![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/rhys-bowen-dublin-poziom-300x169.jpg\")
\nDublin, moja mi\u0142o\u015b\u0107
\nPrzek\u0142ad: Joanna Or\u0142o\u015b-Supe\u0142
\nWydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 2\/7<\/strong><\/span> Koncept z kobiet\u0105-detektywem zawsze si\u0119 sprawdza (cho\u0107 niekt\u00f3rzy autorzy, a osobliwie autorki, przesadzaj\u0105 z tym konceptem; nawet bardzo…). Dlatego lektura feministycznych fabu\u0142 kryminalnych jest bezpieczna. Bowiem to na og\u00f3\u0142 dobre teksty (autorzy, z czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 to autorki, bardziej si\u0119 staraj\u0105…), a je\u015bli nawet nie \u2013 to koncept z kobiet\u0105-detektywem potrafi zamaskowa\u0107, przes\u0142oni\u0107, nawet zminimalizowa\u0107 niedostatki (n\u0119dz\u0119 zgo\u0142a!) narracji. Koncept z kobiet\u0105-detektywem ma w sobie jak\u0105\u015b lekko zawoalowan\u0105 tajemnic\u0119, jak\u0105\u015b obietnic\u0119 nie wiadomo dok\u0142adnie czego, ale na pewno z podtekstem \u2013 ju\u017c to seksualnym (wyj\u0105wszy z tego podejrzenia i uwolniwszy uroczy\u015bcie i raz na zawsze nasz\u0105 kochan\u0105 miss Jane Marple), ju\u017c to intelektualnym (przewa\u017cnie \u00e0 rebours \u2013 patrz: blondynki i w og\u00f3le tzw. chmielewszczyzna…). Koncept z kobiet\u0105-detektywem w og\u00f3lno\u015bci dobry, no\u015bny i merkantylny jest dla literatury kryminalnej. Innymi s\u0142owy: jako\u015b si\u0119 czyta i nie\u017ale sprzedaje… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rhys Bowen Dublin, moja mi\u0142o\u015b\u0107 Przek\u0142ad: Joanna Or\u0142o\u015b-Supe\u0142 Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2017 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Old fashioned romans w podminowanej Irlandii Koncept z kobiet\u0105-detektywem zawsze si\u0119 sprawdza (cho\u0107 niekt\u00f3rzy autorzy, a osobliwie autorki, przesadzaj\u0105 z tym konceptem; nawet bardzo…). Dlatego lektura feministycznych fabu\u0142 kryminalnych jest bezpieczna. Bowiem to na og\u00f3\u0142 dobre teksty (autorzy, z czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 to autorki, bardziej si\u0119 staraj\u0105…), a je\u015bli nawet nie \u2013 to koncept z kobiet\u0105-detektywem potrafi zamaskowa\u0107, przes\u0142oni\u0107, nawet zminimalizowa\u0107 niedostatki (n\u0119dz\u0119 zgo\u0142a!) narracji. Koncept z kobiet\u0105-detektywem ma w sobie jak\u0105\u015b lekko zawoalowan\u0105 tajemnic\u0119, jak\u0105\u015b obietnic\u0119 nie wiadomo dok\u0142adnie czego, ale na pewno z podtekstem \u2013 ju\u017c to seksualnym (wyj\u0105wszy z tego podejrzenia i uwolniwszy uroczy\u015bcie i raz na zawsze nasz\u0105 kochan\u0105 miss Jane Marple), ju\u017c to intelektualnym (przewa\u017cnie \u00e0 rebours \u2013 patrz: blondynki i w og\u00f3le tzw. chmielewszczyzna…). Koncept z kobiet\u0105-detektywem w og\u00f3lno\u015bci dobry, no\u015bny i merkantylny jest dla literatury kryminalnej. Innymi s\u0142owy: jako\u015b si\u0119 czyta i nie\u017ale sprzedaje… Pani Rhys Bowen (to pseudonim literacki przybrany przez angielsk\u0105 pisark\u0119 Janet