![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/symonds-nimitz-20250204-poziom-300x221.jpg\")
Nimitz na wojnie
Prze\u0142o\u017cyli \u0141ukasz Hajdrych, \u0141ukasz Witczak
Wydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2025<\/b><\/h3>\n
Rekomendacja: 4\/7 Pearl Harbor \u2013 nie, Pearl nie \u2013 w trakcie (i od roku przedtem) tej haniebnej, straszliwej i dalekosi\u0119\u017cnej w swych skutkach kl\u0119ski floty on \u2013 Chester William Nimitz – dowodzi\u0142… biurkiem w sztabach US Navy w Waszyngtonie. W stopniu dwugwiazdkowego admira\u0142a. Po angielsku nazwa stopnia brzmi rear admiral upper half<\/i>, co dos\u0142ownie znaczy\u0142oby \u201etylny admira\u0142 g\u00f3rnej po\u0142owy\u201d – jako\u015b tak bez sensu… Ale rear admiral<\/i> to nazwa stopnia maj\u0105ca swe \u017ar\u00f3d\u0142o i pocz\u0105tek w odwiecznej taktyce floty, operuj\u0105cej kolumnami okr\u0119t\u00f3w w szyku torowym; admira\u0142owie i wiceadmira\u0142owie dowodzili eskadrami od czo\u0142a, za\u015b oficer funkcyjny w stopniu rear admiral<\/i>… no c\u00f3\u017c \u2013 pilnowa\u0142 ty\u0142\u00f3w i porz\u0105dku na redzie, gdy flota gromadzi\u0142a si\u0119 przed walk\u0105. Po polsku ten stopie\u0144 nazywa si\u0119 kontradmira\u0142 (zreszt\u0105 w kilku innych marynarkach \u015bwiata te\u017c, np. we w\u0142oskiej: contrammiraglio<\/i> – tyz piknie, nieprawda\u017c?). No \u2013 ale w marynarce USA tych rear<\/i> admira\u0142\u00f3w s\u0105 dwie grupy \u2013 lower half<\/i> i upper half<\/i> (czyli dolna i g\u00f3rna po\u0142owa) \u2013 wi\u0119c jak poszuka\u0107 polskiego odpowiednika nazewniczego? Kontradmira\u0142em bezspornie jest rear admiral lower half<\/i> (jednogwiazdkowiec), ale czym jest rear admiral upper half<\/i>? W rezultacie funkcjonuj\u0105 dwie linie interpretacyjne: wedle pierwszej admira\u0142 upper half<\/i> ci\u0105gle jest kontradmira\u0142em, wedle drugiej \u2013 to ju\u017c wiceadmira\u0142. Czego konsekwencj\u0105 jest uznanie, \u017ce ich viceadmiral<\/i> (trzygwiazdkowiec) to ju\u017c po naszemu pe\u0142ny admira\u0142, a ich admiral<\/i> \u2013 to czterogwiazdkowy, najwy\u017cszy stopie\u0144 w marynarce (nie licz\u0105c… pi\u0119ciogwiazdkowc\u00f3w, ale to ju\u017c inna historia).<\/p>\n W ka\u017cdym razie, w chwili przes\u0142awnego lania, kt\u00f3re Flota Pacyfiku odebra\u0142a 7 grudnia 1941 roku, dwugwiazdkowiec Chester W. Nimitz urz\u0119dowa\u0142 w Admiralicji w Waszyngtonie i… cieszy\u0142 si\u0119, \u017ce rok wcze\u015bniej odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia dow\u00f3dczej nominacji na stanowisko w Pearl, zgrabnie i dyplomatycznie t\u0142umacz\u0105c si\u0119, \u017ce na listach stopni i starsze\u0144stwa US Navy jest ze trzydziestu paru admira\u0142\u00f3w o wy\u017cszym \u201ezaszeregowaniu\u201d mog\u0105cych obj\u0105\u0107 z lepszym skutkiem dowodzenie na Pacyfiku. Stanowisko dosta\u0142 admira\u0142 (te\u017c wtedy dwugwiazdkowy) Husband Edward Kimmel. Jego los jest znany i do\u015b\u0107 oczywisty: dow\u00f3dztwo i opinia publiczna g\u0142\u00f3wnie jemu przypisa\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 za kl\u0119sk\u0119 