{"id":4057,"date":"2023-05-12T18:13:03","date_gmt":"2023-05-12T16:13:03","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=4057"},"modified":"2023-07-19T18:12:10","modified_gmt":"2023-07-19T16:12:10","slug":"spirala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2023\/05\/12\/spirala\/","title":{"rendered":"Spirala"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3><strong>Igor Brejdygant\u00a0<\/strong><\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4058 alignright\" src=\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/brejdygant-spirala-20230512-poziom-300x215.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"215\" srcset=\"https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/brejdygant-spirala-20230512-poziom-300x215.jpg 300w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/brejdygant-spirala-20230512-poziom-1024x733.jpg 1024w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/brejdygant-spirala-20230512-poziom-768x550.jpg 768w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/brejdygant-spirala-20230512-poziom-1536x1100.jpg 1536w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/brejdygant-spirala-20230512-poziom-2048x1467.jpg 2048w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/brejdygant-spirala-20230512-poziom-50x36.jpg 50w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<h3><strong><br \/><\/strong><strong>Spirala <br \/><\/strong><strong>Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2023<\/strong><\/h3>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Rekomendacja: 4\/7 <br \/><\/strong><strong>Ocena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\n<h2><span style=\"color: #3366ff;\"><strong><u>Szpieg szpiegowi \u0142ba nie urwie, a jak urwie&#8230;<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n<p>Od pierwszego zetkni\u0119cia z proz\u0105 Brejdyganta juniora nabra\u0142em przekonania, \u017ce to t\u0119gi (w sensie talentu, intelektu i mo\u017cliwo\u015bci tw\u00f3rczych) autor jest, a b\u0119dzie jeszcze t\u0119\u017cszy. Jego \u201eUk\u0142ad\u201d w tym blogu rekomendowa\u0142em wielce pozytywnie 28 czerwca 2019 roku. To by\u0142 sensacyjny thriller szpiegowski, zainstalowany \u201ena kierunku rosyjskim\u201d &#8211; z bardzo zr\u0119czn\u0105 intryg\u0105 i przykuwaj\u0105cymi uwag\u0119 elementami suspensu \u2013 jak na nasze, krajowe \u201euk\u0142ady\u201d literackie, nad wyraz poprawny. Cho\u0107 oczywi\u015bcie do Severskiego mu daleko \u2013 ale pan pu\u0142kownik to inna, wy\u017csza liga. Powiedzmy sobie wszak, \u017ce Brejdygant jest w tym peletonie drugi. I tyz piknie&#8230; A drugi musi si\u0119 bardziej stara\u0107. Brejdygant ma nie tylko zadatki na staraj\u0105cego si\u0119 \u2013 on ju\u017c si\u0119gn\u0105\u0142 pu\u0142apu przyzwoito\u015bci. Kiedy si\u0119 go si\u0119ga? Gdy lektura przynosi satysfakcj\u0119 estetyczn\u0105 (na razie nie m\u00f3wimy o satysfakcji intelektualnej), gdy nie odrzuca i nie nu\u017cy \u2013 przeciwnie: zaciekawia do granic zapomnienia si\u0119 (z przerwami na siusiu&#8230;), gdy po sko\u0144czeniu czytania ksi\u0105\u017ck\u0119 odk\u0142ada si\u0119 nie-za-daleko \u2013 zostaje gdzie\u015b pod r\u0119k\u0105, gotowa do ponownego u\u017cycia. Brejdygant ju\u017c to ma. No, prawie \u2013 ale wcale nie robi to wielkiej r\u00f3\u017cnicy.