{"id":4101,"date":"2023-06-03T17:31:07","date_gmt":"2023-06-03T15:31:07","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=4101"},"modified":"2024-03-25T02:40:21","modified_gmt":"2024-03-25T01:40:21","slug":"prezydent","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2023\/06\/03\/prezydent\/","title":{"rendered":"Prezydent"},"content":{"rendered":"\n

Aleksander Kwa\u015bniewski\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n


Prezydent <\/strong>
(rozmawia\u0142 Aleksander Kaczorowski) <\/strong>
Wydawnictwo Znak litera nova, Krak\u00f3w 2023<\/strong><\/h3>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Majster-klajster czy ataman z proc\u0105?<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

Powiedzie\u0107, \u017ce znam osobi\u015bcie Aleksandra Kwa\u015bniewskiego \u2013 to by\u0142aby przesada i w zasadzie nadu\u017cycie protokolarno-towarzyskie. Ale przedstawili\u015bmy si\u0119 sobie, wymienili\u015bmy u\u015bcisk d\u0142oni i numery telefon\u00f3w jako\u015b tak w epoce Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, potem okazjonalnie spotykali\u015bmy si\u0119 w Sejmie, komentuj\u0105c to i owo (by\u0142em wtedy sprawozdawc\u0105 parlamentarnym); w czasach jego prezydentury dwukrotnie dane mi by\u0142o uczestniczy\u0107 w dziennikarskim \u201ekombo\u201d, obs\u0142uguj\u0105cym wizyty zagraniczne g\u0142owy pa\u0144stwa: w kwietniu 1997 roku w Rzymie i Watykanie, a p\u00f3\u017aniej \u2013 w Budapeszcie… Zw\u0142aszcza t\u0119 pierwsz\u0105 eskapad\u0119 zachowuj\u0119 we wdzi\u0119cznej pami\u0119ci \u2013 dzi\u0119ki wystawionej przez Sala Stampa della Santa Sede Citta del Vaticano<\/i> przepustce (Tessera di Accreditamento numero 97263<\/i>) mog\u0142em zobaczy\u0107 miejsca zwyk\u0142emu tury\u015bcie niedost\u0119pne \u2013 dziedziniec \u015bw. Damazego i cz\u0119\u015b\u0107 recepcyjn\u0105 apartament\u00f3w papieskich ze s\u0142ynn\u0105 bibliotek\u0105 prywatn\u0105 w\u0142\u0105cznie. Mile wspominam te\u017c chwil\u0119 konstruktywnej rozmowy na pok\u0142adzie tupolewa (tak, tego samego \u2013 co to wszyscy wiedz\u0105…) podczas lotu powrotnego z Mediolanu \u2013 na stoj\u0105co w przej\u015bciu mi\u0119dzy fotelami, ze szklaneczkami whisky w r\u0119ku (\u017caden cymes: Jasio W\u0119drowniczek z kostk\u0105 lodu). Wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce znam osobi\u015bcie \u2013 to by\u0142aby przesada. Bardzo bym si\u0119 zdziwi\u0142, gdyby po tylu latach mnie w og\u00f3le pami\u0119ta\u0142; a o skojarzeniu nazwiska z twarz\u0105 nawet nie spos\u00f3b pomy\u015ble\u0107…<\/p>\n

Ale z tych\u017ce powod\u00f3w sentymentalno-towarzyskich, dodawszy jeszcze wzgl\u0119dy to\u017csamo\u015bciowe, nie mog\u0119 spe\u0142ni\u0107 nakazu obiektywnego rekomendowania \u201ePrezydenta\u201d moim czytelnikom, czego wszak\u017ce si\u0119 nie wstydz\u0119 \u2013 przeciwnie: poczytuj\u0119 sobie za zaszczyt. Pomijaj\u0105c wzgl\u0119dy osobiste tudzie\u017c ideowe, po prostu uwa\u017cam go za najlepszego prezydenta Rzeczypospolitej, jaki si\u0119 nam dot\u0105d trafi\u0142 (i si\u0119 kiedykolwiek trafi w daj\u0105cej si\u0119 przewidzie\u0107 przysz\u0142o\u015bci…). Na \u017c\u0105danie mog\u0119 przedstawi\u0107 moj\u0105 prywatn\u0105 klasyfikacj\u0119 prezydent\u00f3w RP \u2013 w dowolnym kierunku: od najgorszego lub od najlepszego. Tak? Kto\u015b chce? Od najlepszego? Prosz\u0119… Pierwszy Kwa\u015bniewski, po nim Jaruzelski, dalej nikt, nikt i nikt, potem Wa\u0142\u0119sa, Komorowski, Kaczy\u0144ski i na ko\u0144cu obecny Duda \u2013 cho\u0107 do ko\u0144ca jego \u201epos\u0142ugi\u201d zosta\u0142y dwa lata, ju\u017c wida\u0107, czym si\u0119 to sko\u0144czy: g\u0142o\u015bnym westchnieniem ulgi, \u017ce oto dobieg\u0142a finiszu d\u0142uga pr\u00f3ba znoszenia b\u0119cwalstwa, durnoty, miernoty, tch\u00f3rzostwa i partyjnej s\u0142u\u017calczo\u015bci, kt\u00f3rej (na w\u0142asne nasze zreszt\u0105 \u017cyczenie, bo kto\u015b tego \u201eptaszka\u201d przecie\u017c wybra\u0142…) poddano obywateli Rzeczypospolitej… Ale my to wytrzymamy, Dudu i Kaczu, wytrzymamy. Szkoda tylko, \u017ce konstytucyjny ustr\u00f3j pa\u0144stwa mo\u017ce waszej awantury nie zdzier\u017cy\u0107. No to odbudujemy, Dudu i Kaczu, odbudujemy! To nie problem \u2013 kwestia czasu i \u015brodk\u00f3w. Jak si\u0119 ju\u017c was pozb\u0119dziemy…<\/p>\n

