{"id":99,"date":"2016-05-05T19:50:48","date_gmt":"2016-05-05T17:50:48","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=99"},"modified":"2022-05-11T00:54:39","modified_gmt":"2022-05-10T22:54:39","slug":"dom-rotschildow-prorocy-finansow-1798-1848-tom-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2016\/05\/05\/dom-rotschildow-prorocy-finansow-1798-1848-tom-i\/","title":{"rendered":"Dom Rotschild\u00f3w. Prorocy finans\u00f3w 1798 \u2013 1848. Tom I"},"content":{"rendered":"<h3>Niall Ferguson <img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-415 alignright\" src=\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/rotschild-poziom-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/rotschild-poziom-300x169.jpg 300w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/rotschild-poziom-768x433.jpg 768w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/rotschild-poziom-1024x577.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><br \/>\nDom Rotschild\u00f3w. Prorocy finans\u00f3w 1798 \u2013 1848.<br \/>\nTom I<br \/>\nPrzek\u0142ad: Katarzyna Ba\u017cy\u0144ska-Chojnacka,<br \/>\nPiotr Chojnacki<br \/>\nWydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2016<\/h3>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>rekomendacja: 5\/7<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n<h2><span style=\"color: #3366ff;\">Z\u0142oto toczy si\u0119 w kr\u0105g, z r\u0105k do r\u0105k&#8230;<\/span><\/h2>\n<p>Ten wers z operetkowego (\u201eBaron cyga\u0144ski\u201d Johanna Straussa syna) kupletu niejakiego Sandora Barinkaya, onego\u017c barona, podobno nad wyraz trafnie oddaje zasadniczy mechanizm gospodarki kapitalistycznej (i nie tylko: niekt\u00f3rych innych epok chyba te\u017c&#8230;). To znaczy tak jest w popularnym polskim t\u0142umaczeniu libretta Ignacego Schnitzera, w oryginale niemieckim chodzi o co\u015b innego&#8230;<br \/>\nOwszem \u2013 z\u0142oto (symboliczne upostaciowienie pieni\u0105dza wszelkiej ma\u015bci) kr\u0105\u017cy sobie t\u0119dy i ow\u0119dy, na spos\u00f3b lekko chaotyczny i u\u015bredniony, wyj\u0105wszy jednak miejsca, okazje i czas, gdy ma zwyczaj (i pow\u00f3d) gromadzi\u0107 si\u0119 intensywnie i ponadprzeci\u0119tnie (by nie rzec &#8211; w nadmiarze, bo w nadmiarze nigdy go nie ma!).<br \/>\nJedna z takich okoliczno\u015bci, o konsekwencjach globalnych niemal\u017ce, ma sw\u00f3j prapocz\u0105tek w drugiej po\u0142owie XVIII stulecia na Judengasse, ulicy-osi \u017cydowskiego getta we Frankfurcie (tym nad Menem), w domu \u201ePod Czerwon\u0105 Tarcz\u0105\u201d (Zum roten Schild), gdzie mieszka\u0142a rodzina drobnych kupc\u00f3w, u\u017cywaj\u0105cych naturalnie (a dlaczeg\u00f3\u017cby nie?) nazwiska Rotschild, a z nich pierwszy bardziej znany by\u0142 Mayer Amschel (1744 \u2013 1812) \u2013 handlarz antykwarycznymi monetami, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej wszed\u0142 na rynek jako finansista w bran\u017cy kredyt\u00f3w inwestycyjnych. Pi\u0119ciu syn\u00f3w jego: Amschel, Salomon, Nathan, Carl i Jacob (znany te\u017c jako James) rozproszy\u0142o si\u0119 (ale nie pogubi\u0142o \u2013 wprost przeciwnie: zawi\u0105za\u0142o bratersk\u0105 koalicj\u0119 krwi i z\u0142ota, pod przewodem Nathana&#8230;) po Europie. Zaj\u0119li strategiczne pozycje w Londynie, rodzinnym Frankfurcie, Pary\u017cu, Wiedniu i Neapolu, sfinansowali antynapoleo\u0144sk\u0105 koalicj\u0119, byli bankierami \u015awi\u0119tego Przymierza, dyktowali warunki w\u0142adcom Europy, mieli udzia\u0142y w ka\u017cdej niemal zyskownej awanturze, trzymali \u0142apy na rynku obligacji, na gie\u0142dach, bankach, kolei \u017celaznej, handlu i praktycznie wszystkim, co fors\u0119 przynosi\u0142o (i tak jest do dzi\u015b&#8230;).