{"id":4076,"date":"2023-05-22T18:43:37","date_gmt":"2023-05-22T16:43:37","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=4076"},"modified":"2023-07-13T18:28:00","modified_gmt":"2023-07-13T16:28:00","slug":"umowmy-sie-na-polske","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2023\/05\/22\/umowmy-sie-na-polske\/","title":{"rendered":"Um\u00f3wmy si\u0119 na Polsk\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Maciej Kisilowski i Anna Wojciuk (red.) + 34 innych autor\u00f3w, fabularyzator\u00f3w i komentator\u00f3w p\u0142ci obojga…\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n


Um\u00f3wmy si\u0119 na Polsk\u0119 <\/strong>
Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2023<\/strong><\/h3>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Jajo z inkubatora albo dajcie si\u0119 wreszcie napi\u0107 Florianowi…<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

R\u00f3\u017cne wizje Polski i jej ustroju mia\u0142em okazj\u0119 pozna\u0107 (niekt\u00f3re obserwowa\u0142em w dzia\u0142aniu i nie by\u0142y to krzepi\u0105ce obserwacje) w ci\u0105gu swego umiarkowanie d\u0142ugiego \u017cycia, ale nigdy nie pozna\u0142em niczego podobnego, nawet w jakim\u015b przybli\u017ceniu, do propozycji wyeksplikowanej w tej ksi\u0105\u017cce. Gdyby wizja (nie bez powodu nie u\u017cywam s\u0142owa utopia, ale o tym potem…) ta mia\u0142a si\u0119 zi\u015bci\u0107 \u2013 niekoniecznie jeden do jednego, ale cho\u0107by w paru tylko w\u0119z\u0142owych szczeg\u00f3\u0142ach \u2013 by\u0142by to ustrojowy przewr\u00f3t kopernika\u0144ski. A nasz pi\u0119kny kraj zmieni\u0142by nazw\u0119 na Samopolska (po angielsku mo\u017ce by\u0107 Selfpoland \u2013 tyz piknie!).<\/p>\n

Czemu? Istota tej nowej propozycji ustrojowej dla Rzeczypospolitej zawiera si\u0119 w klauzuli: demokratyczna republika samorz\u0105dowa… Jakim za\u015b cudem mia\u0142aby si\u0119 ona pojawi\u0107? Ano \u2013 w trybie nowej umowy spo\u0142ecznej. Mi\u0119dzy Polakami zawartej \u2013 w trybie bodaj\u017ce referendalnym. Zaraz po wygranych przez obecn\u0105 opozycj\u0119 wyborach parlamentarnych \u2013 autorzy tej ksi\u0105\u017cki zak\u0142adaj\u0105, \u017ce stanie si\u0119 to ju\u017c jesieni\u0105 2023 roku. Nie ukrywam, \u017ce to tak\u017ce moje pragnienie \u2013 i \u017ce zrobi\u0119 wszystko, co pojedynczy obywatel w moim wieku i stanie zdrowia zrobi\u0107 mo\u017ce, by si\u0119 zi\u015bci\u0142o. Przede wszystkim za\u015b oddam g\u0142os na kogo trzeba i zak\u0142adam optymistycznie, \u017ce to na pocz\u0105tek wystarczy. Potem niech do roboty wezm\u0105 si\u0119 fachowcy.<\/p>\n

