumień skojarzeń staje się oczywisty… Poranek 6 czerwca 1944 roku – w Normandii ląduje desant angloamerykański na pięciu plażach o kryptonimach Utah, Omaha, Gold, Juno i Sword. Ponad 600 tysięcy...

Końce światów
reportaż gonzo / 22 czerwca 2025

Ziemowit Szczerek  Końce światów Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025 Rekomendacja: 2/7 Ocena okładki: 3/5 Końca świata nie ma i nie będzie… Kąt globu, w którym aktualnie przebywamy, Matce Naturze udał się – ale nienadzwyczajnie… Zresztą popatrzcie sami: góry co do zasady mniejsze niż gdzie indziej, rzeki też nie za bardzo – poza Dnieprem i Dunajem karłowate jakieś, lasy rachityczne, pola nudne, miasta ku...

Strach o suwerenność. Nowa polska polityka

Jarosław Kuisz  Strach o suwerenność.Nowa polska politykaPrzełożył Tomasz BierońWydawnictwo Znak, Fundacja Kultura Liberalna, Kraków 2025 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 4/5 Stres pourazowy? Obawa Polaków przed utratą Polski jest dzisiaj dość masywnym składnikiem zbiorowej świadomości – może nawet bardziej ważkim niż utrata pracy, zdrowia i majątku w wymiarze jestestwa indywidualnego. Możliwa – aczkolwiek znacz...

Opowiadania zebrane. Tom I

Sławomir Mrożek  Opowiadania zebrane. Tom IWydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2025 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 W oparach absurdu Czysty „Mrożek”, w stanie krystalicznym, idealnym do studiowania pod kierunkiem fachowca i do bardziej samodzielnych prac badawczych – a poza tym do lektur przyjemnych i pożytecznych… Sam kilkakrotnie przy różnych okazjach edytorskich, które miałem zaszczyt rekomendować, podej...

Sansara

Patrick Deville  Sansara Przełożył Jan Maria Kłoczowski Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2025 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 4/5 Reinkarnacja Panduranga Podróż jest snem. Nie cała i nie zawsze, ale jednak jest przedsięwzięciem onirycznym. Zwłaszcza ta całożyciowa, w kole sansary, czyli reinkarnacji, której kolejne fazy są uzależnione od bilansu dobrych i złych uczynków, których dopuszczamy się w każdym z kolej...

Null
proza wojenna / 17 kwietnia 2025

Szczepan Twardoch  Null Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2025 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 3/5 W bezpośredniej styczności z n-plem…   „Forteca Bachmut, wsie debiły s nami tut”(szydercza przeróbka kiczowatej,heroicznej pieśni wojennej) I znów jesteśmy na wojnie. W Ukrainie – bo gdzieżby… Ale to nie taka sama wojna, co u Kurkowa, którego lekturę (nie bez powodu ze ściśniętym sercem; a późniejsze wydar...

Śmiejący się pies

Krzysztof Varga  Śmiejący się pies Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Najlepszy przyjaciel człowieka Miał się śmiać (jeżeli psy w ogóle to potrafią), tymczasem ten Ziutek z okładkowego zdjęcia – choć ma niebieskie, krotochwilne obwódki wokół oczu i klaunowską kropę na nosie – smutny jest niemożebnie, jakby zdziwiony i zrezygnowany (jeżeli psy w ogóle to potrafią). I tak t...

Ostatni pisarz

Marek Krajewski  Ostatni pisarz Wydawnictwo Znak, Kraków 2024 Rekomendacja: 2/7Ocena okładki: 3/5 Na tropie tożsamości, czyli trubadur w oktagonie Międzygatunkowa wędrówka autora w poszukiwaniu nowej nyży, w której można by się umościć i karierę bez perturbacji kontynuować – trwa. I dzieje się coraz bardziej nerwowo tudzież chaotycznie. Nawet jeśli ruchy są zaplanowane, wyglądają źle, zgoła desperacko – a rez...

Wicher wojny. Militarna historia II wojny światowej
historia , monografia historyczna / 28 marca 2025

Andrew Roberts Wicher wojny. Militarna historia II wojny światowej Przełożyli Władysław Jeżewski, Grzegorz Woźniak Wydawnictwo Znak Horyzont, Kraków 2025 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 3/5 Kto to przegrał: Hitler czy Niemcy? Opisywanie, odnajdywanie przyczyn, wyliczanie skutków i strat oraz krytyczne analizowanie już to całości, już to tragicznych, dramatycznych, heroicznych (albo nawet tylko interesujących w sensie poz...

Prawda

Igor Brejdygant  Prawda Wydawnictwo Znak, Kraków 2025 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 2/5 Strzelanka? Niekoniecznie… Nic na to nie poradzę: lubię Brejdyganta i mam skłonność do wybaczania mu tego i owego, bo wiem, że w zamian otrzymam (jak zawsze) gęstą prozę z finezyjnie skonstruowaną, soczystą intrygą, z zaskakującym i nieoczywistym finałem. Lubię, gdy w grę wchodzą pomysły fabularne z piekła rodem i toczÄ...

Tu i tam
felietonistyka / 9 marca 2025

Hubert Klimko-Dobrzaniecki  Tu i tam Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2025 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Nasz delegat w podróży Klimko-Dobrzaniecki – którego i tak mimo wszystko uważam za jednego z pięciu najważniejszych prozaików tudzież eseistów (zdefiniowanych prowizorycznie jako mężczyźni; kobiety grają w innej, wyższej kategorii) współcześnie żyjących i piszących po polsku (na żądanie reszta naz...

Dziennik czasu wojny

Andriej Kurkow  Dziennik czasu wojny Przełożyła (z angielskiego?)Anna Esden-Tempska Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 5/5 Nadzieja – towar deficytowy… Ze ściśniętym sercem zabrałem się do lektury „Dziennika czasu wojny” Kurkowa. Bo wojna nagle, z dnia na dzień, zmieniła się w niezdefiniowany, chaotyczny, nieprzewidywalny i woluntarystyczny koszmar geopolityczny! Gdy piszę te słowa, akurat mija dokładnie trzeci...

Łódź. Ziemia wymyślona
esej historyczny , esej literacki , gawęda / 21 lutego 2025

Błażej Ciarkowski  Łódź. Ziemia wymyślona Grupa Wydawnicza Foksal – wydawnictwo wab, Warszawa 2024 Rekomendacja: 2/7 Ocena okładki: 4/5 Kręć się, kręć wrzeciono, gnaj, czółenko, gnaj… Gdy cię ogarną gorączka i chuć, Rodaku – wymyśl sobie Łódź! (a od razu ci wszystko opadnie…) (taki sobie slogan ku przestrodze) Ciśnie mi się na klawiaturę jedno tylko słowo: gawęda. I to w znaczeniu bardzo ścis...

Zamek Sinobrodego. Terra Alta III
proza obca , thriller sensacyjny / 12 lutego 2025

Javier Cercas  Zamek Sinobrodego.Terra Alta III Przełożył Adam Elbanowski Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2024 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 3/5 Amok w tunelu Trzecia część wieloksięgu Javiera Cercasa „Terra Alta” nie jest już kryminałem w sensie ścisłym. Ale w zamian wyposażona jest we wszelkie atrakcyjne atrybuty thrillera sensacyjnego (z akcentami obyczajowymi tudzież społecznymi). Tego się w zasadzie spo...