![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/bi\u0144kowska-tu-si\u0119-poziom-e1499391331854-300x169.jpg\")
\nTu si\u0119 nie zabija
\nWydawnictwo WAB, Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 2\/7<\/strong><\/span> Tysi\u0105c lat to przyzwoita dolna granica wieku, od kt\u00f3rej w g\u00f3r\u0119 (do plus minus 10 tysi\u0119cy lat; potem to ju\u017c antropologia kopalna…) zw\u0142oki ludzkie interesuj\u0105 przedstawicieli (praktyk\u00f3w i teoretyk\u00f3w w r\u00f3wnym stopniu) nauki zwanej archeologi\u0105. Oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce zw\u0142okom (z regu\u0142y w postaci szkieletu lub oczywi\u015bcie mumii…) towarzysz\u0105 jakie\u015b zabytki kultury materialnej: skorupy, ca\u0142uny, bi\u017cuteria, bro\u0144 itp. – uczenie zwane artefaktami. Albo chocia\u017c rzeczone zw\u0142oki spoczywaj\u0105 w jaki\u015b odbiegaj\u0105cy od standardowego (czyli horyzontalnego) spos\u00f3b, wskazuj\u0105cy ju\u017c to na osobliwe praktyki funeralne, rytualne (mo\u017ce osikowy ko\u0142ek mi\u0119dzy \u017cebrami i uci\u0119ty \u0142eb) czy powiedzmy: kulinarne (na przyk\u0142ad kanibalizm). Archeolodzy lubi\u0105 nieboszczyk\u00f3w, bo ci bywaj\u0105 pami\u0119tliwi i gadatliwi. Niejeden doktorat w tej bran\u017cy powsta\u0142 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z lokatorami cmentarzysk… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Anna Bi\u0144kowska\u00a0 Tu si\u0119 nie zabija Wydawnictwo WAB, Warszawa 2017 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 \u015awie\u017ce trupy z wykopalisk Tysi\u0105c lat to przyzwoita dolna granica wieku, od kt\u00f3rej w g\u00f3r\u0119 (do plus minus 10 tysi\u0119cy lat; potem to ju\u017c antropologia kopalna…) zw\u0142oki ludzkie interesuj\u0105 przedstawicieli (praktyk\u00f3w i teoretyk\u00f3w w r\u00f3wnym stopniu) nauki zwanej archeologi\u0105. Oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce zw\u0142okom (z regu\u0142y w postaci szkieletu lub oczywi\u015bcie mumii…) towarzysz\u0105 jakie\u015b zabytki kultury materialnej: skorupy, ca\u0142uny, bi\u017cuteria, bro\u0144 itp. – uczenie zwane artefaktami. Albo chocia\u017c rzeczone zw\u0142oki spoczywaj\u0105 w jaki\u015b odbiegaj\u0105cy od standardowego (czyli horyzontalnego) spos\u00f3b, wskazuj\u0105cy ju\u017c to na osobliwe praktyki funeralne, rytualne (mo\u017ce osikowy ko\u0142ek mi\u0119dzy \u017cebrami i uci\u0119ty \u0142eb) czy powiedzmy: kulinarne (na przyk\u0142ad kanibalizm). Archeolodzy lubi\u0105 nieboszczyk\u00f3w, bo ci bywaj\u0105 pami\u0119tliwi i gadatliwi. Niejeden doktorat w tej bran\u017cy powsta\u0142 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z lokatorami cmentarzysk… Ale gdy \u015bwie\u017cy (bo czym\u017ce jest doba dla ludzi nawyk\u0142ych do liczenia czasu tysi\u0105cami lat) nieboszczyk w ka\u0142u\u017cy krwi zad\u017agany le\u017cy na pod\u0142odze magazynowej kanciapy w obiektach nale\u017c\u0105cych do instytutu archeologii pewnego szacownego uniwerku (dodajmy od razu, \u017ce Warszawskiego…)? A do tego jest (a w zasadzie by\u0142…) tego\u017c instytutu szefem, a nadto wredn\u0105 mend\u0105, za kt\u00f3r\u0105 prawie nikt nie przepada\u0142, za\u015b z nosicieli motywacji…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":639,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[110],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/635"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=635"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/635\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":637,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/635\/revisions\/637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n\u015awie\u017ce trupy z wykopalisk<\/span><\/h3>\n
\nAle gdy \u015bwie\u017cy (bo czym\u017ce jest doba dla ludzi nawyk\u0142ych do liczenia czasu tysi\u0105cami lat) nieboszczyk w ka\u0142u\u017cy krwi zad\u017agany le\u017cy na pod\u0142odze magazynowej kanciapy w obiektach nale\u017c\u0105cych do instytutu archeologii pewnego szacownego uniwerku (dodajmy od razu, \u017ce Warszawskiego…)? A do tego jest (a w zasadzie by\u0142…) tego\u017c instytutu szefem, a nadto wredn\u0105 mend\u0105, za kt\u00f3r\u0105 prawie nikt nie przepada\u0142, za\u015b z nosicieli motywacji wystarczaj\u0105cych do krwawej z nim rozprawy mo\u017cna by\u0142oby uformowa\u0107 liczn\u0105 i kompetentn\u0105 ekspedycj\u0119 wykopaliskow\u0105? No, zbrodnia to nies\u0142ychana! Wszyscy te\u017c s\u0105 podejrzani: pani docent, panowie adiunkci, doktoranci, asystenci, pan kierownik administracyjny, pa\u0144stwo studenci p\u0142ci obojga, pan pedel… A poza tym nag\u0142e wyeliminowanie samca alfa zak\u0142\u00f3ca hierarchi\u0119 stada, powoduje chaos, niepewno\u015b\u0107, perturbacje strukturalne, utrat\u0119 punt\u00f3w odniesienia, przerwy w dost\u0119pie do informacji, do przywilej\u00f3w, zaburzenia perspektyw, nadziei, karier. No, w og\u00f3le ca\u0142\u0105 mistern\u0105, koronkow\u0105, wra\u017cliw\u0105 konstrukcj\u0119 plac\u00f3wki naukowo-dydaktycznej trafia szlag!
