![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/french-kolonia-poziom-300x169.jpg\")
\nKolonia
\nPrzek\u0142ad: Pawe\u0142 Wieczorek
\nWydawnictwo Albatros Sp. z o.o., Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span> Nie w sensie \u015bcis\u0142ym i dos\u0142ownym \u2013 to znaczy, \u017ce jej parametry geograficzne sytuuj\u0105 krain\u0119 ponad poziomem morza. Cho\u0107 w\u0142a\u015bciwie niewysoko i niemal p\u0142asko; do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce najwy\u017csze wzniesienie tej wyspy (Carrantuohill) liczy sobie 1041 metr\u00f3w (podajemy najwy\u017cszy z efekt\u00f3w kilku konkurencyjnych pomiar\u00f3w…). Ta depresja to raczej stan umys\u0142u, przymiot emocjonalnej sprawno\u015bci niekt\u00f3rych Irlandczyk\u00f3w p\u0142ci obojga. Na og\u00f3\u0142 to weso\u0142e przyjemniaczki, szcz\u0119\u015bliwi optymi\u015bci. Dop\u00f3ki kt\u00f3re\u015b z nich w studni\u0119 nie wpadnie. Studni\u0119 smutku, traumy, zapa\u015bci woli i intelektu… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tana French Kolonia Przek\u0142ad: Pawe\u0142 Wieczorek Wydawnictwo Albatros Sp. z o.o., Warszawa 2017 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Irlandia w depresji tkwi… Nie w sensie \u015bcis\u0142ym i dos\u0142ownym \u2013 to znaczy, \u017ce jej parametry geograficzne sytuuj\u0105 krain\u0119 ponad poziomem morza. Cho\u0107 w\u0142a\u015bciwie niewysoko i niemal p\u0142asko; do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce najwy\u017csze wzniesienie tej wyspy (Carrantuohill) liczy sobie 1041 metr\u00f3w (podajemy najwy\u017cszy z efekt\u00f3w kilku konkurencyjnych pomiar\u00f3w…). Ta depresja to raczej stan umys\u0142u, przymiot emocjonalnej sprawno\u015bci niekt\u00f3rych Irlandczyk\u00f3w p\u0142ci obojga. Na og\u00f3\u0142 to weso\u0142e przyjemniaczki, szcz\u0119\u015bliwi optymi\u015bci. Dop\u00f3ki kt\u00f3re\u015b z nich w studni\u0119 nie wpadnie. Studni\u0119 smutku, traumy, zapa\u015bci woli i intelektu… Kryzys finansowy \u015bwiata zachodniego w 2008 roku, kt\u00f3ry zmi\u00f3t\u0142 liczne nad\u0119te ba\u0144ki spekulacyjne, podejrzane instrumenty finansowe, atrakcyjne polisy, kredyty hipoteczne bez \u0142adu, sk\u0142adu i odpowiedzialno\u015bci, agresywne fundusze i inne piramidy (innymi s\u0142owy: Lehman Brothers…), przygasi\u0142 te\u017c niezachwian\u0105 pewno\u015b\u0107 siebie, agresywny optymizm i bu\u0144czuczn\u0105 wiar\u0119 w kapitalizm u tzw. (nieco na wyrost, jak te ich d\u0142ugi…) klasy \u015bredniej. To oni dojmuj\u0105co bole\u015bnie poczuli, co to znaczy w istocie, w sensie \u015bcis\u0142ym, s\u0142owo \u201e\u015brednia\u201d i jak blisko od \u015bredniej do dna. Taka Irlandia z dnia na dzie\u0144 (z paroma setkami tysi\u0119cy Polak\u00f3w na pok\u0142adzie, na dobitk\u0119…) przesta\u0142a cieszy\u0107 si\u0119 dumnym statusem zielonej…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":669,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[107],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=667"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":670,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667\/revisions\/670"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/669"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nIrlandia w depresji tkwi…<\/span><\/h3>\n
