![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/brejdygant-prawda-20250227-poziom-300x225.jpg\")
Prawda
Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2025<\/b><\/h3>\n
Rekomendacja: 4\/7 Nic na to nie poradz\u0119: lubi\u0119 Brejdyganta i mam sk\u0142onno\u015b\u0107 do wybaczania mu tego i owego, bo wiem, \u017ce w zamian otrzymam (jak zawsze) g\u0119st\u0105 proz\u0119 z finezyjnie skonstruowan\u0105, soczyst\u0105 intryg\u0105, z zaskakuj\u0105cym i nieoczywistym fina\u0142em. Lubi\u0119, gdy w gr\u0119 wchodz\u0105 pomys\u0142y fabularne z piek\u0142a rodem i tocz\u0105 si\u0119 jak u najlepszego autora sensacyjnych thriller\u00f3w. Na przyk\u0142ad zaczyna si\u0119 od mo\u017cliwego spisku wielkich biznesowych konsorcj\u00f3w, walcz\u0105cych o kontrakty na rynku zbroje\u0144 \u2013 a\u017c tu nagle pyk! I ca\u0142a intryga dryfuje w kierunku starego paradygmatu \u2013 mord z mi\u0142o\u015bci, krwawy po\u015bcig, mordobicie i do kupy cztery trupy – happy end…<\/p>\n Brejdygant w umy\u015ble swoim z \u0142atwo\u015bci\u0105 zaprojektowa\u0142 i poprowadzi\u0142 taki wira\u017c fabularny \u2013 bo to dla niego chleb powszedni, by nie rzec: kaszka z mleczkiem. To jego profesjonalna specjalizacja: operowa\u0107 na najwy\u017cszym szczeblu geopolitycznej ruchawki, jednocze\u015bnie grzebi\u0105c si\u0119 w brudach praskiego (w sensie \u2013 prawobrze\u017cnego) menelstwa i w\u015br\u00f3d ofiar transformacji. Brejdygant umie by\u0107 wsz\u0119dzie, z r\u00f3wn\u0105 lekko\u015bci\u0105 i \u0142atwo\u015bci\u0105 frazy. I o to chodzi. Pisanie bowiem gatunkowej prozy sensacyjnej (ergo: rozrywkowej) ma sens tylko wtedy, gdy zabieraj\u0105cy si\u0119 do tego przedsi\u0119wzi\u0119cia autor jest nie tylko wszechstronnym erudyt\u0105 \u2013 ale ma tak ukierunkowane do\u015bwiadczenia fabularne, i\u017c nie musi polega\u0107 wy\u0142\u0105cznie na wyobra\u017ani. Innymi s\u0142owy: dzi\u0119ki swemu obyciu i eksperiencji wie, jak urz\u0105dzony jest \u015bwiat i jak dzia\u0142aj\u0105 jego mechanizmy; widzia\u0142 i s\u0142ysza\u0142 to i owo, wi\u0119c zmy\u015bla\u0107 nie musi.<\/p>\n Brejdygant zatem ma potrzebne kwalifikacje, by jego wrodzony talent narracyjny nie wisia\u0142 w pr\u00f3\u017cni. To kwalifikacje rzemie\u015blnicze, ale po prostu niezb\u0119dne. Wszystko to, czego u\u017cywa do budowania dekoracji i backgroundu swoich opowie\u015bci, jest nie tylko najwy\u017cszej pr\u00f3by jako\u015bciowej, ale wydaje si\u0119 nadzwyczaj realistyczne \u2013 bo przepracowane i zgromadzone po drobiazgowym researchu<\/i>… Oczywi\u015bcie Brejdygant nie ma kwalifikacji tak g\u0142\u0119boko zakotwiczonych w \u017cyciorysie w\u0142asnym, jak na przyk\u0142ad Vincent V. Severski \u2013 d\u0142ugoletni agent s\u0142u\u017cb wywiadowczych, kt\u00f3ry wie, z kt\u00f3rej kupki fakt\u00f3w i do\u015bwiadcze\u0144 mo\u017cna czerpa\u0107 budulec powie\u015bciowej fikcji, a z kt\u00f3rej \u2013 raczej nie. A Brejdygant widocznie ma kogo zapyta\u0107 o te narracyjne imponderabilia…<\/p>\n W sumie zatem \u201eprawdopodobie\u0144stwo narracji\u201d tudzie\u017c og\u00f3lnego klimatu historyjek Brejdyganta ma si\u0119 dobrze i nie nosi znamion przesady ani nierzetelnej obr\u00f3bki. Przeciwnie \u2013 uniwersum pana Igora jawi si\u0119 jako zbudowane poprawnie (a czasem nawet ca\u0142kiem zajmuj\u0105co…) terytorium sensacyjnej (i kryminalnej zarazem) powie\u015bciowej