![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/janda-dziennik2-20171127-poziom-300x169.jpg\")
\nDziennik 2003 \u2013 2004
\nWydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span> W zasadzie m\u00f3g\u0142bym powt\u00f3rzy\u0107 wszystko to, co napisa\u0142em w tym blogu o pierwszym tomie \u201eDziennika\u201d (2000 – 2002) Krystyny Jandy \u2013 dok\u0142adnie 30 kwietnia, czyli jakie\u015b siedem miesi\u0119cy temu. S\u0142owo w s\u0142owo, bowiem nadal \u2013 czyli w drugim tomie \u2013 wszystko si\u0119 zgadza. To wci\u0105\u017c bardzo przyjemna, po\u017cyteczna (w sensie og\u00f3lnorozwojowym…) lektura jest. Tyle\u017c do \u015bmiechu, co i do p\u0142aczu. Do pomy\u015blenia… O \u017cyciu oczywi\u015bcie. W tym\u017ce sensie Janda jest wa\u017cna \u2013 tak mniemam \u2013 dla tysi\u0119cy kobiet i m\u0119\u017cczyzn, czytelnik\u00f3w jej bloga na bie\u017c\u0105co (nie po latach, jak na przyk\u0142ad ja, nie przymierzaj\u0105c…). Janda jest jak drogowskaz \u2013 tyle \u017ce poruszaj\u0105cy si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a; wyci\u0105ga\u0107 trzeba kulasy, by za ni\u0105 nad\u0105\u017cy\u0107 i zd\u0105\u017cy\u0107 zobaczy\u0107, jaki w\u0142a\u015bciwie kierunek pokazuje. Nie pokazuj\u0105c w zasadzie, bowiem programowo od\u017cegnuje si\u0119 od wskazywania, jak \u017cy\u0107. Ujawnia tylko, jak \u017cyje ona sama i jej bliscy (jak to si\u0119 robi i dlaczego \u2013 pisa\u0142em poprzednim razem…). S\u0142usznie przecie\u017c przy tym zak\u0142ada, \u017ce nikt nie chce \u017cy\u0107 jak Janda. A mo\u017ce nies\u0142usznie? <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Krystyna Janda Dziennik 2003 \u2013 2004 Wydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2017 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Drogowskaz, kt\u00f3ry ucieka\u0142… W zasadzie m\u00f3g\u0142bym powt\u00f3rzy\u0107 wszystko to, co napisa\u0142em w tym blogu o pierwszym tomie \u201eDziennika\u201d (2000 – 2002) Krystyny Jandy \u2013 dok\u0142adnie 30 kwietnia, czyli jakie\u015b siedem miesi\u0119cy temu. S\u0142owo w s\u0142owo, bowiem nadal \u2013 czyli w drugim tomie \u2013 wszystko si\u0119 zgadza. To wci\u0105\u017c bardzo przyjemna, po\u017cyteczna (w sensie og\u00f3lnorozwojowym…) lektura jest. Tyle\u017c do \u015bmiechu, co i do p\u0142aczu. Do pomy\u015blenia… O \u017cyciu oczywi\u015bcie. W tym\u017ce sensie Janda jest wa\u017cna \u2013 tak mniemam \u2013 dla tysi\u0119cy kobiet i m\u0119\u017cczyzn, czytelnik\u00f3w jej bloga na bie\u017c\u0105co (nie po latach, jak na przyk\u0142ad ja, nie przymierzaj\u0105c…). Janda jest jak drogowskaz \u2013 tyle \u017ce poruszaj\u0105cy si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a; wyci\u0105ga\u0107 trzeba kulasy, by za ni\u0105 nad\u0105\u017cy\u0107 i zd\u0105\u017cy\u0107 zobaczy\u0107, jaki w\u0142a\u015bciwie kierunek pokazuje. Nie pokazuj\u0105c w zasadzie, bowiem programowo od\u017cegnuje si\u0119 od wskazywania, jak \u017cy\u0107. Ujawnia tylko, jak \u017cyje ona sama i jej bliscy (jak to si\u0119 robi i dlaczego \u2013 pisa\u0142em poprzednim razem…). S\u0142usznie przecie\u017c przy tym zak\u0142ada, \u017ce nikt nie chce \u017cy\u0107 jak Janda. A mo\u017ce nies\u0142usznie? Cokolwiek leg\u0142o u podstaw pisania Jandy (pomijaj\u0105c z ostro\u017cno\u015bci eksplikacje, kt\u00f3re ona sama sk\u0142ada…),…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":872,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[113],"tags":[100],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=870"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":873,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870\/revisions\/873"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nDrogowskaz, kt\u00f3ry ucieka\u0142…<\/span><\/h3>\n
