![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/tarczynski-macki-20250916-poziom-300x224.jpg\")
O\u015blizg\u0142e macki, wiadome si\u0142y
Wydawnictwo Znak litera nova, Krak\u00f3w 2025<\/b><\/h3>\n
Rekomendacja: 5\/7 Podtytu\u0142 tej ksi\u0105\u017cki brzmi \u201eHistoria Ameryki w teoriach spiskowych\u201d. Ta rekomendacja wyczerpuje opis istoty samej publikacji. Ameryka bowiem, a konkretnie Stany Zjednoczone Ameryki P\u00f3\u0142nocnej \u2013 demokratyczna (ci\u0105gle jeszcze) republika federacyjna, po\u0142o\u017cona z grubsza w po\u0142udniowej po\u0142\u00f3wce (wyj\u0105wszy Alask\u0119, bo odlegle Hawaje mo\u017cemy si\u0119 nie martwi\u0107…) kontynentu p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skiego \u2013 jest pa\u0144stwem, kt\u00f3re w wyniku spisku, zbrojnego sprzysi\u0119\u017cenia i w ko\u0144cu otwartej rebelii przeciw \u201eprawowitej\u201d w\u0142adzy powsta\u0142o. Spiski prawdziwe i towarzysz\u0105ce im tzw. teorie spiskowe s\u0105 zatem nieodrodnym sk\u0142adnikiem tamtejszego pejza\u017cu \u017cycia publicznego. Od zawsze…<\/p>\n Chronologicznie pierwszy z mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich ameryka\u0144skiej republiki \u2013 czyli tzw. herbatka bosto\u0144ska z 16 grudnia 1773 roku – nie by\u0142 spontanicznym aktem niepos\u0142usze\u0144stwa wkurzonych obywateli, lecz dobrze i d\u0142ugo przygotowanym przez sprzysi\u0119\u017cenie Syn\u00f3w Wolno\u015bci \u2013 organizacj\u0119 przeciwnik\u00f3w nak\u0142adanych przez kr\u00f3la na kolonie podatk\u00f3w i zwolennik\u00f3w bojkotu handlu z Central\u0105. Spiskowcy w przebraniu Indian wtargn\u0119li na trzy statki w bosto\u0144skim porcie i wyrzucili do morza 300 skrzy\u0144 z herbat\u0105. Romantyczna aura po dzi\u015b dzie\u0144 spowijaj\u0105ca imponderabilia tego absurdalnego \u201eheroicznego\u201d gestu rewolucyjnego wci\u0105\u017c jest opowiadana jako chwalebny mit za\u0142o\u017cycielski<\/b> republiki. Dwa i p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej akt za\u0142o\u017cycielski<\/b> republiki \u2013 uchwalon\u0105 4 lipca 1776 roku przez Kongres Kontynentalny reprezentant\u00f3w trzynastu kolonii \u201eDeklaracj\u0119 Niepodleg\u0142o\u015bci\u201d – te\u017c napisali i wypromowali spiskowcy, cz\u0142onkowie autentycznego sprzysi\u0119\u017cenia maj\u0105cego na celu uwolnienie si\u0119 spod w\u0142adzy kr\u00f3la i parlamentu brytyjskiego przy pomocy wszelkich dost\u0119pnych \u015brodk\u00f3w \u2013 od werbalnego wypowiedzenia pos\u0142usze\u0144stwa i zerwania przysi\u0105g, po walk\u0119 zbrojn\u0105 w ostateczno\u015bci.<\/p>\n Spiskowa zatem (w sensie \u015bcis\u0142ym i dos\u0142ownym) proweniencja pa\u0144stwa sprawia, i\u017c rzesza jego obywateli traktuje spiski jako naturalny sk\u0142adnik \u017cycia publicznego i gotowa jest mniema\u0107 (za specjalnym poduszczeniem albo i bez niego), \u017ce wsz\u0119dzie i zawsze mo\u017cemy mie\u0107 z nimi do czynienia. To znaczy, \u017ce wsz\u0119dzie i zawsze to, co si\u0119 dzieje, nie jest rezultatem d\u0142ugotrwa\u0142ych proces\u00f3w spo\u0142ecznych i