w Pearl. Odwo\u0142ano go, pos\u0142ano na emerytur\u0119. I znikn\u0105\u0142… Gdyby Nimitz by\u0142 na jego miejscu, czeka\u0142by go zapewne taki sam los. I nikt nie pisa\u0142by jego chwalebnej biografii…<\/p>\n Ale nie m\u00f3g\u0142 odm\u00f3wi\u0107 dow\u00f3dztwu marynarki ani prezydentowi, gdy propozycj\u0119 obj\u0119cia Floty Pacyfiku ponowiono tu\u017c po zbombardowaniu bazy w Pearl. Gdy jego ukochan\u0105 marynark\u0119 przy\u0142apano ze spuszczonymi portkami? No, to by\u0142aby dezercja. Je\u015bli nie faktyczna, to z pewno\u015bci\u0105 intelektualna i emocjonalna \u2013 czyli r\u00f3wnie dyskwalifikuj\u0105ca oficera. Dlatego 25 grudnia 1941 roku wysiad\u0142 z \u201elataj\u0105cej \u0142odzi\u201d PBY Coronado na l\u0105dowisku wodnosamolot\u00f3w przy Ford Island w zatoce Pearl, by ostatniego dnia roku ju\u017c oficjalnie obj\u0105\u0107 (z czterema gwiazdkami na epoletach) stanowisko g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego Floty Pacyfiku. Floty znacznie uszczuplonej \u2013 bez o\u015bmiu zatopionych lub ci\u0119\u017cko uszkodzonych pancernik\u00f3w; za to ze wszystkimi trzema (\u201eLexington\u201d, \u201eSaratoga\u201d, \u201eEnterprise\u201d) lotniskowcami i obiecanym czwartym (\u201eYorktown\u201d), wycofywanym z Atlantyku. I z flotyll\u0105 dobrych okr\u0119t\u00f3w podwodnych z do\u015bwiadczonymi dow\u00f3dcami (sam Nimitz przed laty rozpoczyna\u0142 marynarsk\u0105 karier\u0119 jako podwodniak).<\/p>\n Te ostatnie w pierwszej fazie wojny nie odegra\u0142y jednak roli, jak\u0105 mog\u0142y zagra\u0107, a to z uwagi na fatalny w skutkach b\u0142\u0105d Marynarki, za kt\u00f3ry Nimitz i tak by\u0142 po cz\u0119\u015bci odpowiedzialny… Chodzi o wady konstrukcyjne torped Mark XIV, kt\u00f3re nie… eksplodowa\u0142y po celnym trafieniu \u2013 zar\u00f3wno wtedy, gdy u\u017cywano nowoczesnych, supertajnych zapalnik\u00f3w magnetycznych, jak i tradycyjnych kontaktowych. Sztabowcy-naukowcy z Waszyngtonu nie dopuszczali my\u015bli, \u017ce ich torpeda to szajs i ponad rok dowodzili, \u017ce to dow\u00f3dcy okr\u0119t\u00f3w (oraz piloci lotniskowcowych eskadr torpedowych) nie potrafi\u0105 strzela\u0107. Nimitz oczywi\u015bcie w tym sporze wspiera\u0142 swych podw\u0142adnych, ale nie tak energicznie, jak powinien; ba\u0142 si\u0119 oskar\u017ce\u0144 o nepotyzm, bowiem jego syn Chester Junior s\u0142u\u017cy\u0142 na okr\u0119tach podwodnych. Dopiero w po\u0142owie 1943 roku przezbrojono flot\u0119 w nowe, wolne od wad torpedy…<\/p>\n Utrata pancernik\u00f3w wymusi\u0142a na flocie zmian\u0119 ca\u0142ej teorii walki na morzu. Poprzednia doktryna zak\u0142ada\u0142a, \u017ce decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 odegra si\u0142a ognia artylerii g\u0142\u00f3wnej (kalibry dzia\u0142 przekracza\u0142y ju\u017c 400 milimetr\u00f3w…) pancernik\u00f3w, kt\u00f3re zmiot\u0105 z powierzchni morza okr\u0119ty przeciwnika. Ba, gdzie\u015b w tyle g\u0142owy ka\u017cdy admira\u0142 \u201eartylerzysta\u201d mia\u0142 (i dopieszcza\u0142) wizj\u0119 walnej bitwy dw\u00f3ch wrogich flot gdzie\u015b na \u015brodku oceanu… W tych wizjach lotniskowce pe\u0142ni\u0142y