\u201eUm\u00f3wmy si\u0119 na Polsk\u0119\u201d to w\u0142a\u015bnie autorekomendacja jednego z tzw. think tank\u00f3w (chyba nie musz\u0119 t\u0142umaczy\u0107, co to jest…) \u2013 stowarzyszenia fachowc\u00f3w, teoretyk\u00f3w-ekspert\u00f3w i praktyk\u00f3w (najszerzej rzecz ujmuj\u0105c) sprawowania w\u0142adzy, kt\u00f3re nazwa\u0142o si\u0119 (troch\u0119 zabawnie, acz w sensie \u015bcis\u0142ym nader trafnie) Inkubatorem Umowy Spo\u0142ecznej. Zacne to grono raport ze swej \u201eczynno\u015bci\u201d intelektualnej (kt\u00f3ra, mam nadziej\u0119, nie ustanie…) sporz\u0105dzi\u0142o w formule niekonwencjonalnego wywodu \u2013 odleg\u0142ego od rygor\u00f3w i j\u0119zyka naukowo\u015bci \u2013 obejmuj\u0105cego cz\u0119\u015b\u0107 strukturaln\u0105, opisuj\u0105c\u0105 zaprojektowane instytucje, organy i inne narz\u0119dzia sprawowania w\u0142adzy \u2013 oraz cz\u0119\u015b\u0107 fabularn\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 w istocie aproksymacj\u0105 i wyobra\u017ceniem nieodleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci, pokazuj\u0105c\u0105 przyk\u0142adowe mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania \u201eprod\u017cektu\u201d w rozmaitych konfiguracjach politycznych tudzie\u017c ideowych \u2013 ju\u017c to w klimacie konserwatywnym, ju\u017c to liberalnym, chadeckim, lewicowym oraz w \u015brodowisku z przewag\u0105 tzw. post\u0119powc\u00f3w (co nie ma nic wsp\u00f3lnego z Mro\u017ckiem i jego \u201ePost\u0119powcem\u201d…). Zaprawd\u0119, powiadam wam, \u017ce jeszcze niczego podobnego, r\u00f3wnie osobliwego nie czytali\u015bcie \u2013 wi\u0119c cho\u0107by gwoli wzbogacenia zasob\u00f3w intelektualnych, do lektury zach\u0119cam. Nie musicie si\u0119 przy\u0142\u0105cza\u0107 ani do niczego zobowi\u0105zywa\u0107.<\/p>\n

Wolontariusze intelektu z Inkubatora postarali si\u0119 ogarn\u0105\u0107 \u015bwiat, kt\u00f3ry sami zaprojektowali, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci holistycznie. To znaczy nie poprzestali na zbudowaniu kompletnego modelu ustrojowego i to w kilku wariantach ideologicznych (z wykresami \u2013 a jak\u017ce!), ale moc\u0105 swej zbiorowej wyobra\u017ani wprawili sw\u00f3j model w kilka wariantach w ruch. Opisali po prostu, jak to wszystko b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 \u2013 lecz u\u017cywaj\u0105c narz\u0119dzi narracji w czasie tera\u017aniejszym, tak jakby reportersko relacjonowali rezultaty swych podgl\u0105da\u0144 i obserwacji uczestnicz\u0105cych. W rezultacie spora cz\u0119\u015b\u0107 \u201eUm\u00f3wmy si\u0119 na Polsk\u0119\u201d to najoczywistsza proza, wytw\u00f3r literackiej fantazji (cho\u0107 zgodnej z zam\u00f3wieniem) czworga zawodowych majstr\u00f3w pi\u00f3ra: Sylwii Chutnik, Karoliny Lewestam (t\u0119 akurat znam s\u0142abiej; podobno pisze g\u0142\u00f3wnie dla dzieci \u2013 wi\u0119c mo\u017ce dlatego…), Piotra Siemiona i Ziemowita Szczerka. Nazwiska t\u0119gie, osoby znane w \u015bwiecie literackim i nie tylko. Innymi s\u0142owy: gwarancja jako\u015bci. To dlaczego nie mog\u0119 si\u0119 wyzby\u0107 wra\u017cenia, \u017ce kto\u015b mnie tu robi w konia i to u\u017cywaj\u0105c narz\u0119dzi, kt\u00f3re da si\u0119 zgromadzi\u0107 na p\u00f3\u0142ce oznaczonej du\u017c\u0105 liter\u0105 G? Nie, to nie g\u00f3wno \u2013 druga literka to R. I te\u017c nie groza \u2013 trzecia literka to A. Teraz ju\u017c chyba rozwiniecie to s\u0142owo bez w\u0105tpliwo\u015bci… Grafomania ani chybi, aczkolwiek kilka wykwintnych prozatorskich ozd\u00f3bek, zabawnych fioritur i niepospolitych metafor by si\u0119 znalaz\u0142o…<\/p>\n

