{"id":4274,"date":"2023-08-29T09:44:51","date_gmt":"2023-08-29T07:44:51","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=4274"},"modified":"2023-11-30T02:01:27","modified_gmt":"2023-11-30T01:01:27","slug":"potwor-z-florencji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2023\/08\/29\/potwor-z-florencji\/","title":{"rendered":"Potw\u00f3r z Florencji"},"content":{"rendered":"\n

Douglas Preston, Mario Spezi\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n


Potw\u00f3r z Florencji <\/strong>
Prze\u0142o\u017cy\u0142a Kaja Gucio <\/strong>
Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2023<\/strong><\/h3>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Pi\u0105ty wymiar? Wymiar sprawiedliwo\u015bci…<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

Je\u015bli zdecydujecie si\u0119 na lektur\u0119 – a ca\u0142\u0105 sw\u0105 reputacj\u0105 zar\u0119czam, \u017ce bardzo warto! – w miar\u0119 post\u0119p\u00f3w tej\u017ce lektury zacznie ogarnia\u0107 was zdumienie, acz po malu\u0107kiej chwili wypierane przez niedowierzanie, poczucie abstrakcyjnego absurdu, udzia\u0142u w czym\u015b nieprawdopodobnym, irracjonalnym, idiotycznym zgo\u0142a, by nie rzec \u2013 krety\u0144skim. Maestro Franz Kafka nie mia\u0142by poj\u0119cia, czym by\u0107 mo\u017ce ekstremalne wypi\u0119trzenie jego w\u0142asnych kafkowskich klimat\u00f3w \u2013 sam nie da\u0142by rady zabrn\u0105\u0107 tak daleko i tak wysoko, jak niekt\u00f3rzy bohaterowie i protagoni\u015bci \u201ePotwora z Florencji\u201d.<\/p>\n

Mam wykszta\u0142cenie prawnicze, ale starej daty i w zasadzie praktycznie nieu\u017cywane \u2013 a wi\u0119c w sumie sporo po up\u0142ywie terminu przydatno\u015bci do spo\u017cycia. Mimo to \u017cywi\u0119 zasadne podstawy, by mniema\u0107, \u017ce przynajmniej kilka regu\u0142 i znacze\u0144 zaczerpni\u0119tych z prawa rzymskiego (dzi\u0119ki nieod\u017ca\u0142owanym preceptorom \u2013 profesorowi Cezaremu Kunderewiczowi oraz doktorowi i przyjacielowi Tomkowi Fija\u0142kowskiemu) \u2013 tkwi w mym systemie warto\u015bci na sta\u0142e i na zawsze. Problem wszelako w tym, \u017ce pryncypia owe tycz\u0105 si\u0119 prawa materialnego cywilnego i takiego\u017c procesu. Rzymskie prawo karne i stosowna dla\u0144 procedura ko\u0142acz\u0105 si\u0119 w pami\u0119ci mg\u0142awicowo \u2013 ju\u017c to jako system przysi\u0119gowo-kontrprzysi\u0119gowy, gdzie dowody materialne nie by\u0142y cenione tak wysoko jak s\u0142owa \u2013 ju\u017c to jako wielce metafizyczny system interpretacji znak\u00f3w boskich \u2013 mi\u0119dzy innymi przy pomocy wr\u00f3\u017cenia z wn\u0119trzno\u015bci zwierz\u0105t ofiarnych (osobliwie z w\u0105troby), czym zajmowali si\u0119 czcigodni kap\u0142ani \u2013 haruspikowie. Nie mam poj\u0119cia, do jakiego stopnia tamtym staro\u017cytnym klimatem przesi\u0105kni\u0119ty jest dzi\u015b system jurysprudencji karnej w Republice W\u0142oskiej (pewnie w niewielkim), ale podczas lektury \u201ePotwora z Florencji\u201d wizja miarodajnego wr\u00f3\u017cenia z bebech\u00f3w owcy, kury albo \u015bwini towarzyszy\u0142a mi nieodst\u0119pnie…<\/p>\n