\nKryzys finansowy \u015bwiata zachodniego w 2008 roku, kt\u00f3ry zmi\u00f3t\u0142 liczne nad\u0119te ba\u0144ki spekulacyjne, podejrzane instrumenty finansowe, atrakcyjne polisy, kredyty hipoteczne bez \u0142adu, sk\u0142adu i odpowiedzialno\u015bci, agresywne fundusze i inne piramidy (innymi s\u0142owy: Lehman Brothers…), przygasi\u0142 te\u017c niezachwian\u0105 pewno\u015b\u0107 siebie, agresywny optymizm i bu\u0144czuczn\u0105 wiar\u0119 w kapitalizm u tzw. (nieco na wyrost, jak te ich d\u0142ugi…) klasy \u015bredniej. To oni dojmuj\u0105co bole\u015bnie poczuli, co to znaczy w istocie, w sensie \u015bcis\u0142ym, s\u0142owo \u201e\u015brednia\u201d i jak blisko od \u015bredniej do dna. Taka Irlandia z dnia na dzie\u0144 (z paroma setkami tysi\u0119cy Polak\u00f3w na pok\u0142adzie, na dobitk\u0119…) przesta\u0142a cieszy\u0107 si\u0119 dumnym statusem zielonej wyspy i spad\u0142a do grona zagro\u017conych bankructwem. A w zasadzie jedynie my tutaj nad Wis\u0142\u0105 jakim\u015b cudem utrzymali\u015bmy wtedy wska\u017aniki na zielono. Ale w kilka lat potrafili\u015bmy samodzielnie i koncertowo t\u0119 szans\u0119 spieprzy\u0107. Lecz to temat na inne opowiadanie: pe\u0142ne grozy, szale\u0144stwa, w\u015bciek\u0142ego wrzasku i demagogii…
\nGodzi si\u0119 jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce kryzys nijakiego uszczerbku nie przyni\u00f3s\u0142 autorom intryg i fabu\u0142ek kryminalnych, ale tak\u017ce psychologicznych, politycznych i obyczajowych (je\u015bli mieli jako\u015b u\u0142adzone stosunki z wydawcami…). Kryzys bowiem jest detonatorem proces\u00f3w spo\u0142ecznych: utraty poczucia bezpiecze\u0144stwa, rozpadu wi\u0119zi, erozji warto\u015bci, radykalizacji postaw, przyp\u0142ywu fali roszcze\u0144. A w sferze psychicznej, bardziej indywidualnej: bezradno\u015bci, wstydu, zniech\u0119cenia, wrogo\u015bci, gniewu, wkurwienia (z depresj\u0105 na drugim biegunie). Wreszcie agresji… A to wszystko raj dla PT autor\u00f3w, osobliwie kryminalnych. Wystarczy czyta\u0107 gazety z kronikami policyjnymi. Oraz teksty lewicowych, anarchizuj\u0105cych reporter\u00f3w i publicyst\u00f3w. Surowiec sam si\u0119 pcha w r\u0119ce…
\nTana French, kt\u00f3r\u0105 tu bez umiaru chwali\u0142em niedawno (za \u201eBez \u015bladu\u201d), te\u017c nie post\u0105pi\u0142a inaczej. Z kryzysowych fakt\u00f3w i didaskali\u00f3w uwi\u0142a ca\u0142kiem zgrabn\u0105, zaskakuj\u0105co pogmatwan\u0105 intryg\u0119 kryminaln\u0105. Oto pewien szemrany deweloper upatrzy\u0142 sobie odleg\u0142\u0105 o godzin\u0119 jazdy od Dublina zatoczk\u0119 Broken Harbour nad Morzem Irlandzkim z fajn\u0105 pla\u017c\u0105 i obozowiskiem przyczep oraz sezonowych domk\u00f3w campingowych \u2013 ulubione miejsce letnich wypad\u00f3w dubli\u0144skiego proletariatu… Powsta\u0142o Ocean View – osiedle koszmarnych szeregowych domk\u00f3w z ogr\u00f3dkami \u2013 z bylejakiego betonu, ale za to elegancko ponazywanych. Kilkadziesi\u0105t uda\u0142o si\u0119 sprzeda\u0107, kilkaset pozosta\u0142ych porzucono w r\u00f3\u017cnych fazach budowy. Kryzys zdmuchn\u0105\u0142 niefortunnego dewelopera, a lokatorzy wpuszczeni w maliny, nadrabiali min\u0105… M\u0142ode ma\u0142\u017ce\u0144stwo na dorobku \u2013 Patrick i Jennifer Spainowie z dwojgiem dzieci (ona niepracuj\u0105ca, on \u2013 \u0142owca g\u0142\u00f3w w bran\u017cy finansowej; w\u0142a\u015bnie zredukowany…) – w\u0142a\u015bciwie utkn\u0119li w tej betonowej pu\u0142apce, bez forsy, w imadle kredyt\u00f3w, bez perspektyw, bez wsparcia przyjaci\u00f3\u0142… Czujecie t\u0119 lekko histeryczn\u0105, lekko psychotyczn\u0105 atmosferk\u0119 wyl\u0119garni zbrodni?