Pomi\u0144my zatem (na razie \u2013 wr\u00f3cimy do nich) te niespecjalnie udane prozatorskie protezy dla naukowych i publicystycznych (nazwijmy je tak \u2013 prowizorycznie) tez i hipotez organizuj\u0105cych na nowo tkank\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i pa\u0144stwow\u0105. Ludzie Inkubatora nazywaj\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 swego produktu intelektualnego do\u015b\u0107 g\u00f3rnolotnie: now\u0105 umow\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Czyli czym w istocie? O ile has\u0142o \u201eumowa\u201d w umy\u015ble ka\u017cdego prawnika na \u015bwiecie otwiera obszar rozumiany w zasadzie jednoznacznie (i mniej wi\u0119cej wsz\u0119dzie tak samo \u2013 co zawdzi\u0119czamy uniwersalnej mocy prawa rzymskiego) jako dzia\u0142anie ludzi r\u00f3wnych i wolnych (przewa\u017cnie dw\u00f3ch…), kt\u00f3rzy w spos\u00f3b regulowany prawem zawieraj\u0105 w trybie o\u015bwiadczenia woli kontrakt wype\u0142niony jakimi\u015b wzajemnymi zobowi\u0105zaniami \u2013 o tyle \u201eumowa spo\u0142eczna\u201d (domena filozof\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w doktryn politycznych) ju\u017c nie jest tak kategoryczna, poczynaj\u0105c od tego, \u017ce ma charakter dorozumiany, adhezyjny (czyli przez przyst\u0105pienie), a celem jej jest ustanowienie i utrzymanie wsp\u00f3lnoty wyodr\u0119bniaj\u0105cej si\u0119 na rozmaite sposoby i odr\u00f3\u017cniaj\u0105cej od innych wsp\u00f3lnot podobnego rodzaju. Inaczej m\u00f3wi\u0105c \u2013 stajesz si\u0119 stron\u0105 \u201eumowy spo\u0142ecznej\u201d w zasadzie przez sam fakt akceptuj\u0105cego przebywania na terytorium, co do kt\u00f3rego grupie utrzymuj\u0105cej parametry i przekonania o byciu wsp\u00f3lnot\u0105, wydaje si\u0119, \u017ce nim zarz\u0105dza. Z takiej \u201eumowy spo\u0142ecznej\u201d mo\u017cesz si\u0119 wyprowadzi\u0107 i wypisa\u0107, ale mo\u017cesz te\u017c do niej przyst\u0105pi\u0107, czyni\u0105c stosowne o\u015bwiadczenie; lecz mog\u0105 ci\u0119 te\u017c wyrzuci\u0107 bez twej woli lub nie przyj\u0105\u0107…<\/p>\n

Umowa spo\u0142eczna w teorii i praktyce to temat na wielkie i ca\u0142kiem inne opowiadanie, kt\u00f3re sobie akurat teraz darujemy. Ale zastan\u00f3wmy si\u0119, co metaforyczno-symboliczny szlagwort – \u201enowa umowa spo\u0142eczna\u201d – znaczy\u0107 mo\u017ce w naszych konkretnych warunkach? Czy to tylko wi\u0105zka publicystycznie odnowionych, lu\u017ano skodyfikowanych regu\u0142 wsp\u00f3\u0142\u017cycia, kt\u00f3re w spos\u00f3b dorozumiany akceptuj\u0105 znajduj\u0105cy si\u0119 akurat tu i teraz lokatorzy naszej wsp\u00f3lnej rzeczywisto\u015bci? Obawiam si\u0119, \u017ce to by\u0142oby za ma\u0142o. Podejrzewam zreszt\u0105, \u017ce w warunkach pe\u0142nej dobrowolno\u015bci i spokoju spo\u0142ecznego poziom akceptacji dla wsp\u00f3lnych regu\u0142 organizacji \u017cycia b\u0119dzie oscylowa\u0142 mi\u0119dzy pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioma a sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioma procentami populacji \u2013 a i tak mniemam,\u017ce to szacunek mocno zawy\u017cony (wyj\u0105wszy stan powa\u017cnego zagro\u017cenia egzystencji samej wsp\u00f3lnoty jako takiej…). Trudno przeto mniema\u0107, aby wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli czu\u0142a si\u0119 zwi\u0105zana jakim\u015b abstrakcyjnym uk\u0142adem odniesie\u0144 \u2013 z pozoru nawet bardzo egalitarnym i demokratycznym z natury, a sk\u0105din\u0105d dla wszystkich korzystnym. Za\u0142\u00f3\u017cmy jednak optymistycznie, \u017ce w rezultacie zasiedzenia, d\u0142ugotrwa\u0142ego funkcjonowania pewnych regu\u0142 organizacji spo\u0142ecznej, a szczeg\u00f3lnie dzia\u0142ania zintegrowanego, pa\u0144stwowego re\u017cimu edukacji, stopie\u0144 milcz\u0105cej akceptacji wystarcza, by nie dochodzi\u0142o do spo\u0142ecznego kwestionowania tych regu\u0142, a w rezultacie \u2013 do zaburze\u0144 porz\u0105dku… W takich warunkach mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107, \u017ce nasza umowa spo\u0142eczna funkcjonuje i ma si\u0119 dobrze.<\/p>\n

