![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/pilch-ochoty-poziom-300x169.jpg\")
\nCz\u0119\u015b\u0107 2.
\nInne ochoty
\nWydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 5\/7<\/strong><\/span> Druga cz\u0119\u015b\u0107 z Pilchem rozmowy-rzeki Eweliny Pietrowiak (w cywilu re\u017cyserki scen polskich dramatycznych i muzycznych, niezbyt znanej, niezbyt popularnej; ale za to – w sensie istotnym dla tej rozmowy \u2013 jednej z kobiet Pilcha…). Druga \u2013 a w\u0142a\u015bciwie taka, jakby pierwszej nie by\u0142o. Albo wypada\u0142oby co nieco z niej uniewa\u017cni\u0107. Istotna rol\u0119 bowiem w ca\u0142ej historii odegra\u0142 tak zwany mi\u0119dzyczas, czyli hipotetyczna konstrukcja temporalna, oznaczaj\u0105ca czas, jaki up\u0142yn\u0105\u0142 od jednego wydarzenia A do drugiego wydarzenia B, przy czym merytoryczny zwi\u0105zek mi\u0119dzy oboma wydarzeniami mo\u017ce by\u0107 \u015bcis\u0142y, lu\u017any b\u0105d\u017a \u017caden; wa\u017cna jest tylko sekwencja – czyli, by zdarzenia nast\u0119powa\u0142y jedno po drugim… Ergo: ma je oddziela\u0107 czas jaki\u015b, co do d\u0142ugo\u015bci trwania niezdefinowany. To w\u0142a\u015bnie mi\u0119dzyczas. Wedle wyznawc\u00f3w logiki intertemporalnej sam czas w mi\u0119dzyczasie nie musi by\u0107 jednostajny i up\u0142ywa\u0107 liniowo; mo\u017ce by\u0107 rozci\u0105gliwy, zap\u0119tlony, potencjalnie zawracalny lub sam z siebie zawracaj\u0105cy… Przy czym wedle regu\u0142 tej osobliwej logiki sam w sobie mi\u0119dzyczas nie jest istotny. To zaledwie rama; istotne dla logiki intertemporalnej jest bowiem to, co si\u0119 w mi\u0119dzyczasie zdarzy\u0142o i pozostaje z wydarzeniami A i B (oboma \u0142\u0105cznie b\u0105d\u017a z ka\u017cdym z osobna) w zwi\u0105zku \u015bcis\u0142ym, lu\u017anym b\u0105d\u017a \u017cadnym… Tak poj\u0119ta logika intertemporalna znajduje w\u0142a\u015bciwe sobie zastosowanie w analizie narracji dygresyjnej b\u0105d\u017a w\u0142a\u015bnie w rozwa\u017caniach o empirycznych i symbolicznych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach zdarze\u0144 mi\u0119dzyczasowych… Jerzy Pilch w rozmowach z Ewelin\u0105 Pietrowiak Cz\u0119\u015b\u0107 2. Inne ochoty Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2017 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Spod kapelusza w sensie \u015bcis\u0142ym czyli l\u0119ki i pokusy luterskiego synka Druga cz\u0119\u015b\u0107 z Pilchem rozmowy-rzeki Eweliny Pietrowiak (w cywilu re\u017cyserki scen polskich dramatycznych i muzycznych, niezbyt znanej, niezbyt popularnej; ale za to – w sensie istotnym dla tej rozmowy \u2013 jednej z kobiet Pilcha…). Druga \u2013 a w\u0142a\u015bciwie taka, jakby pierwszej nie by\u0142o. Albo wypada\u0142oby co nieco z niej uniewa\u017cni\u0107. Istotna rol\u0119 bowiem w ca\u0142ej historii odegra\u0142 