![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/barrow-20260708-poziom-300x228.jpg\")
Gdy odnajdziemy drog\u0119
Prze\u0142o\u017cy\u0142a Joanna Sugiero
Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2026<\/b><\/h3>\n
Rekomendacja: 3\/7 Lekkiej i optymistycznej powie\u015bci obyczajowej na lato poszukiwa\u0142em (mo\u017ce nawet z zabarwieniem romansowo-erotycznym) \u2013 a tu nic z tego. Trafi\u0142em na moralitet o skrzywieniu transcendentalnym, a na domiar wszystkiego napisany tak sprawnie i zajmuj\u0105co, \u017ce nie ma si\u0119 do czego przyczepi\u0107. Wi\u0119c, drogie panie (panowie zreszt\u0105 te\u017c), znie\u015b\u0107 b\u0119dziecie musia\u0142y (musieli) lektur\u0119 z powa\u017cnym udzia\u0142em pierwiastka spirytualnego (w sensie duchowym – nie za\u015b C\u2082<\/span>H\u2085<\/span>OH). Zasada fabularna jest prosta: oto jeden z g\u0142\u00f3wnych protagonist\u00f3w dowolnej opowie\u015bci, skleconej w tym \u2013 nomen omen \u2013 duchu, po jakim\u015b traumatycznym, ekstremalnym epizodzie egzystencjalnym, z kt\u00f3rego ledwo co si\u0119 wywin\u0105\u0142, wymykaj\u0105c si\u0119 ze strefy tzw. \u015bmierci klinicznej (czyli odwracalnego stanu ustania kr\u0105\u017cenia, mo\u017cliwego do przywr\u00f3cenia w rezultacie akcji reanimacyjnej; stan ten nie mo\u017ce w zasadzie trwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c kilka minut…), nabywa umiej\u0119tno\u015bci kontaktu ze \u015bwiatem \u201epo drugiej stronie\u201d. Relacje ludzi, kt\u00f3rzy prze\u017cyli t\u0119 \u015bmier\u0107 kliniczn\u0105, s\u0105 pe\u0142ne opis\u00f3w \u015bwietlistych w\u0119dr\u00f3wek, tuneli \u015bwietlnych i zetkni\u0119\u0107 z niewyra\u017anymi, ale r\u00f3wnie\u017c roz\u015bwietlonymi postaciami i temu\u017c podobnych dozna\u0144 spirytualnych. To doskona\u0142y background dla wyobra\u017ani kreacyjnej pisarzy, kt\u00f3rzy postanowili wzmocni\u0107 sw\u00f3j talent narracyjny historiami spoza strefy realizmu \u2013 no, m\u00f3wi\u0105c wprost: bezczelnie transcendentalnymi. Od nieopisanie fantastycznego \u015bwiat\u0142a w tunelu tylko krok do spotkania z duchami naszych drogich zmar\u0142ych (to tylko jedna z mo\u017cliwo\u015bci kreacyjnych, ale chyba w literaturze najpopularniejsza), a wariant\u00f3w fabularnych takiej akcji mo\u017ce by\u0107 niesko\u0144czenie wiele…<\/p>\n Chwilami podczas lektury powiastki pani Barrow mia\u0142em poczucie si\u0119gaj\u0105cego ponad p\u00f3\u0142 wieku deja vu<\/i>, bo przypomina\u0142 mi si\u0119 natr\u0119tnie brytyjski serial kryminalny (u nas emitowany w 1971 roku) – \u201eRandall i duch Hopkirka\u201d. W skr\u00f3cie sz\u0142o to tak: Randall i Hopkirk byli partnerami w sp\u00f3\u0142ce detektywistycznej, specjalizuj\u0105cej si\u0119 w rozwodach. Hopkirk zosta\u0142 zamordowany, wszelako na mocy niezbadanych wyrok\u00f3w niebia\u0144skich wraca, by pom\u00f3c partnerowi w robocie; tylko Randall go widzi i mo\u017ce si\u0119 komunikowa\u0107… S\u0142owem: typowa dla brytyjskiego rzemios\u0142a telewizyjnego lat 70. ubieg\u0142ego stulecia niskokosztowa narracja – niezamierzenie komediowa, sprawnie zrealizowana i przyzwoicie zagrana (je\u015bli mnie pami\u0119\u0107 nie zwodzi…). A dla konceptu obcowania z duchami \u2013 chocia\u017c \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie pionierska \u2013 to jednak