<\/p>\n<p>Intryga obmy\u015blona przez pana Igora to niez\u0142y kawa\u0142ek sensacyjnej fabu\u0142y. Oto pani Dominika Stawecka \u2013 urodziwa, d\u0142ugow\u0142osa blondynka, wierz\u0105ca i mocno praktykuj\u0105ca katoliczka w kwiecie wieku rozpoczynaj\u0105cych si\u0119 \u201erycz\u0105cych czterdziestek\u201d, matka dwojga w zasadzie doros\u0142ych dzieci, \u017cona do\u015b\u0107 prominentnego polityka zajmuj\u0105cego si\u0119 bezpiecze\u0144stwem wewn\u0119trznym i w\u0142a\u015bcicielka prosperuj\u0105cej kliniki psychologicznej \u2013 wdaje si\u0119 w gor\u0105cy romans, odbieraj\u0105cy kontrol\u0119 i instynkt samozachowawczy \u2013 z&#8230; niejak\u0105 Ol\u0105 My\u015bliwiec, m\u0142odsz\u0105 nieco \u017con\u0105 polityka-urz\u0119dnika te\u017c ze sfer bezpiecze\u0144stwa. W rezultacie tego wulkanicznego romansu pani Dominika staje si\u0119 ofiar\u0105&#8230; szpiegowskiej afery na cztery fajery; szanta\u017cowana pikantnymi nagraniami przez agent\u00f3w GRU czy tam by\u0107 mo\u017ce FSB, godzi si\u0119 kopiowa\u0107 i wynosi\u0107 z domu poufne dokumenty, kt\u00f3re jej ma\u0142\u017conek przynosi z resortu i sejmowej komisji. Ale to by\u0142oby zbyt banalne, zbyt proste. Po kilku romansowych miesi\u0105cach, w wynaj\u0119tym <i>pied-a-terre<\/i>, o kt\u00f3rym nikt nie mia\u0142 wiedzie\u0107, pani Dominika znajduje skrwawione zw\u0142oki zak\u0142utej no\u017cem Oli&#8230;<\/p>\n<p>Mamy umow\u0119 czytelnicz\u0105 o zaniechaniu tzw. spojlerowania, wi\u0119c reszt\u0119 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w tak obiecuj\u0105co zaczynaj\u0105cej si\u0119 akcji pominiemy. Nie chc\u0119 si\u0119 przyczynia\u0107 do zniweczenia dobrej zabawy. Nie mog\u0119 jednak odm\u00f3wi\u0107 sobie zrelacjonowania uroczej metamorfozy pani Dominiki, kt\u00f3ra w trakcie rozp\u0119dzania si\u0119 intrygi trafia na kilka miesi\u0119cy do Agrygentu na Sycylii, do tajnej plac\u00f3wki kt\u00f3rej\u015b z licznych w\u0142oskich s\u0142u\u017cb specjalnych &#8211; i z w\u0142asnej woli poddaje si\u0119 szkoleniu, po kt\u00f3rym ze snajperskiego karabinu beretta na kilometr much\u0119 w dupsko trafia; a zabija\u0107 potrafi te\u017c go\u0142ymi r\u0105czkami w stylu krav maga&#8230; No i powiedzcie sami, czy takie kwalifikacje mog\u0142yby si\u0119 zmarnowa\u0107? Oczywi\u015bcie nie \u2013 pan Igor wszak wierny jest regule brzytwy Ockhama, by nie mno\u017cy\u0107 byt\u00f3w ponad potrzeb\u0119. Tote\u017c sami ju\u017c sobie wyobra\u017acie, a potem spiesznie doczytajcie, jakie jeszcze niespodzianki autor zgotowa\u0142 swym wiernym, ulubionym czytelnikom. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce kanonada trwa, a s\u0142u\u017cby dokonuj\u0105 bezlitosnej eliminacji \u2013 z pe\u0142nym uszanowaniem konwencji mi\u0119dzynarodowych, cho\u0107 od czasu do czasu wychodz\u0105 z ram. Co wszak\u017ce og\u00f3lnego obrazu gry zbytnio nie zak\u0142\u00f3ca&#8230;<\/p>\n<p>A og\u00f3lny obraz gry namalowany zosta\u0142 tak, \u017ce nie wiadomo \u2013 jest ci-on realistyczny czy wprost przeciwnie: fantasmagoryjny, zmy\u015blony. I bardzo dobrze \u2013 tak powinno by\u0107. Kiepska to bowiem literatura sensacyjna, kt\u00f3ra daje si\u0119 \u0142atwo rozszyfrowa\u0107 i zdemaskowa\u0107 jako fikcja totalna. Ale c\u00f3\u017c znaczy fikcja? To co\u015b, co was denerwuje, gdy odkryjecie, \u017ce autor robi was w balona. Ale czy to wystarczy? Zreszt\u0105 przyjmijcie do wiadomo\u015bci, \u017ce ka\u017cde nieprawdopodobie\u0144stwo, jakie sobie wydumacie, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej si\u0119 