Wi\u0119c Kwa\u015bniewski by\u0142 i nadal jest najlepszy, jakiego kiedykolwiek wybrali\u015bmy. Dlaczego tak mniemam? Bo tylko on jeden kalibrem swoim zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do parametr\u00f3w wymaganych od m\u0119\u017ca stanu (no, mo\u017ce i ten drugi na li\u015bcie by si\u0119 zmie\u015bci\u0142…). Po pierwsze \u2013 wcale nie chodzi tu o umiej\u0119tno\u015b\u0107 wzniesienia si\u0119 ponad podzia\u0142ami od czasu do czasu, chodzi o sztuk\u0119 (granicz\u0105c\u0105 z magi\u0105) trwa\u0142ego, niesko\u0144czonego przebywania w stanie tego wzniosu. Czyli o bycie zawsze ponad podzia\u0142ami. Kwa\u015bniewski opanowa\u0142 teori\u0119 wzniosu, a i jego umiej\u0119tno\u015bciom praktycznym w tym zakresie niewiele, zgo\u0142a nic, zarzuci\u0107 mo\u017cna. Nawet gdy ujawnia swe ideowe, z gruntu jednak lewicowe afiliacje, jego czynami i komentarzami nie kieruje doktrynerska \u017carliwo\u015b\u0107 fanatyka wymachuj\u0105cego gorej\u0105cym mieczem. On nigdy nikogo nie wyrzuca\u0142by poza nawias dysputy albo zgo\u0142a za drzwi. Raczej (a w\u0142a\u015bciwie na pewno…) usiad\u0142by z ka\u017cdym przy stole, ze st\u0105gwi\u0105 dobrego wina i spyta\u0142by \u2013 czego chce, jak mu mo\u017ce pom\u00f3c?<\/p>\n

Kwa\u015bniewski, od kiedy go pami\u0119tam, czyli od chwili, gdy niebo zwali\u0142o si\u0119 nam na g\u0142owy, jest cz\u0142owiekiem dialogu. To podstawowa i niewzruszalna sk\u0142onno\u015b\u0107 \u2013 ba, wiedza bez ma\u0142a egzystencjalna, kt\u00f3rej naby\u0142 podczas polityczno-spo\u0142ecznego terminowania w strukturach Zrzeszenia Student\u00f3w Polskich (wieczna chwa\u0142a ZSP!), a potem podczas obserwacji uczestnicz\u0105cej w mechanizmach i rytua\u0142ach sprawowania w\u0142adzy przez jedynoparti\u0119. Osobliwie w epoce, gdy partia owa, przyt\u0142oczona natur\u0105 rzeczywisto\u015bci, z wolna (i nie bez wahania) w\u0142adz\u0119 ow\u0105 oddawa\u0142a demokratycznym strukturom spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego (czymkolwiek ono wtedy by\u0142o; dopiero znacznie p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to ani spo\u0142ecze\u0144stwo, ani obywatelskie…). Kwa\u015bniewski znalaz\u0142 si\u0119 (z w\u0142asnej oczywi\u015bcie woli) w centrum spraw, z paragrafu \u201em\u0142ody-zdolny\u201d, nadzieja towarzyszy z aparatu na uwiarygodnion\u0105 rekonstrukcj\u0119 oraz kontynuacj\u0119 ich bytu. Niestety Kwa\u015bniewski, gdy ju\u017c wysun\u0105\u0142 si\u0119 na czo\u0142o, bole\u015bnie tych starych konserwatyst\u00f3w zawi\u00f3d\u0142. Nie sta\u0142 si\u0119 godnym wiary m\u0142odym liderem starego orszaku, ortodoksyjnym str\u00f3\u017cem reszt\u00f3wki poparcelacyjnej. W\u0142a\u015bnie przez t\u0119 swoj\u0105 ciekawo\u015b\u0107 innych, sk\u0142onno\u015b\u0107 do rozmowy, dialogu, sporu, s\u0142uchania oraz projektowania, wr\u0119cz konstruowania nowych byt\u00f3w spo\u0142ecznych… By\u0142 arbitrem zupe\u0142ne nie arbitralnym.<\/p>\n