tak zwany mi\u0119dzyczas, czyli hipotetyczna konstrukcja temporalna, oznaczaj\u0105ca czas, jaki up\u0142yn\u0105\u0142 od jednego wydarzenia A do drugiego wydarzenia B, przy czym merytoryczny zwi\u0105zek mi\u0119dzy oboma wydarzeniami mo\u017ce by\u0107 \u015bcis\u0142y, lu\u017any b\u0105d\u017a \u017caden; wa\u017cna jest tylko sekwencja – czyli, by zdarzenia nast\u0119powa\u0142y jedno po drugim… Ergo: ma je oddziela\u0107 czas jaki\u015b, co do d\u0142ugo\u015bci trwania niezdefinowany. To w\u0142a\u015bnie mi\u0119dzyczas. Wedle wyznawc\u00f3w logiki intertemporalnej sam czas w mi\u0119dzyczasie nie musi by\u0107 jednostajny i up\u0142ywa\u0107 liniowo; mo\u017ce by\u0107 rozci\u0105gliwy, zap\u0119tlony, potencjalnie zawracalny lub sam z siebie zawracaj\u0105cy… Przy czym wedle regu\u0142 tej osobliwej logiki sam w sobie mi\u0119dzyczas nie jest istotny. To zaledwie rama; istotne dla logiki intertemporalnej jest bowiem to, co si\u0119 w mi\u0119dzyczasie…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":812,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[20,138],"tags":[143,77],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/810"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=810"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2768,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/810\/revisions\/2768"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nSpod kapelusza w sensie \u015bcis\u0142ym
\nczyli l\u0119ki i pokusy luterskiego synka<\/span><\/h3>\n
\nC\u00f3\u017c zatem zasz\u0142o w mi\u0119dzyczasie? Czyli mi\u0119dzy lutym 2016 roku, gdy to ukaza\u0142a si\u0119 rozmowa Pietrowiak z Pilchem pod tytu\u0142em \u201eZawsze nie ma nigdy\u201d, a wrze\u015bniem 2017 roku, gdy na \u015bwiat wyjrza\u0142y \u201eInne ochoty\u201d? Po pierwsze: recenzenci si\u0119 zdarzyli… Autobiograficzna rozmowa, w zasadzie nawet autodemaskatorska, bole\u015bnie szczera i rozrzutnie bolesna \u2013 jaka\u017c to gratka dla recenzent\u00f3w-moralist\u00f3w, stra\u017cnik\u00f3w bogobojnej prawomy\u015blno\u015bci literatury. A dla zazdro\u015bnik\u00f3w? Daj\u0119 s\u0142owo, \u017ce w tekstach niekt\u00f3rych zazdro\u015b\u0107 czysta (nomen omen) pobrzmiewa\u0142a: on to potrafi\u0142 si\u0119 uwali\u0107 i upodli\u0107 widowiskowo, i jeszcze co\u015b z tego w sensie tw\u00f3rczym wyciska\u0142 \u2013 a ja? A to dupczenie; nawet je\u015bli w po\u0142owie legenda, to i tak se po\u017cy\u0142 \u2013 a ja? Ale to nie wysyp recenzji, wzmianek i rekomendacji jest g\u0142\u00f3wnym zdarzeniem mi\u0119dzyczasu. W pa\u017adzierniku 2016 roku oficyna Znak wyda\u0142a pierwsz\u0105 biografi\u0119 – \u201ePilcha w sensie \u015bcis\u0142ym\u201d Katarzyny Kubisiowskiej (dziennikarki z kr\u0119gu \u201eTygodnika Powszechnego\u201d; rocznik 1971 \u2013 r\u00f3wnie\u017c