{"id":4948,"date":"2024-10-01T15:00:00","date_gmt":"2024-10-01T13:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=4948"},"modified":"2024-12-27T01:55:16","modified_gmt":"2024-12-27T00:55:16","slug":"koncern-autokracja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2024\/10\/01\/koncern-autokracja\/","title":{"rendered":"Koncern Autokracja"},"content":{"rendered":"\n

Anne Applebaum\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n


Koncern Autokracja <\/strong>
Prze\u0142o\u017cy\u0142 Micha\u0142 Rogalski <\/strong>
Wydawnictwo Agora, Warszawa 2024<\/strong><\/h3>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Oblegaj\u0105 nas? To atakujmy!<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

Co ze sob\u0105 wsp\u00f3lnego maj\u0105 by\u0142y marksistowski rewolucjonista, a obecne bezwzgl\u0119dny dyktator nikaragua\u0144ski Daniel Ortega, zimbabwe\u0144ski wata\u017cka-prezydent Emmerson Mnangagwa, bia\u0142oruski samozwaniec, by\u0142y dyrektor sowchozu Alaksandr \u0141ukaszenka, syryjski krwawy dyktator (w cywilu lekarz okulista) Baszszar al-Asad, p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ski socjopata (albo i co gorszego) Kim Dzong Un oraz w\u0119gierski premier Victor Orban? Zapewne niewiele \u2013 poza jednym: s\u0105 autokratami, rz\u0105dz\u0105cymi swoimi krajami na spos\u00f3b dyktatorski, autokratami zorientowanymi na gromadzenie realnej w\u0142adzy i niemniej realnych d\u00f3br materialnych. Powiedzmy sobie od razu \u2013 nie \u0142\u0105czy ich \u017cadna ideologia. Zreszt\u0105 nie ma wsp\u00f3lnej ideologii dla gromady krwawych psychopat\u00f3w i z\u0142odziei; ka\u017cdy z nich lubi tylko kra\u015b\u0107 i rz\u0105dzi\u0107, rz\u0105dzi\u0107 i kra\u015b\u0107…<\/p>\n

Wsp\u00f3lnota autokrat\u00f3w \u2013 co\u015b, co pani Applebaum nazwa\u0142a koncernem, sugeruj\u0105c ideologi\u0119, wiar\u0119, form\u0119 i organizacj\u0119 \u2013 w zasadzie pewnie nie istnieje. Jest co najwy\u017cej lu\u017ane, incydentalne dorozumiewanie si\u0119 ad hoc<\/i> w kwestiach pojawiaj\u0105cych si\u0119 wsp\u00f3lnych interes\u00f3w. Wi\u0119c je\u015bli jaki\u015b ajatollah wesprze petersburskiego urk\u0119<\/i> dostaw\u0105 bojowych dron\u00f3w, to znaczy tylko, \u017ce pojawia\u0142a si\u0119 okazja do wyrwania jakiego\u015b kapita\u0142u (albo chocia\u017c zaszkodzenia komu\u015b trzeciemu) \u2013 a nie dlatego, \u017ce nagle wyznawa\u0107 zacz\u0119li wsp\u00f3lne niezbywalne warto\u015bci czy modl\u0105 si\u0119 do tego samego boga. Nic z tych rzeczy…<\/p>\n

Rozsiani po ca\u0142ym \u015bwiecie autokraci i dyktatorzy jedn\u0105 tylko wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0119 maj\u0105: niebywale s\u0105 skromni. \u017baden z nich expressis verbis<\/i> nie przyzna si\u0119, \u017ce dyktatorem i autokrat\u0105, morderc\u0105 i z\u0142odziejem jest. Przeciwnie: ka\u017cdy z nich jest mistrzem w tkaniu maskuj\u0105cej moskitiery \u2013 liczni na przyk\u0142ad pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 lewackim toposem, zapo\u017cyczonym z jakiej\u015b marksistowskiej Wulgaty, przyrz\u0105dzonej przed laty na goszystowskich uniwersytetach, osobliwie francuskich. Inni posi\u0142kuj\u0105 si\u0119 frazeologi\u0105 religijn\u0105, transcendentaln\u0105 \u2013 podkupion\u0105 u skrajnie prawicowych teolog\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa lub radykalnych mu\u0142\u0142\u00f3w. Jeszcze inni z zapa\u0142em cytuj\u0105 Gobineau, Chamberlaina i Schleichera. S\u0105 te\u017c jawni faszy\u015bci, nacjonali\u015bci, socjali\u015bci… Niekt\u00f3rzy nawet werbalnie mianuj\u0105 si\u0119 demokratami \u2013 a co? S\u0142owa s\u0105 elastyczne, a papier cierpliwy; jeszcze nie s\u0142ysza\u0142em, by ksi\u0119ga czy przemowa odwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 i da\u0142a autorowi w mord\u0119.<\/p>\n

