![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/musso-dziwczyna-poziom-300x169.jpg\")
\nDziewczyna z Brooklynu
\nPrzek\u0142ad: Joanna Pr\u0105dzy\u0144ska
\nWydawnictwo Albatros Sp. z o.o., Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 2\/7<\/strong><\/span> Przyznaj\u0119 z pokor\u0105 i r\u00f3wnie szczerym \u017calem, \u017ce do tej pory niewielkie mia\u0142em poj\u0119cie o istnieniu pana Guillaume’a Musso, a o jego dziele i miejscu w literaturze poj\u0119cie moje by\u0142o jeszcze mniejsze. Dopuszczam nawet my\u015bl zdro\u017cn\u0105, i\u017c wyrz\u0105dzi\u0142em sobie tym \u201ebezpoj\u0119ciem\u201d (ale dodam na usprawiedliwienie: niechc\u0105cy!) jak\u0105\u015b ogromn\u0105 krzywd\u0119 poznawcz\u0105 – niemal\u017ce czarn\u0105 dziur\u0119 sobie sprokurowa\u0142em. Dociera do mnie powoli bezmiar mego intelektualnego nieszcz\u0119\u015bcia: to tak samo, jakbym zabiera\u0142 si\u0119 do pisania monumentalnego eseju o fenomenie kulturowym disco polo i w trakcie przygotowa\u0144 nagle wysz\u0142o na jaw, \u017ce nie wiem, kto to taki Zenek Martyniuk, nie s\u0142ysza\u0142em \u017cadnego przeboju tego gostka (a je\u015bli nawet, to nie kojarz\u0119…) i poj\u0119cia nie mam, \u017ce przez czyje\u015b (chyba kobiece…) oczy zielone oszala\u0142. Nawet nie wiem, czy si\u0119 z tego leczy? A je\u015bli tak \u2013 to czy ambulatoryjnie, czy w zak\u0142adzie zamkni\u0119tym w Choroszczy? Ale co my tu o Zenku M. gaw\u0119dzimy. Revenons \u00e0 nos moutons! <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Guillaume Musso Dziewczyna z Brooklynu Przek\u0142ad: Joanna Pr\u0105dzy\u0144ska Wydawnictwo Albatros Sp. z o.o., Warszawa 2017 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Gra o sumie ujemnej Przyznaj\u0119 z pokor\u0105 i r\u00f3wnie szczerym \u017calem, \u017ce do tej pory niewielkie mia\u0142em poj\u0119cie o istnieniu pana Guillaume’a Musso, a o jego dziele i miejscu w literaturze poj\u0119cie moje by\u0142o jeszcze mniejsze. Dopuszczam nawet my\u015bl zdro\u017cn\u0105, i\u017c wyrz\u0105dzi\u0142em sobie tym \u201ebezpoj\u0119ciem\u201d (ale dodam na usprawiedliwienie: niechc\u0105cy!) jak\u0105\u015b ogromn\u0105 krzywd\u0119 poznawcz\u0105 – niemal\u017ce czarn\u0105 dziur\u0119 sobie sprokurowa\u0142em. Dociera do mnie powoli bezmiar mego intelektualnego nieszcz\u0119\u015bcia: to tak samo, jakbym zabiera\u0142 si\u0119 do pisania monumentalnego eseju o fenomenie kulturowym disco polo i w trakcie przygotowa\u0144 nagle wysz\u0142o na jaw, \u017ce nie wiem, kto to taki Zenek Martyniuk, nie s\u0142ysza\u0142em \u017cadnego przeboju tego gostka (a je\u015bli nawet, to nie kojarz\u0119…) i poj\u0119cia nie mam, \u017ce przez czyje\u015b (chyba kobiece…) oczy zielone oszala\u0142. Nawet nie wiem, czy si\u0119 z tego leczy? A je\u015bli tak \u2013 to czy ambulatoryjnie, czy w zak\u0142adzie zamkni\u0119tym w Choroszczy? Ale co my tu o Zenku M. gaw\u0119dzimy. Revenons \u00e0 nos moutons! Taki to i gieroj z pana Musso… Podobno lider francuskich ranking\u00f3w produkcji literatury w bran\u017cy thriller\u00f3w, krymina\u0142\u00f3w i sensacji (czterna\u015bcie powie\u015bci od debiutu w…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":692,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10,122],"tags":[123],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/689"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=689"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1214,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/689\/revisions\/1214"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nGra o sumie ujemnej<\/span><\/h3>\n