\nPewnego dnia siostra Jenny \u2013 Fiona \u2013 znalaz\u0142a w domu nad zatok\u0105 siostr\u0119 daj\u0105c\u0105 nik\u0142e oznaki \u017cycia, zak\u0142utego czym\u015b ostrym (mo\u017ce no\u017cem?) szwagra i dwoje uduszonych dzieci. Spraw\u0119 dostaje sier\u017cant-detektyw Michael \u201eRewelka\u201d Kennedy, znany ju\u017c z innych cz\u0119\u015bci monumentalnej sagi pani French \u201eDublin. Wydzia\u0142 Zab\u00f3jstw\u201d, ale nigdy dot\u0105d w pierwszoplanowej roli narratora, podmiotu lirycznego kryminalnej fabu\u0142y… Rewelk\u0119 do tej pory znali\u015bmy tylko pobie\u017cnie, z opis\u00f3w i opinii wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i konkurent\u00f3w z policji. Jawi\u0142 si\u0119 jako wredny sukinsyn, ma\u0142o elastyczny mi\u0142o\u015bnik regulamin\u00f3w i procedur, ale za to do\u015b\u0107 sprawny \u015bledczy o dobrym prywatnym wska\u017aniku wykrywalno\u015bci. W \u201eKolonii\u201d na spraw\u0119 patrzymy JEGO oczami, kombinujemy dzi\u0119ki po\u015brednictwu JEGO szarych kom\u00f3rek. Idziemy JEGO mylnymi tropami, pope\u0142niamy JEGO b\u0142\u0119dy, mamy JEGO sukcesy, wreszcie dajemy JEGO dupy… Takie podej\u015bcie upraszcza spraw\u0119 \u015bledztwa \u2013 jeste\u015bmy zdani na ogl\u0105d, pogl\u0105d i policyjny fart sier\u017canta-detektywa Rewelki Kennedy’ego. Tote\u017c trzeba si\u0119 przygotowa\u0107 na \u015bledztwo bez fajerwerk\u00f3w, drobiazgowe, bez fantazji, bez karko\u0142omnych hipotez, trzymaj\u0105ce si\u0119 fakt\u00f3w, pe\u0142ne odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do policyjnej rutyny standardowych obja\u015bnie\u0144. Sier\u017cant Kennedy jest bowiem typow\u0105 ofiar\u0105 b\u0142\u0119du poznawczego. Maj\u0105c ustalone przekonania, z wyra\u017an\u0105 niech\u0119ci\u0105 podchodzimy do ewentualno\u015bci zmiany tych przekona\u0144. A nowe fakty potrafimy zniekszta\u0142ca\u0107, dopasowuj\u0105c do raz zaakceptowanej koncepcji. Tana French bardzo precyzyjnie rozrysowuje t\u0119 intelektualn\u0105 przypad\u0142o\u015b\u0107 Rewelki, a zw\u0142aszcza op\u00f3r, jaki stawia m\u00f3zg sier\u017canta pod jednoznacznym naporem fakt\u00f3w definitywnie modyfikuj\u0105cych jego hipotezy \u015bledcze. To opis dezintegracji umys\u0142u… Nie totalnej \u2013 powierzchniowej ledwie, ale wywieraj\u0105cej decyduj\u0105cy wp\u0142yw na przebieg zdarze\u0144…
