![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/krawiec-20250622-poziom-copy-300x221.jpg\")
Krawiec
Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2025<\/b><\/h3>\n
Rekomendacja: 4\/7 Wraz z wzi\u0119ciem do r\u0119ki \u201eKrawca\u201d poszukiwania stosownej lektury na urlop \u2013 trzymaj\u0105cej w napi\u0119ciu, z dobrze skonstruowan\u0105 intryg\u0105, a zarazem lekkiej jak pi\u00f3rko i fascynuj\u0105cej, mimo klimatu mrocznego a g\u0119stego \u2013 mo\u017cecie uzna\u0107 za zako\u0144czone. Severski bowiem nie zawodzi; kupujcie go w ciemno \u2013 stawiam w zak\u0142ad swoj\u0105 reputacj\u0119 (cokolwiek jeszcze takowej mam…). Jest tylko jeden problem: dla nieprzygotowanych debiutant\u00f3w i innych \u017c\u00f3\u0142todziob\u00f3w mo\u017ce to by\u0107 lektura trudna, wymagaj\u0105ca i wyzywaj\u0105ca (nie w sensie epitet\u00f3w lecz stawianych wymaga\u0144). Severski jest bowiem seryjnym. Nie, nie zab\u00f3jc\u0105 \u2013 seryjnym pisarzem, nosicielem (ale nie w sensie, \u017ce zara\u017aliwym…) i wytw\u00f3rc\u0105 fabularnych tajemnic, przekraczaj\u0105cych rozmiary pojedynczej ksi\u0105\u017cki. Thrillery szpiegowskie i awantury inwigilacyjne tylko wtedy s\u0105 co\u015b warte, gdy maj\u0105 jakie\u015b pocz\u0105tki, czyli prequele, oraz nasze ulubione ci\u0105gi dalsze, zwane sequelami. Robota wywiadowcza nie ustaje nigdy \u2013 i literatura te\u017c nie powinna. Severski za\u015b nale\u017cy do elitarnego grona pisz\u0105cych seryjnych, kt\u00f3rzy swe pierwsze tomy pisz\u0105 dla zainteresowanych amator\u00f3w ciekawej lektury, natomiast ci\u0105gi dalsze \u2013 ju\u017c dla przyjaci\u00f3\u0142…<\/p>\n W strukturze tw\u00f3rczo\u015bci Severskiego \u201eKrawiec\u201d zajmuje miejsce szczeg\u00f3lne. Formalnie jest to prequel czterotomowej serii \u201eSekcja\u201d (\u201eZakr\u0119t\u201d, \u201eOdwet\u201d, \u201eNab\u00f3r\u201d, \u201eDystopia\u201d), bowiem pojawiaj\u0105 si\u0119 w tym tek\u015bcie postacie odgrywaj\u0105ce jakie\u015b role chronologicznie wcze\u015bniejsze ni\u017c w samej \u201eSekcji\u201d. Znawcy dzie\u0142a Severskiego odnajd\u0105 te\u017c w \u201eKrawcu\u201d pewne odniesienia do \u201ePlacu Senackiego 6 PM\u201d – raczej z kolei sequelowe ni\u017c inne. A poza tym… Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na frekwencj\u0119 s\u0142owa \u201ekrawiec\u201d w tytu\u0142ach powie\u015bci Johna le Carre. Szlachetna ta profesja rzemie\u015blnicza pojawia si\u0119 dwukrotnie: najpierw w \u201eDruciarzu, krawcu, \u017co\u0142nierzu, szpiegu\u201d (1974), a potem w \u201eKrawcu z Panamy\u201d (1996). Przypadek zapewne? Nie s\u0105dz\u0119 \u2013 takich przypadk\u00f3w nie ma. Severski nie bez powodu podczepia si\u0119 pod legend\u0119 angielskiego mistrza szpiegowskiego thrillera. Co\u015b w tych krawcach zatem jest.