wzorcowa, gdy chodzi o pewne chwyty, figury i symbole fabularne. Na przyk\u0142ad narracyjny re\u017cim \u201ewidzialno\u015bci\u201d ducha tylko dla wybranego protagonisty \u2013 wraz z dopuszczalnymi odst\u0119pstwami od tego modelu, uruchamianymi dla podniesienia atrakcyjno\u015bci i dramaturgii przekazu…<\/p>\n Zreszt\u0105 w og\u00f3le duch w literaturze \u2013 je\u015bli tekst nie jest horrorem \u2013 spe\u0142nia po\u017cyteczne role fabularne. W horrorach w\u0142a\u015bciwie te\u017c \u2013 je\u015bli gorliwie straszy \u2013 bo takie jest jego przeznaczenie. W horrorach ma solennie straszy\u0107. A w innych gatunkowo wyrobach proz\u0105 funkcja ducha w tradycyjnym uj\u0119ciu, czyli transcendentalnej post-figuracji osoby zmar\u0142ej, mo\u017ce doprawdy zagra\u0107 r\u00f3\u017cne role. A to pojawi si\u0119 z ostrze\u017ceniem, a to b\u0119dzie si\u0119 wtr\u0105ca\u0107 i kontrolowa\u0107, a to stra\u017cnikiem si\u0119 stanie lub opiekunem… Mo\u017ce te\u017c sta\u0107 si\u0119 m\u015bcicielem albo chochlikiem, awanturnikiem lub wiecznym przeszkadzaczem. Zaprz\u0119ganie ducha do roboty popularn\u0105 jest manier\u0105 w\u015br\u00f3d prozaik\u00f3w wszelkiej ma\u015bci i rangi. Udzia\u0142 osoby spirytualnej jest bowiem doskona\u0142ym remedium na nieprzezwyci\u0119\u017calne s\u0142abo\u015bci intelektualne (i wszelakie inne) intrygi, wysilonej przez autora. Ducha obja\u015bnia\u0107 bowiem nie potrzeba \u2013 spiritus flat ubi vult<\/i>…<\/p>\n W przypadku pani Laury Barrow udzia\u0142 czynnika transcendentalnego jednak nie jest do ko\u0144ca fortelem ratunkowym w stylu ton\u0105cego, co brzydko si\u0119 chwyta. Owszem, duch ratuje intryg\u0119, kt\u00f3ra bez ducha by\u0142aby p\u0142aska i tuzinkowa jak szmoncesy w stylu harlequinowym \u2013 a poza tym by\u0142aby nierozwi\u0105zywalna w gruncie rzeczy. Owszem, duch… jest atrakcyjnym, dobrze wymodelowanym i perfekcyjnie odzianym facetem po trzydziestce (ale ledwo co…) – ale przecie\u017c nie chodzi tu o ostry seks z bytem spirytualnym; duch jest raczej kompasem moralnym i przewodnikiem po tajemnicach \u017cywych ludzi. Innymi s\u0142owy: kierownikiem. Jak na koncept literacki \u2013 do\u015b\u0107 prostackie. Ale w sensie narracyjnym nader skuteczne; przez udzia\u0142 ducha mo\u017cna bowiem przeprowadzi\u0107 dowolnie ryzykowne interpretacje, uzupe\u0142ni\u0107 informacje, zainstalowa\u0107 w fabule argumenty wspieraj\u0105ce \u017cyciowe wybory protagonist\u00f3w. Laura Barrow wykorzysta\u0142a spirytualn\u0105 ide\u0119 swej fabu\u0142y nader pow\u015bci\u0105gliwie, nie przeginaj\u0105c i tylko lekko sk\u0142aniaj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 bajki (ale sk\u0142on ten usprawiedliwiamy \u2013 tym \u0142acniej, im mocniej autorka akcentuje potrzeb\u0119 uprawiania literatury krzepi\u0105cej serca i umys\u0142y).<\/p>\n Ale o co chodzi z tym duchem? Pani Barrow wykreowa\u0142a sobie g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0119 \u2013 niejak\u0105 Effie Baker \u2013 wchodz\u0105c\u0105 w er\u0119 swego wieku \u015bredniego mniej wi\u0119cej, czyli w oko\u0142omenopauzalnej fazie \u201erycz\u0105cych czterdziestek\u201d (jak si\u0119 zwyk\u0142o po \u017ceglarsku nazywa\u0107 ten etap \u017cycia ameryka\u0144skich typowych \u201etradwives\u201d ze \u015arodkowego Zachodu, gdzie\u015b z okolic mi\u0119dzy