![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/petraeus-konflikt-20241214-poziom-300x212.jpg\")
Konflikt.
Militarna historia wojen po 1945
Prze\u0142o\u017cy\u0142 Arkadiusz Romanek
Wydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2024<\/b><\/h3>\n
Rekomendacja: 5\/7 Ta ksi\u0105\u017cka w zasadzie nie powinna by\u0107 napisana. Mia\u0142o bowiem nie by\u0107 ju\u017c powodu, by powsta\u0142a. Innymi s\u0142owy: mia\u0142o nie by\u0107 wojen. Ju\u017c tzw. Wielka Wojna 1914-1918, nie bez powodu nazywana przez wsp\u00f3\u0142czesnych jej polityk\u00f3w, publicyst\u00f3w i historyk\u00f3w Matk\u0105 Wszelkich Wojen (ze wzgl\u0119du na masywne rozmiary zaanga\u017cowanych \u015brodk\u00f3w, zasi\u0119g oddzia\u0142ywania w kr\u0119gach cywilizacji i liczb\u0119 ofiar, id\u0105c\u0105 w miliony), pod koniec swego dziania si\u0119 ewokowa\u0142a silne przekonania, wr\u0119cz pr\u0105dy intelektualne tudzie\u017c ideowo-moralne, przepojone pacyfistyczn\u0105 my\u015bl\u0105, by wszelkim wojnom po\u0142o\u017cy\u0107 kres.<\/p>\n Idealistyczny pacyfizm lub mo\u017ce pacyfistyczny idealizm – obficie oba podlane religijnym sosem \u2013 zosta\u0142y cynicznie wykorzystane (w bia\u0142ych r\u0119kawiczkach!) przez zwyci\u0119zc\u00f3w wojny do pr\u00f3by definitywnego udupienia pokonanego wroga. Owszem \u2013 zastosowano nagie narz\u0119dzia represji: reparacje i kontrybucje, sankcje, okupacje, zmiany granic, wymuszenia reform. Ale ich brutalno\u015b\u0107 zamaskowano racjami wy\u017cszego rz\u0119du \u2013 a w tym pok\u00f3j nade wszystko gra\u0142 rol\u0119 niepo\u015bledni\u0105; nikt przecie\u017c przeciw pokojowi powszechnemu nie odwa\u017cy si\u0119 protestowa\u0107.<\/p>\n Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci \u2013 gdyby przyjrze\u0107 si\u0119 z bliska figurom \u015bwiata dyplomacji, uczestnicz\u0105cym w tym pokojowym kontredansie, mo\u017cna by\u0142oby dostrzec, \u017ce ka\u017cda z postaci trzyma… r\u0119k\u0119 za plecami, kryj\u0105c w fa\u0142dach \u017cakietu, tu\u017curka czy fraka d\u0142o\u0144 z paluszkami splecionym w znak sprzeciwu, magicznego odwo\u0142ania g\u0142oszonych \u201eod przodu\u201d pogl\u0105d\u00f3w. Niekt\u00f3rzy za plecami trzymali obie r\u0119ce, bo w drugiej dzier\u017cyli nagotowan\u0105 ju\u017c grzmi\u0105c\u0105 pa\u0142\u0119, sposobn\u0105 do spuszczenia przeciwnikowi na \u0142eb w nieodleg\u0142ej chwili. Mimo to wszyscy w trakcie tego nieustaj\u0105cego powojennego festiwalu pacyfistycznej hipokryzji powo\u0142ali do \u017cycia tak zwan\u0105 Lig\u0119 Narod\u00f3w \u2013 cia\u0142o (dyskursywne i g\u0142osuj\u0105ce) maj\u0105ce utrzymywa\u0107 pok\u00f3j i powstrzymywa\u0107 ch\u0119tnych od wojen.<\/p>\n Jak to si\u0119 sko\u0144czy\u0142o \u2013 wiemy doskonale. Wybuch\u0142a wojna jeszcze wi\u0119ksza i straszniejsza ni\u017c tamta Wielka. Nieodrodna jej c\u00f3rka, kt\u00f3ra szybko od tamtej przej\u0119\u0142a atrybuty \u201emacierzy\u0144stwa\u201d wszystkich wojen. Dzia\u0142ania wojenne trwa\u0142y w najlepsze, a na japo\u0144skim teatrum dzia\u0142a\u0144 zbrojnych by\u0142y wci\u0105\u017c intensywne (cho\u0107 wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ju\u017c przes\u0105dzone co do rezultatu) \u2013 gdy 26 czerwca 1945 roku w San Francisco pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu wysokich i upe\u0142nomocnionych delegat\u00f3w pa\u0144stw z ca\u0142ego globu (g\u0142\u00f3wnie uczestnik\u00f3w zwyci\u0119\u017caj\u0105cej w wojnie koalicji, ale nie tylko…) podpisa\u0142o Kart\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych. Czyli umow\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 co do swej istoty drugim podej\u015bciem ku ustanowieniu wszech\u015bwiatowej organizacji strzeg\u0105cej globalnego pokoju. W\u015br\u00f3d sygnatariuszy \u2013 skutkiem osobliwego splotu post-wojennych przypadk\u00f3w \u2013 nie by\u0142o Polski, ale Artur Rubinstein z estrady zagra\u0142 Mazurka D\u0105browskiego; wszelako to temat na osobne opowiadanie…<\/p>\n Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych gorliwie wzi\u0119\u0142a si\u0119 do kultywowania pokoju na \u015bwiecie. Z jakim skutkiem? Wiadomo… Od 1945 roku do dzi\u015b wybuch\u0142o jakie\u015b 150 otwartych konflikt\u00f3w z u\u017cyciem broni palnej, kt\u00f3re wedle mi\u0119dzynarodowo uznanych definicji mo\u017cna nazwa\u0107 wojnami, prowadzonymi przeciw sobie przez suwerenne pa\u0144stwa \u2013 podmioty prawa mi\u0119dzynarodowego. Je\u015bli do rachunku dopiszemy wszelkie irredenty, starcia secesyjne, ruchawki partyzanckie, wojny domowe i wyzwole\u0144cze \u2013 b\u0119dzie tego ponad 300. Nie\u017ale \u2013 jak na proklamowany blisko 80 lat temu \u015bwiat bez wojen… Ale to \u201edrugie podej\u015bcie\u201d \u015bwiatowego \u0142adu trwa niez\u0142omnie do dzi\u015b, chocia\u017c budzi rozmaite reakcje: od bezwzgl\u0119dnej afirmacji po totaln\u0105 negacj\u0119.<\/p>\n Wychodzi zatem na to, \u017ce panowie Petraeus i Roberts mieli o czym pisa\u0107. Ba \u2013 musieli dokona\u0107 ostrej selekcji, by w og\u00f3le wyrobi\u0107 si\u0119 ze swych zamiar\u00f3w i zobowi\u0105za\u0144. Skoncentrowali si\u0119 zatem na konfliktach, kt\u00f3re najdoskonalej obrazowa\u0142y zasady racjonalnego (je\u015bli wojna w og\u00f3le mo\u017ce by\u0107 racjonalna….) lub z\u0142ego prowadzenia wojen. Zasady s\u0105 cztery, a ich kodyfikatorem jest nie kto inny, jeno sam genera\u0142 Petraeus \u2013 sporz\u0105dzi\u0142 takie teoretyczne studium przyw\u00f3dztwa strategicznego, gdy pracowa\u0142 na Uniwersytecie Harvarda. Po pierwsze: musisz wiedzie\u0107 wszystko o warunkach, regu\u0142ach, o materialnym tudzie\u017c ideowym zakresie konfliktu, musisz tak\u017ce rozpozna\u0107 jego (na pierwszy rzut oka nieuchwytne) imponderabilia, by strategi\u0119 mie\u0107 w ma\u0142ym palcu. Po drugie: musisz umie\u0107 przekaza\u0107 t\u0119 ide\u0119 na wszystkie szczeble zaanga\u017cowanej w konflikt struktury. Po trzecie: wdra\u017canie tej idei musisz nieustannie nadzorowa\u0107, z pe\u0142n\u0105 determinacj\u0105. Po czwarte wreszcie: musisz te strategiczne idee nieustannie weryfikowa\u0107 i doskonali\u0107, by wci\u0105\u017c je przekazywa\u0107 w d\u00f3\u0142; raz nie wystarczy… Nie ma dw\u00f3ch zda\u0144 \u2013 ca\u0142kiem nowy Sun Tzu!