role pomocnicze, ochraniaj\u0105c z powietrza zespo\u0142y pancernik\u00f3w i prowadz\u0105c na ich rzecz dalekodystansowe rozpoznanie. Ale wszechmocny Przypadek zdecydowa\u0142 inaczej \u2013 lotniskowce wysz\u0142y z bazy w Pearl przed atakiem, a japo\u0144scy piloci nie znale\u017ali eskadry. Trzeba by\u0142o doktryn\u0119 operacyjn\u0105 dostosowa\u0107 do stanu i mo\u017cliwo\u015bci floty. A poza wszystkim kto\u015b umiej\u0105cy liczy\u0107 usiad\u0142 za biurkiem i wreszcie skalkulowa\u0142 uczciwie mo\u017cliwo\u015bci operacyjne obu typ\u00f3w okr\u0119t\u00f3w. Ocala\u0142e z pogromu pancerniki maksymalnie wozi\u0142y do dziewi\u0119ciu dzia\u0142 artylerii g\u0142\u00f3wnej najwi\u0119kszych kalibr\u00f3w, strzelaj\u0105cych pociskami o wadze mniej wi\u0119cej tony, mo\u017ce nieco ci\u0119\u017cszych, na dystans oko\u0142o 20 mil morskich (czyli jako\u015b tak do widzialnego horyzontu); no i dzia\u0142a te nie by\u0142y zbyt szybkostrzelne. Du\u017cy lotniskowiec zabiera\u0142 grup\u0119 samolot\u00f3w trzech typ\u00f3w (bombowc\u00f3w nurkuj\u0105cych, niskopu\u0142apowych samolot\u00f3w torpedowych i my\u015bliwc\u00f3w) \u2013 do 90 maszyn, kt\u00f3rych skuteczny zasi\u0119g bojowy dochodzi\u0142 do 150 mil morskich, za\u015b masa przenoszonego \u0142adunku bojowego (bomby, g\u0142owice torped) by\u0142a niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksza ni\u017c waga pocisk\u00f3w pe\u0142nej salwy (i to niejednej…) pancernik\u00f3w. A poza tym pancerniki by\u0142y wolne (nieco ponad 20 w\u0119z\u0142\u00f3w), a lotniskowce potrafi\u0142y rozwija\u0107 pr\u0119dko\u015bci do 35 w\u0119z\u0142\u00f3w. To oznacza, \u017ce nie powinny dzia\u0142a\u0107 razem…<\/p>\n A je\u015bli kto\u015b nie uwierzy\u0142 liczbom i papierowym kalkulacjom, to na samym pocz\u0105tku wojny na Pacyfiku dosta\u0142 bolesne (w sensie fizycznym) potwierdzenie, \u017ce to prawda… Oto w trakcie kampanii na Malajach ju\u017c 10 grudnia 1941 roku Brytyjczycy utracili pancernik \u201ePrince of Wales\u201d oraz kr\u0105\u017cownik liniowy \u201eRepulse\u201d – w ci\u0105gu kilkudziesi\u0119ciu minut, w wyniku skoordynowanych atak\u00f3w japo\u0144skich bombowc\u00f3w i samolot\u00f3w torpedowych, operuj\u0105cych wprawdzie z l\u0105du, ale takich samych jak lotniskowcowe samoloty pok\u0142adowe. I to by\u0142 prawdziwy koniec ery pancernik\u00f3w, w sensie operacyjnym \u2013 bo niedobitki tej klasy okr\u0119t\u00f3w p\u0142ywa\u0142y w s\u0142u\u017cbie prawie do ko\u0144ca XX wieku… Era i doktryna u\u017cywania lotniskowc\u00f3w w boju zatem zacz\u0119\u0142a si\u0119 od… masowego utopienia (w czysto dos\u0142ownym sensie) konkurencji.<\/p>\n W t\u0119 stref\u0119 ledwo, ledwo kontrolowanego chaosu, z woli prezydenta Franklina Delano Roosevelta oraz g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego Marynarki USA admira\u0142a Ernesta Josepha Kinga, na stanowisko dow\u00f3dcy Floty Pacyfiku zosta\u0142 wrzucony Chester W. Nimitz. 