<\/p>\n Ale co? Czy jest w tym fachu jaka\u015b legendarna niezwyk\u0142o\u015b\u0107, tajemnica mistyczna, wiedza tajemna i zaprzysi\u0119\u017cona \u2013 jak u \u015bredniowiecznych wolnych murarzy (kt\u00f3rzy wyewoluowali w mason\u00f3w)? Czy przeciwnie \u2013 tylko otwarty kult profesjonalizmu, rzemios\u0142a na wy\u017cynach niemal artystycznych, wyobra\u017ani, dobrego smaku tudzie\u017c fantazji (w granicach zdrowego rozs\u0105dku…)? Nie wiem. Mo\u017ce jedno i drugie? W ka\u017cdym razie szlachetne krawiectwo musi jako\u015b kojarzy\u0107 si\u0119 z rzemios\u0142em szpiegowskim \u2013 mo\u017ce jako dobra przykrywka? A mo\u017ce krawiec jest metaforycznym symbolem tajnej s\u0142u\u017cby? Niezwyk\u0142o\u015bci\u0105 w zwyk\u0142o\u015bci? Nie wiem. Ale pami\u0119tam, \u017ce gdy w thrillerze sensacyjnym odnajduj\u0119 pospolite przecie\u017c sk\u0105din\u0105d s\u0142\u00f3wko \u201ekrawiec\u201d, mog\u0119 spodziewa\u0107 si\u0119 rzeczy i zdarze\u0144 nietypowych, tajemniczych i zgo\u0142a awanturniczych. Tak to dzia\u0142a \u2013 nie u\u017cywa si\u0119 bowiem s\u0142\u00f3w wa\u017cnych nadaremno…<\/p>\n U Severskiego krawiec to ruski genera\u0142 z post-KGB \u2013 Grigorij Aleksandrowicz Portnoy. Imi\u0119 i otczestwo<\/i> by\u0107 mo\u017ce prawdziwe, mo\u017ce nie… A nazwisko to po prostu lekko zanglicyzowana forma s\u0142\u00f3wka krawiec w\u0142a\u015bnie \u2013 po rosyjsku portnoj<\/i> (mu\u017cskij portnoj, on-\u017ce madam i pszerupki<\/i> \u2013 pami\u0119tacie, z czego to cytat?). W ka\u017cdym razie jako Portnoya \u2013 wyj\u0105tkowo gro\u017anego i dobrze usytuowanego agenta Rosji znaj\u0105 go (i maj\u0105 w ewidencji) s\u0142u\u017cby brytyjskie, usi\u0142uj\u0105ce rozpracowa\u0107 i neutralizowa\u0107 gagatka od trzydziestu lat… Rok mamy 2003 \u2013 jeste\u015bmy ju\u017c w NATO (od 1999 roku), ale w Unii jeszcze nie. Sojusznicy na razie nam do ko\u0144ca nie ufaj\u0105 \u2013 ba, usi\u0142uj\u0105 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 i dyskretnie (zw\u0142aszcza Brytyjczycy z MI6…) zorientowa\u0107 si\u0119, jakie s\u0105 rozmiary rosyjskiej penetracji w naszej przestrzeni publicznej i polityce bie\u017c\u0105cej. A do tego jeszcze Rzeczpospolita akurat wtedy ochoczo wchodzi do koalicji antysaddamowskiej, wi\u0119c nasze tajne s\u0142u\u017cby szykuj\u0105 si\u0119 do wojny z Irakiem, wobec czego wszyscy z wywiadowczo-kontrwywiadowczej i wojskowej wierchuszki bardzo s\u0105 tym (jako to zwyczajnie nieostrzelani nowicjusze, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 korzystnie zaprezentowa\u0107 w towarzystwie) zaaferowani i zaabsorbowani. W tym og\u00f3lnym rozgardiaszu kompetencyjnym o ma\u0142o co nie przegapiono pi\u0119tnastominutowej wizyty fachowego ruskiego kuriera tajnych s\u0142u\u017cb w warszawskim wie\u017cowcu, gdzie akurat wynajmowa\u0142a lokum dziewczyna, zatrudniona w prywatnym domu premiera jako opiekunka do dziecka. Przypadek? Nie ma takich przypadk\u00f3w \u2013 wbijcie to sobie do g\u0142owy… Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce kto\u015b to odnotowa\u0142 i jaki\u015b niewielki zas\u00f3b osobowy agencji wywiadu mo\u017cna by\u0142o skierowa\u0107 do rozpracowania.