A skoro tak, to dla zachowania r\u00f3wnowagi poznawczej musimy wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, gdy p\u0119czniej\u0105ce konflikty wewn\u0105trz wsp\u00f3lnoty zmuszaj\u0105 do poszukiwania \u015brodk\u00f3w zaradczych \u2013 oczywi\u015bcie zmuszaj\u0105 tylko tych, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 definitywnego wsp\u00f3lnoty tej rozpadu… W\u015br\u00f3d pomys\u0142\u00f3w powstrzymania dezintegracji znalaz\u0142 si\u0119 ostatnio postulat sporz\u0105dzenia nowej umowy spo\u0142ecznej \u2013 nie tylko zapobiegaj\u0105cej rozpadowi, ale przy okazji wielce modernizacyjnej, pozwalaj\u0105cej sprosta\u0107 wyzwaniom konkurencji i w og\u00f3le post\u0119pu cywilizacyjnego. Jak to zrobi\u0107? Czy wystarczy technikami publicystycznymi i edukacyjnymi (po wygraniu wybor\u00f3w oczywi\u015bcie) pracowicie kszta\u0142towa\u0107 pogl\u0105dy mas, czyli tzw. januszerii i gra\u017cynerii (by zachowa\u0107 r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci), dok\u0142adaj\u0105c im jednoczenie nowe \u201eplusy\u201d do misy? Czy mo\u017cna wykorzysta\u0107 do\u015bwiadczenie \u201eokr\u0105g\u0142osto\u0142owe\u201d i wypracowywa\u0107 kompromis z niewiadomym rezultatem? A je\u015bli tak \u2013 to z kim? Z panem Suskim, z panem Sasinem, z panem Morawieckim czy Ziobr\u0105? Czy mo\u017ce zapobiegawczo powsadza\u0107 tych najgorszych do areszt\u00f3w, odebra\u0107 czynne i bierne prawa wyborcze, pozbawi\u0107 praw publicznych i obywatelskich praw honorowych? Czy mo\u017ce ex abrupto<\/i> wykorzysta\u0107 przewag\u0119 osi\u0105gni\u0119t\u0105 w wyborach, spisa\u0107 to wszystko i w formie dokumentu podda\u0107 pod g\u0142osowanie w Sejmie a potem w powszechnym trybie referendalnym? Tak czy inaczej \u2013 powiedzmy sobie szczerze (a tej szczero\u015bci \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 za\u0142o\u017cyciele Inkubatora woleliby unikn\u0105\u0107): w naszych warunkach, tu i teraz, nowa umowa spo\u0142eczna wy\u0142\u0105cznie oznacza\u0142aby napisanie i przeg\u0142osowanie nowej ustawy zasadniczej! A je\u015bli nie \u2013 to rozmawiamy o niczym… Tak sobie, byle pogada\u0107.<\/p>\n

