![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/child-adres-20171202-poziom-e1512257099609-300x169.jpg\")
\nAdres nieznany
\nPrzek\u0142ad: Andrzej Szulc, Janusz Ochab
\nWydawnictwo Albatros Sp. z o.o., Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 2\/7<\/strong><\/span> W knajpie zawsze staram si\u0119 usi\u0105\u015b\u0107 plecami do \u015bciany (a przy barze \u2013 z boku), a ju\u017c na pewno nigdy \u2013 ty\u0142em do wej\u015bcia. Nie zostawiam \u015blad\u00f3w w necie, je\u015bli naprawd\u0119 nie musz\u0119. Wierz\u0119 w to, co widz\u0119; je\u015bli mam w\u0105tpliwo\u015bci, nie m\u00f3wi\u0119 nic…Aha, stale nosz\u0119 w kieszeni d\u017cins\u00f3w standardowego \u201eszwajcara\u201d z dopi\u0119tym sprytnym przyrz\u0105dem Leathermana: z no\u017cyczkami, pilnikiem i ma\u0142ymi kombinerkami. No i nigdy si\u0119 nie zg\u0142aszam na ochotnika. Czy to czyni ze mnie samotnego twardziela, mucho maczystowskiego macho? Uchowaj Bo\u017ce! Niech nikt nawet nie wa\u017cy si\u0119 tak pomy\u015ble\u0107… S\u0105 rzeczy (wiele jest takich rzeczy) kt\u00f3rych si\u0119 boj\u0119, bo warto si\u0119 ich ba\u0107. Jedn\u0105 z nich jest w\u0142a\u015bnie taki milcz\u0105cy macho, rozpychaj\u0105cy nawet powietrze wok\u00f3\u0142 siebie. Zw\u0142aszcza gdy stoi po niew\u0142a\u015bciwej (czyli nie po tej samej co ja…) stronie Mocy. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Lee Child Adres nieznany Przek\u0142ad: Andrzej Szulc, Janusz Ochab Wydawnictwo Albatros Sp. z o.o., Warszawa 2017 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Szk\u00f3\u0142ka survivalu dla supersamc\u00f3w i mizogin\u00f3w W knajpie zawsze staram si\u0119 usi\u0105\u015b\u0107 plecami do \u015bciany (a przy barze \u2013 z boku), a ju\u017c na pewno nigdy \u2013 ty\u0142em do wej\u015bcia. Nie zostawiam \u015blad\u00f3w w necie, je\u015bli naprawd\u0119 nie musz\u0119. Wierz\u0119 w to, co widz\u0119; je\u015bli mam w\u0105tpliwo\u015bci, nie m\u00f3wi\u0119 nic…Aha, stale nosz\u0119 w kieszeni d\u017cins\u00f3w standardowego \u201eszwajcara\u201d z dopi\u0119tym sprytnym przyrz\u0105dem Leathermana: z no\u017cyczkami, pilnikiem i ma\u0142ymi kombinerkami. No i nigdy si\u0119 nie zg\u0142aszam na ochotnika. Czy to czyni ze mnie samotnego twardziela, mucho maczystowskiego macho? Uchowaj Bo\u017ce! Niech nikt nawet nie wa\u017cy si\u0119 tak pomy\u015ble\u0107… S\u0105 rzeczy (wiele jest takich rzeczy) kt\u00f3rych si\u0119 boj\u0119, bo warto si\u0119 ich ba\u0107. Jedn\u0105 z nich jest w\u0142a\u015bnie taki milcz\u0105cy macho, rozpychaj\u0105cy nawet powietrze wok\u00f3\u0142 siebie. Zw\u0142aszcza gdy stoi po niew\u0142a\u015bciwej (czyli nie po tej samej co ja…) stronie Mocy. Ale w tym mniemaniu czuj\u0119 si\u0119 troszk\u0119 osamotniony. Miliony facet\u00f3w uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z takim twardzielem, marz\u0105, by nim zosta\u0107 cho\u0107 na dzie\u0144 (z noc\u0105 i obowi\u0105zkow\u0105 dziewczyn\u0105 na raz…). Miliony kobiet by\u0107 mo\u017ce te\u017c marz\u0105. O nim. Jeszcze wi\u0119ksze miliony p\u0142ci obojga…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":876,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[12],"tags":[162],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/874"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":877,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/874\/revisions\/877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\nSzk\u00f3\u0142ka survivalu dla supersamc\u00f3w i mizogin\u00f3w<\/span><\/h3>\n