\nW tym momencie Anna Bi\u0144kowska \u2013 autorka ca\u0142ej tej kryminalnej intrygi \u2013 wprowadza na ring swoje asy i d\u017cokery: ekip\u0119 kryminalnych ze sto\u0142ecznej komendy policji: gwiazdora wykrywalno\u015bci komisarza Jacka Budrysia i sier\u017cant Ig\u0119 Mirsk\u0105, \u015bwie\u017cutko przeniesion\u0105 do Pa\u0142acu Mostowskich z zadupnego komisariatu na Bielanach. Ta pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem niedobrana (tak\u017ce w kwestii wzajemnego zaufania…) para w sam raz nadaje si\u0119 do rozwik\u0142ania pro\u015bciutkiej (jakby si\u0119 wdawa\u0142o na pierwszy rzut oka) zagadki archeologicznego nieboszczyka. Ponury plebejski czterdziestolatek po przej\u015bciach (obowi\u0105zkowy bolesny rozw\u00f3d…), s\u0142abo toleruj\u0105cy wymogi regulaminu oraz krucha i niedu\u017ca niedosz\u0142a baletnica z profesorskiej rodziny. Bi\u0144kowska postara\u0142a si\u0119 o kontrast (na granicy prawdopodobie\u0144stwa i zdrowego rozs\u0105dku), by tym \u0142acniej manewrowa\u0107 intryg\u0105. To ulubiony chwyt autor\u00f3w kryminalnych. Zauwa\u017cyli\u015bcie notabene, jak rzadko pojawiaj\u0105 si\u0119 gliniarze do siebie podobni? Widocznie by co\u015b atrakcyjnego literacko wyci\u0105gn\u0105\u0107 z takiej pary, trzeba chwyt\u00f3w niekonwencjonalnych i talentu niepospolitego. Tym na razie nasz autorka nie dysponuje… Dwaj pozostali cz\u0142onkowie komanda Budrysia: szprechaj\u0105cy osobliw\u0105 gwar\u0105 warsiask\u0105 komisarz Madyjak ksywa Marylka i przystojny, acz nieco chamowaty podkomisarz Wegner pseudo Cinek pe\u0142ni\u0105 funkcje drugoplanowe. Do czasu…
\n\u015aledczy komplecik rozpoczyna post\u0119powanie, w kt\u00f3rym przeb\u0142yski niesamowitej inteligencji tudzie\u017c intuicji bij\u0105 si\u0119 o lepsze z regulaminowym partactwem i nieporadno\u015bci\u0105 \u2013 ba, wr\u0119cz bezradno\u015bci\u0105, wyuczon\u0105 przez lata rutyniarskiego obcowania z policyjn\u0105 praktyk\u0105 dupochroniarstwa i unikania jakiegokolwiek zaanga\u017cowania w robot\u0119 na serio… Pani Bi\u0144kowska, sk\u0105din\u0105d przecie\u017c pe\u0142na entuzjazmu debiutantka, w dziedzinie policyjnej codzienno\u015bci widocznie mia\u0142a t\u0119gich ekspert\u00f3w-doradc\u00f3w na podor\u0119dziu… Tradycyjnie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w intrygi nie zdradzamy, by czytelnikom nie odbiera\u0107 niew\u0105tpliwej przyjemno\u015bci samodzielnego brni\u0119cia przez zasadzki, zasieki i mylne tropy labiryntu archeologicznej zbrodni. Ale pozwalamy sobie wyrazi\u0107 opini\u0119, \u017ce jak na debiutantk\u0119, radzi sobie Bi\u0144kowska ca\u0142kiem nie\u017ale z opowiadaniem \u2013 jako procesem tw\u00f3rczym, czyli w sensie czysto technicznym. Akcenty, zawieszanie, przyspieszanie. Zwroty, turbulencje, obja\u015bnienia. Akcja, anegdota, opisanie dekoracji… Wszystko na swoim miejscu, by the book \u2013 jak mawiaj\u0105 Anglicy. Wi\u0119c albo samorodny talent, albo solidna szk\u00f3\u0142ka kreatywnego pisania lub wsparcie do\u015bwiadczonego rzemie\u015blnika. A mo\u017ce jedno i drugie? A to si\u0119 oka\u017ce, gdy pani Anna przyst\u0105pi do TESTU DRUGIEJ KSI\u0104\u017bKI… Par\u0119 razy meldowa\u0142em, \u017ce jestem zwolennikiem takiego podej\u015bcia: dopiero za drugim razem rozwija\u0107 pe\u0142n\u0105 aparatur\u0119 krytyczn\u0105, a debiut niech korzysta z taryfy ulgowej…