ekonomicznych (wi\u0119kszo\u015bci z nich nie da si\u0119 kontrolowa\u0107 ani nawet zaplanowa\u0107) lub przypadku zgo\u0142a \u2013 lecz efektem celowego i skrytego dzia\u0142ania g\u0142\u0119boko zakonspirowanej grupki, chc\u0105cej odmieni\u0107 \u015bwiat (nasz \u015bwiat), zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119 (nasz\u0105 w\u0142adz\u0119), bogactwo (nasze bogactwo), a nas zniewoli\u0107. Paranoja…<\/p>\n Teoria wszechobecnego, generalnego spisku elit przeciw reszcie \u015bwiata prawie niewzruszalna jest i trwa\u0142a, bowiem wielce jest atrakcyjna. Przede wszystkim w spos\u00f3b prosty i jednolity obja\u015bnia wszelkie przesz\u0142e i przysz\u0142e zdarzenia w \u017cyciu publicznym \u2013 ergo: nie wymaga \u017cadnej specjalistycznej wiedzy i cierpliwego studiowania sensu przesz\u0142ych i przysz\u0142ych dziej\u00f3w naszej cywilizacji. Za\u0142o\u017cenie spiskowe z g\u00f3ry uwalnia swych wyznawc\u00f3w od ontologicznego trudu poznawania natury rzeczy i zjawisk. Jest przeto tak atrakcyjne, jak dla fizyk\u00f3w powabna jest jednolita teoria pola, a dla teoretyk\u00f3w zbiorowego \u017cywienia \u2013 jednolita teoria zupy, nad kt\u00f3r\u0105 od lat pracuj\u0105 laboratoria i kuchnie w szpitalach publicznych…<\/p>\n Wiara w konkretne spiski to tylko cz\u0119\u015b\u0107 problemu \u2013 mniejsza sk\u0105din\u0105d, cho\u0107 zdarzaj\u0105 si\u0119 takie zdarzenia, w kt\u00f3re wierzy \u201eca\u0142a Ameryka\u201d. Na przyk\u0142ad spiskowe (CIA?, FBI?, komuni\u015bci z Kuby?, albo przeciwnie: dysydenci z Kuby?, mafia?) fundamenty zamachu na Kennedy’ego czy atak na wie\u017ce nowojorskiego WTC 11 wrze\u015bnia 2001 roku (nie tam \u017cadni islami\u015bci, tylko… rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych albo \u017cydowski rz\u0105d \u015bwiatowy) \u2013 \u017ce o powszechnej wierze w l\u0105dowanie kosmit\u00f3w w Roswell ju\u017c nie wspomn\u0119. Wi\u0119kszym problemem jest tzw. narracja spiskowa, czyli opowiadanie \u015bwiata wedle za\u0142o\u017cenia, \u017ce za wszystkim \u2013 dos\u0142ownie za wszystkim<\/b> \u2013 stoi jaka\u015b anonimowa lecz pot\u0119\u017cna si\u0142a, kt\u00f3ra podejmuje decyzje i sama wszystko organizuje. Z tego puntu widzenia wi\u0119kszo\u015b\u0107 Amerykan\u00f3w to jednak konspiracjoni\u015bci \u2013 wierz\u0105 albo we wszech\u015bwiatow\u0105 teori\u0119, albo chocia\u017c w jakich konkretny (ale mniemany) spisek.<\/p>\n Kraj, kt\u00f3rego obywatele sk\u0142onni s\u0105 masowo, t\u0142umnie uwierzy\u0107 w najwi\u0119ksz\u0105 g\u0142upot\u0119, byleby tylko by\u0142a atrakcyjnie skonstruowana i objawi\u0142a si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie oczekiwa\u0144 spo\u0142ecznych, jest chyba \u0142atwy do rz\u0105dzenia. Wystarczy tylko porzuci\u0107 racjonalizm, logik\u0119, odej\u015b\u0107 od prawdy, powo\u0142a\u0107 uniwersytety \u201ech\u0142opskiego rozumu\u201d, skompromitowa\u0107 dotychczasowe autorytety… Pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 na skal\u0119 masow\u0105 k\u0142amstwem i manipulacj\u0105. I niech rz\u0105d sam jak\u0105\u015b