\nCokolwiek leg\u0142o u podstaw pisania Jandy (pomijaj\u0105c z ostro\u017cno\u015bci eksplikacje, kt\u00f3re ona sama sk\u0142ada…), ten kontrolowany ekshibicjonizm to przemy\u015blana strategia promocyjna, obliczona na rozbrojenie durnego chamstwa i podgl\u0105dackiej brutalno\u015bci, z jak\u0105 rodacy w\u0142a\u017c\u0105 w \u017cycie swoich idoli. I jeszcze \u017c\u0105daj\u0105, by si\u0119 takowi nie wywy\u017cszali i byli ca\u0142kowicie na us\u0142ugi dla swych \u201esuweren\u00f3w\u201d – bo oni na to p\u0142ac\u0105… Rzekomo. W to wierz\u0105… Taaaa, celebryta jest s\u0142ug\u0105. Wi\u0119c Janda si\u0119 nie uchyla, ale na swoich warunkach jest. No i dobrze jest uzbrojona, bo umie pisa\u0107. Nie tylko dlatego, \u017ce osmotycznie obcuje ca\u0142e dziesi\u0119ciolecia z dobr\u0105 literatur\u0105. Ma sw\u00f3j w\u0142asny przyrodzony talent \u2013 i ju\u017c.
\nAle nie by\u0142oby takiej Jandy bez paru jeszcze innych umiej\u0119tno\u015bci. Przede wszystkim ma ona fenomenalny, absolutny s\u0142uch. Nie w sensie muzycznym naturalnie, ale spo\u0142ecznym, obyczajowym, politycznym czy intymnym zgo\u0142a… Janda s\u0142yszy cz\u0142owieka. Niby nic takiego, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas s\u0142yszy ludzi, gdy ci nadaj\u0105 na wy\u017cszych ni\u017c normalna cz\u0119stotliwo\u015bciach. Gdy ha\u0142asuj\u0105, dopuszczaj\u0105 si\u0119 aberracji, s\u0105 ekstremalni, rozhisteryzowani… Janda s\u0142yszy dodatkowo to, co us\u0142ysze\u0107 najtrudniej: norm\u0119. Cich\u0105, spokojn\u0105, wycofan\u0105, czasem liryczn\u0105, czasem lekko wkurwion\u0105 (w granicach normy oczywi\u015bcie) \u2013 ale zawsze normaln\u0105… Norm\u0119 \u2013 normaln\u0105, czego prawie nikt nie s\u0142ucha. A jak nawet przypadkiem, mimochodem s\u0142yszy, to na pewno nie zapami\u0119tuje. A ona inaczej. S\u0142ucha i pami\u0119ta. Do tego potrafi zapisa\u0107. Po mistrzowsku. Naprawd\u0119, to jest FE-NO-ME-NAL-NE i bez w\u0105tpliwo\u015bci wielce osobliwe…
\nAle to nie wszystko. Mo\u017ce nie dacie mi wiary, lecz pewien jestem, \u017ce opr\u00f3cz tego Janda widzi – nie tam \u017cadnymi metafizycznymi oczyma duszy. Widzi normalnie, w \u015bcis\u0142ym sensie, fizycznym \u2013 soczewka, siatk\u00f3wka, receptory, przetwarzaj\u0105ce \u015bwietlne sygna\u0142y synapsy… Dodatkowo wzmocnione wszystko optyk\u0105 szklan\u0105, \u015bwiat\u0142oczu\u0142ym filmem albo elektronicznym rejestratorem. Tak, Janda fotografuje. Du\u017co, aczkolwiek w zasadzie amatorsko, ale z sensem, jakby by\u0142a pewna, \u017ce kamera z optyk\u0105 to nie jest narz\u0119dzie do rejestrowania obrazu, tylko do my\u015blenia. Pami\u0119tam, jak w \u201eCz\u0142owieku z marmuru\u201d biega\u0142a z uwieszonym na szyi pieru\u0144sko ci\u0119\u017ckim pentaflexem (albo mo\u017ce to pentacon by\u0142…) 6 x 9 z rur\u0105 najmarniej trzysetk\u0105 i jak brawurowo z r\u0119ki robi\u0142a jeszcze ci\u0119\u017cszym bodaj\u017ce arriflexem BL pos\u0105g Radziwi\u0142owicza-Birkuta. Odt\u0105d jako\u015b mi si\u0119 zros\u0142a z obiektywem pod r\u00f3\u017cnymi postaciami i i konfiguracjami.