<\/p>\n Zestawienie historyczne przynajmniej kilkudziesi\u0119ciu konflikt\u00f3w wojennych \u201epo wojnie\u201d (czyli po drugiej \u015bwiatowej) sporz\u0105dzonych wedle kompatybilno\u015bci ze strategiczn\u0105 regu\u0142\u0105 Petraeusa (znaczy realizuj\u0105 j\u0105 lub nie…) jest samo w sobie ciekawe, aczkolwiek mocno naznaczone (a w\u0142a\u015bciwie obci\u0105\u017cone) amerykocentrycznym punktem widzenia. Ale zastan\u00f3wmy si\u0119 \u2013 jaki on w\u0142a\u015bciwie m\u00f3g\u0142by by\u0107? Sk\u0105d ameryka\u0144ski emerytowany genera\u0142-dow\u00f3dca i prezes CIA oraz brytyjski lord \u2013 historyk, wybitny biograf Napoleona i Churchilla \u2013 mieliby do\u015b\u0107 si\u0142 intelektualnych i przyzwolenia, bo obiektywnie zbada\u0107 doktryny i praktyki diametralnie inne ni\u017c ich w\u0142asne lub bardzo pokrewne? Zreszt\u0105 amerykocentryczny punkt widzenia jest w zasadzie s\u0142uszny, bowiem Stany Zjednoczone by\u0142y lub s\u0105 stron\u0105 zaanga\u017cowan\u0105 (jawnie i bezpo\u015brednio b\u0105d\u017a dyskretnie, konfidencjonalnie…) w znakomit\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych konflikt\u00f3w. Mo\u017cna w zasadzie powiedzie\u0107 \u2013 z niewielkim marginesem b\u0142\u0119du lub wyj\u0105tku \u2013 \u017ce \u201epowojenne\u201d wojny s\u0105 w zasadzie spraw\u0105 ameryka\u0144sk\u0105, ameryka\u0144skim interesem, ameryka\u0144sk\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 i win\u0105 bez ma\u0142a. Taki to ju\u017c los globalnego \u017candarma \u2013 a t\u0119 s\u0142u\u017cb\u0119 Amerykanie wzi\u0119li na siebie dobrowolnie, nie bez poczucia moralnej wy\u017cszo\u015bci czy zgo\u0142a misji z boskiego upowa\u017cnienia.<\/p>\n Istota dzie\u0142a Petraeusa i Robertsa polega zatem na rozdzielaniu cenzurek technikom, operacjom tudzie\u017c ideom strategicznego przyw\u00f3dztwa. Oraz oczywi\u015bcie dow\u00f3dcom-przyw\u00f3dcom… Zauwa\u017cy\u0107 przy tym nale\u017cy, i\u017c nasi autorzy s\u0105 surowymi s\u0119dziami, a w rezultacie rangami, pomnikami i snutymi przez historyk\u00f3w laudacjami niespecjalnie si\u0119 przejmuj\u0105. Taki Douglas McArthur, ameryka\u0144ski bohater narodowy i zwyci\u0119zca (no powiedzmy, \u017ce jeden ze zwyci\u0119zc\u00f3w…) w wojnie z Cesarstwem Japonii, zosta\u0142 potraktowany niezbyt mi\u0142o za pierwsz\u0105 faz\u0119 wojny korea\u0144skiej: za nadmierny optymizm, brak rozeznania w rzeczywistym stanie operacji, za beztrosk\u0119 i niekompetencj\u0119 wywiadu, za nierealne obietnice i wybuja\u0142y egocentryzm, granicz\u0105cy z chorobliwym narcyzmem… Czyli za wszystko, co dyskwalifikuje strategicznego dow\u00f3dc\u0119. Dow\u00f3dca z Wietnamu, genera\u0142 William Westmoreland, zosta\u0142 opisany r\u00f3wnie surowo.<\/p>\n Dla odmiany Margaret Thatcher i dow\u00f3dcy brytyjskiej wyprawy w celu odbicia zaatakowanych przez Argentyn\u0119 Falkland\u00f3w zyskali oceny niezwykle pochlebne. Podobnie jak su\u0142tan Omanu Kabus ibn Sa’id i brytyjski pu\u0142kownik John Akehurst, kt\u00f3rzy w skrajnie niekorzystnych warunkach uporali si\u0119 z lewack\u0105 (wspieran\u0105 przez Chiny i Kub\u0119) rebeli\u0105 w oma\u0144skiej prowincji Zufar (1965-1975). Co\u015bkolwiek pami\u0119ta\u0142em o tamtej wojence, ale dopiero mikroszkic (ledwo siedem stron) Robertsa i Petraeusa przywr\u00f3ci\u0142 istotny wymiar (z jednej strony Zatoka Perska, z drugiej wyj\u015bcie na Suez…) tamtego pustynnego konfliktu.