56-letni kontradmira\u0142 \u201ez g\u00f3rnej polowy\u201d by\u0142 oficerem do\u015bwiadczonym, a przebieg s\u0142u\u017cby mia\u0142 imponuj\u0105co zr\u00f3\u017cnicowany. By\u0142 mi\u0119dzy innymi stoczniowcem, dow\u00f3dc\u0105 okr\u0119t\u00f3w i sztabowcem we flocie podwodnej, dowodzi\u0142 niszczycielami, kr\u0105\u017cownikami i pancernikami (oraz zespo\u0142ami tych okr\u0119t\u00f3w), szkoli\u0142 rezerwist\u00f3w marynarki na uniwerku Berkeley, by\u0142 szefem Biura Nawigacji w waszyngto\u0144skiej admiralicji. Innymi s\u0142owy: umia\u0142 p\u0142ywa\u0107 na wszystkich wodach, wszystkimi (no, prawie \u2013 nigdy nie dowodzi\u0142 lotniskowcem) okr\u0119tami i r\u00f3wnie dobrze radzi\u0142 sobie na l\u0105dzie. Ale nie by\u0142 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym si\u0119 or\u0142em, od pocz\u0105tku skazanym na wielko\u015b\u0107 \u2013 to dopiero okoliczno\u015bci s\u0142u\u017cby wyszlifowa\u0142y najwybitniejszego dow\u00f3dc\u0119 w dziejach Marynarki USA.<\/p>\n Sk\u0105d si\u0119 tacy bior\u0105? No c\u00f3\u017c \u2013 Akademia Marynarki w Annapolis jest dobr\u0105 szko\u0142\u0105 charakter\u00f3w, ale wystarczaj\u0105co precyzyjnych gwarancji selekcyjnych nie daje. Sprawdzianem jest przebieg s\u0142u\u017cby; gdy ju\u017c dobrniesz do pu\u0142apu dwugwiazdkowego admira\u0142a, mo\u017cesz o sobie powiedzie\u0107, \u017ce dalsz\u0105 karier\u0119 masz zapewnion\u0105 \u2013 je\u015bli nie narobisz spektakularnych g\u0142upstw, nie wejdziesz w konflikt z kim\u015b wa\u017cnym, wa\u017cniejszym ni\u017c ty, no i nie wykonasz \u017cadnych narcystycznych gest\u00f3w (osobliwie zachowasz pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 w kontaktach z pras\u0105; kontakty te s\u0105 zarezerwowane dla najwy\u017cszych szar\u017c) \u2013 no i nie b\u0119dziesz zadziera\u0142 z politykami, zw\u0142aszcza tymi ze stanowisk wybieralnych. Nimitz \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 wype\u0142nia\u0142 te postulaty kariery z zapasem. Ba, jego bezpo\u015bredni prze\u0142o\u017cony, admira\u0142 King, uwa\u017ca\u0142, \u017ce Nimitz nie jest a\u017c tak twardym, bezwzgl\u0119dnym sukinsynem, jakim powinien by\u0107 dow\u00f3dca floty \u2013 ale nie mia\u0142 wielkiego wyboru. Za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce dla wysi\u0142ku wojennego przyda si\u0119 kompromisowe usposobienie Nimitza, umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u201elawirowania\u201d, dogadywania si\u0119 w tym k\u0142\u0119bowisku sprzecznych interes\u00f3w, ambicji, idiosynkrazji, zwyk\u0142ej wrogo\u015bci, intryg, zasadzek personalnych i ordynarnego wr\u0119cz kopania do\u0142\u00f3w. King wprawdzie oczekiwa\u0142, \u017ce Nimitz ograniczy swe sk\u0142onno\u015bci do wybaczania b\u0142\u0119d\u00f3w, \u017ce b\u0119dzie bardziej dow\u00f3dc\u0105-rozkazodawc\u0105 ni\u017c \u201enegocjatorem\u201d – ale wtr\u0105ca\u0142 si\u0119 umiarkowanie, a z up\u0142ywem czasu jeszcze mniej… Nie chcia\u0142 te\u017c dyskutowa\u0107 z Rooseveltem, kt\u00f3ry po prostu kaza\u0142 Nimitzowi siedzie\u0107 w Pearl a\u017c do definitywnego rozprawienia si\u0119 z Japo\u0144czykami. Co zreszt\u0105 Nimitz skrupulatnie wykona\u0142 (nie licz\u0105c jego przeprowadzki w po\u0142owie wojny na dopiero co zdobyty Guam, by by\u0107 jednak bli\u017cej strefy walk).