O co bowiem posz\u0142o? Na pierwszy rzut oka \u201ePotw\u00f3r z Florencji\u201d to fenomenalnie udokumentowana i bezb\u0142\u0119dnie skonstruowana ksi\u0105\u017cka reporterska o serii morderstw w okolicach Florencji i gigantycznym, wieloletnim \u2013 ba, wielodekadowym – w\u0142oskim \u015bledztwie policyjno-prokuratorskim, kt\u00f3re wszelako (zdaniem wielu obiektywnych ekspert\u00f3w) nie doprowadzi\u0142o do rozwi\u0105zania sprawy i odnalezienia prawdy, chocia\u017c zapad\u0142y wyroki przed w\u0142oskimi s\u0105dami. Podkre\u015blenie \u201ew\u0142osko\u015bci\u201d tej historii ma fundamentalne, wr\u0119cz kapitalne znaczenie definiuj\u0105ce istot\u0119 dylematu, kt\u00f3ry objawi\u0142 si\u0119 z ca\u0142\u0105 moc\u0105 w tej kryminalnej (acz tylko z pozoru wy\u0142\u0105cznie kryminalnej) aferze. \u201eW\u0142osko\u015b\u0107\u201d z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem tak\u017ce oznacza, i\u017c nie wydarzy\u0142aby si\u0119 ona nigdzie indziej… No, prawie nigdzie \u2013 a to jest jaka\u015b r\u00f3\u017cnica. Ale o tym po tym…<\/p>\n

O co posz\u0142o i jak si\u0119 zacz\u0119\u0142o? Jak w ka\u017cdej oczywistej historii kryminalnej w sensie \u015bcis\u0142ym \u2013 zacz\u0119\u0142o si\u0119 od zbrodni. W niedzielne przedpo\u0142udnie 7 czerwca 1981 roku w redakcji \u201eLa Nazione\u201d – regionalnego dziennika w\u0142oskiego, wychodz\u0105cego od 1859 roku we Florencji (z zasi\u0119giem na ca\u0142\u0105 Toskani\u0119 i jeszcze Umbri\u0119), reporter Mario Spezi mia\u0142 dy\u017cur i nudzi\u0142 si\u0119 \u015bmiertelnie, bo \u2013 jak powszechnie wiadomo – w niedzielne przedpo\u0142udnia we Florencji nie dzieje si\u0119 nic. Na dobitk\u0119 dy\u017curuj\u0105cy razem z nim reporter policyjny poprosi\u0142, by Mario popilnowa\u0142 jego dzia\u0142ki, sam bowiem mia\u0142 co\u015b lepszego do roboty \u2013 mianowicie randk\u0119 z pewn\u0105 urocz\u0105 m\u0119\u017catk\u0105… Znudzony Spezi nagle poczu\u0142 si\u0119 tkni\u0119ty jakim\u015b nieokre\u015blonym niepokojem, uczuciem znanym ka\u017cdemu do\u015bwiadczonemu dziennikarzowi \u2013 \u017ce oto co\u015b si\u0119 zaraz wydarzy \u2013 w samo po\u0142udnie pojecha\u0142 z redakcji na komend\u0119 policji. Przeczucie go nie zawiod\u0142o \u2013 trafi\u0142 na klasyczne wzmo\u017cenie aktywno\u015bci, granicz\u0105ce z chaosem, z kt\u00f3rego wy\u0142owi\u0142 trzy wskaz\u00f3wki: morderstwo, dwie ofiary r\u00f3\u017cnej p\u0142ci, za\u015b miejsce zbrodni – na odleg\u0142ym przedmie\u015bciu Florencji…<\/p>\n

