Mery Spolsky  Gruba Chuda Mądra Głupia Wydawnictwo Wielka Litera, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Życie nas kocha „Żaden fragment tej książki nie może być wykorzystywany do szkolenia systemów sztucznej inteligencji.” Jak byk tak stoi w kolofonie (pewnie wiecie, co to jest?) „Grubej Chudej Mądrej Głupiej”. Szkoda! Dowolny algorytm AI, nakarmiony „kontentem” dziełka Mery Spolsky, szybko zwariowałby niec...

Antonio Scurati  M Koniec i początek Przełożyła Alina Pawłowska–Zampino Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2026 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Wielka ucieczka Więcej o Mussolinim przeczytać się nie da… Bez obrzydzenia na pewno. I w najbliższej dającej się przewidzieć przyszłości. Ja przynajmniej mam dość. Chciałem tylko dociągnąć lekturę Scuratiego do tego momentu, gdy na mediolańskim Piazzale Loreto, na stalo...

Moa Berglöf, Joakim Zander  Sztab Przełożył Maciej Muszalski Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2026 Rekomendacja: 3/7 Ocena okładki: 3/5 Dobrze, dobrze być cysorzem, choć to świnia i krwiopijca… Szwedzkie tradycje równoległego „tajnego państwa” żywotne są zarówno w rzeczywistości, jak i w literaturze. Kulminacja zainteresowania opinii publicznej tą podwójną naturą demokracji w królestwie nadeszła oczywiście w dobi...

Richard Flanagan  Pytanie numer siedemPrzełożył Maciej ŚwierkockiWydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 3/5 Diabeł tasmański dobrze się ma… Niepozorna i z tego pozoru nudna, ale bodajże najciekawsza z książek tegorocznego sezonu – do tego wymykająca się heroicznie wszelkim próbom zakwalifikowania gatunkowego. Skądinąd zupełnie niepotrzebnego, bo przecież wiadomo, że literatura jest albo dobr...

Michał Rusinek  Literatura od podszewki. Teorie pisania Wydawnictwo Znak, Kraków 2026 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 3/5 Milion małp uczy się pisać… Czy można nauczyć się pisać prozę? Albo poezję czy może dramat? I to przychodząc z ulicy – na tak zwanym surowym korzeniu? Nie można – jestem o tym (najgłębiej jak się da) przekonany. Wydaje się jednak, iż przeczą temu przekonaniu tysiące rozsianych po całym globie...

Bill Clinton, James Patterson   Pierwszy Dżentelmen Przełożył Maciej Szymański Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 3/5 Z otchłani Białego Domu Wychwalałem już w tym miejscu talent literacki Williama Jeffersona Clintona, 42. prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej – a to za dwa popularne thrillery polityczne: „Gdzie jest prezydent?” (opisany w tym blogu 6 lutego 2019 roku) i „Córka ...

Eduardo Mendoza  Trzy zagadki dla Organizacji Przełożył Tomasz Pindel Wydawnictwo Znak litera nova, Kraków 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 3/5 Tajemnice Barcelony Kto nigdy nie czytał żadnego Mendozy, sam sobie wyrządza krzywdę… Autora tego bowiem znać trzeba i wypada – a to z uwagi na jego osobność (a zarazem osobliwość) w literaturze hiszpańskojęzycznej. Ekstrawagancja to drugie imię tego hiszpańskiego nestora (...

Carlo Fruttero & Franco Lucentini  Cienie TurynuPrzełożyła Barbara SosnowskaWydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4/7Ocena okładki: 3/5 Terror kamiennego fiuta Konwencjonalne i w gruncie rzeczy trochę zbyt proste (ale na szczęście nie prostackie), tudzież uroczo staroświeckie. No cóż – tekst obyczajowo-kryminalnej powieści „La donna della domenica” Fruttera i Lucentiniego – dwóch piemonckich (czyli tury...

Zadie Smith  Żywa i martwa Przełożył Justyn Hunia Wydawnictwo Znak, Kraków 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Cóżeś ty najlepszego uczynił, Michale z Montaigne? Sztuka (i przymus) zajmującego pisania esejów nieprędko zniknie za horyzontem intelektualnym ludzkości. Nawet w epoce krótkich tweetów w mediach społecznościowych i w nadchodzącym wieku ciemnym panoszenia się tzw. sztucznej inteligencji i jej tzw. algorytmów (...

Jerzy Illg  Zjazd do zajezdni Wydawnictwo Znak, Kraków 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Przypadki i gadki pokątnego fabrykanta książek Każdego jako tako obytego ze słowem i technologią pisania raz w życiu (raczej u schyłku niż na początku) nawiedza chęć przemożna spreparowania – pod hasłem: „może teraz ja!” – księgi egzystencjalnej, summy eksperiencyjnej, listy chwały i przewag intelektualnych, towarzyskic...