W sensie ideowym zatem mi\u0119dzynarod\u00f3wka dyktator\u00f3w zapewne nie istnieje \u2013 Pinochet nie by\u0142 Pol Potem, a Castro \u2013 Idi Aminem… W og\u00f3le rzadko bywaj\u0105 do siebie podobni, cho\u0107 czasem stylizuj\u0105 si\u0119 na lepszych i wi\u0119kszych od siebie; przybieraj\u0105 pozy i maski ideolo… W sensie militarnym \u2013 no, tu raczej s\u0105 sk\u0142onni sobie wzajemnie pomaga\u0107 ni\u017c przeszkadza\u0107. Sponsorowanie terroryzmu b\u0105d\u017a uprawianie takowego w sensie \u015bcis\u0142ym, w\u0142asnymi si\u0142ami i \u015brodkami \u2013 oczywi\u015bcie, jak najbardziej… Ekonomicznie za\u015b \u2013 bywa rozmaicie; ale na og\u00f3\u0142 jakie\u015b wi\u0119zi utrzymuj\u0105, zw\u0142aszcza ci obj\u0119ci sankcjami. I tu niezwykle pomocna bywa ksi\u0105\u017c\u0119ca ropna plutokracja z Zatoki; w oczach Zachodu \u2013 z powod\u00f3w politycznych i oczywi\u015bcie ekonomicznych – czysta i nieskazitelna niczym \u0142za Proroka. Ale w sumie \u2013 mimo pewnej przewidywalno\u015bci zachowa\u0144 \u2013 autokracje i dyktatury nie stanowi\u0105 jakiej\u015b zwartej wsp\u00f3lnoty. Nie s\u0105 koncernem ani tym bardziej spiskiem czy sprzysi\u0119\u017ceniem. To tylko podobie\u0144stwo cel\u00f3w narzuca podobne formu\u0142y dzia\u0142ania. Owszem, autokracje i dyktatury bywaj\u0105 rozrzutne, niezr\u00f3wnowa\u017cone i samolubne, absurdalne i odseparowane od reszty \u015bwiata \u2013 ale co do zasady potrafi\u0105 \u017cy\u0107 w pewnej symbiozie i blisko\u015bci \u2013 cho\u0107 nie musz\u0105 by\u0107 jak mafie czy gangi, wyobra\u017cone jako jedna pi\u0119\u015b\u0107 zaci\u015bni\u0119ta…<\/p>\n