\nTaki to i gieroj z pana Musso… Podobno lider francuskich ranking\u00f3w produkcji literatury w bran\u017cy thriller\u00f3w, krymina\u0142\u00f3w i sensacji (czterna\u015bcie powie\u015bci od debiutu w 2001 roku), lider sprzeda\u017cy, popularno\u015bci i kwot za prawa zbyte producentom filmowym. Tak m\u00f3wi\u0105… Mo\u017ce jestem niegrzecznym \u2013 albo nawet wrednym sukinsynem, ale w tym miejscu gromko pytam \u2013 i co z tego? Musso pisze po francusku, podobnie jak niegdy\u015b Victor Hugo, Marcel Proust, Albert Camus czy dzisiaj Michel Houellebecq. Czy to oznacza, \u017ce nale\u017cy do wsp\u00f3lnoty? Z tymi geniuszami, tytanami s\u0142owa i tysi\u0105cami innych, wielkich nie mniej? Mais non! Ale na wszelki wypadek wzi\u0105\u0142em do r\u0119ki laboratoryjn\u0105 pr\u00f3bk\u0119 dorobku Mussa, by si\u0119 przekona\u0107 intelektualnie i organoleptycznie… I co powiecie? To bardzo poprawne pisarstwo jest! Wprawnie pogmatwane, atrakcyjne fabularnie, bez widocznego wysi\u0142ku opowiedziane, z porcjami zagadek kryminalnych, intryg, spisk\u00f3w, politycznego suspence’u i dreszczyku general purpose \u2013 we w\u0142a\u015bciwych proporcjach. Bowiem Musso to bardzo sprawny rzemie\u015blnik. I tyle…
\n\u201eDziewczyna z Brooklynu\u201d to klasyczna intryga wspinaj\u0105ca si\u0119… Zaczyna si\u0119 w sferach spo\u0142ecznych okupowanych przez zwyk\u0142ych ludzi z klasy \u015bredniej lub ni\u017cszej zgo\u0142a. I czas pewien to pi\u0119tno zwyczajno\u015bci intryga nosi; innymi s\u0142owy: wygl\u0105da jak typowe zdarzenie kryminalne. I tak te\u017c jest traktowane przez si\u0142y utrzymania porz\u0105dku, media i wymiar sprawiedliwo\u015bci. A\u017c tu nagle jaki\u015b dociekliwy (by nie rzec, \u017ce upierdliwy) rzecznik prawdy i przyzwoito\u015bci przekracza (czasem nie\u015bwiadomie!) s\u0142abo widoczn\u0105 (bo arbitraln\u0105…) granic\u0119 bezpiecze\u0144stwa tudzie\u017c interes\u00f3w ludzi z nieco wy\u017cej posadowionych sfer: gangster\u00f3w, polityk\u00f3w, finansist\u00f3w, celebryt\u00f3w (przy czym na og\u00f3\u0142 r\u00f3\u017cnic \u017cadnych mi\u0119dzy nimi nie ma…). W \u015brodku intrygi jak deus ex machina pojawiaj\u0105 si\u0119 czarno odziani, wysoce sprawni fizycznie i zab\u00f3jczo skuteczni profesjonali\u015bci (niczym nind\u017ca…). Gra przenosi si\u0119 na nowy \u201elevel\u201d – z ca\u0142kiem nowymi regu\u0142ami, hierarchiami, warto\u015bciami i porz\u0105dkiem zabijania… Od tego momentu wiadomo, \u017ce rozgrywki nie przetrwaj\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 ni prawda; w najlepszym przypadku wyjd\u0105 z gry tak poobijane, \u017ce przez d\u0142u\u017cszy czas b\u0119d\u0105 nie do u\u017cytku. Wszyscy przegrywaj\u0105 \u2013 suma jest ujemna…