<\/p>\n Jednocze\u015bnie w adriatyckim porcie Budva (nale\u017c\u0105cym aktualnie do Republiki Czarnog\u00f3ry) zacumowa\u0142 superjacht \u201eRainbow\u201d niejakiego Aleksandra Giermana \u2013 ruskiego oligarchy (bran\u017ca metali ziem rzadkich; jako\u015b ostatnio te kwestie zn\u00f3w aktualne, nieprawda\u017c?). Ze zrozumia\u0142ych wzgl\u0119d\u00f3w MI6 wzi\u0119\u0142o go pod obserwacj\u0119, bo tam, gdzie pojawiaj\u0105 si\u0119 ruscy bogacze, zw\u0142aszcza ci o nieuregulowanym stosunku do wzbieraj\u0105cego w si\u0142\u0119 (w\u00f3wczas…) re\u017cimu Putina, mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 k\u0142opot\u00f3w. A to wybuch jaki\u015b g\u0142o\u015bny si\u0119 zdarzy, a to cichy strza\u0142 z t\u0142umikiem… Za\u015b republika Montenegro dawno ju\u017c przesta\u0142a by\u0107 operetkow\u0105 krain\u0105; na jej miejscu wyros\u0142o regularne i porz\u0105dne pa\u0144stewko mafijne w stylu ba\u0142ka\u0144skim (od 2006 roku, kiedy to oddzieli\u0142o si\u0119 od republiki federacyjnej Serbii i Czarnog\u00f3ry, tym samym zlikwidowanej), kt\u00f3re trzeba fachowo inwigilowa\u0107, w trosce o bezpiecze\u0144stwo okolicy….<\/p>\n Jak i kiedy oba w\u0105tki si\u0119 po\u0142\u0105cz\u0105 \u2013 zdradza\u0107 nie b\u0119dziemy \u2013 wi\u0105\u017ce nas umowa antyspojlerowa. Ale jednego mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 po Severskim: podczas lektury zero znudzenia, sto procent niespodzianek. Dlatego trzeba uwa\u017cnie pilnowa\u0107 biegu w\u0105tk\u00f3w, bowiem ka\u017cde zdanie jest wa\u017cne, ka\u017cdy akapit przesuwa akcj\u0119, a co drugi rozdzialik zmienia perspektyw\u0119. Dajcie si\u0119 ponie\u015b\u0107 Severskiemu, ale nie tra\u0107cie r\u00f3wnowagi i punkt\u00f3w podparcia. Sam poczu\u0142em si\u0119 kilka razy, jakbym zn\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 w Budvie na wakacjach \u2013 co z Severskim nie jest trudne, albowiem wydaje si\u0119, \u017ce skurczybyk lubi si\u0119 pow\u0142\u00f3czy\u0107 po zau\u0142kach , zje\u015b\u0107 to i owo, a i wypi\u0107 kape\u0144k\u0119 lokalnych specja\u0142\u00f3w; przeto towarzyszy\u0107 jego bohaterom to czysta przyjemno\u015b\u0107. Nie dajcie si\u0119 jednak zwie\u015b\u0107 sielance \u2013 pod lakierowanymi ok\u0142adkami folder\u00f3w, w cukierkowych pejza\u017cach k\u0142\u0119bi si\u0119 nieustaj\u0105ca gra o \u017cycie, o sukces, o wydymanie wroga. W tej grze o powodzeniu nie decyduje wy\u017cszo\u015b\u0107 idei, ani to, czy moja racja jest najmojsza. Decyduje profesjonalizm, brak emocji i uporczywy trening.