\nAle w tym mniemaniu czuj\u0119 si\u0119 troszk\u0119 osamotniony. Miliony facet\u00f3w uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z takim twardzielem, marz\u0105, by nim zosta\u0107 cho\u0107 na dzie\u0144 (z noc\u0105 i obowi\u0105zkow\u0105 dziewczyn\u0105 na raz…). Miliony kobiet by\u0107 mo\u017ce te\u017c marz\u0105. O nim. Jeszcze wi\u0119ksze miliony p\u0142ci obojga z przyjemno\u015bci\u0105 (nieco masochistyczn\u0105, bo za w\u0142asne pieni\u0105dze…) \u015bledz\u0105 perypetie twardziela. Dok\u0142adnie sto milion\u00f3w, bo tyle egzemplarzy (w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach) swoich dwudziestu dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek do tej pory sprzeda\u0142 niejaki Lee Child, ameryka\u0144ski autor powie\u015bci sensacyjnych (cho\u0107 w gruncie rzeczy Jim Grant – Anglik z Birmingham, zredukowany dwadzie\u015bcia lat temu manager Telewizji Granada; o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Amerykank\u0105 i wyprowadzi\u0142 do USA).
\nGrant \u2013 Child ju\u017c za pierwszym podej\u015bciem odkry\u0142 i tw\u00f3rczo wyeksploatowa\u0142 pierwsze prawo komercyjnego powodzenia literatury sensacyjnej niewysokiego lotu. Jego mniej fortunnym kolegom doj\u015bcie do tego prawa zabiera lata i wiele chybionych pr\u00f3b; s\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy nigdy si\u0119 nie dowiedz\u0105, jak to si\u0119 robi, nie posmakuj\u0105 sukcesu… A to proste prawo: trzeba wykreowa\u0107 bohatera: atrakcyjnego, w \u017cadnym kawa\u0142ku niepodobnego do kt\u00f3regokolwiek z milion\u00f3w potencjalnych czytelnik\u00f3w: buchalter\u00f3w z przedmie\u015b\u0107, sprzedawc\u00f3w u\u017cywanych samochod\u00f3w, domokr\u0105\u017cnych hydraulik\u00f3w, kelnerek w przydro\u017cnych barach, gotowych na wszystko, zdesperowanych gospody\u0144 domowych, Kt\u00f3re z nich chcia\u0142oby czyta\u0107 o sobie lub kim\u015b bardzo podobnym? Czyli o dupku? Znacie odpowied\u017a: nikt. Dlatego bohater musi by\u0107 KIM\u015a \u2013 niezwyk\u0142ym facetem z ekstremalnymi umiej\u0119tno\u015bciami i mo\u017cliwo\u015bciami. A zarazem bliskim, ca\u0142ym swym jestestwem daj\u0105cym do zrozumienia, \u017ce i ty m\u00f3g\u0142by\u015b\/mog\u0142aby\u015b by\u0107 taki\/taka jak on, gdyby\u015b w stosownej chwili po\u015bwi\u0119ci\u0142\/po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bciwemu szkoleniu…