William Marx  Lato z Don Kichotem Przełożyła Agata Kozak Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Powiększanie wyobraźni Jeśli macie już w osobistym dorobku czytelniczym bliskie spotkanie z bohaterem arcydzieła (numer jeden na wszechglobalnej liście wszech czasów) Cervantesa (to pytanie retoryczne; powinniście mieć od dawna!), książeczka Marxa będzie jak ostra punktowa latarka, wydobywająca ...

Darko Cvijetić  To za dużo dla mnie Przełożyła Dorota Jovanka Cirlić Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2026 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Jak rekrutuje Zło? Mam problem z tym dziełkiem Cvijetica – i nie chodzi tu o trudność czy zgoła niemożliwość lektury – to raczej problem z definicją, usytuowaniem gatunkowym, przyporządkowaniem do zbioru tekstów o podobnej proweniencji czy wyczuwalnych zmysłowo tudzież rozumow...

Z biegiem dni. Pamiętnik minionego roku

Z biegiem dni.Pamiętnik minionego roku Wydawnictwo Literackie, Kraków 2024 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Ustosunkować się do życia – w rękopisie „Albert, wychodzimy!”(Maks Paradys do Alberta Starskiego w jednej ze scen „Seksmisji” Juliusza Machulskiego) No i wyszedł… Ale sam – i na zawsze. Dlaczego? Bo Matka Natura tak to urządziła – wszystkich powołuje, a potem odwołuje. Odwołani wychodzą. A...

Kamienne miasto

Mariolina Venezia  Kamienne miasto Przełożył Krzysztof Żaboklicki Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2024 Rekomendacja: 3/7 Ocena okładki: 3/5 Tropem niedużej perfekcjonistki No cóż, nawet na pojemnym i chłonnym rynku rozrywki kryminalnej ulokowanie (z sukcesem) nowego cyklicznego bohatera powieściowej serii nie jest przedsięwzięciem łatwym. Ale Mariolina Venezia ani nie kalkulowała zysków i strat, ani nie zastanawiał...

Powiedzmy, że Piontek
proza polska / 27 lipca 2024

Szczepan Twardoch  Powiedzmy, że Piontek Wydawnictwo Literackie, Kraków 2024 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Może już lepiej nic nie mówmy… Piontek to na Śląsku nazwisko symboliczne, a właściwie nawet legendarne. Był sobie bowiem w latach 60. i 70. ubiegłego wieku niejaki Alojz Piontek – hajer, który fedrował na kopalni „Rokitnica” w Zabrzu. 23 marca 1971 roku w chodniku na głębokości 780 metrów P...

Rzeka dzieciństwa

Andrzej Stasiuk  Rzeka dzieciństwa Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2024 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Płynie, wije się rzeczka jak błękitna wstążeczka… Taki lekko spleśniały suchar mi się przypomniał: – Gdzie leży granica między hobby a zajobem? – Na Bugu… Na tej rzece, zdaniem wielu, leży też granica między Europą a Azją. Mentalna, emocjonalna – w tej mierze mówią, że na pewno. Kult...

Uwolniona

Igor Brejdygant  Uwolniona Wydawnictwo Znak, Kraków 2024 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 3/5 Marzenie ściętej głowy… Kamandir Antonio zdemaskowany jako agent GRU. Nic takiego jeszcze się nie wydarzyło. I być może się nie wydarzy. Pewnie nie… Ale brzmi pięknie – co przyznaję bez szczególnego oporu, ale i bez satysfakcji. Pod tym bowiem względem rzeczywistość bardziej jest kulejąca. Ale literatura? Ba,...

Głupie ptaki Polski

Marek Maruszczak Głupie ptaki Polski Wydawnictwo Znak, Kraków 2024 Rekomendacja: 3/7 Ocena okładki: 4/5 Lata ptaszek po ulicy… Długo zastanawiałem się po lekturze, dla kogo właściwie jest ta książka? To znaczy wróć – jest dla wszystkich, którzy posiedli umiejętność czytania, a procesowi ich oddawania się lekturze nie czyni przeszkód ani religia, ani zanikający organ wzroku. Ale nie sposób nie zauważyć, iż ...