<\/p>\n Ale historia histori\u0105… Dla wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata bardziej istotny jest dziewi\u0105ty rozdzia\u0142 dzie\u0142a Petraeusa i Robertsa – \u201eWojna egzystencjalna Putina w Ukrainie\u201d. To bardzo obszerne i szczeg\u00f3\u0142owe studium wojny w Ukrainie, niepozbawione element\u00f3w emocjonalnych, ale przede wszystkim fachowe i odrzucaj\u0105ce polityczne z\u0142udzenia. A wynika z niego jasno, \u017ce Ukrainy Zach\u00f3d odda\u0107 nie powinien \u2013 w przeciwnym wypadku b\u0119dzie mia\u0142 k\u0142opoty fundamentalne o niemo\u017cliwym do przewidzenia rezultacie ko\u0144cowym. Wystarczy ten pogl\u0105d rozpowszechni\u0107 i usankcjonowa\u0107. \u0141atwo nie b\u0119dzie. Lecz o innej decyzji mowy by\u0107 nie mo\u017ce! Kl\u0119ska nie wchodzi w gr\u0119.<\/p>\n Tomasz Sas David Petraeus, Andrew Roberts Konflikt.Militarna historia wojen po 1945 Prze\u0142o\u017cy\u0142 Arkadiusz Romanek Wydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2024 Rekomendacja: 5\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Jak to na wojence \u0142adnie, gdy genera\u0142 z byka spadnie… Ta ksi\u0105\u017cka w zasadzie nie powinna by\u0107 napisana. Mia\u0142o bowiem nie by\u0107 ju\u017c powodu, by powsta\u0142a. Innymi s\u0142owy: mia\u0142o nie by\u0107 wojen. Ju\u017c tzw. Wielka Wojna 1914-1918, nie bez powodu nazywana przez wsp\u00f3\u0142czesnych jej polityk\u00f3w, publicyst\u00f3w i historyk\u00f3w Matk\u0105 Wszelkich Wojen (ze wzgl\u0119du na masywne rozmiary zaanga\u017cowanych \u015brodk\u00f3w, zasi\u0119g oddzia\u0142ywania w kr\u0119gach cywilizacji i liczb\u0119 ofiar, id\u0105c\u0105 w miliony), pod koniec swego dziania si\u0119 ewokowa\u0142a silne przekonania, wr\u0119cz pr\u0105dy intelektualne tudzie\u017c ideowo-moralne, przepojone pacyfistyczn\u0105 my\u015bl\u0105, by wszelkim wojnom po\u0142o\u017cy\u0107 kres. Idealistyczny pacyfizm lub mo\u017ce pacyfistyczny idealizm – obficie oba podlane religijnym sosem \u2013 zosta\u0142y cynicznie wykorzystane (w bia\u0142ych r\u0119kawiczkach!) przez zwyci\u0119zc\u00f3w wojny do pr\u00f3by definitywnego udupienia pokonanego wroga. Owszem \u2013 zastosowano nagie narz\u0119dzia represji: reparacje i kontrybucje, sankcje, okupacje, zmiany granic, wymuszenia reform. Ale ich brutalno\u015b\u0107 zamaskowano racjami wy\u017cszego rz\u0119du \u2013 a w tym pok\u00f3j nade wszystko gra\u0142 rol\u0119 niepo\u015bledni\u0105; nikt przecie\u017c przeciw pokojowi powszechnemu nie odwa\u017cy si\u0119 protestowa\u0107. Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci \u2013 gdyby przyjrze\u0107 si\u0119 z bliska figurom \u015bwiata dyplomacji, uczestnicz\u0105cym w tym pokojowym kontredansie, mo\u017cna by\u0142oby…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5046,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[26,342],"tags":[495,494],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5044"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5044"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5294,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5044\/revisions\/5294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/b><\/span><\/p>\nJak to na wojence \u0142adnie, gdy genera\u0142 z byka spadnie…<\/b><\/u><\/span><\/h2>\n
<\/b>(16 12 2024)<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"