Nuda niedzielnego dy\u017curu sczez\u0142a bezpowrotnie… Mario Spezi rzuci\u0142 si\u0119 w wir typowej roboty reporterskiej, jak to w codziennej gazecie, gdy mamy do czynienia ze zbrodni\u0105 anga\u017cuj\u0105c\u0105 uwag\u0119 opinii publicznej \u2013 ale nie m\u00f3g\u0142by, nie potrafi\u0142by wtedy przypu\u015bci\u0107, \u017ce zajmie mu ona grubo ponad trzydzie\u015bci lat, praktycznie potrwa do ko\u0144ca \u017cycia (zmar\u0142 w 2016 roku…) i obejdzie si\u0119 bez satysfakcjonuj\u0105cego rezultatu. Dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? Nie wiadomo na pewno. Najpro\u015bciej by\u0142oby powiedzie\u0107, \u017ce rozstrzygni\u0119cie sprawy \u2013 trudnej, lecz przecie\u017c w istocie tylko kryminalnej \u2013 przeros\u0142o mo\u017cliwo\u015bci intelektualne, techniczne i organizacyjne w\u0142oskiej policji i prokuratury. Ale to nie wyczerpa\u0142oby ca\u0142ej prawdy i tylko prawdy nawarstwionej wok\u00f3\u0142 tej sprawy \u2013 sprawy il Mostro di Firenze<\/i> \u2013 potwora z Florencji… W tej sprawie bowiem zogniskowa\u0142y si\u0119 wszelkie patologie w\u0142oskiego wymiaru sprawiedliwo\u015bci \u2013 w zasadzie uniemo\u017cliwiaj\u0105ce przeprowadzenie uczciwej procedury dochodzenia do prawdy materialnej, procedury zapewniaj\u0105cej wydawanie sprawiedliwych wyrok\u00f3w w sprawach karnych.<\/p>\n

Jak do tego dosz\u0142o? No c\u00f3\u017c, okaza\u0142o si\u0119 podczas \u015bledztwa (zreszt\u0105 nie wpadli na to ani policjanci, ani prokuratorzy \u2013 tylko dziennikarz z \u201eLa Nazione\u201d), \u017ce podw\u00f3jne zab\u00f3jstwo Carmeli de Nuzzio i Giovanniego Foggi z czerwca 1981 roku \u2013 to, kt\u00f3re zak\u0142\u00f3ci\u0142o nud\u0119 niedzielnego dy\u017curu reportera Maria Speziego \u2013 nie by\u0142o jedyne w swym rodzaju. Od pocz\u0105tku wygl\u0105da\u0142o na robot\u0119 niez\u0142ego zbocze\u0144ca, ale dzia\u0142aj\u0105cego metodycznie i dobrze przygotowanego. Zabi\u0142 par\u0119 uprawiaj\u0105c\u0105 seks w samochodzie \u2013 noc\u0105, na bocznych \u015bcie\u017ckach, w ukryciu. We W\u0142oszech w owym czasie by\u0142o to zjawisko masowe; m\u0142odzi nie mieli si\u0119 gdzie podzia\u0107, bo na og\u00f3\u0142 mieszkali z rodzicami (zreszt\u0105 model bamboccioni<\/i> funkcjonuje do dzi\u015b). Sprawca u\u017cy\u0142 pistoletu kalibru .22 (czyli 22 setne cala; w przeliczeniu na europejskie miary: 5,6 mm) \u2013 broni cichej i stosunkowo s\u0142abej, ale z bliska zab\u00f3jczej, zw\u0142aszcza w d\u0142oni dobrego, zdeterminowanego strzelca. M\u0119\u017cczyzn\u0119 zostawi\u0142 w aucie, kobiet\u0119 wywl\u00f3k\u0142 i w nietypowy spos\u00f3b okaleczy\u0142, wycinaj\u0105c no\u017cem pochw\u0119… Innych dowod\u00f3w aktywno\u015bci seksualnej nie by\u0142o. Nie zostawi\u0142 \u017cadnych \u015blad\u00f3w (co znaczy, \u017ce dobrze zbrodni\u0119 zaplanowa\u0142 i wykona\u0142), wyj\u0105wszy porzucone \u0142uski po nabojach marki winchester serii H; po badaniach mechanoskopijnych ustalono, \u017ce strzelano najprawdopodobniej z pistoletu beretta Long Rifle (starego i zu\u017cytego, z uszkodzon\u0105 iglic\u0105). Bro\u0144 tego typu jest we W\u0142oszech do\u015b\u0107 powszechna, u\u017cywa si\u0119 jej do cel\u00f3w sportowych.<\/p>\n