<\/p>\n W tych za\u015b kwestiach Severski jest nieub\u0142aganie perfekcyjny, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 z r\u00f3wn\u0105 wpraw\u0105 inteligencj\u0105, intuicj\u0105 i dowoln\u0105 broni\u0105 cichego \u015bwiata \u2013 karabinem snajperskim, pistoletem i no\u017cami rozmaitej proweniencji. Spluwy strzelaj\u0105, majchry r\u017cn\u0105, bomby robi\u0105 bum \u2013 wszystko zgodnie ze sztuk\u0105 s\u0142u\u017cby i regulaminowo. Severski trzyma si\u0119 zasad i nie mno\u017cy byt\u00f3w ponad potrzeb\u0119. Przynajmniej w w\u0105tku czarnog\u00f3rskim. Bo w\u0105tek polski jest znacznie bardziej rozlaz\u0142y \u2013 ale, jak przypuszczam, mo\u017ce to po prostu odwzorowywa\u0107 \u00f3wczesny stan krajowych s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego i wywiadu zewn\u0119trznego. Takie one by\u0142y \u2013 rozlaz\u0142e \u2013 te s\u0142u\u017cby, a ich generalicja nie nale\u017ca\u0142a do czo\u0142\u00f3wki intelektualnej ani profesjonalnej.<\/p>\n Najdo\u015bwiadcze\u0144si wodzowie mieli wtedy najwi\u0119cej po pi\u0119tna\u015bcie lat sta\u017cu, a do s\u0142u\u017cb przyszli prosto z drugiego szeregu antykomunistycznej konspiry, gdzie bywali tajnymi drukarzami, jakimi\u015b kurierami czy ochroniarzami-entuzjastami, pe\u0142nymi dobrej woli, ale nie zawodowstwa. Na szcz\u0119\u015bcie mogli polega\u0107 na profesjonalistach \u015bredniego szczebla, ocala\u0142ych po szale\u0144stwach weryfikator\u00f3w-paranoik\u00f3w i wdro\u017conych do s\u0142u\u017cby, kt\u00f3rej wymogi sk\u0105din\u0105d by\u0142y niezale\u017cne od ideologicznych etykietek… No i zacz\u0119li szkoli\u0107 m\u0142ody narybek, od\u0142awiany z masy romantycznych zapale\u0144c\u00f3w, pomieszanych z cynicznymi natr\u0119tami. W \u201eKrawcu\u201d mamy prequelowy, wr\u0119cz modelowy w\u0105tek o m\u0142odzie\u017cy w wywiadzie, z kt\u00f3rego na szcz\u0119\u015bcie wynika, i\u017c ideologiczny zam\u0119t ustrojowych zmian, cho\u0107 uszkodzi\u0142 wiele struktur i wiele spowodowa\u0142 strat w zasobach ludzkich, nie naruszy\u0142 zasad fundamentalnych cichej s\u0142u\u017cby. Na tym poziomie wszystko idzie jak zwykle \u2013 ludzie mo\u017ce s\u0105 nowi, ale zasady \u2013 nie…<\/p>\n Na szcz\u0119\u015bcie Severski nie ma sk\u0142onno\u015bci do idealizacji (a je\u015bli ma, to doprawdy niewielkie). Zawsze mo\u017cna liczy\u0107 na jego fachowy ogl\u0105d rzeczy samej (czyli tak zwanego sedna) – z satysfakcj\u0105, bowiem jego kwalifikacje literackie dor\u00f3wnuj\u0105 tym profesjonalnym. W tej sytuacji nie ma si\u0119 co dziwi\u0107, i\u017c fabularna kreacja Krawca jest majstersztykiem. Severski zlepi\u0142 Portnoya z licznej gromadki \u015brednio-wy\u017cszego szczebla kadrowych oficer\u00f3w KGB. Wycofanych ju\u017c z bie\u017c\u0105cej roboty agenturalnej w terenie i awansowanych na \u0141ubiank\u0119 lub do Jasieniewa. Nie pe\u0142ni\u0105cych funkcji kierowniczych w zarz\u0105dach i wydzia\u0142ach \u2013 ale za to czynnych jako kontrolerzy, inspektorzy, nadzorcy, szkoleniowcy, doradcy, analitycy, szefowie projekt\u00f3w i program\u00f3w, pos\u0142a\u0144cy i wtyki tu i \u00f3wdzie… Figura \u201eksi\u0119cia szpieg\u00f3w\u201d to nie fantazja. Znajdziesz takich w ca\u0142ym \u015bwiecie, tylko trzeba wiedzie\u0107, gdzie szuka\u0107. I kogo… Ergo: trzeba by\u0107 takim samym profesjona\u0142em jak oni. I \u2013 jak oni \u2013 nie odpuszcza\u0107.