\nPubliczno\u015b\u0107 takie gierki i zagrania uwielbia. Kog\u00f3\u017c bowiem tak na dobr\u0105 spraw\u0119 obchodz\u0105 rozterki duchowe, moralne wpadki, spiski czy cyniczne przekr\u0119ty zwyczajnego wsp\u00f3\u0142rodaka? Ale gdy k\u0142opoty ma celebryta, gwiazdor, polityk \u2013 to inna sprawa. To jest warte tyle, by czas po\u015bwi\u0119ci\u0107 szperaniu w sieci, lekturze tabloid\u00f3w (a potem nawet ksi\u0105\u017cek). Nawet je\u015bli to literacka fikcja, zawsze milej si\u0119 czyta, gdy wielcy tego \u015bwiata spadaj\u0105 ze \u015bwiecznik\u00f3w… Musso to wszystko dobrze wie…
\nZaczyna si\u0119 banalnie. B\u0119d\u0105c m\u0142od\u0105 lekark\u0105 pewna \u015blicznotka z Barbadosu wyznaje prawd\u0119 o swym przesz\u0142ym \u017cyciu narzeczonemu (kt\u00f3ry notabene j\u0105 do tego przymusza, stosuj\u0105c psychiczny szanta\u017c) \u2013 pewnemu pisarzowi, samotnie wychowuj\u0105cemu ma\u0142ego synka. Narzeczony nie wytrzymuje i wychodzi, a dziewczyna znika… M\u0142ody pisarz wesp\u00f3\u0142 z zaprzyja\u017anionym policyjnym emerytem rzuca si\u0119 w wir awanturniczych poszukiwa\u0144, ods\u0142aniaj\u0105cych coraz to nowe zagadki. Zgodnie z regu\u0142\u0105 wspinaj\u0105cej si\u0119 intrygi tajemnice przechodz\u0105 na wy\u017cszy poziom, gdy w grze pojawia si\u0119 niejaki Tad Copeland, republika\u0144ski kandydat na prezydenta USA (fikcyjny, ale wcale nie utkany z mgie\u0142 i niedopowiedze\u0144 \u2013 przeciwnie: bole\u015bnie prawdopodobny…). Szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nie zdradz\u0119 oczywi\u015bcie \u2013 to sobie doczytacie… Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce intryga skr\u0119ca tak (do czego to por\u00f3wna\u0107?- ju\u017c wiem!), jakby jaka\u015b tajna gwardia rzezimieszk\u00f3w na us\u0142ugach Billa Clintona \u201eznikn\u0119\u0142a\u201d Monik\u0119 Lewinsky – razem z jej niezbyt czyst\u0105 niebiesk\u0105 sukienk\u0105 i niedopa\u0142kiem wiadomego cygara. A to wszystko pod kierownictwem genialnej, demonicznej szarej eminencji, na po\u0142y anonimowej, ow\u0142adni\u0119tej nieokie\u0142znan\u0105 \u017c\u0105dz\u0105 w\u0142adzy, zza kulis poci\u0105gaj\u0105cej za sznurki marionetek. Takiej klasy jest fabu\u0142a pana Musso!
\nZ\u0142ego zatem s\u0142owa nie m\u00f3wi\u0119: dobry i poczciwy to rzemie\u015blnik… Ale, jak ka\u017cdy Francuz, ma liczne wady, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych narcyzm intelektualny miejsce okupuje niepo\u015blednie. Jego proza jest na pewnym poziomie, ale w gruncie rzeczy kunsztowno\u015bci\u0105 wywodu i umys\u0142owym szlifem si\u0119 nie zaleca zanadto. No co tu ukrywa\u0107: trywialna jest do b\u00f3lu. Aby temu zaradzi\u0107, Musso wprowadza motta do rozdzia\u0142\u00f3w i g\u0119sto wyw\u00f3d inkrustuje literackimi cytatami, Od Seneki i Racine’a, od Musseta, Balzaka, Victora Hugo, Flauberta i Wilhelma Apolinarego Kostrowickiego po Stiega Larssona, Ernesta Sabato i Murakamiego. Niekt\u00f3re maj\u0105 sens, inne s\u0105 od czapy \u2013 ale w sumie wygl\u0105daj\u0105 jak rezultat zabieg\u00f3w ambitnego grafomana, kt\u00f3ry chcia\u0142by za wszelk\u0105 cen\u0119, by brano go za pierwszorz\u0119dnego erudyt\u0119 \u2013 ba, my\u015bliciela zgo\u0142a…
\nNo i c\u00f3\u017c mniema\u0107 o takim pisarzu? Wybaczy\u0107, przyj\u0105\u0107 z dobrodziejstwem inwentarza. Jak ko\u015b ju\u017c koniecznie musi \u2013 to polubi\u0107. Nawet to jest mo\u017cliwe…
\nTomasz Sas
\n(7 08 2017)<\/p>\n
\n