Podobna zbrodnia w rejonie Florencji ju\u017c si\u0119 wydarzy\u0142a lat temu kilka; po badaniach dowiedziono nawet, \u017ce sprawca strzela\u0142 z tej samej beretty. Wniosek m\u00f3g\u0142 by\u0107 tylko jeden, i to nad wyraz oczywisty: na wzg\u00f3rzach Toskanii grasuje seryjny morderca! Taki sygna\u0142, rzucony w przestrzeni publicznej, dzia\u0142a na sfery policyjno-prokuratorskie jak przyn\u0119ta ze \u015bwie\u017cej padliny, wy\u0142o\u017cona na trasie przelotu stada s\u0119p\u00f3w-\u015bcierwnik\u00f3w. Po pierwsze \u2013 przynajmniej dwie z pi\u0119ciu pa\u0144stwowych, a w zasadzie sze\u015bciu (bo liczy si\u0119 jeszcze policja municypalna, gminno-miejska) s\u0142u\u017cb o charakterze policyjnym \u2013 czyli Arma di Carabinieri<\/i> oraz Polizia di Stato<\/i> \u2013 z powodu niejasno rozgraniczonych kompetencji prawnych i rzeczowych, mog\u0105 sobie ro\u015bci\u0107 s\u0142uszne pretensje do prowadzenia takiej sprawy. Obie formacje ostro ze sob\u0105 konkuruj\u0105 (g\u0142\u00f3wnie o bud\u017cet i presti\u017c), wi\u0119c ka\u017cda sprawa, kt\u00f3rej szybkie i efektowne rozwi\u0105zanie przynosi uznanie medi\u00f3w, pochwa\u0142y w\u0142adz i aprobat\u0119 opinii publicznej, jest na wag\u0119 z\u0142ota. Tote\u017c nale\u017cy szybko (przed konkurentami!) i mocno si\u0119 sprawy chwyci\u0107, opanowa\u0107 i obsadzi\u0107 swoimi lud\u017ami procedury, zaanektowa\u0107 \u015bwiadk\u00f3w, gromadzi\u0107 dowody, tropi\u0107 i przes\u0142uchiwa\u0107 \u2013 ale przede wszystkim formu\u0142owa\u0107 atrakcyjne hipotezy i karmi\u0107 nimi media.<\/p>\n

W modus operandi<\/i> w\u0142oskiej struktury zwalczania przest\u0119pczo\u015bci szalenie istotn\u0105 rol\u0119 ma urz\u0105d prokuratorski \u2013 niezale\u017cni prokuratorzy kieruj\u0105 \u015bledztwami \u2013 nie tylko w trybie nadzoru, ale i bezpo\u015bredniego dowodzenia, to oni nadzoruj\u0105 zbieranie dowod\u00f3w i oceniaj\u0105 takowe, formu\u0142uj\u0105 hipotezy i strategie oskar\u017cania. G\u0142ow\u0105 takiej struktury jest regionalny pubblico ministero<\/i> \u2013 oskar\u017cyciel publiczny, czyli reprezentant pa\u0144stwa \u2013 z regu\u0142y skierowany do tej roboty s\u0119dzia, wyposa\u017cony w rozliczne prerogatywy i nad wyraz niezale\u017cny. Aha, jeszcze nad wszystkim panuje tzw. giudice istruttore<\/i>, czyli s\u0119dzia \u015bledczy, odpowiedzialny za ca\u0142o\u015b\u0107 post\u0119powania i jego zgodno\u015b\u0107 z prawem, System ten zaprojektowano w tak skomplikowany w\u0119ze\u0142, by uzyska\u0107 wielokana\u0142ow\u0105 kontrol\u0119 i wyeliminowa\u0107 pokusy korupcji. I to si\u0119 prawie uda\u0142o… Ale wewn\u0105trz ka\u017cdego takiego zbalansowanego, hipotetycznie sprawiedliwego i sprawnego systemu siedz\u0105 ludzie \u2013 konkretni, pe\u0142ni sprzeczno\u015bci i konflikt\u00f3w, kieruj\u0105cy si\u0119 rozmaitymi interesami, ambicjami i ideologiami \u2013 \u017ce ju\u017c nie wspomnimy o nadnaturalnych rozmiarach ego<\/i> u ka\u017cdego z nich… No i wszyscy s\u0105 niezale\u017cni \u2013 niekt\u00f3rzy a\u017c do stanu niezale\u017cno\u015bci patologicznej, I praktycznie niezawi\u015bli, nieusuwalni, bowiem stanowi\u0105 zamkni\u0119t\u0105, pilnie strzeg\u0105c\u0105 swych przywilej\u00f3w kast\u0119. W rezultacie system dzia\u0142a tak, jak chce i potrafi dzia\u0142a\u0107 osobnik o najsilniejszych cechach charakteru wewn\u0105trz tego systemu. Gdy przestudiujecie uwa\u017cnie ten aspekt sprawy \u201ePotwora z Florencji\u201d, nie b\u0119dziecie umieli \u0142atwo otrz\u0105sn\u0105\u0107 si\u0119 ze zdumienia \u2013 do jakiego poziomu wynaturzenia, wr\u0119cz spotwornienia mo\u017ce wyewoluowa\u0107 \u015bledztwo w sprawie seryjnych morderstw \u2013 \u015bledztwo trudne i skomplikowane, lecz w ca\u0142ej puli zbrodni znanej gatunkowi ludzkiemu \u2013 sk\u0105din\u0105d w\u0142a\u015bciwie banalne…<\/p>\n