Homelands. Historia osobista Europy

Timothy Garton Ash Homelands. Historia osobista Europy Przełożył Bartłomiej Pietrzyk Wydawnictwo Znak Horyzont, Kraków 2024 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 3/5 Uwiedzenie, uprowadzenie, uratowanie… Urodziłem się w Europie roku pańskiego (używam tej formuły, albowiem zostałem regularnie ochrzczony i wprowadzony do wspólnoty kościoła katolickiego, chociaż dziś się do niczego takiego nie poczuwam) tysiąc dziewięć...

Złodziej sztuki

Michael Finkel Złodziej sztuki Przełożyła Maria Borzobohata-Sawicka Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2024 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 3/5 Fatalne zauroczenie? Psychiatrzy i psychologowie zameldowali niedawno, że odkryli nową jednostkę chorobową: coś w rodzaju kulturoholizmu, czyli nałogowego „konsumowania” wytworów kultury i dzieł sztuki, ale mającego nieco inny przebieg i inne objawy niż zwyczajne uzależnienie. Jes...

Ostrygi i kamienie. Opowieść o Normandii, Bretanii i Pikardii

Krzysztof Varga  Ostrygi i kamienie. Opowieść o Normandii,Bretanii i Pikardii Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2024 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 4/5 Smutek trupików… Mój ulubiony hipopotam Varga porzucił wreszcie swe ziemnowodne legowisko i panujące w nim obyczaje, w drogę się udając przez krainy nieoczywiste. Aczkolwiek realne i w sumie nieodległe. Dlaczego hipopotam? A, to już musicie przeczytać „Dziennik hipopo...

Flirt z Paralipomeną

Jan Gondowicz Flirt z Paralipomeną Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2024 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 4/5 Pocotokomu – czyli małpa z brzytwą (Ockhama) Paralipomena to po grecku rzeczy, zdarzenia, osoby, okoliczności bądź zjawiska pominięte (bo niepotrzebne). Ma to pojęcie zastosowanie w całym obszarze działalności ludzkiego gatunku, ale w bardziej ścisłym sensie – tam, gdzie następuje werbalizacja, czyli proces zamiany...

Słowo honoru
thriller sensacyjny / 20 czerwca 2024

Marek Krajewski  Słowo honoru Wydawnictwo Znak, Kraków 2024 Rekomendacja: 4/7 Ocena okładki: 3/5 Długie pożegnanie… Czy natolińczycy z puławianami wdali się tylko w spór ideologiczny, owocujący tu i ówdzie (ale ubocznie…) jakimiś konsekwencjami materialnymi i ofiarami personalnymi? Czy prowadzili pełnoskalową wojnę o władzę i wpływy w państwie – wojnę brutalną, w której jeńców nie brano, a wroga (j...

Pandemia populistów

Wojciech Sadurski  Pandemia populistów Przełożyła z angielskiego Anna Wójcik Wydawnictwo Znak, Kraków 2024 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 3/5 Gęby za lud krzyczące… Gdy podaż głupoty i kłamstwa w przestrzeni publicznej rośnie – jak zachowuje się popyt? No cóż, nie maleje… Wprost przeciwnie: też rośnie, nadążając za rozkwitającą podażą – często nawet takową wyprzedzając. Głupota i kłam...

Nadchodząca fala

Mustafa Suleyman, Michael Bhaskar  Nadchodząca fala Przełożył Justyn Hunia Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2024 Rekomendacja: 5/7 Ocena okładki: 3/5 Chatbot je ciastko Przewiduję, że niebawem w zglobalizowanym świecie będzie musiała powstać całkiem nowa, chroniona ściśle przed penetracją (a z powodu reżimów tej ochrony – w pewnym sensie autarkiczna), międzynarodowa organizacja pożytku publicznego, którą powinno ...

Alfabet polifoniczny

Tomasz Jastrun Alfabet polifoniczny Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2024 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 2/5 Pępizm nasz niepowszedni Lubię takie książki… W miarę bezczelne, minoderyjne (popatrzcie na okładkę tej książeczki!), narcystyczne, kabotyńskie, plotkarskie ponad przyzwolenie (naciągnięte, bo formuła tzw. alfabetu – twórczo sprokurowana przez Urbana – na to pozwala…), ale przede wszystkim skrywające p...

Dziki Wschód. Transformacja po polsku 1986 – 1993

Michał Przeperski Dziki Wschód. Transformacja po polsku 1986 – 1993 Wydawnictwo Literackie, Kraków 2024 Rekomendacja: 5/7Ocena okładki: 4/5 Gdzie drwa rąbią… Doktor Michał Przeperski, historyk z PAN, autor fenomenalnej biografii Mieczysława F. Rakowskiego, badacz dziejów najnowszych, nie przestaje mnie zadziwiać. Rozmachem, zasięgiem perspektywy badawczej i – last but not least – odwagą. Bo tak jak pewnej...