<\/p>\n Szczeg\u00f3\u0142y tej wojennej odysei admira\u0142a znajdziecie sobie, drodzy czytelnicy, w ksi\u0105\u017cce \u2013 nie mam zamiaru niczego wylicza\u0107 ani opisywa\u0107. Zauwa\u017cy\u0107 jednak si\u0119 godzi, \u017ce Nimitz od samego pocz\u0105tku (cho\u0107 na Hawajach urz\u0105dzi\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 wygodnie) nie mia\u0142 zamiaru siedzie\u0107 na ty\u0142ku na pla\u017cy i za biurkiem, czekaj\u0105c, a\u017c inni zrobi\u0105 za niego to, co powinno by\u0107 zrobione. Przeciwnie \u2013 od pocz\u0105tku rzuci\u0142 si\u0119 do walki, nie czekaj\u0105c na obiecane wzmocnienia, iluzoryczne sk\u0105din\u0105d, bo obowi\u0105zywa\u0142a wtedy doktryna \u201eGermany first\u201d, koncentruj\u0105ca wysi\u0142ek wojenny, logistyczny i produkcyjny na Atlantyku i pokonaniu Niemc\u00f3w. Ale potrafi\u0142 wykorzysta\u0107 to, co mia\u0142 na wodzie i w powietrzu \u2013 co wi\u0119cej: znalaz\u0142 idealnych \u201epodwykonawc\u00f3w\u201d (admira\u0142owie Halsey i Spruance), a we wszystkich zaszczepi\u0142 wol\u0119 walki \u2013 bez kierowania si\u0119 gniewem i innymi emocjami, za to z ch\u0142odnym namys\u0142em.<\/p>\n Na kl\u0119sk\u0119 Pearl odpowiedzia\u0142 ju\u017c p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, gdy w bitwie o Midway (strategicznie po\u0142o\u017cone ma\u0142e wysepki na \u015brodku oceanu) ameryka\u0144scy piloci zatopili cztery najwi\u0119ksze lotniskowce Po\u0142\u0105czonej Floty Cesarstwa: \u201eKag\u0119\u201d, \u201eAkagi\u201d, \u201eSoryu\u201d i \u201eHiryu\u201d. Po tej bitwie Japo\u0144czycy ju\u017c nie odbudowali przewagi, jak\u0105 mieli po zbombardowaniu Hawaj\u00f3w… A Nimitzowi posz\u0142o w zasadzie z g\u00f3rki \u2013 sukces by\u0142 kwesti\u0105 czasu i udanego przezwyci\u0119\u017cania wewn\u0119trznych spor\u00f3w, animozji tudzie\u017c nieprzemy\u015blanych \u201einicjatyw\u201d w wojnie na Pacyfiku. Admira\u0142 mia\u0142 kwalifikacje, by zwyci\u0119\u017cy\u0107…<\/p>\n Profesor Craig Symonds (to ju\u017c trzecia jego ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 tu rekomenduj\u0119…) zarzeka si\u0119, \u017ce jego ksi\u0105\u017cka o Nimitzu to nie jest biografia admira\u0142a, tylko pr\u00f3ba podsumowania jego udzia\u0142u w wojnie na Pacyfiku i zarazem pr\u00f3ba krytycznego ogl\u0105du jego wp\u0142ywu na wynik tego starcia. Rozumiem zastrze\u017cenia Symondsa i dostrzegam w nich pewien sens poznawczy. Ale zastrze\u017ce\u0144 tych nie podzielam. Uwa\u017cam, \u017ce to jednak biografia \u2013 kompetentna i wszechstronna (mimo pewnych samoogranicze\u0144). W ka\u017cdym razie na pewno wyczerpuj\u0105co odpowiada na pytanie, dlaczego stosunkowo ma\u0142o znany admira\u0142 z t\u0142umu innych r\u00f3wnorz\u0119dnych mu admira\u0142\u00f3w, ud\u017awign\u0105\u0142 ci\u0119\u017car obowi\u0105zku najwi\u0119kszego z mo\u017cliwych w tej wojnie. Nic na to przekonuj\u0105co nie wskazywa\u0142o – ale da\u0142 rad\u0119, ze sporym naddatkiem. Bez waha\u0144, bez kompleks\u00f3w, bez hamletyzowania, bez poczucia winy. Ale czy beyond of duty?