C\u00f3\u017c si\u0119 bowiem takiego sta\u0142o? Oto od 1974 do 1985 roku w rejonie Florencji dosz\u0142o do siedmiu zab\u00f3jstw m\u0142odych par kochank\u00f3w uprawiaj\u0105cych w plenerze seks \u201esamochodowy\u201d – siedmiu, bo przynajmniej tyle zidentyfikowano i po\u0142\u0105czono w jedno dzi\u0119ki sposobowi dzia\u0142ania sprawcy. Ale z dowodami by\u0142o kiepsko; w owym czasie w\u0142oskie s\u0142u\u017cby \u015bledcze, aczkolwiek umia\u0142y odnajdywa\u0107 i zabezpiecza\u0107 oraz bada\u0107 \u015blady, nie przywi\u0105zywa\u0142y nale\u017cytej wagi do naukowej analizy dowod\u00f3w. Bardziej polegano na \u201ekr\u00f3lowej procesu\u201d – czyli umiej\u0119tnym i uporczywym przes\u0142uchiwaniu podejrzanego, a\u017c ten si\u0119 przyzna\u0142… W rezultacie zakrojonych na wielk\u0105 skal\u0119 czynno\u015bci \u015bledczych w sprawie odby\u0142o si\u0119 kilkadziesi\u0105t zatrzyma\u0144 podejrzanych; przed s\u0105dami stan\u0119li rozmaici oskar\u017ceni, zapada\u0142y wyroki, toczy\u0142y si\u0119 procesy apelacyjne. Po stronie \u201esprawiedliwo\u015bci\u201d stawa\u0142o kilkudziesi\u0119ciu prokurator\u00f3w, policjant\u00f3w, \u015bledczych i s\u0119dzi\u00f3w. Rezultat w sensie materialnym \u2013 czyli wykrycie, os\u0105dzenie i skazanie sprawcy \u2013 uzna\u0107 nale\u017cy za il grande niente<\/i> \u2013 wielkie nic, zero. Ale ewolucja samej sprawy, jej znaczenie publiczne ju\u017c takie zerowe nie s\u0105.<\/p>\n

Mario Spezi od statusu reportera opisuj\u0105cego spraw\u0119 (na ten akurat aspekt nie narzeka\u0142 \u2013 honoraria za setki tekst\u00f3w prasowych, ksi\u0105\u017cki, wyst\u0119py telewizyjne, stanowi\u0142y zapewne lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 jego utrzymania) doszed\u0142 do statusu… podejrzanego, i\u017c sam by\u0142 Potworem, a co najmniej pomaga\u0142 w zbrodniach i fa\u0142szowa\u0142 dowody tudzie\u017c utrudnia\u0142 post\u0119powanie; zreszt\u0105 trafi\u0142 do aresztu w tej sprawie. Wsp\u00f3\u0142autor tej ksi\u0105\u017cki \u2013 ameryka\u0144ski dziennikarz i pisarz Douglas Preston (autor krymina\u0142\u00f3w, horror\u00f3w, technothriller\u00f3w i prozy science fiction), kt\u00f3ry pod\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do sprawy z ciekawo\u015bci \u2013 te\u017c mia\u0142 problemy prawne z w\u0142oskimi prokuratorami. A sama sprawa zamieni\u0142a si\u0119 w kafkowskie monstrum, spotwornia\u0142e od hipotez, kt\u00f3re do dzi\u015b s\u0105 niewyt\u0142umaczalne na gruncie klasycznego racjonalizmu. Pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tki satanistyczne, pojawi\u0142o si\u0119 sprzysi\u0119\u017cenie jakich\u015b tajnych zakon\u00f3w, odkryte zosta\u0142y rzekome spiski zdegenerowanych elit, ustalono \u201eponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107\u201d \u017ce sprawca tych zbrodni dzia\u0142a\u0142 na zlecenie tych\u017ce degenerat\u00f3w, a wykrojone no\u017cem \u201etrofea\u201d s\u0142u\u017cy\u0142y jako fetysze w okultystycznych rytua\u0142ach. Pubblico ministero<\/i> z Perugii ca\u0142kiem serio hipotezy takie stawia\u0142 przed s\u0105dami i formu\u0142owa\u0142 w mediach…<\/p>\n