Quin-Harkin do… brudnej roboty; pod w\u0142asnym nazwiskiem pisywa\u0142a seryjnie romanse dla m\u0142odzie\u017cy…) upatrzy\u0142a sobie rynkow\u0105 luk\u0119 w bran\u017cy damskiego krymina\u0142u (gdzie intryg\u0105 nie rz\u0105dzi arcym\u0119ski samiec- detektyw, ale kobieta-bohater…). Luka…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":683,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10,15],"tags":[120],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=681"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1048,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/681\/revisions\/1048"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nOld fashioned romans w podminowanej Irlandii<\/span><\/h3>\n
\nPani Rhys Bowen (to pseudonim literacki przybrany przez angielsk\u0105 pisark\u0119 Janet Quin-Harkin do… brudnej roboty; pod w\u0142asnym nazwiskiem pisywa\u0142a seryjnie romanse dla m\u0142odzie\u017cy…) upatrzy\u0142a sobie rynkow\u0105 luk\u0119 w bran\u017cy damskiego krymina\u0142u (gdzie intryg\u0105 nie rz\u0105dzi arcym\u0119ski samiec- detektyw, ale kobieta-bohater…). Luka by\u0142a od czasu zej\u015bcia ze sceny panny Marple ju\u017c tu wspomnianej \u2013 wraz z jej autork\u0105 Agath\u0105 Christie (nie\u015bmierteln\u0105 wprawdzie, lecz w jeno w p\u0142aszczy\u017anie symbolicznej…). Janet Quin-Harkin \u2013 z zawodu funkcjonariuszka departamentu teatralnego BBC \u2013 okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 bardzo p\u0142odn\u0105 pisark\u0105. Pod firm\u0105 \u201eRhys Bowen\u201d wyprodukowa\u0142a trzy du\u017ce serie krymina\u0142\u00f3w, z czego dwie (w sumie 31 ksi\u0105\u017cek!) maj\u0105 panie w g\u0142\u00f3wnej roli. Obie serie to \u201erekonstrukcje historyczne\u201d. Pierwsz\u0105 tylko wspomnimy; nazywa si\u0119 \u201eHer Royal Spyness\u201d. Tytu\u0142 zgrabny \u2013 po polsku to chyba b\u0119dzie Agentka (albo Szpiegini \u2013 jak chcia\u0142yby zapewne feministki…) Jej Kr\u00f3lewskiej Wysoko\u015bci. Akcja dwunastu (na razie! – najnowsza ukazuje si\u0119 jako\u015b w tych dniach) historii toczy si\u0119 w latach 30. XX wieku, a lady Georgiana \u201eGeorgie\u201d Rannoch, daleka krewna rodziny kr\u00f3lewskiej, awanturuje si\u0119 po \u015bwiecie, pe\u0142ni\u0105c nieoficjalnie s\u0142u\u017cb\u0119 jako osobista agentka dworu do za\u0142atwiania spraw trudnych, wymagaj\u0105cych dyskrecji (jest w\u0105tek pani Simpson!) i g\u0142\u00f3wnie kryminalnych… Druga seria (do tej pory 19 pozycji!) opowiada o pannie detektywie (detektywce?) Molly Murphy \u2013 irlandzkiej emigrantce, mieszkaj\u0105cej w Nowym Jorku na pocz\u0105tku XX stulecia. I to o niej jest \u201eDublin, moja mi\u0142o\u015b\u0107\u201d – ramotkowaty nieco, ale sprawnie napisany romans sensacyjno-polityczny (a nawet narodowo-wyzwole\u0144czy…) z kryminalnymi akcentami, aczkolwiek zarysowanymi (i wykorzystanymi) jako\u015b s\u0142abo, bez szczeg\u00f3lnego nacisku ani przywi\u0105zania…