Ale pani Annie Applebaum wolno dokona\u0107 publicystycznego zabiegu \u201enastroszenia\u201d w\u0142asnej wizji spraw, o kt\u00f3rych pisze. W ko\u0144cu jest dziennikark\u0105, reporterk\u0105 \u2013 nie zobowi\u0105zanym do sui generis<\/i> obiektywizmu naukowcem. Tote\u017c jej konstrukcja intelektualna \u2013 opisanie autokracji i dyktatur jako jednolitego ideowo i materialnie koncernu o globalnym zasi\u0119gu \u2013 zdaje si\u0119 by\u0107 ca\u0142kiem uprawniona i prawdopodobna. A ju\u017c na pewno dozwolona… Oczywi\u015bcie nie ka\u017cdy zwi\u0105zek o charakterze koncernowym jest tak jawny i bezczelny jak ZBiR, czyli dyktatorskie sprzysi\u0119\u017cenie Putina i \u0141ukaszenki o charakterze legalnej, zgodnej z regu\u0142ami tworzenia prawa traktatowego, umowy mi\u0119dzynarodowej. Ale na obszarze mniej formalnym zwi\u0105zki autokrat\u00f3w s\u0105 znacznie bardziej liczne (i efektywne bardziej ni\u017c ten ZBiR – dodajmy)… Wy\u015bledzone, zidentyfikowane i rozszyfrowane \u0142a\u0144cuchy (sieci zgo\u0142a…) rozmaitych po\u0142\u0105cze\u0144 personalnych, biznesowych, politycznych i rozmaitych innych s\u0105 tak g\u0119ste, \u017ce uprawniaj\u0105 przynajmniej do publicystycznej (czyli w zasadzie niewymagaj\u0105cej akuratnego dowodzenia) tezy o organizacyjnej symbiozie autokracji i dyktatur. W rezultacie zatem pani Applebaum mog\u0142a podj\u0105\u0107 (wielce sk\u0105din\u0105d udan\u0105) pr\u00f3b\u0119 naszkicowania raportu dochodzeniowego (a zarazem zdemaskowania istoty rzeczy…) o strukturze i dzia\u0142aniu mniemanego arcykoncernu Z\u0142a.<\/p>\n

Zacznijmy od najwa\u017cniejszego ustalenia w procesie rozbioru strukturalnego koncernu Autocracy Inc.\u2013 kto w tym biznesie jest CEO?<\/strong> Znaczy si\u0119 chief executive officerem<\/i> \u2013 czyli prezesem. To dobre pytanie… Publicy\u015bci i politycy \u015bwiata demokracji liberalnych pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 od dawna wytrychem poznawczym, znanym jako O\u015b Z\u0142a (pionierem by\u0142 tu prezydent USA George W. Bush w 2002 roku). Wtedy o\u015b ta przebiega\u0142a przez Iran, Irak i Kore\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105. Po wojnach w Zatoce odpad\u0142 Irak, ale doliczono Libi\u0119 Kadafiego, Syri\u0119 Asad\u00f3w i Kub\u0119 braci Castro. Potem jeszcze na osi znalaz\u0142y si\u0119 Bia\u0142oru\u015b, Mjanma (czyli Birma) i Zimbabwe. Podstaw\u0105 do nanizania tych pa\u0144stw na O\u015b Z\u0142a by\u0142o rzekome lub prawdziwe organizowanie b\u0105d\u017a popieranie (finansowe, rzeczowe, polityczne i moralne) \u015bwiatowego terroryzmu. Zarzut wsp\u00f3lnictwa z terroryzmem czy poplecznictwa w tym diabelskim dziele jest oczywi\u015bcie powa\u017cny, dowiedziony i pierwszorz\u0119dny, gdy chodzi o kwesti\u0119 odpowiedzialno\u015bci za losy \u015bwiata. Ale przecie\u017c nikt rozs\u0105dny z egzeget\u00f3w \u017cycia politycznego nie stwierdzi dobrowolnie, z g\u0142\u0119bi w\u0142asnego komentatorskiego jestestwa (bez pistoletu przystawionego do skroni), \u017ce kt\u00f3rykolwiek z by\u0142ych, obecnych i przysz\u0142ych przyw\u00f3dc\u00f3w pa\u0144stw nadzianych na pomienion\u0105 O\u015b Z\u0142a nadawa\u0142by si\u0119 na CEO tak odmalowanej przez pani\u0105 Applebaum firmy Autocracy Incorporated. Ani jaki\u015b ajatollah, ani ten rozwydrzony socjopata-gnojek z p\u00f3\u0142nocnej Korei, ani bia\u0142oruski dyrektor sowchozu. No, dos\u0142ownie nikt. I w \u017cadnych warunkach.<\/p>\n