\nCzy Lee Child wiedzia\u0142 to wcze\u015bniej? A mo\u017ce to by\u0142 przypadek lub przeb\u0142ysk genialnej intuicji? Niewa\u017cne. Grunt, \u017ce powsta\u0142 Jack Reacher, zwolniony w 1997 roku ze s\u0142u\u017cby major Military Police US Army, czyli \u017candarm wojskowy, policjant w kamaszach. O niez\u0142ych kwalifikacjach: 195 centymetr\u00f3w wzrostu, 110 kilogram\u00f3w wagi, dyplom West Point, gromadzone od dziecka (syn oficera marines) do\u015bwiadczenie wojskowe, umiej\u0119tno\u015b\u0107 walki z u\u017cyciem dowolnej broni lub bez niej, przenikliwo\u015b\u0107, pozwalaj\u0105ca wiedzie\u0107 wszystko pi\u0119\u0107 sekund wcze\u015bniej ni\u017c inni. Po odej\u015bciu z \u017candarmerii Jack wyspecjalizowa\u0142 si\u0119 w anonimowej w\u0119dr\u00f3wce. Nie mia\u0142 prawa jazdy, \u017cadnego sta\u0142ego adresu, konta w banku, kart kredytowych, kom\u00f3rki… Na pewno mia\u0142 tylko numer ubezpieczenia spo\u0142ecznego, ale go nie u\u017cywa\u0142. Wyznawa\u0142 zasad\u0119 omnia mea mecum porto; co i tak ogranicza\u0142o si\u0119 do sk\u0142adanej szczoteczki do z\u0119b\u00f3w. Przemieszcza\u0142 si\u0119 z miejsca na miejsce (d\u0142u\u017cej ni\u017c dwa dni nie siedzie\u0107!) z wewn\u0119trzn\u0105 misj\u0105 unikania k\u0142opot\u00f3w, co oczywi\u015bcie oznacza, \u017ce co i rusz si\u0119 w nie pakowa\u0142. Oczywi\u015bcie… Na og\u00f3\u0142 problemy dawa\u0142o si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 przy pomocy og\u00f3lnowojskowego wyszkolenia, dobrze wymierzonego ciosu \u0142okciem i do\u015bwiadczenia policyjnego. Gdy trzeba by\u0142o u\u017cy\u0107 czego\u015b bardziej wyrafinowanego, Lee Child pisa\u0142 o tym ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. A Jack Reacher jest wydajnym bohaterem \u2013 ten \u017candarm przysporzy\u0142 tyle s\u0142awy i pieni\u0119dzy swemu kreatorowi, \u017ce nale\u017cy mu si\u0119 od niego gustowny pomniczek \u2013 mo\u017ce w centrum szkolenia \u017candarmerii w Fort Leonard Wood (Missouri), bo przecie\u017c pozytywnego wp\u0142ywu Jacka Reachera na proces rekrutacji kandydat\u00f3w do tej zaszczytnej, niewdzi\u0119cznej s\u0142u\u017cby tako\u017c lekcewa\u017cy\u0107 nie nale\u017cy. Byleby nie by\u0142 podobny do Toma Cruise’a, kt\u00f3remu zdarzy\u0142o si\u0119 zagra\u0107 Reachera w filmie… Dwa razy a\u017c. I bardzo \u015bmieszne to by\u0142o. Oczywi\u015bcie dla czytelnik\u00f3w Childa, nosz\u0105cych pod powiekami wyimaginowany portret Jacka wed\u0142ug opisu autora… \u017be przypomn\u0119: 195 centymetr\u00f3w wzrostu, 110 kilogram\u00f3w wagi, oczy niebieskie, w\u0142osy blond.
\nAle mniejsza z tym. Oto teraz reacherowcy dostali premi\u0119 od swego ulubionego autora. Tom \u201eAdres nieznany\u201d to dwana\u015bcie opowiada\u0144 (w zasadzie kr\u00f3tkich), ale chwytaj\u0105cych Reachera w fazach jego \u017cycia dot\u0105d nadmiernie nie eksploatowanych: jako czternastolatka w bazie piechoty morskiej na Okinawie (\u201eDrugi syn\u201d), jako siedemnastolatka z erotyczno-policyjnymi przygodami w zaciemnionym Nowym Jorku (\u201eWielki skwar\u201d)… Pozosta\u0142e opowiadanka r\u00f3\u017cnej s\u0105 klasy \u2013 od znakomitej, absurdalnie postmodernistycznej \u201eNowej to\u017csamo\u015bci Jamesa Penneya\u201d po przekombinowane intelektualnie \u201eNocne jastrz\u0119bie\u201d. Ale w sumie opowiadania jak opowiadania; Lee Child umie pisa\u0107, lektura krzywdy nie robi. Wi\u0119c to kwestia wyboru. Twojego wyboru: czytasz albo nie… W obu wariantach szkody wielkiej nie b\u0119dzie.