spiskow\u0105 narracj\u0119 wymy\u015bli od czasu do czasu \u2013 by obywatele czuli wi\u0119\u017a z w\u0142adz\u0105 i nie m\u0119czyli si\u0119 bez wsparcia. Czy ja nie opisa\u0142em (niechc\u0105cy i przypadkiem) republiki Trumpa? Niewykluczone, \u017ce tak… Do\u017cyli\u015bmy bowiem chwili, gdy spiskowa narracja nie jest ju\u017c tylko domen\u0105 zanarchizowanych mentalnie obywateli \u2013 do\u017cyli\u015bmy chwili, gdy legalnie ustanowiona (w drodze wybor\u00f3w, w co a\u017c nie spos\u00f3b uwierzy\u0107) w\u0142adza sama buduje spiskowe klimaty, by skuteczniej i bez opor\u00f3w zarz\u0105dza\u0107 pa\u0144stwem. A pa\u0144stwo w swym publicznym przekazie ju\u017c nie trzyma standard\u00f3w rozs\u0105dku (czy kto\u015b tam pami\u0119ta, czym by\u0142 common sense?<\/i>), nie dochowuje elementarnej zgodno\u015bci z rzeczywisto\u015bci\u0105, nie dba o fakty i na masow\u0105 skal\u0119 je kwestionuje. Dok\u0105d nas (mam na my\u015bli \u015bwiat ca\u0142y) to zaprowadzi?<\/p>\n Tego Tarczy\u0144ski nie wie \u2013 ale wie ze szczeg\u00f3\u0142ami, jak to si\u0119 sta\u0142o. Lektura \u201eO\u015blizg\u0142ych macek…\u201d to prawdziwe \u0107wiczenie umys\u0142u dla potrzebuj\u0105cych gruntowniejszego poinformowania. Jest to bowiem u\u0142o\u017cony mniej wi\u0119cej chronologicznie kompletny w zasadzie i przekrojowy (jak geologiczna odkrywka) zarys ameryka\u0144skich aberracji w \u017cyciu publicznym \u2013 od wspomnianej tu ju\u017c spiskowej… \u201eDeklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci\u201d z 1776 roku do najnowszych rewelacji Trumpa i jego ekipy MAGA oraz eksces\u00f3w QAnonu. Jest tego tak wiele, \u017ce ma si\u0119 wra\u017cenie nurkowania w g\u0119stej zupie. Kak tigra jebat’ \u2013 i smieszno, i straszno<\/i>…<\/p>\n Oczywi\u015bcie jest o KuKluxKlanie, o zab\u00f3jstwie Kennedy’ego i \u015bledztwie Garrisona, o aferze Watergate, o zamachach 11 wrze\u015bnia \u2013 wszystko jest ze szczeg\u00f3\u0142ami. Jak\u017ce-by inaczej. Ale w swej maniakalnej doprawdy pracowito\u015bci Tarczy\u0144ski wywleka z archiwalnego kurzu dziesi\u0105tki historyjek i eksces\u00f3w zapomnianych \u2013 lecz nie mniej smakowitych, poszerzaj\u0105cych poj\u0119cie ameryka\u0144skiej paranoi. O wielu z nich nie mia\u0142em poj\u0119cia, ale jedna ubawi\u0142a mnie szczeg\u00f3lnie. Oto w latach 20. ubieg\u0142ego wieku na fali wzmo\u017cenia spo\u0142ecznej agresji antykatolickiej (a w owym czasie cz\u0142onkowie wyznania rzymskokatolickiego, dzi\u0119ki emigracji irlandzko-w\u0142osko-polskiej i pocz\u0105tkom latynoskiej, stanowili ju\u017c grubo ponad 25 procent mieszka\u0144c\u00f3w USA), prowokowanej g\u0142\u00f3wnie przez odradzaj\u0105cy si\u0119 Klan, dosz\u0142o do osobliwego i sk\u0105din\u0105d \u015bmiesznego incydentu. Rozesz\u0142a si\u0119 mianowicie plotka, \u017ce spiskuj\u0105cy przeciw protestanckim Amerykanom papie\u017c rzymski, kt\u00f3ry dot\u0105d knu\u0142 z oddali, przenosi si\u0119 na terytorium USA, by mie\u0107 bli\u017cej do teatrum wojny z bogobojnymi wyznawcami episkopalizmu i ko\u015bcio\u0142\u00f3w metodystycznych \u2013 a konkretnie do Indiany. Dlaczego akurat do Indiany? Bo przecie\u017c dla wszystkich jasne by\u0107 musi, \u017ce Indiana to najcudowniejsze miejsce do \u017cycia na Ziemi i jako takiej ka\u017cdy bogacz jej po\u017c\u0105da… W samym szczycie tej ruchawki rozesz\u0142a si\u0119 pog\u0142oska, \u017ce papie\u017c… ju\u017c jest w Indianie. 