Natomiast nie do ko\u0144ca daje si\u0119 rozstrzygn\u0105\u0107 dylemat, czy Kwa\u015bniewski ma zdolno\u015bci przyw\u00f3dcze, czy ich nie ma. Owszem, objawia\u0142 tu i \u00f3wdzie znaczne sk\u0142onno\u015bci do ryzykownych zagra\u0144, ale na og\u00f3\u0142 mia\u0142 wszystko dobrze policzone. Je\u017celi sam nie potrafi\u0142 policzy\u0107, zawsze otacza\u0142 si\u0119 lud\u017ami, kt\u00f3rzy potrafili, a on im bezgranicznie ufa\u0142. W polskiej praktyce politycznej stan taki zdarza\u0142 si\u0119 rzadko i w zasadzie jest dowodem umiej\u0119tnego zawierania w\u0142a\u015bciwych znajomo\u015bci. Kwa\u015bniewski prawie nigdy si\u0119 w kwestiach \u201ezasob\u00f3w ludzkich\u201d swej formacji politycznej tudzie\u017c intelektualnej nie myli\u0142. W moim ogl\u0105dzie jednak jawi si\u0119 on bardziej jako majster-klajster ni\u017c ataman z proc\u0105. Ale co do zasady \u2013 w razie czego kierowa\u0107 umie, nie tylko w sytuacjach ekstremalnych, aczkolwiek z tych umiej\u0119tno\u015bci korzysta nader pow\u015bci\u0105gliwie. Zdaje mi si\u0119 czasem, \u017ce jego \u017cona Jolanta umia\u0142aby lepiej i pe\u0142niej korzysta\u0107 z w\u0142asnych (sk\u0105din\u0105d niema\u0142ych) umiej\u0119tno\u015bci egzekutywy; szkoda zatem, \u017ce w swoim czasie nie kandydowa\u0142a…<\/p>\n

Dajmy wszak\u017ce spok\u00f3j temu, co si\u0119 nie wydarzy\u0142o. Cho\u0107 mog\u0142oby by\u0107 ciekawie… Lecz to, co si\u0119 zdarzy\u0142o naprawd\u0119, nie mniej ciekawe jest. 460 stron tej rozmowy (\u0142\u0105cznie z kr\u00f3tkimi biogramami najwa\u017cniejszych dramatis personae) swoje wa\u017cy, a ka\u017cda strona wymaga uwa\u017cnej lektury. Nie dlatego, \u017ce ca\u0142o\u015b\u0107 jest nie po kolei, wedle regulaminu, jak ka\u017cda porz\u0105dna rozmowa biograficzna, wi\u0119c mo\u017cna si\u0119 pogubi\u0107 w nieortodoksyjnym nast\u0119pstwie czas\u00f3w, ludzi i masowo pojawiaj\u0105cych si\u0119 epizod\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy ma swoje znaczenie w puzzlowatej uk\u0142adance pod tytu\u0142em \u201eKwa\u015bniewski\u201d. Nie da si\u0119 jej u\u0142o\u017cy\u0107 bez uwa\u017cnego zliczania w trakcie lektury bogactwa szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Kwa\u015bniewski ma dobr\u0105 pami\u0119\u0107… A do tego cnot\u0119 niepami\u0119tliwo\u015bci, co oznacza, \u017ce jego uk\u0142adanka jest wolna od osobistych idiosynkrazji, uprzedze\u0144 i niedoskona\u0142o\u015bci. No, prawie… Ale \u201eprawie\u201d w tym przypadku nie robi \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy. Podczas lektury pr\u00f3bowa\u0142em wy\u0142awia\u0107 te \u201eprawie\u201d zapami\u0119tania i utrwalone obsesje personalne. Po pierwsze \u2013 znalaz\u0142o si\u0119 ich doprawdy niewiele, a po drugie \u2013 nic z nich nie wynika\u0142o.<\/p>\n