\nAle wobec tre\u015bci i sensu fabu\u0142y stosowanie takiej samej taryfy ulgowej wydaje si\u0119 nazbyt lito\u015bciwe. Je\u017celi pewne rygory formalne poluzowa\u0107 mo\u017cna, to materialne \u2013 jakby mniej… Innymi s\u0142owy: trzeba nie tylko umie\u0107 opowiada\u0107, ale i mie\u0107 CO opowiada\u0107! No i ta dyscyplina intelektualna… Annie Bi\u0144kowskiej najwyra\u017aniej jeszcze obca jest regu\u0142a brzytwy Ockhama: nie mno\u017cy\u0107 byt\u00f3w ponad potrzeb\u0119! Tymczasem ca\u0142a jej fabu\u0142ka pe\u0142na jest takich porzuconych pomys\u0142\u00f3w, trop\u00f3w urywaj\u0105cych si\u0119 w krzakach, strza\u0142\u00f3w kul\u0105 w p\u0142ot. A tak si\u0119 pi\u0119knie zaczyna\u0142o: aluzja do \u201eMorderstwa w Orient Expressie\u201d, dwadzie\u015bcia trzy rany k\u0142ute, czyli tyle, ile sprzysi\u0119\u017ceni zadali raz\u00f3w sztyletami Juliuszowi Cezarowi na schodach rzymskiego Senatu, znikaj\u0105ce miliony z bud\u017cetu i pojawiaj\u0105ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c milionowe faktury, mi\u0119dzynarodowy obr\u00f3t kradzionymi artefaktami… Pi\u0119kne zamieszanie, by na ko\u0144cu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce… Ale nie zdradzajmy, co si\u0119 okaza\u0142o…
\nJa wiem, z prawdziwymi dochodzeniami kryminalnymi te\u017c podobnie bywa: chaos informacyjny, \u015blady donik\u0105d, wiele egzotycznych wersji i karko\u0142omnych hipotez… By na ko\u0144cu dowie\u015b\u0107 ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce pijany psychol przypadkiem waln\u0105\u0142 kadawera ceg\u0142\u0105 w \u0142eb. Cbdo… No c\u00f3\u017c, mo\u017cna i tak… Ba, wi\u0119cej powiem \u2013 to jest dopuszczalna, ca\u0142kiem sk\u0105din\u0105d zgrabna (je\u015bli dobrze si\u0119 to zrobi…) metoda prowadzenia intrygi. Czytelnik si\u0119 troch\u0119 bardziej pom\u0119czy, za to intelektualnie wyjdzie na swoje… Ale literatura kryminalna ma nie tylko swoje prawa \u2013 ma te\u017c obowi\u0105zki. A kardynalnym jest przykazanie: nie b\u0119dziesz wodzi\u0142 czytelnika swego po manowcach za d\u0142ugo, za cz\u0119sto i nadaremno. Bo ci\u0119 znielubi… A to zasi\u0119 ma znaczenie. W kasie.
\nO ile zatem debiutantka Bi\u0144kowska nad form\u0105 ju\u017c nauczy\u0142a si\u0119 umiarkowanie panowa\u0107, o tyle nad tre\u015bci\u0105 nie ca\u0142kiem… Jej fabu\u0142a malizn\u0105 pachnie, przypadkowo\u015bci\u0105, sztamp\u0105. Zreszt\u0105 przekonajcie si\u0119 sami. Mo\u017ce jestem zbyt surowy? Mo\u017ce si\u0119 myl\u0119 zasadniczo i g\u0142\u0119boko? Mo\u017ce krzywdz\u0119 niewinn\u0105? Wszystko i tak rozstrzygnie test drugiego podej\u015bcia \u2013 wi\u0119c poczekajmy… Z \u017cyczliwo\u015bci\u0105, b\u0142agam…
\nTomasz Sas
\n(7 07 2017)<\/p>\n
\n