1500 podnieconych obro\u0144c\u00f3w Ameryki wtargn\u0119\u0142o do… poci\u0105gu w Fort Wayne bodaj\u017ce. Ma\u0142o brakowa\u0142o, by zlinczowano samotnie podr\u00f3\u017cuj\u0105cego d\u017centelmena w sile wieku, ze spor\u0105 waliz\u0105. W ostatniej chwili udowodniono ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce by\u0142 to komiwoja\u017cer, oferuj\u0105cy… damsk\u0105 bielizn\u0119.<\/p>\n Tak bywa… Gdy kto\u015b \u017cyje na kraw\u0119dzi g\u0142upoty i do tego wiedzie mu si\u0119 kiepsko, jest mentalnie got\u00f3w, by przyczyn swych nieszcz\u0119\u015b\u0107 upatrywa\u0107 w spisku obcych potencji, dybi\u0105cych na jego wolno\u015b\u0107 i krew. Potencjalni klienci teorii spiskowych ju\u017c s\u0105 z g\u00f3ry przygotowani: spiskowa narracja, my\u015blenie spiskowe jest sk\u0142adnikiem naturalnym ich intelektualnej (cho\u0107 to mo\u017ce zbyt eleganckie s\u0142owo \u2013 na wyrost) substancji \u017cyciowej. Teraz wystarczy tylko wrzuci\u0107 w przestrze\u0144 atrakcyjnie opakowane g\u00f3wno; mo\u017ce mo\u017cna rozpyla\u0107 je w smugach kondensacyjnych silnik\u00f3w odrzutowych, czyli jako tzw. chemtrailsy? Zarodniki spadn\u0105 na \u0142by potencjalnych nosicieli i wydadz\u0105 okaza\u0142e owoce. W Ameryce dzisiaj ten proceder trwa w\u0142a\u015bciwie nieprzerwanie: \u201eukradzione wybory\u201d, \u201epizzagate\u201d czy covidowe szczepienia… Mn\u00f3stwo tego codziennie.<\/p>\n Zasadnicza zmiana w obr\u0119bie teorii spiskowych pojawi\u0142a si\u0119 ca\u0142kiem niedawno, w okresie sukcesu wyborczego oraz pierwszych miesi\u0119cy rz\u0105d\u00f3w Donalda Trumpa i jego ekipy. Ot\u00f3\u017c do tej pory administracja waszyngto\u0144ska i tysi\u0105ce jej funkcjonariuszy federalnych w ca\u0142ym kraju dawali odp\u00f3r spiskowym plotkom, pom\u00f3wieniom i teoriom z pozycji racjonalnych, naukowych, legalistycznych, zdroworozs\u0105dkowych wreszcie. Do tego nurtu przy\u0142\u0105cza\u0142y si\u0119 uniwersytety, think tanki, uchodz\u0105ce za autorytety postacie z \u017cycia publicznego. Nad debat\u0105 ze spiskowcami unosi\u0142a si\u0119 aura krytycznego my\u015blenia, ka\u017cdej g\u0142upocie przeciwstawiano rozumowe argumenty. Owszem \u2013 to nie by\u0142o du\u017co i o skutecznym przeciwdzia\u0142aniu nie przes\u0105dza\u0142o, ale publiczno\u015b\u0107 mia\u0142a jaki\u015b wyb\u00f3r; wystarczy\u0142o tylko poszuka\u0107.