bliskiej przyjaci\u00f3\u0142ki Pilcha, aczkolwiek erotyczny aspekt blisko\u015bci dookre\u015blony nie zosta\u0142…). To monumentalne (prawie 480 stron z przypisami i indeksami…) dzie\u0142o rzuca Pilcha (z tym, \u017ce raczej jego samego \u2013 jego dzie\u0142a literackiego nie rzuca w og\u00f3le na nic…) na szerokie t\u0142o historyczne, ekonomiczne, geograficzno-etnograficzne, genealogiczne, socjalne, medyczne, religijne i jakie tam jeszcze chcecie, anegdotycznego nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c… Nie wiedzie\u0107 w zasadzie po co… To znaczy wiedzie\u0107, ale w\u0105tpi\u0107 w czysto\u015b\u0107 intencji. Pilch w wykonaniu autorki Kubisiowskiej jawi si\u0119 jako ostry, nieprzejednany, lecz z tym wszystkim weso\u0142y dupcyngier, zawsze w stanie niepe\u0142nej \u015bwiadomo\u015bci, mi\u0119dzy jednym ci\u0105giem a drugim odwykiem wypisuj\u0105cy genialne (nie wiedzie\u0107 czemu takie?) kawa\u0142ki prozatorskie i zab\u00f3jcze felietony na chwa\u0142\u0119 krakowskiego matecznika kultury, cywilizacji i wszystkiego najlepszego…
\nLektura uwa\u017cna Kubisiowskiej podejrzenie we mnie wzbudzi\u0142a istotne, \u017ce w rezultacie niefortunnego zbiegu okoliczno\u015bci Pilch ca\u0142kowicie utraci\u0142 kontrol\u0119 nad post\u0119pkami autorki, a w konsekwencji \u2013 nad dzie\u0142em samym. I zdaje si\u0119, \u017ce nie sta\u0142o instrument\u00f3w prawnych, by akcj\u0119 ca\u0142\u0105 powstrzyma\u0107. W stylu cho\u0107by procesu, jaki Arturowi Domos\u0142awskiemu urz\u0105dzili familianci Kapu\u015bci\u0144skiego za mistrza biografi\u0119…
\nW rezultacie tego wymkni\u0119cia si\u0119 spod nadzoru biografia Kubisiowskiej przyt\u0142acza szczeg\u00f3\u0142ami, z kt\u00f3rych nic nie wynika, epatuje kiczem niezamierzonym, sytuacyjnym (do kt\u00f3rego autorka ma predylekcj\u0119…) i w og\u00f3le na mil\u0119 pachnie ustawk\u0105 \u2013 o tyle niefortunn\u0105, i\u017c Wysokie Ustawiaj\u0105ce Si\u0119 Strony ostatecznie troch\u0119 si\u0119 min\u0119\u0142y w czasie i przestrzeni. Gdyby zatem banerek z rewersu ok\u0142adki – \u201eCa\u0142a prawda o Pilchu\u201d – odczyta\u0107 w retoryce ksi\u0119dza Tischnera, by\u0142aby to raczej \u201eg\u00f3wno prowda\u201d… Wprawdzie g\u00f3wno tyz prowda, ale przecie\u017c jaka\u015b taka… G\u00f3wniana. Rozumiemy wszyscy zatem, \u017ce potrzeba rewizji biografii Pilcha sta\u0142a si\u0119 pal\u0105ca jak cholera. \u201eInne ochoty\u201d by\u0107 mo\u017ce mia\u0142y ci\u0105gn\u0105\u0107 pilchowe w\u0105tki \u0142otrzykowskie, mo\u017ce mia\u0142y by\u0107 apoteoz\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci tw\u00f3rczej, a mo\u017ce \u201etylko\u201d ci\u0105giem dalszym relacji z udanego w sumie \u017cycia. Mo\u017ce… Ale nic z tego. S\u0142u\u017cba mojej prawdzie, tej najmojszej, wa\u017cniejsza.