\nDetektyw i jego wsp\u00f3\u0142pracownik posterunkowy Curran maja dwie hipotezy. Pierwsza to tak zwane samob\u00f3jstwo rozszerzone: g\u0142owa rodziny morduje dzieci i \u017con\u0119 (\u017con\u0119 nieskutecznie), po czym sam k\u0142uje si\u0119 no\u017cem. Wiele za tym przemawia, a osobliwie widoczne \u015blady spowodowanej zapewne bezrobociem i za\u0142amaniem si\u0119 systemu warto\u015bci psychozy, objawiaj\u0105cej si\u0119 mani\u0105 prze\u015bladowcz\u0105. Jakie\u015b niedaj\u0105ce si\u0119 zobaczy\u0107 ani upolowa\u0107 zwierz\u0119 penetruje jakoby strych i \u015bciany domku, co doprowadza Pata do szale\u0144stwa. Druga hipoteza niemniej atrakcyjna: poniewa\u017c s\u0105 dowody, \u017ce \u017cycie Spain\u00f3w by\u0142o poddane nieustannej inwigilacji przez niejakiego Conora Brennana, kumpla z m\u0142odo\u015bci i odrzuconego konkurenta do r\u0119ki Jenny, to ostatecznie jemu mo\u017cna przypisa\u0107 zbrodni\u0119, byle jej tylko dowie\u015b\u0107… Na domiar z\u0142ego detektyw Kennedy ma osobist\u0105 traum\u0119, wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 si\u0119 z Broken Harbour. Tam przed laty podczas wakacji jego matka pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo topi\u0105c si\u0119 w morzu, a jego m\u0142odsza siostra Dina od tej nocy ma powa\u017cne problemy psychiczne.
\nOczywi\u015bcie nie wspomn\u0119 ani s\u0142owem, kt\u00f3ra z hipotez si\u0119 sprawdzi. Ale mog\u0119 obieca\u0107 tym, kt\u00f3rzy wezm\u0105 si\u0119 do lektury, \u017ce rozwi\u0105zanie jest fascynuj\u0105ce. G\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na niewidzialnego bohatera tej opowie\u015bci, kt\u00f3remu na imi\u0119 Kryzys… Tak twierdzi pani French; i obci\u0105\u017ca odpowiedzialno\u015bci\u0105 za zbrodni\u0119 w domku nad zatok\u0105. Depresja, spowodowana nag\u0142\u0105 utrat\u0105 gruntu pod nogami, \u0142atwo sta\u0107 si\u0119 mo\u017ce motorem dewiacji, patologii, choroby duszy… Nie tylko sprawc\u00f3w czy ofiar. Tak\u017ce policjant\u00f3w. To ma\u0142o buduj\u0105ce… Ka\u017cda zbrodnia rykoszetuje i rani otoczenie. Ka\u017cda ma ukryte znaczenia, czytelne dopiero po jakim\u015b czasie. Ka\u017cda \u2013 nawet przyk\u0142adnie ukarana \u2013 podtrzymuje i utwierdza bytowanie Z\u0142a. Ale pani French nie ma w umowie o dzie\u0142o obowi\u0105zku bycia optymistk\u0105. Mimo to czytajcie. Jak sko\u0144czycie, b\u0119dziecie lepiej poinformowani o istocie i zakamarkach natury ludzkiej. A to ju\u017c co\u015b…
\nTomasz Sas
\n(24 07 2017)<\/p>\n
\n