M\u00f3wmy zatem otwarcie \u2013 um\u00f3wi\u0107 si\u0119 teraz na zmienion\u0105 Polsk\u0119, zrobi\u0107 powa\u017cne reformy, to znaczy napisa\u0107 now\u0105 konstytucj\u0119. Innego sposobu nie ma i by\u0107 nie mo\u017ce. Ka\u017cdy, kto przekonuje, \u017ce mo\u017cna inaczej \u2013 k\u0142amie. Innymi s\u0142owy: z Inkubatora Umowy Spo\u0142ecznej wyklu\u0107 si\u0119 mo\u017ce (i powinien) tylko projekt nowej ustawy zasadniczej, je\u015bli powo\u0142anie i istnienie tego\u017c inkubatora mia\u0142oby mie\u0107 w og\u00f3le jakikolwiek sens \u2013 panie i panowie eksperci… Inne pomys\u0142y to ostro\u017cno\u015bciowe p\u00f3\u0142\u015brodki, niegodne honoru badacza-konstytucjonalisty. Napiszcie projekt i o tym porozmawiajmy. Pole dysputy chyba jest, bowiem konkurencyjny projekt PiS-u chyba na razie zosta\u0142 porzucony (i to by\u0142oby korzystne) lub tylko zamro\u017cony. Ale mo\u017ce prawicowe oszo\u0142omy zgromadzone pod firm\u0105 Polska Wielki Projekt rzuc\u0105 swe wypociny-wymiociny na rynek idei. Ich Polska po nowemu nazywa\u0142aby si\u0119 Autopolska albo raczej Dyktapolska…<\/p>\n

Ale \u2013 by czasu sp\u0119dzonego nad lektur\u0105 nie marnowa\u0107 \u2013 spr\u00f3bujcie zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 ze zrozumieniem w istot\u0119 niekt\u00f3rych propozycji z Inkubatora. Jak si\u0119 wydaje, w samym centrum zaprojektowanego systemu tkwi wojew\u00f3dztwo samorz\u0105dowe. Samodzielne i wyposa\u017cone w dziesi\u0105tki fundamentalnych prerogatyw, w tym mo\u017cno\u015b\u0107 stanowienia okre\u015blonych kategorii prawa publicznego na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119; na przyk\u0142ad w jednym wojew\u00f3dztwie obr\u00f3t marihuan\u0105 by\u0142by dozwolony, w innym \u2013 nie, w jednym zabiegi in vitro by\u0142yby refundowane, w innym \u2013 zgo\u0142a zakazane. I tak dalej… Zdziwicie si\u0119, gdy wyobrazicie sobie wojew\u00f3dztwo, zaprojektowane w Inkubatorze \u2013 lecz to i tak najciekawszy fragment tej lektury, daj\u0105cy poj\u0119cie tak\u017ce o stanie umys\u0142\u00f3w inkubatorowc\u00f3w. Ale je\u015bli te propozycje to nie naiwna utopia, to ju\u017c sam nie wiem, co ni\u0105 jest i co by\u0107 mo\u017ce.<\/p>\n

Owszem \u2013 z zachwytem powita\u0142bym powr\u00f3t apolitycznych, absolutnie bezpartyjnych urz\u0119dnik\u00f3w s\u0142u\u017cby cywilnej \u2013 nieprzekupnych profesjonalist\u00f3w na wszystkich szczeblach zarz\u0105dzania sprawami publicznymi. Owszem \u2013 wola\u0142bym, \u017ceby w ka\u017cdym wojew\u00f3dztwie znikn\u0119\u0142o tzw. marsza\u0142kowo \u2013 gniazdo niekompetencji, korupcji, umys\u0142owej parafia\u0144szczyzny i protekcjonalnego partykularyzmu. Niezale\u017cnie od sztandaru, pod jakim wygra\u0142o wybory. Owszem, wola\u0142bym \u017ceby tzw. marsza\u0142ek nie organizowa\u0142 w gmachu mojej ukochanej opery spektakli diskopolowych i walk bokserskich, wola\u0142bym, aby na dyrektora \u015bwiatowego kalibru muzeum sztuki nie powo\u0142ywano sklepikarza z \u0141owicza… Wola\u0142bym te\u017c, aby w\u00f3jt, burmistrz miasta czy prezydent (w przypadku wi\u0119kszych teren\u00f3w zabudowanych) zajmowa\u0142 si\u0119 tym, czego od niego oczekuj\u0119 \u2013 czyli zach\u0119caniem inwestor\u00f3w, \u0142ataniem dziur w jezdniach, pilnowaniem tramwajowych rozk\u0142ad\u00f3w jazdy i prowadzeniem dobrych szk\u00f3\u0142.<\/p>\n