<\/i> (czyli ponad obowi\u0105zek). Chyba nie. By\u0142 po prostu dobry, a dobremu \u0142atwiej sta\u0107 si\u0119 wybitnym, nawet najwybitniejszym…<\/p>\n Tomasz Sas P.S. <\/b>Do PT wydawc\u00f3w i t\u0142umaczy marynistycznej literatury wojennej pro\u015bba gor\u0105ca, a dotycz\u0105ca nazewnictwa funkcji i stopni w marynarkach, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem US Navy. Niech\u017ce dow\u00f3dca okr\u0119tu wojennego b\u0119dzie dow\u00f3dc\u0105, a nie \u201ekapitanem okr\u0119tu\u201d (nawet gdy sam jest w stopniu kapitana – po ichniemu lieutenant). Kapitanowie to funkcja we flocie cywilnej. Niech\u017ce stopie\u0144 captain (po angielsku) b\u0119dzie wreszcie komandorem (tzw. pe\u0142nym \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od commandera, czyli po polsku komandora porucznika, oraz lieutenanta commandera, czyli komandora podporucznika). Dobrze by\u0142oby wreszcie te (i inne) drobiazgi opanowa\u0107… TS<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Craig Symonds Nimitz na wojnie Prze\u0142o\u017cyli \u0141ukasz Hajdrych, \u0141ukasz Witczak Wydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2025 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Dobry admira\u0142 Pearl Harbor \u2013 nie, Pearl nie \u2013 w trakcie (i od roku przedtem) tej haniebnej, straszliwej i dalekosi\u0119\u017cnej w swych skutkach kl\u0119ski floty on \u2013 Chester William Nimitz – dowodzi\u0142… biurkiem w sztabach US Navy w Waszyngtonie. W stopniu dwugwiazdkowego admira\u0142a. Po angielsku nazwa stopnia brzmi rear admiral upper half, co dos\u0142ownie znaczy\u0142oby \u201etylny admira\u0142 g\u00f3rnej po\u0142owy\u201d – jako\u015b tak bez sensu… Ale rear admiral to nazwa stopnia maj\u0105ca swe \u017ar\u00f3d\u0142o i pocz\u0105tek w odwiecznej taktyce floty, operuj\u0105cej kolumnami okr\u0119t\u00f3w w szyku torowym; admira\u0142owie i wiceadmira\u0142owie dowodzili eskadrami od czo\u0142a, za\u015b oficer funkcyjny w stopniu rear admiral… no c\u00f3\u017c \u2013 pilnowa\u0142 ty\u0142\u00f3w i porz\u0105dku na redzie, gdy flota gromadzi\u0142a si\u0119 przed walk\u0105. Po polsku ten stopie\u0144 nazywa si\u0119 kontradmira\u0142 (zreszt\u0105 w kilku innych marynarkach \u015bwiata te\u017c, np. we w\u0142oskiej: contrammiraglio – tyz piknie, nieprawda\u017c?). No \u2013 ale w marynarce USA tych rear admira\u0142\u00f3w s\u0105 dwie grupy \u2013 lower half i upper half (czyli dolna i g\u00f3rna po\u0142owa) \u2013 wi\u0119c jak poszuka\u0107 polskiego odpowiednika nazewniczego? Kontradmira\u0142em bezspornie jest rear admiral lower half (jednogwiazdkowiec), ale czym jest rear admiral upper…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5117,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[20,26,500],"tags":[302],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5115"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5115"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5207,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5115\/revisions\/5207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/b><\/span><\/p>\nDobry admira\u0142<\/b><\/u><\/span><\/h2>\n
(09 02 2025)<\/b><\/p>\n