akcji. Niczego dziwacznego i w\u0105tpliwego w tym pejza\u017cu nie znalaz\u0142em, przeto mog\u0119 poleci\u0107 lektur\u0119 Brejdyganta. Gdy\u017c: a) nie wywo\u0142uje odruchu wymiotnego, b) nie rwie si\u0119 w niej nic i nie pl\u0105cze, c) uruchamia czytelnicz\u0105 wyobra\u017ani\u0119 w\u0142asn\u0105 w stopniu zach\u0119caj\u0105cym \u015bledzenia intrygi \u2013 w celu rozwi\u0105zania takowej, zanim uczyni to wspania\u0142omy\u015blny autor. Przy czym od razu zastrzec musz\u0119, i\u017c ta zabawa jest bezcelowa, albowiem autor w ca\u0142ej swej wspania\u0142omy\u015blno\u015bci jest tak\u017ce niez\u0142ym skurczybykiem \u2013 \u017cadnych przydatnych trop\u00f3w nie podsuwa, niczego nie u\u0142atwia i nie podpowiada. Przeciwnie: fina\u0142 jest od czapy (ale to nie zarzut, jeno uwaga porz\u0105dkowa) i wielce przewrotny. B\u0119dziecie usatysfakcjonowani, aczkolwiek co nieco sponiewierani… Na ciele i umy\u015ble.<\/p>\n Sam powzi\u0105\u0142em tylko jedn\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 w kwestii jako\u015bci namalowanych przez Brejdyganta dekoracji dla tej pokr\u0119tnej intrygi. Chodzi mianowicie o sportretowanie komendy g\u0142\u00f3wnej policji i jej zasob\u00f3w ludzkich \u2013 je\u015bli portret w jakiej\u015b skromnej cho\u0107by cz\u0119\u015bci odpowiada rzeczywisto\u015bci, a nie jest wy\u0142\u0105cznie owocem fantazji kreatywnej Brejdyganta pour <\/i>\u00e9<\/i><\/span>pater bourgeois<\/i>, to czarno widz\u0119 nasz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 w kwestii podtrzymywania praworz\u0105dno\u015bci og\u00f3lnie w kraju oraz wszem i wobec. Brejdygant stworzy\u0142 za\u0142og\u0119 \u0142apaczy wiatru (w sensie politycznym \u2013 sk\u0105d takowy wieje), b\u0119cwa\u0142\u00f3w, bezm\u00f3zgich alkoholik\u00f3w, koniunkturalist\u00f3w, skorumpowanych cwaniak\u00f3w, leniwych ponad zwyk\u0142\u0105 ludzk\u0105 miar\u0119 oportunist\u00f3w, cynik\u00f3w i zasmradzaczy klimatu (w sensie spo\u0142ecznego \u2013 \u017ceby nie by\u0142o…). Sam g\u0142\u00f3wny komendant to zniech\u0119cony, wypalony dupek, id\u0105cy na resztkach i oparach przyzwoito\u015bci. Jakim cudem ten manszaft funkcjonuje i od czasu do czasu nawet odnotowuje jakie\u015b sukcesy? Nie mam poj\u0119cia \u2013 chyba tylko dlatego, \u017ce na marginesach systemu haruj\u0105 prawi oraz profesjonalni outsiderzy, kt\u00f3rym SI\u0118 CHCE… Ale \u017cywi\u0119 nadziej\u0119, \u017ce to tylko licentia poetica<\/i> Brejdyganta, potrzebna mu w celach fabularnych, bez odbicia w rzeczywisto\u015bci… Chocia\u017c bym si\u0119 nie zak\u0142ada\u0142, \u017ce tak jest. Nadzieja bez wiary \u2013 metafizyczna igraszka…<\/p>\n Teraz s\u0142\u00f3w par\u0119 o intrydze Brejdyganta (ale nic ponad nasz\u0105 umown\u0105 granic\u0119 spojlerowania), kt\u00f3ra jawi si\u0119 jako osobliwie wykoncypowana, z zaskakuj\u0105cymi intelektualnymi pu\u0142apkami i zasadzkami. Bo oto w do\u015b\u0107 ekskluzywnym warszawskim apartamencie zab\u00f3jca profesjonalnie masakruje m\u0142od\u0105 kobiet\u0119, nad wyraz urodziw\u0105 i niezale\u017cn\u0105. Komisarz Paulina Ma\u0142ecka, wspierana prze sta\u017cystk\u0119, m\u0142odsz\u0105 aspirantk\u0119 tu\u017c po Szczytnie (dla niekumatych \u2013 szko\u0142a oficer\u00f3w policji) Gra\u017cyn\u0119 Witkowsk\u0105, dzi\u0119ki niespotykanej dost\u0119pno\u015bci dowod\u00f3w i w\u0142asnej intuicji (wprost legendarnej i godnej zazdro\u015bci, kt\u00f3rej zreszt\u0105 jej koledzy nie ukrywaj\u0105…) szybko \u0142\u0105czy kropki i niezbicie wypada z wir\u00f3wki niejaki Krzysztof Kleczek \u2013 figurant dobrze sytuowany w topowym biznesie, w bran\u017cy handlu broni\u0105, bywalec czo\u0142owych kurort\u00f3w Europy i Azji, a na dodatek zjawiskowo przystojny, niczym jaki\u015b \u201echolerny Clooney\u201d – jak si\u0119 czule (acz ironicznie) wyrazi\u0142a pani komisarz. Z kolei sam \u201eKrzysztof si\u0119 nie u\u015bmiecha\u0142, patrzy\u0142 za to na ni\u0105 tak, \u017ce poczu\u0142a, jak przeszywa j\u0105 dreszcz, schodz\u0105c od czubka g\u0142owy powoli po plecach i piersiach w d\u00f3\u0142, tam, gdzie zaczyna si\u0119 i ko\u0144czy \u015bwiat.\u201d<\/i> (str. 228). Kawa\u0142 liryki o lekkim zabarwieniu erotycznym – jak na krajowego wyrobu proz\u0119 sensacyjn\u0105, nieprawda\u017c?<\/p>\n Ale dowody \u2013 zw\u0142aszcza okaza\u0142y i wyra\u017any odcisk linii papilarnych na miejscu zbrodni – jawi\u0142y si\u0119 nieub\u0142agane na tyle, \u017ce nawet leniwy i g\u0142upawy prorok wykuka\u0142 Kleczkowi w s\u0105dzie pe\u0142n\u0105 \u0107wiarteczk\u0119 do odsiadki. Grubo. Na pocz\u0105tek w Barczewie… Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej pani komisarz Paulina powzi\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107 (od aspiranta informatyka), kt\u00f3ra rzuci\u0142a inne \u015bwiat\u0142o na dowody w sprawie Kleczka. I tu si\u0119 zgina dzi\u00f3b pingwina \u2013 dale o intrydze ani s\u0142owa; sami sobie przeczytajcie \u2013 od sto \u00f3smej strony – tylko uwa\u017cnie i starannie, bo warto.<\/p>\n Pasjonuj\u0105ca \u201eodwrotka\u201d akcji u Brejdyganta jest jednym z ciekawszych wira\u017cy intelektualnych, zastosowanych w prozie sensacyjnej ostatniego sezonu. Luz i pewna taka dezynwoltura, z jak\u0105 sw\u0105 intryg\u0119 poprowadzi\u0142 pan Igor, sk\u0142aniaj\u0105 do przypuszczenia, i\u017c mo\u017cemy oczekiwa\u0107 z jego strony coraz bardziej wyrafinowanych zagadek. \u201ePrawda\u201d ma bowiem w sobie zadatki na nasz ulubiony i pe\u0142nokrwisty ci\u0105g dalszy. Lektura zatem zajmuj\u0105c\u0105 i pouczaj\u0105c\u0105 czynno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 ze wszech miar jest…<\/p>\n Tomasz Sas P.S.<\/b> Wielce Szanowny panie Igorze \u2013 kolokwializmy lepiej sprawdza\u0107, przynajmniej w kwestii prawdopodobie\u0144stwa, czyli zgodno\u015bci z rzeczywisto\u015bci\u0105. Oto na stronie 150 pa\u0144ska bohaterka \u201ePaulina, trzymaj\u0105c go nadal na muszce, si\u0119gn\u0119\u0142a do nogawki, w kt\u00f3rej przypi\u0119t\u0105 w ma\u0142ej kaburze nosi\u0142a dodatkow\u0105 tetetk\u0119.\u201d<\/i> No, daj pan spok\u00f3j \u2013 tetetk\u0119? Wiem, \u017ce ta kolokwialnie i powszechnie u\u017cywana potoczna nazwa jednego z najpopularniejszych pistolet\u00f3w samopowtarzalnych na \u015bwiecie (wyprodukowano zapewne oko\u0142o 5 milion\u00f3w egzemplarzy, a w Chinach robi\u0105 go nadal…) stosowana bywa jako metaforyczny synonim wszelkiej broni palnej \u2013 ale bez przesady: nie uchodzi w takiej jako\u015bci tek\u015bcie… Rzeczona tetetka to radziecki pistolet samopowtarzalny (samozariadnyj Tulskij Tokariewa) wz\u00f3r 1933, kalibru 7,62 mm, z o\u015bmionabojowym magazynkiem; za\u0142adowany wa\u017cy\u0142 jakie\u015b 950 gram\u00f3w, plus kabura (nie za ma\u0142a i niezbyt