\nPanna Murphy, mniej wi\u0119cej 30-letnia urocza Irlandka na Manhattanie, usi\u0142uje utrzyma\u0107 si\u0119 na powierzchni, prowadz\u0105c biuro detektywistyczne. Ale \u0142atwo nie jest, a na domiar z\u0142ego jej narzeczony, kapitan nowojorskiej policji Daniel Sullivan, zosta\u0142 zawieszony za niedozwolone konszachty z gangsterami… Na szcz\u0119\u015bcie niejaki Burke, bogaty i wp\u0142ywowy przedsi\u0119biorca teatralny, ma dla Molly zlecenie. Panna detektyw ma odszuka\u0107 w Irlandii zaginion\u0105 siostr\u0119 Burke’ego. W okresie kartoflanego g\u0142odu rodzina Burke wyemigrowa\u0142a z Szmaragdowej Wyspy do Ameryki, zostawiaj\u0105c na miejscu ob\u0142o\u017cnie chor\u0105 c\u00f3reczk\u0119 Mary Ann, kt\u00f3ra trafi\u0142a do sieroci\u0144ca… Koszty podr\u00f3\u017cy, wszystkie wydatki w granicach zdrowego rozs\u0105dku i sto dolar\u00f3w premii. Ju\u017c na pok\u0142adzie transatlantyku (ale jeszcze w porcie…) s\u0142awna aktorka Oona Sheehan oferuje jej drug\u0105 st\u00f3w\u0119 \u2013 w zamian za przeprowadzk\u0119 do luksusowego apartamentu I klasy i wcielenie si\u0119 w gwiazd\u0119 na czas podr\u00f3\u017cy. Oona tymczasem ukryje si\u0119 w wykupionej dla Molly kabinie drugiej klasy g\u0142\u0119boko pod pok\u0142adem, bo… nie lubi t\u0142umu naprzykrzaj\u0105cych si\u0119 jej wielbicieli. Takich okazji Molly Murphy nie zwyk\u0142a odrzuca\u0107, jest bowiem kobiet\u0105 interesu, n\u0119kan\u0105 sta\u0142ym niedoborem \u015brodk\u00f3w p\u0142atniczych. No i to \u015bwietna przy okazji mo\u017ce by\u0107 zabawa…
\nMolly, mimo ca\u0142ej swej bezkompromisowo\u015bci, odwagi, ciekawo\u015bci i finansowej mizerii, stukn\u0119\u0142aby si\u0119 trzy razy w \u0142eb, gdyby mog\u0142a przewidzie\u0107, w co si\u0119 pakuje… Ale czujno\u015b\u0107 i instynkt samozachowawczy jako\u015b si\u0119 jej od\u0142\u0105czy\u0142y od zasilania \u2013 bo ch\u0119\u0107 zobaczenia Irlandii i pi\u0119knego Dublina (po ucieczce przed laty…) okaza\u0142a si\u0119 przemo\u017cna. Oczywi\u015bcie nie opiszemy detalicznie, co si\u0119 wydarzy\u0142o, by nie odbiera\u0107 czytelnikom zabawy (przyznajmy wszelako z g\u00f3ry, \u017ce niezupe\u0142nie atrakcyjnej; w zasadzie mo\u017ce nawet nudnej…) samodzielnego brni\u0119cia przez intryg\u0119 i jej dekoracje. A wi\u0119c w skr\u00f3cie: w trakcie rejsu panna detektyw zosta\u0142a podejrzan\u0105 o… zamordowanie pokoj\u00f3wki wielkiej Oony, kt\u00f3ra to aktorka w rejsie w og\u00f3le udzia\u0142u nie bra\u0142a i znikn\u0119\u0142a z pok\u0142adu przed oddaniem cum. Wypuszczono Molly z braku dowod\u00f3w, a poszukiwanie zaginionej siostry Burke’ego, samo w sobie obfituj\u0105ce w niepokoj\u0105ce wydarzenia, ale udane, zawiod\u0142o nasz\u0105 bohaterk\u0119 w \u015brodek irlandzkiej antybrytyjskiej konspiracji niepodleg\u0142o\u015bciowej. Zaprzyja\u017ani\u0142a si\u0119 z patriotycznymi C\u00f3rami Irlandii. Przy okazji pozna\u0142a wielkiego irlandzkiego poet\u0119 Williama Butlera Yeatsa, zamieni\u0142a kilka s\u0142\u00f3w z niejakim Jamesem Joyce’em, dopiero aspiruj\u0105cym do s\u0142awy, spotka\u0142a swych braci (ochotnik\u00f3w IRA), wysadzi\u0142a brytyjskie wi\u0119zienie, straci\u0142a m\u0119\u017cczyzn\u0119, w kt\u00f3rym si\u0119 zakocha\u0142a… A na koniec zwia\u0142a do Francji.