\nEfekt przeszed\u0142 oczekiwania. Prawdziwa jesie\u0144 patriarchy si\u0119 zrobi\u0142a. Modu\u0142owa konstrukcja rozmowy nakazuje Pilchowi zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w temat \u2013 a to stosunku do malarstwa, a to do muzyki, do fotografii, do jedzenia, do familijnej religii lutera\u0144skiej, do literatury, do domowej biblioteki, manii introligatorskiego oprawiania ksi\u0105\u017cek i laminowania poczt\u00f3wek, kolekcjonowania i noszenia kapeluszy, do zdj\u0119\u0107 i obrazk\u00f3w na \u015bcianach, do j\u0119zyka, technik pisania, do fetyszyzmu tw\u00f3rczego, do poezji, do felietonu… Pietrowiak zmusza Pilcha, by ten uporz\u0105dkowa\u0142 swoje wra\u017cenia, pomys\u0142y, teoryjki, wspomnienia, do\u015bwiadczenia, by szeregami sz\u0142y wedle szar\u017c i specjalno\u015bci \u2013 ku po\u017cytkowi publiczno\u015bci, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem adept\u00f3w literatury. Innymi s\u0142owy: by summa wizerunkowa powsta\u0142a sympatycznego staruszka, gaw\u0119dziarza, kt\u00f3ry za spraw\u0105 iskry bo\u017cej mo\u017ce ma co\u015b ciekawego do powiedzenia. Pietrowiak ma ci\u0119\u017ck\u0105 r\u0119k\u0119 i tylko czasem pilchowskiemu duchowi wiecznego irredentysty udaje si\u0119 wyrwa\u0107 i troch\u0119 zaba\u0142agani\u0107. Ale \u0142atwo mu nie jest. Ani lekko. Zmusza\u0107 si\u0119 do obmy\u015blania i wydalania z siebie aforyzm\u00f3w, komentarzy, gloss, celnych uwag, element\u00f3w wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci (ka\u017cde s\u0142owo pisarza takim elementem jest), fragment\u00f3w teorii, paradoks\u00f3w, cwiszenruf\u00f3w i bon-mot\u00f3w… Katorga. Izba tortur w Starych Kiejkutach. Nawet o felietonistyki uprawianiu Pilch gaw\u0119dzi ogl\u0119dnie, z dala tylko opiewaj\u0105c trudno\u015bci i zasadzki gatunku. On \u2013 felietonowy potw\u00f3r, pierwszy zawodowy zab\u00f3jca felietonistyki polskiej? On, kt\u00f3ry felietonem (okrutnym, morderczym i… s\u0142usznym, jak si\u0119 okaza\u0142o po latach) po\u017car\u0142 si\u0119 na zab\u00f3j z Lemem i swoim w\u0142asnym \u201eTygodnikiem Powszechnym\u201d o Wilka? (Mariusza \u2013 minoderyjnego, kr\u00f3tkotrwa\u0142ego faworyta salonu literackiego…)
\nMimo terroru restrykcyjnej pani Pietrowiak jako\u015b si\u0119 Pilch broni tymi \u201eInnymi ochotami\u201d. Literacko po cz\u0119\u015bci, wizerunkowo \u2013 pe\u0142nymi gar\u015bciami… Stan \u0142agodnego zbaranienia wida\u0107 przystoi ka\u017cdemu drapie\u017ccy w pewnym wieku, po pewnych przej\u015bciach. Nic w tym dziwnego ani uw\u0142aczaj\u0105cego. Tak ju\u017c mamy; to jedna z wa\u017cniejszych praktycznych konsekwencji r\u00f3\u017cnicy p\u0142ci.
\nPilch w ca\u0142ej niemal tw\u00f3rczo\u015bci jest swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 autobiografi\u0105. Ten typ tak po prostu ma. To on sam jest Wis\u0142\u0105, jest starym Kubic\u0105, kotem G\u0142upielokiem (zw\u0142aszcza…), babk\u0105 Czy\u017cow\u0105. Biskupem Wantu\u0142\u0105. Pensjonariuszem bar\u00f3w, m\u0119\u017cczyzn\u0105 licznych kobiet, towarzyszem wiernym znacznego epizodu trwania Matki Natury i Ciotki Historii. Introligatorem \u017cycia, Szalonym Kapelusznikiem, graj\u0105cym kibicem i kibicuj\u0105cym graczem jednocze\u015bnie. Dziewcz\u0119ta i ch\u0142opcy, kochajcie Pilcha tak d\u0142ugo, jak potraficie, Bo Micha\u015bki W., Dehnela albo Twardocha tak pokocha\u0107 nie zdo\u0142acie… Nie ten rozmiar kapelusza.
\nTomasz Sas<\/strong>
\n(12 10 2017)<\/strong><\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"