lekka…) \u2013 razem jak nic sporo ponad kilogram. No i nie by\u0142 kompaktowy \u2013 ka\u017cdy, kto trzyma\u0142 t\u0119 bro\u0144 w d\u0142oni (a ja akurat robi\u0142em to wielokrotnie) i z niej strzela\u0142, pami\u0119ta, \u017ce PW 33 (wyrabiany w Radomiu polski licencyjny odpowiednik TT) to solidny i spory (jakie\u015b 20 cm d\u0142ugo\u015bci mniej wi\u0119cej) kawa\u0142 ci\u0119\u017ckiego \u017celastwa by\u0142 (do tego niezbyt celny \u2013 ale za to z 25-30 metr\u00f3w mo\u017cna by\u0142o z niego rozwali\u0107 samoch\u00f3d albo zatrzyma\u0107 szar\u017cuj\u0105cego nosoro\u017cca…). Ale w \u017cadnym razie nie mog\u0142o by\u0107 mowy, aby ktokolwiek nosi\u0142 TT skrycie w kaburze (pod marynar\u0105 czy tam kurtk\u0105 albo za paskiem na plecach \u2013 to i owszem…) przypi\u0119tej nad kostk\u0105 czy w og\u00f3le gdziekolwiek przy nodze. Do tego celu rusznikarze na ca\u0142ym \u015bwiecie skonstruowali do\u015b\u0107 sporo przydatnych i wygodnych w u\u017cyciu mniejszych pistolet\u00f3w oraz rewolwer\u00f3w innych typ\u00f3w ni\u017c tetetka… TS.<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Igor Brejdygant\u00a0 Prawda Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2025 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Strzelanka? Niekoniecznie… Nic na to nie poradz\u0119: lubi\u0119 Brejdyganta i mam sk\u0142onno\u015b\u0107 do wybaczania mu tego i owego, bo wiem, \u017ce w zamian otrzymam (jak zawsze) g\u0119st\u0105 proz\u0119 z finezyjnie skonstruowan\u0105, soczyst\u0105 intryg\u0105, z zaskakuj\u0105cym i nieoczywistym fina\u0142em. Lubi\u0119, gdy w gr\u0119 wchodz\u0105 pomys\u0142y fabularne z piek\u0142a rodem i tocz\u0105 si\u0119 jak u najlepszego autora sensacyjnych thriller\u00f3w. Na przyk\u0142ad zaczyna si\u0119 od mo\u017cliwego spisku wielkich biznesowych konsorcj\u00f3w, walcz\u0105cych o kontrakty na rynku zbroje\u0144 \u2013 a\u017c tu nagle pyk! I ca\u0142a intryga dryfuje w kierunku starego paradygmatu \u2013 mord z mi\u0142o\u015bci, krwawy po\u015bcig, mordobicie i do kupy cztery trupy – happy end… Brejdygant w umy\u015ble swoim z \u0142atwo\u015bci\u0105 zaprojektowa\u0142 i poprowadzi\u0142 taki wira\u017c fabularny \u2013 bo to dla niego chleb powszedni, by nie rzec: kaszka z mleczkiem. To jego profesjonalna specjalizacja: operowa\u0107 na najwy\u017cszym szczeblu geopolitycznej ruchawki, jednocze\u015bnie grzebi\u0105c si\u0119 w brudach praskiego (w sensie \u2013 prawobrze\u017cnego) menelstwa i w\u015br\u00f3d ofiar transformacji. Brejdygant umie by\u0107 wsz\u0119dzie, z r\u00f3wn\u0105 lekko\u015bci\u0105 i \u0142atwo\u015bci\u0105 frazy. I o to chodzi. Pisanie bowiem gatunkowej prozy sensacyjnej (ergo: rozrywkowej) ma sens tylko wtedy, gdy zabieraj\u0105cy si\u0119 do tego przedsi\u0119wzi\u0119cia autor jest nie tylko wszechstronnym erudyt\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5180,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[363,12],"tags":[255],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5178"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5178"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5251,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5178\/revisions\/5251"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ocena ok\u0142adki: 2\/5<\/b><\/span><\/p>\nStrzelanka? Niekoniecznie…<\/b><\/u><\/span><\/h2>\n
(17 03 2025)<\/b><\/p>\n