\nA wi\u0119c romans, pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem romans. J\u0119zykowo, mentalnie i fabularnie \u2013 ramota, w zasadzie nawet kiepska. Ale je\u015bli s\u0142owo \u201eramota\u201d – raczej niepochlebne, w gruncie rzecz za\u015b deprecjonuj\u0105ce \u2013 zast\u0105pimy snobistycznym, wyrafinowanym, szlachetnym mianem \u201evintage\u201d, ostentacyjnie grafoma\u0144ska powie\u015b\u0107 \u201eDublin, moja mi\u0142o\u015b\u0107\u201d zamieni si\u0119 w interesuj\u0105ce studium obyczajowe z elementami dydaktyki historycznej, jak\u017ce potrzebnej w kultywowaniu chwa\u0142y irlandzkiej to\u017csamo\u015bci narodowej. Ba, uwa\u017cni szperacze odnajd\u0105 nawet zakamuflowany akcent polski. Oto jedna z bohaterek pani Rhys Bowen \u2013 irlandzka arystokratka Grania (po gaelicku Gr\u00e1inne) Hyde-Borne \u2013 trzpiotowata liderka snobistycznego \u201etowarzystwa\u201d (a w istocie zakonspirowana dzia\u0142aczka partii niepodleg\u0142o\u015bciowej Sinn F\u00e9in) \u2013 prawdopodobnie ma sw\u00f3j pierwowz\u00f3r w postaci autentycznej… Constance Markiewicz \u2013 irlandzka arystokratka (z domu Gore-Booth), kt\u00f3ra wysz\u0142a za m\u0105\u017c za bogatego ziemianina z Podola, hrabiego Kazimierza Dunina-Markiewicza \u2013 by\u0142a wybitn\u0105 postaci\u0105 w dziejach walk o irlandzk\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107: jednym z dow\u00f3dc\u00f3w tzw. powstania wielkanocnego w 1916 roku (skazano j\u0105 na \u015bmier\u0107, ale wyroku nie wykonano z powodu… p\u0142ci), pos\u0142em do parlamentu, ministrem pracy w pierwszym rz\u0105dzie niepodleg\u0142ej Irlandii, feministk\u0105, inicjatork\u0105 skautingu, a w partyzantce republika\u0144skiej instruktorem… strzelania. Taka ciekawostka historyczno-literacka. Drobnostka w zasadzie, ale zawsze\u0107 to mi\u0142o…
\nNo c\u00f3\u017c, mimo ca\u0142ej mej do Irlandii sympatii (a osobliwie do piwa guinness i whisky jameson…), trudno rzemie\u015blnicze dzie\u0142ko pani Rhys Bowen zaliczy\u0107 do dobrej literatury… Ot, czytania (niezbyt ekscytuj\u0105cego) na par\u0119 godzin mi\u0142ego popo\u0142udnia \u2013 z przerw\u0105 na podwieczorek. W sumie jednak, po namy\u015ble (i przydepni\u0119ciu gard\u0142a drzemi\u0105cemu we mnie asertywnemu, wrednemu cynikowi) mniemam, \u017ce mo\u017ce by\u0107…
\nTomasz Sas
\n(31 07 2017)<\/p>\n
\n