Idea\u0142 zatem? Oczywi\u015bcie, \u017ce nie. Jak dla mnie \u2013 za du\u017co gada, a czasem (cho\u0107 zdarza mu si\u0119 to na szcz\u0119\u015bcie coraz rzadziej, w zasadzie bardzo rzadko i tylko we wsp\u00f3\u0142istnieniu z drug\u0105 wad\u0105, o kt\u00f3rej za chwil\u0119) s\u0142owo wyprzedza my\u015bl \u2013 nawet potrafi j\u0105 zdublowa\u0107; a zatem cnota pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci j\u0119zykowej jest mu obca. A przecie\u017c m\u00f3g\u0142by, id\u0105c \u015bladami bablowskiego, odeskiego herosa Beni Krzyka \u2013 m\u00f3wi\u0107 ma\u0142o, ale smacznie. Wszelako nie jestem pewien, czy wtedy osi\u0105gn\u0105\u0142by wszystkie swoje sukcesy… A po drugie \u2013 miewa\u0142 (teraz ju\u017c pewnie nie ma) okresy znacznej redukcji ostro\u017cno\u015bci i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci w post\u0119powaniu z jedn\u0105 z najpopularniejszych u\u017cywek, co ortodoksyjnym str\u00f3\u017com moralno\u015bci (oczywi\u015bcie cudzej, nie w\u0142asnej) w swoim czasie bardzo przeszkadza\u0142o.<\/p>\n

Nasz dylemat alla Polacca<\/i> \u201ez Kwa\u015bniewskim\u201d polega na typowym mentalnym marnotrawstwie; gdy si\u0119 nam trafi\u0142 naprawd\u0119 wielkoformatowy m\u0105\u017c stanu, jaki pojawia si\u0119 doprawdy raz na kilka pokole\u0144 \u2013 nie tylko nie potrafimy, ale wr\u0119cz od\u017cegnujemy si\u0119 od tw\u00f3rczego wykorzystania jego kapita\u0142u i potencja\u0142u. Stra\u017cnicy przy polskim kotle w piekle zaiste b\u0119d\u0105 zb\u0119dni i bezrobotni…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(3 06 2023)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aleksander Kwa\u015bniewski\u00a0 Prezydent (rozmawia\u0142 Aleksander Kaczorowski) Wydawnictwo Znak litera nova, Krak\u00f3w 2023 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Majster-klajster czy ataman z proc\u0105? Powiedzie\u0107, \u017ce znam osobi\u015bcie Aleksandra Kwa\u015bniewskiego \u2013 to by\u0142aby przesada i w zasadzie nadu\u017cycie protokolarno-towarzyskie. Ale przedstawili\u015bmy si\u0119 sobie, wymienili\u015bmy u\u015bcisk d\u0142oni i numery telefon\u00f3w jako\u015b tak w epoce Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, potem okazjonalnie spotykali\u015bmy si\u0119 w Sejmie, komentuj\u0105c to i owo (by\u0142em wtedy sprawozdawc\u0105 parlamentarnym); w czasach jego prezydentury dwukrotnie dane mi by\u0142o uczestniczy\u0107 w dziennikarskim \u201ekombo\u201d, obs\u0142uguj\u0105cym wizyty zagraniczne g\u0142owy pa\u0144stwa: w kwietniu 1997 roku w Rzymie i Watykanie, a p\u00f3\u017aniej \u2013 w Budapeszcie… Zw\u0142aszcza t\u0119 pierwsz\u0105 eskapad\u0119 zachowuj\u0119 we wdzi\u0119cznej pami\u0119ci \u2013 dzi\u0119ki wystawionej przez Sala Stampa della Santa Sede Citta del Vaticano przepustce (Tessera di Accreditamento numero 97263) mog\u0142em zobaczy\u0107 miejsca zwyk\u0142emu tury\u015bcie niedost\u0119pne \u2013 dziedziniec \u015bw. Damazego i cz\u0119\u015b\u0107 recepcyjn\u0105 apartament\u00f3w papieskich ze s\u0142ynn\u0105 bibliotek\u0105 prywatn\u0105 w\u0142\u0105cznie. Mile wspominam te\u017c chwil\u0119 konstruktywnej rozmowy na pok\u0142adzie tupolewa (tak, tego samego \u2013 co to wszyscy wiedz\u0105…) podczas lotu powrotnego z Mediolanu \u2013 na stoj\u0105co w przej\u015bciu mi\u0119dzy fotelami, ze szklaneczkami whisky w r\u0119ku (\u017caden cymes: Jasio W\u0119drowniczek z kostk\u0105 lodu). Wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce znam osobi\u015bcie \u2013 to by\u0142aby przesada. Bardzo bym si\u0119 zdziwi\u0142, gdyby po tylu…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4103,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[329,138],"tags":[428],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4101"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4101"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4652,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4101\/revisions\/4652"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}