A tymczasem \u2013 wedle koncepcji z Inkubatora \u2013 taki w\u00f3jt czy burmistrz od razu przeniesie si\u0119 na wy\u017csze pi\u0119terko aspiracji i rz\u0105dzenia jako takiego; a wojewoda samorz\u0105dowy czy prezydent wielkiego miasta – od razu do stolicy, do Senatu. Ergo: praktycznym rz\u0105dzeniem, podejmowaniem decyzji w terenie zajmowaliby si\u0119 r\u00f3\u017cni wice-. To pomieszanie dw\u00f3ch porz\u0105dk\u00f3w logicznych i intelektualnych: lokalny samorz\u0105dowiec w centrali, a w lokalnym samorz\u0105dzie \u2013 wynaj\u0119ty zawodowiec (albo po staremu \u2013 wuj lub te\u015b\u0107…).<\/p>\n

Ale nic to \u2013 lektura \u201eUm\u00f3wmy si\u0119 na Polsk\u0119\u201d ze wszech miar wydaje si\u0119 konieczna \u2013 cho\u0107by po to, by uporz\u0105dkowa\u0107 ideowy ba\u0142agan. A przy okazji pro\u015bba do autor\u00f3w z Inkubatora… Pl\u0105cze si\u0119 tam wam po stronach niejaki Florian \u2013 m\u0142odzian niepe\u0142noletni, s\u0119pi\u0105cy a to o \u0142yk piwa, a to o macha zio\u0142a. Uprasza si\u0119 \u2013 dajcie mu! Niech zazna s\u0142odyczy owocu zakazanego z drzewa wolno\u015bci, cho\u0107 w tym przypadku z\u0142udna-ci ona jest i zdradliwa…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(22 05 2023)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maciej Kisilowski i Anna Wojciuk (red.) + 34 innych autor\u00f3w, fabularyzator\u00f3w i komentator\u00f3w p\u0142ci obojga…\u00a0 Um\u00f3wmy si\u0119 na Polsk\u0119 Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2023 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Jajo z inkubatora albo dajcie si\u0119 wreszcie napi\u0107 Florianowi… R\u00f3\u017cne wizje Polski i jej ustroju mia\u0142em okazj\u0119 pozna\u0107 (niekt\u00f3re obserwowa\u0142em w dzia\u0142aniu i nie by\u0142y to krzepi\u0105ce obserwacje) w ci\u0105gu swego umiarkowanie d\u0142ugiego \u017cycia, ale nigdy nie pozna\u0142em niczego podobnego, nawet w jakim\u015b przybli\u017ceniu, do propozycji wyeksplikowanej w tej ksi\u0105\u017cce. Gdyby wizja (nie bez powodu nie u\u017cywam s\u0142owa utopia, ale o tym potem…) ta mia\u0142a si\u0119 zi\u015bci\u0107 \u2013 niekoniecznie jeden do jednego, ale cho\u0107by w paru tylko w\u0119z\u0142owych szczeg\u00f3\u0142ach \u2013 by\u0142by to ustrojowy przewr\u00f3t kopernika\u0144ski. A nasz pi\u0119kny kraj zmieni\u0142by nazw\u0119 na Samopolska (po angielsku mo\u017ce by\u0107 Selfpoland \u2013 tyz piknie!). Czemu? Istota tej nowej propozycji ustrojowej dla Rzeczypospolitej zawiera si\u0119 w klauzuli: demokratyczna republika samorz\u0105dowa… Jakim za\u015b cudem mia\u0142aby si\u0119 ona pojawi\u0107? Ano \u2013 w trybie nowej umowy spo\u0142ecznej. Mi\u0119dzy Polakami zawartej \u2013 w trybie bodaj\u017ce referendalnym. Zaraz po wygranych przez obecn\u0105 opozycj\u0119 wyborach parlamentarnych \u2013 autorzy tej ksi\u0105\u017cki zak\u0142adaj\u0105, \u017ce stanie si\u0119 to ju\u017c jesieni\u0105 2023 roku. Nie ukrywam, \u017ce to tak\u017ce moje pragnienie \u2013 i \u017ce zrobi\u0119 wszystko, co…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4078,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[25,410],"tags":[427],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4076"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4076"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4186,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4076\/revisions\/4186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}