\nA wi\u0119c umie s\u0142ucha\u0107, dobrze widzi, pisa\u0107 potrafi. I \u017caden z tych talent\u00f3w nie kwitnie osobno. Co\u015b to wszystko skleja… Zaryzykuj\u0119: to intelekt. Rara avis… Niewielu to tak \u0142adnie, skutecznie i elegancko potrafi. Po cz\u0119\u015bci to przypad\u0142o\u015b\u0107 genetyczna \u2013 stosunkowo rzadka kombinacja nukleotyd\u00f3w w \u0142a\u0144cuszku kwasu dezoksyrybonukleinowego. To jest tak samo jak z noszeniem fraka, kapelusza z woalk\u0105 czy zachowaniem przy stole. W zasadzie niewyuczalne… Ale pracy te\u017c w to troch\u0119 trzeba w\u0142o\u017cy\u0107. A w\u0142o\u017cy\u0107 warto. Bo nie do\u015b\u0107 by\u0107 bystrym obserwatorem. Potem trzeba to umie\u0107 przetworzy\u0107. A do tego potrzebne jest porz\u0105dne rzemios\u0142o, dyscyplina intelektualna, sprawno\u015b\u0107. Wyobra\u017ania i imaginacja. Sporo magii. I troch\u0119 przebieg\u0142o\u015bci, mo\u017ce nawet zuchwa\u0142o\u015bci, pewno\u015bci siebie. Niekt\u00f3rzy surowsi nieco od innych krytycy dodaj\u0105, \u017ce i narcyzmu… Bardzo by\u0107 mo\u017ce. Ale z moich obserwacji wynika, \u017ce niekoniecznie. Je\u015bli nie s\u0105 kutymi na cztery \u0142apy zawodowymi wyrobnikami pi\u00f3ra, narcyzi pisz\u0105 z b\u0142\u0119dami. Nie mam tu na my\u015bli wykrocze\u0144 przeciw prawid\u0142om gramatyki i ortografii. Raczej logiki, umiarkowania i przyzwoito\u015bci. I nawigacji… Narcyz zawsze pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej skr\u0119ca ku sobie. A u Jandy tego nie znajdziecie.
\nZa to charakterek i temperament \u2013 a i owszem, na miejscu i na wynos. Ale to nie wada \u2013 raczej zaleta. Natomiast delikatna minoderia od czasu do czasu… Jaki\u015b na\u0142\u00f3g by\u0107 musi. No i te chwyty formalne, \u201epolepszacze\u201d rodem z pensjonarskiego sztambucha, te aforyzmy wielkich my\u015blicieli na pocz\u0105tku ka\u017cdego niemal wpisu dziennego \u2013 te Schopenhauery, Kanty, Spencery, Kierkegaardy, Woltery, Tomasze z Akwinu, Erazmy z Rotterdamu… Pani Krystyno, proponuj\u0119 \u2013 zamiast i raz na zawsze \u2013 brzytw\u0119 Ockhama: nie mno\u017cy\u0107 byt\u00f3w ponad potrzeb\u0119! No i troch\u0119 bardziej zawzi\u0119cie redagowa\u0107.
\nPrzed nami \u2013 je\u015bli si\u0119 klimat definitywnie nie zmieni \u2013 jeszcze par\u0119 tom\u00f3w \u201eDziennika\u201d Jandy. Z lat dla niej trudniejszych: pe\u0142nych zawirowa\u0144, tragedii, komplikacji bolesnych i rozleg\u0142ych, k\u0142opot\u00f3w artystycznych, organizacyjnych i egzystencjalnych. Lecz dzi\u015b nie powiem, czy b\u0119d\u0119 je rekomendowa\u0142. Zas\u00f3b sposobnych do u\u017cycia komplement\u00f3w w moim wokabularzu wydaje si\u0119 bowiem by\u0107 na wyczerpaniu. Je\u015bli uda si\u0119 co\u015bkolwiek zregenerowa\u0107 \u2013 to kto wie? A na razie polecam to, co jest. I jak umiem…
\nTomasz Sas
\n(30 11 2017)<\/p>\n
\n