<\/p>\n Mamy wojn\u0119 na granicy \u2013 w tej sytuacji lektura Severskiego nie jest tylko zaj\u0119ciem czysto rozrywkowym. To w swoim rodzaju medykament intelektualny, kt\u00f3ry nale\u017cy aplikowa\u0107 jak szczepionk\u0119 – z zaufaniem i przekonaniem – by za rok, dwa, pi\u0119\u0107 nie dosz\u0142o do nieoczekiwanego, zab\u00f3jczego wstrz\u0105su anafilaktycznego.<\/p>\n Tomasz Sas Vincent V. Severski\u00a0 Krawiec Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2025 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 T\u0119cza i no\u017cyce… Wraz z wzi\u0119ciem do r\u0119ki \u201eKrawca\u201d poszukiwania stosownej lektury na urlop \u2013 trzymaj\u0105cej w napi\u0119ciu, z dobrze skonstruowan\u0105 intryg\u0105, a zarazem lekkiej jak pi\u00f3rko i fascynuj\u0105cej, mimo klimatu mrocznego a g\u0119stego \u2013 mo\u017cecie uzna\u0107 za zako\u0144czone. Severski bowiem nie zawodzi; kupujcie go w ciemno \u2013 stawiam w zak\u0142ad swoj\u0105 reputacj\u0119 (cokolwiek jeszcze takowej mam…). Jest tylko jeden problem: dla nieprzygotowanych debiutant\u00f3w i innych \u017c\u00f3\u0142todziob\u00f3w mo\u017ce to by\u0107 lektura trudna, wymagaj\u0105ca i wyzywaj\u0105ca (nie w sensie epitet\u00f3w lecz stawianych wymaga\u0144). Severski jest bowiem seryjnym. Nie, nie zab\u00f3jc\u0105 \u2013 seryjnym pisarzem, nosicielem (ale nie w sensie, \u017ce zara\u017aliwym…) i wytw\u00f3rc\u0105 fabularnych tajemnic, przekraczaj\u0105cych rozmiary pojedynczej ksi\u0105\u017cki. Thrillery szpiegowskie i awantury inwigilacyjne tylko wtedy s\u0105 co\u015b warte, gdy maj\u0105 jakie\u015b pocz\u0105tki, czyli prequele, oraz nasze ulubione ci\u0105gi dalsze, zwane sequelami. Robota wywiadowcza nie ustaje nigdy \u2013 i literatura te\u017c nie powinna. Severski za\u015b nale\u017cy do elitarnego grona pisz\u0105cych seryjnych, kt\u00f3rzy swe pierwsze tomy pisz\u0105 dla zainteresowanych amator\u00f3w ciekawej lektury, natomiast ci\u0105gi dalsze \u2013 ju\u017c dla przyjaci\u00f3\u0142… W strukturze tw\u00f3rczo\u015bci Severskiego \u201eKrawiec\u201d zajmuje miejsce szczeg\u00f3lne. Formalnie jest to prequel czterotomowej serii \u201eSekcja\u201d (\u201eZakr\u0119t\u201d, \u201eOdwet\u201d, \u201eNab\u00f3r\u201d, \u201eDystopia\u201d), bowiem…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5279,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[251],"tags":[380],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5277"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5277"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5397,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5277\/revisions\/5397"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/b><\/span><\/p>\nT\u0119cza i no\u017cyce…<\/b><\/u><\/span><\/h2>\n
(21 07 2025)<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"