<br \/>\nFerguson z pasj\u0105 s\u0119dziego \u015bledczego, analityka finansowego tudzie\u017c anatomopatologa (w jednym&#8230;) gromadzi i poddaje obr\u00f3bce wszelkie \u015blady, kt\u00f3re imperium Rotszyld\u00f3w pozostawi\u0142o na Ziemi, a osobliwie w archiwach i innych przybytkach cywilizacji. Rezultat fascynuj\u0105cy \u2013 trzeba tylko do lektury podej\u015b\u0107 bez uprzedze\u0144, zw\u0142aszcza wyzby\u0107 si\u0119 mniemania, \u017ce co\u015b takiego mo\u017ce by\u0107: a) nudne, b) zb\u0119dne, c) prze\u0142adowane szczeg\u00f3\u0142ami nikomu do niczego niepotrzebnymi. Ba, jest dok\u0142adnie odwrotnie! Niestety, na lektur\u0119 trzeba te\u017c mie\u0107 czasu sporo, ale nie wydaje si\u0119, by by\u0142 on stracony. No i b\u0119dzie ci\u0105g dalszy&#8230;<br \/>\n<strong>Tomasz Sas<\/strong><br \/>\n<strong>(5 05 2016)<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niall Ferguson Dom Rotschild\u00f3w. Prorocy finans\u00f3w 1798 \u2013 1848. Tom I Przek\u0142ad: Katarzyna Ba\u017cy\u0144ska-Chojnacka, Piotr Chojnacki Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2016 rekomendacja: 5\/7 ocena ok\u0142adki: 3\/5 Z\u0142oto toczy si\u0119 w kr\u0105g, z r\u0105k do r\u0105k&#8230; Ten wers z operetkowego (\u201eBaron cyga\u0144ski\u201d Johanna Straussa syna) kupletu niejakiego Sandora Barinkaya, onego\u017c barona, podobno nad wyraz trafnie oddaje zasadniczy mechanizm gospodarki kapitalistycznej (i nie tylko: niekt\u00f3rych innych epok chyba te\u017c&#8230;). To znaczy tak jest w popularnym polskim t\u0142umaczeniu libretta Ignacego Schnitzera, w oryginale niemieckim chodzi o co\u015b innego&#8230; Owszem \u2013 z\u0142oto (symboliczne upostaciowienie pieni\u0105dza wszelkiej ma\u015bci) kr\u0105\u017cy sobie t\u0119dy i ow\u0119dy, na spos\u00f3b lekko chaotyczny i u\u015bredniony, wyj\u0105wszy jednak miejsca, okazje i czas, gdy ma zwyczaj (i pow\u00f3d) gromadzi\u0107 si\u0119 intensywnie i ponadprzeci\u0119tnie (by nie rzec &#8211; w nadmiarze, bo w nadmiarze nigdy go nie ma!). Jedna z takich okoliczno\u015bci, o konsekwencjach globalnych niemal\u017ce, ma sw\u00f3j prapocz\u0105tek w drugiej po\u0142owie XVIII stulecia na Judengasse, ulicy-osi \u017cydowskiego getta we Frankfurcie (tym nad Menem), w domu \u201ePod Czerwon\u0105 Tarcz\u0105\u201d (Zum roten Schild), gdzie mieszka\u0142a rodzina drobnych kupc\u00f3w, u\u017cywaj\u0105cych naturalnie (a dlaczeg\u00f3\u017cby nie?) nazwiska Rotschild, a z nich pierwszy bardziej znany by\u0142 Mayer Amschel (1744 \u2013 1812) \u2013 handlarz antykwarycznymi monetami, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej wszed\u0142 na rynek jako&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":102,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[20,26],"tags":[34],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3473,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions\/3473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}