<\/p>\n Zmiana, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0119, w gruncie rzeczy polega na dezercji administracji z pozycji rozs\u0105dnego arbitra, ustalaj\u0105cego standardy. Obecny rz\u0105d porzuci\u0142 okopy naukowego racjonalizmu i stan\u0105\u0142 w\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w spisk\u00f3w, za\u015b przyw\u00f3dca i jego pomagierzy nie daj\u0105 si\u0119 prze\u015bcign\u0105\u0107 nikomu w dziele mno\u017cenia wci\u0105\u017c nowych teorii i zagro\u017ce\u0144. Internet i popkultura sprzyjaj\u0105 temu zjawisku, ale w strukturze ameryka\u0144skiego pa\u0144stwa tkwi ono g\u0142\u0119boko i od dawna. Ksi\u0105\u017cka Piotra Tarczy\u0144skiego dla nas powinna by\u0107 narz\u0119dziem bolesnej, ale chyba koniecznej operacji wyzbywania si\u0119 z\u0142udze\u0144 w obszarze, kt\u00f3ry roboczo nazwa\u0107 mo\u017cna \u201eAmeryka a sprawa polska\u201d…<\/p>\n Tomasz Sas Piotr Tarczy\u0144ski\u00a0 O\u015blizg\u0142e macki, wiadome si\u0142y Wydawnictwo Znak litera nova, Krak\u00f3w 2025 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Ameryka ze spuszczonymi portkami Podtytu\u0142 tej ksi\u0105\u017cki brzmi \u201eHistoria Ameryki w teoriach spiskowych\u201d. Ta rekomendacja wyczerpuje opis istoty samej publikacji. Ameryka bowiem, a konkretnie Stany Zjednoczone Ameryki P\u00f3\u0142nocnej \u2013 demokratyczna (ci\u0105gle jeszcze) republika federacyjna, po\u0142o\u017cona z grubsza w po\u0142udniowej po\u0142\u00f3wce (wyj\u0105wszy Alask\u0119, bo odlegle Hawaje mo\u017cemy si\u0119 nie martwi\u0107…) kontynentu p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skiego \u2013 jest pa\u0144stwem, kt\u00f3re w wyniku spisku, zbrojnego sprzysi\u0119\u017cenia i w ko\u0144cu otwartej rebelii przeciw \u201eprawowitej\u201d w\u0142adzy powsta\u0142o. Spiski prawdziwe i towarzysz\u0105ce im tzw. teorie spiskowe s\u0105 zatem nieodrodnym sk\u0142adnikiem tamtejszego pejza\u017cu \u017cycia publicznego. Od zawsze… Chronologicznie pierwszy z mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich ameryka\u0144skiej republiki \u2013 czyli tzw. herbatka bosto\u0144ska z 16 grudnia 1773 roku – nie by\u0142 spontanicznym aktem niepos\u0142usze\u0144stwa wkurzonych obywateli, lecz dobrze i d\u0142ugo przygotowanym przez sprzysi\u0119\u017cenie Syn\u00f3w Wolno\u015bci \u2013 organizacj\u0119 przeciwnik\u00f3w nak\u0142adanych przez kr\u00f3la na kolonie podatk\u00f3w i zwolennik\u00f3w bojkotu handlu z Central\u0105. Spiskowcy w przebraniu Indian wtargn\u0119li na trzy statki w bosto\u0144skim porcie i wyrzucili do morza 300 skrzy\u0144 z herbat\u0105. Romantyczna aura po dzi\u015b dzie\u0144 spowijaj\u0105ca imponderabilia tego absurdalnego \u201eheroicznego\u201d gestu rewolucyjnego wci\u0105\u017c jest opowiadana jako chwalebny mit za\u0142o\u017cycielski republiki. Dwa i p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej akt za\u0142o\u017cycielski republiki…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5380,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[25,500],"tags":[423],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5378"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5381,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5378\/revisions\/5381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/b><\/span><\/p>\nAmeryka ze spuszczonymi portkami<\/b><\/u><\/span><\/h2>\n
(9 10 2025)<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"