W takiej sytuacji \u2013 rozpoznanej zreszt\u0105 i przez samych dyktator\u00f3w \u2013 gdy rozporz\u0105dzalny zas\u00f3b kadrowy redukuje si\u0119 do dw\u00f3ch powa\u017cnych kandydat\u00f3w, ale tylko jeden z nich ma kwalifikacje kompletnie pasuj\u0105ce do wzorca. To niejaki W\u0142adimir W\u0142adimirowicz Putin: pacan<\/i> z petersburskich podw\u00f3rek, s\u0142u\u017cbista-kagiebista-rezydent, cierpliwy zast\u0119pca na kilku frontach dowodzenia \u2013 zimny, opanowany profesjonalny zab\u00f3jca, upozowany na dobrodusznego cara-batiuszk\u0119. Jeste\u015bmy w domu \u2013 wiemy, o co w tym wszystkim chodzi!<\/p>\n

A ten drugi ewentualny i mo\u017cliwy CEO? No c\u00f3\u017c, ma kwalifikacje \u2013 ale raczej na przewodnicz\u0105cego rady nadzorczej (PSB \u2013 President of Supervisory Board<\/i>) wielkiej korporacji autokrat\u00f3w i dyktator\u00f3w. Jest po prostu r\u00f3wnie twardy, a mo\u017ce i twardszy ni\u017c Putin, maj\u0105tek ma wi\u0119kszy, mo\u017cliwo\u015bci te\u017c chyba wi\u0119ksze i do tego niezr\u00f3wnan\u0105 konfucja\u0144sk\u0105 filozofi\u0119 \u017cycia jako postulatu d\u0105\u017cenia do r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy yin<\/i> i yang<\/i> (czymkolwiek one s\u0105…). Prywatnie, gdy nie dzia\u0142a w mi\u0119dzynarod\u00f3wce autokrat\u00f3w i dyktator\u00f3w, jest jedynow\u0142adnym dyrektorem najwi\u0119kszej fabryki globu, produkuj\u0105cej prawie wszystko. I bardzo to dobrze dla pokoju na \u015bwiecie, bo to \u201eprawie\u201d robi wielk\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119. Bowiem \u201eprawie\u201d to komputerowe czipy \u2013 mikroprocesory. Jako\u015b nie potrafi\u0105 jeszcze opanowa\u0107 tej ga\u0142\u0119zi wytw\u00f3rczo\u015bci. Tak, tak – \u201edyrektor fabryki Chiny\u201d pan Xi Jinping jest (na razie…) \u201etym drugim\u201d, czyli PSB w koncernie Autokracja.<\/p>\n

No i wszystko jasne! Putin i Xi Jinping, Xi Jinping i Putin… Jeden prowadzi pe\u0142noskalow\u0105 wojn\u0119 wyniszczaj\u0105c\u0105 przeciw Ukrainie, drugi do wojenki si\u0119 gwa\u0142townie sposobi, ostrz\u0105c z\u0119by na wysp\u0119, kt\u00f3rej imperium fatalnym zrz\u0105dzeniem losu nie opanowa\u0142o w 1949 roku (a teraz wyspa jest \u015bwiatowym mocarstwem w produkcji… akurat wspomnianych czip\u00f3w). Wi\u0119c w zasadzie ka\u017cdy opisuj\u0105cy dzieje koncernu dyktator\u00f3w i autokrat\u00f3w m\u00f3g\u0142by poprzesta\u0107 na tych dw\u00f3ch \u201eherosach\u201d, na ich osi\u0105gni\u0119ciach si\u0119 skupiaj\u0105c. Bo to wielce w\u0142a\u015bciwa i rzetelna egzemplifikacja istoty owej mi\u0119dzynarod\u00f3wki satrap\u00f3w.<\/p>\n

Ale to by\u0142aby \u0142atwizna \u2013 a pani Applebaum nale\u017cy do tych publicyst\u00f3w, kt\u00f3rzy zawsze wybieraj\u0105 stromizn\u0119 \u2013 czego po wielekro\u0107 dowiod\u0142a na pi\u015bmie. Tote\u017c podj\u0119\u0142a trud zaiste olimpijski, by wytrwale przeprocesowa\u0107 wszystkie interesy Koncernu Autokracja, na wszystkich kontynentach \u2013 skupiaj\u0105c si\u0119 na przep\u0142ywach finansowych i doskonaleniu wsp\u00f3lnych mechanizm\u00f3w uprawiania propagandy, dezinformacji i podprogowego dzia\u0142ania na pami\u0119\u0107, \u015bwiadomo\u015b\u0107 oraz… marzenia.<\/p>\n