\nProblem z Childem na czym innym polega. Oto bowiem do \u201eAdresu nieznanego\u201d chytry wydawca do\u0142\u0105czy\u0142 mniejsz\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119, \u0142adnie zaprojektowan\u0105 plastycznie, w por\u0119cznym formacie, zawieraj\u0105c\u0105 \u201eZasady\u201d Jacka Reachera, czyli sporz\u0105dzony z cytat\u00f3w ksi\u0105\u017cek Childa zestaw regu\u0142, przekona\u0144 i przes\u0105d\u00f3w, kt\u00f3rymi w swym osobliwym \u017cyciu (je\u015bli to jeszcze jest \u017cycie) pos\u0142uguje si\u0119 nasz bohater. Mo\u017cna oczywi\u015bcie skwitowa\u0107, \u017ce to literatura jest, a w rzeczywisto\u015bci nikt taki nie istnieje, za\u015b autor nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za to, co kto sobie pomy\u015bli. To prawda. Ale nie by\u0142bym taki pewien… P\u00f3\u0142 biedy, je\u015bli kto\u015b potraktuje to jako mi\u0142e uzupe\u0142nienie do lektur Childa \u2013 w stylu: jak rozumie\u0107 bohatera. Wi\u0119ksza bieda \u2013 gdy uwierzy, \u017ce tak mo\u017cna da\u0107 sobie rad\u0119 w \u017cyciu.
\nUderzaj szybko. I mocno. I zawsze pierwszy. Stawaj plecami do s\u0142o\u0144ca. Oszukuj. D\u017centelmeni, kt\u00f3rzy zachowuj\u0105 si\u0119 przyzwoicie, nikogo niczego nie naucz\u0105. Bo ju\u017c nie \u017cyj\u0105. Najlepsz\u0105 kuracj\u0105 na obola\u0142\u0105 d\u0142o\u0144 po walce na pi\u0119\u015bci jest wzi\u0119cie do r\u0119ki zimnego piwa. Rozbieranie kobiety jest jedn\u0105 z najwi\u0119kszych przyjemno\u015bci \u017cyciowych. Nie uprawiaj seksu w samochodzie \u2013 zwykle s\u0105 na to za ma\u0142e.
\nBardzo dobre… Podr\u0119cznik survivalu dla zdezorientowanych. Lee Child zrobi\u0142 go oczywi\u015bcie, by podbi\u0107 sprzeda\u017c. Ale tkwi w nim co\u015b wi\u0119cej… Mo\u017ce marzenie wiecznego ch\u0142opca, kt\u00f3ry obla\u0142 przyspieszony kurs bycia m\u0119\u017cczyzn\u0105, na\u0142ykawszy si\u0119 przedtem fa\u0142szywych wzor\u00f3w i obietnic? Bo sk\u0105d i dlaczego angolski cywil obra\u0142 tak skomplikowany sztafa\u017c dla swego bohatera? Przecie\u017c wiarygodne wykreowanie faceta z osobliwej ameryka\u0144skiej subkultury militarnej wymaga\u0142o gigantycznego nak\u0142adu pracy przygotowawczej (je\u015bli si\u0119 tego samemu nie prze\u017cy\u0142o…). Taka pieczo\u0142owita, d\u0142ugotrwa\u0142a i wielostronna kreacja to nie tylko oderwany ca\u0142kowicie od osobowo\u015bci jej autora techniczny, wyspekulowany zamys\u0142 \u2013 musi w niej tkwi\u0107 co\u015b wi\u0119cej. Co? T\u0119sknota chocia\u017cby. No c\u00f3\u017c, troch\u0119 si\u0119 nam Child autozdemaskowa\u0142. Co naturalnie w niczym nie umniejsza… Bowiem nadal rzemie\u015blnik z niego doskona\u0142y. Mi\u0142o\u015bnicy przeczytaj\u0105 i tak \u2013 innym za\u015b powiadam: Najlepiej nie podchod\u017a do niczego zbyt powa\u017cnie. Wsiadaj w pierwszy nadje\u017cd\u017caj\u0105cy autobus. Jak si\u0119 domy\u015blacie, to te\u017c zasady Reachera…
\nTomasz Sas
\n(2 12 2017)<\/p>\n
\n