Kompromitacja \u2013 powiecie. Nie, to s\u0105 W\u0142ochy \u2013 kraj, w kt\u00f3rym w sferze praworz\u0105dno\u015bci jest mo\u017cliwe o wiele wi\u0119cej, ni\u017c si\u0119 komukolwiek wydaje! Ten wniosek z lektury \u201ePotwora z Florencji\u201d polecam \u0142askawie analitycznym zdolno\u015bciom i sk\u0142onno\u015bciom komparatystycznym wielce szanownych czytelnik\u00f3w. Jest o czym pomy\u015ble\u0107…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(29 08 2023)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Douglas Preston, Mario Spezi\u00a0 Potw\u00f3r z Florencji Prze\u0142o\u017cy\u0142a Kaja Gucio Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2023 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Pi\u0105ty wymiar? Wymiar sprawiedliwo\u015bci… Je\u015bli zdecydujecie si\u0119 na lektur\u0119 – a ca\u0142\u0105 sw\u0105 reputacj\u0105 zar\u0119czam, \u017ce bardzo warto! – w miar\u0119 post\u0119p\u00f3w tej\u017ce lektury zacznie ogarnia\u0107 was zdumienie, acz po malu\u0107kiej chwili wypierane przez niedowierzanie, poczucie abstrakcyjnego absurdu, udzia\u0142u w czym\u015b nieprawdopodobnym, irracjonalnym, idiotycznym zgo\u0142a, by nie rzec \u2013 krety\u0144skim. Maestro Franz Kafka nie mia\u0142by poj\u0119cia, czym by\u0107 mo\u017ce ekstremalne wypi\u0119trzenie jego w\u0142asnych kafkowskich klimat\u00f3w \u2013 sam nie da\u0142by rady zabrn\u0105\u0107 tak daleko i tak wysoko, jak niekt\u00f3rzy bohaterowie i protagoni\u015bci \u201ePotwora z Florencji\u201d. Mam wykszta\u0142cenie prawnicze, ale starej daty i w zasadzie praktycznie nieu\u017cywane \u2013 a wi\u0119c w sumie sporo po up\u0142ywie terminu przydatno\u015bci do spo\u017cycia. Mimo to \u017cywi\u0119 zasadne podstawy, by mniema\u0107, \u017ce przynajmniej kilka regu\u0142 i znacze\u0144 zaczerpni\u0119tych z prawa rzymskiego (dzi\u0119ki nieod\u017ca\u0142owanym preceptorom \u2013 profesorowi Cezaremu Kunderewiczowi oraz doktorowi i przyjacielowi Tomkowi Fija\u0142kowskiemu) \u2013 tkwi w mym systemie warto\u015bci na sta\u0142e i na zawsze. Problem wszelako w tym, \u017ce pryncypia owe tycz\u0105 si\u0119 prawa materialnego cywilnego i takiego\u017c procesu. Rzymskie prawo karne i stosowna dla\u0144 procedura ko\u0142acz\u0105 si\u0119 w pami\u0119ci mg\u0142awicowo \u2013 ju\u017c to jako system przysi\u0119gowo-kontrprzysi\u0119gowy,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4276,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[318,233,320],"tags":[439,440],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4274"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4274"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4435,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4274\/revisions\/4435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}