Kansas a p\u00f3\u0142nocnymi rubie\u017cami Teksasu). Effie jest niepracuj\u0105c\u0105 (zawodowo, ma si\u0119 rozumie\u0107, bo w domu i w m\u0119\u017cowskiej, aczkolwiek formalnie wsp\u00f3lnej, firmie \u2013 budowlanka, remonty itp. – to ho, ho!) gospodyni\u0105 domow\u0105, matk\u0105 trojga dzieci (z czego dwoje ju\u017c by\u0142o szcz\u0119\u015bliwie na progu doros\u0142o\u015bci). Innymi s\u0142owy: klasyka. Do klasyki tej nale\u017ca\u0142 oczywi\u015bcie m\u0105\u017c Daniel (mi\u0142o\u015b\u0107 z liceum), kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie wykona\u0142 klasyczn\u0105 wolt\u0119 pozama\u0142\u017ce\u0144sk\u0105 w ramionach niejakiej Amber \u2013 niedawnej nastolatki z fenomenalnie rozwini\u0119t\u0105 aparatur\u0105 oddechowo-mleczn\u0105 (gdyby co). W ka\u017cdym razie papiery rozwodowe ju\u017c zacz\u0119\u0142y kr\u0105\u017cy\u0107, a Effie, pogr\u0105\u017cona w powa\u017cnym emocjonalnym kryzysie, postanowi\u0142a zawalczy\u0107 o swoje samopoczucie przy pomocy… operacji plastycznej.<\/p>\n G\u0142upi ten pomys\u0142 okaza\u0142 si\u0119 katalizatorem ca\u0142ej wyrafinowanej intrygi fabularnej. Oto bowiem w trakcie zabieg\u00f3w upi\u0119kszaj\u0105cych dosz\u0142o do pewnego incydentu anestezjologicznego, nazywanego stanem \u015bmierci klinicznej \u2013 \u017cycie Effie nie by\u0142o ani przez chwil\u0119 zagro\u017cone, lekarze post\u0105pili prawid\u0142owo, ale wydaje si\u0119, i\u017c rzekome przesterowanie bod\u017ac\u00f3w w sfer\u0119 spirytualn\u0105 rzeczywi\u015bcie nast\u0105pi\u0142o… Effie Baker przez moment by\u0142a TAM. Jednym ze skutk\u00f3w tej bilokacji, w\u0119dr\u00f3wki dusz jest zdolno\u015b\u0107 nawi\u0105zywania kontaktu z duchami zmar\u0142ych \u2013 a konkretnie tych, kt\u00f3rzy jeszcze na sta\u0142e nie przeszli w za\u015bwiaty, bowiem maj\u0105 ci\u0105gle jakie\u015b zobowi\u0105zania lub inne nieza\u0142atwione sprawy z \u017cywymi…<\/p>\n Na szcz\u0119\u015bcie specjalno\u015bci\u0105 Effie w amoku kryzysu wieku \u015bredniego nie sta\u0142o si\u0119 podejmowanie g\u0142upich decyzji \u2013 jak ta o operacji plastycznej; sta\u0107 j\u0105 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c na m\u0105dre wybory. Ola\u0142a bezp\u0142atne pomaganie w rodzinnej, cho\u0107 faktycznie m\u0119\u017cowskiej, firmie remontowo-budowlanej i z\u0142o\u017cy\u0142a aplikacj\u0119 (z rozpaczliwie pokolorowanym CV) na stanowisko biurowe w poszukuj\u0105cej pracownika kancelarii adwokackiej. Nie trzeba chyba ju\u017c dodawa\u0107, \u017ce dalej klasyka… Wymagaj\u0105cy, surowy, nieco wycofany i konserwatywnie usposobiony szef (i ju\u017c zupe\u0142nie przy okazji \u2013 umiarkowanie przystojny), kt\u00f3rego Effie uj\u0119\u0142a naturalno\u015bci\u0105 (typowe, bo nie mia\u0142a jak i kiedy nauczy\u0107 si\u0119 korporacyjnych, biurowych gierek interpersonalnych). Robota niespecjalnie wymagaj\u0105ca: pilnowanie kalendarza, przekazywanie tre\u015bci rozm\u00f3w telefonicznych, robienie notatek… Co si\u0119 z tym wszystkim porobi\u0142o \u2013 a w szczeg\u00f3lno\u015bci: co w ca\u0142ej akcji mia\u0142 do powiedzenia (i zrobienia) pewien nad wyraz ujmuj\u0105cy, wielce pomocny, bezpo\u015bredni (i r\u00f3wnie\u017c oczywi\u015bcie przystojny)… duch p\u0142ci m\u0119skiej, a przy okazji: m\u0142odszy (i tragicznie odprawiony z tego \u015bwiata) braciszek mecenasa-szefa? A to si\u0119 oka\u017ce… Szczeg\u00f3\u0142y do poznania w trakcie lektury. Dostatecznie wakacyjnej, by nie zg\u0142\u0119bia\u0107 psychologicznych niuans\u00f3w \u017cyciowego prze\u0142omu Effie, ale czerpa\u0107 z niego satysfakcj\u0119 i nauk\u0119. Jak\u0105 nauk\u0119 i jak\u0105 satysfakcj\u0119? Ano tak\u0105, i\u017c doprawdy niewielu jest facet\u00f3w, kt\u00f3rzy zas\u0142uguj\u0105 na drug\u0105 szans\u0119 w \u017cyciu \u2013 osobliwie w \u017cyciu wsp\u00f3lnym. Bo jak ju\u017c kto\u015b jest dupkiem, to nieuchronnie na zawsze… Pani Barrow to odkry\u0142a (cho\u0107 nie by\u0142a pierwsza) i z niejakim powodzeniem opatentowa\u0142a w prozie. Po\u017cytecznej lektury mimo terroryzuj\u0105cych upa\u0142\u00f3w.<\/p>\n Tomasz Sas Laura Barrow\u00a0 Gdy odnajdziemy drog\u0119Prze\u0142o\u017cy\u0142a Joanna SugieroWydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2026 Rekomendacja: 3\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Wakacje z duchami Lekkiej i optymistycznej powie\u015bci obyczajowej na lato poszukiwa\u0142em (mo\u017ce nawet z zabarwieniem romansowo-erotycznym) \u2013 a tu nic z tego. Trafi\u0142em na moralitet o skrzywieniu transcendentalnym, a na domiar wszystkiego napisany tak sprawnie i zajmuj\u0105co, \u017ce nie ma si\u0119 do czego przyczepi\u0107. Wi\u0119c, drogie panie (panowie zreszt\u0105 te\u017c), znie\u015b\u0107 b\u0119dziecie musia\u0142y (musieli) lektur\u0119 z powa\u017cnym udzia\u0142em pierwiastka spirytualnego (w sensie duchowym – nie za\u015b C\u2082H\u2085OH). Zasada fabularna jest prosta: oto jeden z g\u0142\u00f3wnych protagonist\u00f3w dowolnej opowie\u015bci, skleconej w tym \u2013 nomen omen \u2013 duchu, po jakim\u015b traumatycznym, ekstremalnym epizodzie egzystencjalnym, z kt\u00f3rego ledwo co si\u0119 wywin\u0105\u0142, wymykaj\u0105c si\u0119 ze strefy tzw. \u015bmierci klinicznej (czyli odwracalnego stanu ustania kr\u0105\u017cenia, mo\u017cliwego do przywr\u00f3cenia w rezultacie akcji reanimacyjnej; stan ten nie mo\u017ce w zasadzie trwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c kilka minut…), nabywa umiej\u0119tno\u015bci kontaktu ze \u015bwiatem \u201epo drugiej stronie\u201d. Relacje ludzi, kt\u00f3rzy prze\u017cyli t\u0119 \u015bmier\u0107 kliniczn\u0105, s\u0105 pe\u0142ne opis\u00f3w \u015bwietlistych w\u0119dr\u00f3wek, tuneli \u015bwietlnych i zetkni\u0119\u0107 z niewyra\u017anymi, ale r\u00f3wnie\u017c roz\u015bwietlonymi postaciami i temu\u017c podobnych dozna\u0144 spirytualnych. To doskona\u0142y background dla wyobra\u017ani kreacyjnej pisarzy, kt\u00f3rzy postanowili wzmocni\u0107 sw\u00f3j talent narracyjny historiami spoza strefy realizmu \u2013 no, m\u00f3wi\u0105c wprost: bezczelnie transcendentalnymi….<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5665,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[5,15],"tags":[532],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5663"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5663"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5666,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5663\/revisions\/5666"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/b><\/span><\/p>\nWakacje z duchami<\/b><\/u><\/span><\/h2>\n
(7 08 2026)<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"