Z racji wykonywanego przez p\u00f3\u0142 wieku (i z niema\u0142\u0105 satysfakcj\u0105) zawodu mam nieco ponadprzeci\u0119tn\u0105 (w stosunku do zwyk\u0142ego, lecz aktywnego obywatela) wiedz\u0119 o dziejach, mechanizmach robienia polityki i tzw. stosunkach mi\u0119dzynarodowych. Wobec czego w tym miejscu musz\u0119 powiedzie\u0107 jedno: lektura ksi\u0105\u017cki pani Applebaum jest cholernie po\u017cyteczna i wielce wskazana<\/strong> dla ka\u017cdego, kto jest przywi\u0105zany do demokratycznej wizji (i praktyki przede wszystkim!) tego \u015bwiata \u2013 najwspanialszego, bo jedynego istniej\u0105cego. Lektura dostarcza argument\u00f3w i wspiera… Ba \u2013 przekonuje, \u017ce obrona naszego stanu posiadania jest nie tylko konieczna, ale i mo\u017cliwa. Trzeba tylko ze stanu obl\u0119\u017cenia przej\u015b\u0107 do ofensywy!<\/p>\n

Tomasz Sas
(01 10 2024)<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Anne Applebaum\u00a0 Koncern Autokracja Prze\u0142o\u017cy\u0142 Micha\u0142 Rogalski Wydawnictwo Agora, Warszawa 2024 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Oblegaj\u0105 nas? To atakujmy! Co ze sob\u0105 wsp\u00f3lnego maj\u0105 by\u0142y marksistowski rewolucjonista, a obecne bezwzgl\u0119dny dyktator nikaragua\u0144ski Daniel Ortega, zimbabwe\u0144ski wata\u017cka-prezydent Emmerson Mnangagwa, bia\u0142oruski samozwaniec, by\u0142y dyrektor sowchozu Alaksandr \u0141ukaszenka, syryjski krwawy dyktator (w cywilu lekarz okulista) Baszszar al-Asad, p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ski socjopata (albo i co gorszego) Kim Dzong Un oraz w\u0119gierski premier Victor Orban? Zapewne niewiele \u2013 poza jednym: s\u0105 autokratami, rz\u0105dz\u0105cymi swoimi krajami na spos\u00f3b dyktatorski, autokratami zorientowanymi na gromadzenie realnej w\u0142adzy i niemniej realnych d\u00f3br materialnych. Powiedzmy sobie od razu \u2013 nie \u0142\u0105czy ich \u017cadna ideologia. Zreszt\u0105 nie ma wsp\u00f3lnej ideologii dla gromady krwawych psychopat\u00f3w i z\u0142odziei; ka\u017cdy z nich lubi tylko kra\u015b\u0107 i rz\u0105dzi\u0107, rz\u0105dzi\u0107 i kra\u015b\u0107… Wsp\u00f3lnota autokrat\u00f3w \u2013 co\u015b, co pani Applebaum nazwa\u0142a koncernem, sugeruj\u0105c ideologi\u0119, wiar\u0119, form\u0119 i organizacj\u0119 \u2013 w zasadzie pewnie nie istnieje. Jest co najwy\u017cej lu\u017ane, incydentalne dorozumiewanie si\u0119 ad hoc w kwestiach pojawiaj\u0105cych si\u0119 wsp\u00f3lnych interes\u00f3w. Wi\u0119c je\u015bli jaki\u015b ajatollah wesprze petersburskiego urk\u0119 dostaw\u0105 bojowych dron\u00f3w, to znaczy tylko, \u017ce pojawia\u0142a si\u0119 okazja do wyrwania jakiego\u015b kapita\u0142u (albo chocia\u017c zaszkodzenia komu\u015b trzeciemu) \u2013 a nie dlatego, \u017ce nagle wyznawa\u0107 zacz\u0119li wsp\u00f3lne niezbywalne warto\u015bci czy modl\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4950,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[25,165],"tags":[316],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4948"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4948"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4948\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5064,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4948\/revisions\/5064"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}