wydarzy. Na pewno. Wi\u0119c nie przejmujcie si\u0119 i nie denerwujcie, gdy fantazja autora ka\u017ce wam wierzy\u0107, \u017ce nasz biedny kraj penetruj\u0105 (jak n\u00f3\u017c kostk\u0119 mas\u0142a) czambu\u0142y ruskich agent\u00f3w p\u0142ci obojga, uzbrojonych po z\u0119by, wyszkolonych i wrednych. Mo\u017ce tak, mo\u017ce nie&#8230; I tak si\u0119 nie dowiemy, co si\u0119 dzieje naprawd\u0119. Zreszt\u0105 \u2013 po co? \u015awiadomo\u015b\u0107 faktycznego stanu rzeczy \u2013 wp\u0142ywaj\u0105c zasadniczo na nasze poczucie bezpiecze\u0144stwa \u2013 poza wszystkim w g\u0142owach nam mo\u017ce namiesza\u0107. No i nauczmy si\u0119 wreszcie na serio zak\u0142ada\u0107, \u017ce zrobiliby\u015bmy to samo, gdyby\u015bmy byli na \u201etamtych\u201d miejscu. Przecie\u017c chyba zauwa\u017cyli, \u017ce nasi wodzowie od bezpiecze\u0144stwa sami si\u0119 o\u015blepili i poobcinali sobie r\u0105czki, gdy za rzekom\u0105 nieprawomy\u015blno\u015b\u0107 i \u201ez\u0142e pochodzenie\u201d wywalili najlepszych zawodowc\u00f3w. Wi\u0119c czemu \u201etamci\u201d nie mieliby skorzysta\u0107?<\/p>\n<p>\u015awiat zatem wykreowany przez Brejdyganta mo\u017ce istnieje, mo\u017ce nie. Dla nas by\u0142oby lepiej, gdyby nie istnia\u0142. Lecz je\u015bli istnieje mimo to, i tak nie mamy na fakt ten wi\u0119kszego wp\u0142ywu. Zawierzamy wyobra\u017ani autora &#8211; i jego parametrami narracji, wraz ze wszelkimi imponderabiliami i didaskaliami, si\u0119 kierujemy. Bo to jest rozrywka, nie za\u015b lekko sfabularyzowane sprawozdanie kontrwywiadu z pomy\u015blnie zako\u0144czonej akcji. Aczkolwiek za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105 naprawd\u0119 trwa wojna \u2013 brutalna i zbrodnicza \u2013 to Igor Brejdygant nie jest naszym korespondentem na froncie. Nawet na tym cichym, ma si\u0119 rozumie\u0107. Ta narracja ma wi\u0119cej wsp\u00f3lnego z si\u0142\u0105 autorsko-czytelniczej wyobra\u017ani ni\u017c z rzeczywistym stanem rzeczy. I bardzo dobrze \u2013 poddajmy si\u0119 fabule, nie rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119 na boki i za siebie.<\/p>\n<p>Brejdygant jest oczywi\u015bcie sprawnym i sugestywnym opowiadaczem, dzi\u0119ki czemu rozrywkowy aspekt tej lektury zyskuje na znaczeniu. By mie\u0107 czytelnicz\u0105 satysfakcj\u0119, wystarczy tylko nie oczekiwa\u0107 zbyt wiele, osobliwie za\u015b ca\u0142o\u015bciowego obja\u015bnienia \u015bwiata. Wystarczy tylko dostroi\u0107 si\u0119 do poziomu narracji, nie doszukuj\u0105c si\u0119 drugiego dna. Satysfakcja gwarantowana \u2013 w przeciwnym przypadku zwrot pieni\u0119dzy w ci\u0105gu&#8230; No, tu ju\u017c z komplementami przesadzi\u0142em \u2013 o zwrocie mowy by\u0107 nie mo\u017ce. R\u0119kojmi za wady ukryte te\u017c si\u0119 nie udziela. Brejdygant nas nie nabiera; do tego nazwiska warto ju\u017c mie\u0107 zaufanie, tak\u017ce <i>par excellence<\/i> intelektualne \u2013 cokolwiek dalej napisze, powinno by\u0107 obiecuj\u0105ce&#8230;<\/p>\n<p><strong>Tomasz Sas<\/strong><br \/><strong>(12 05 2023)<\/strong><\/p>\n<p>P.S. Niechlujstwo procesu redagowania ksi\u0105\u017cek \u2013 narastaj\u0105ce i coraz bardziej niefrasobliwe \u2013 zaczyna wywo\u0142ywa\u0107 odruch wymiotny&#8230; Jak wynika z metryczki edytorskiej Znaku, nad \u201eSpiral\u0105\u201d pracowa\u0142a redaktorka prowadz\u0105ca (nie mam poj\u0119cia, czym figura taka w rzeczywisto\u015bci si\u0119 zajmuje; czy tylko prowadzeniem negocjacji z agentem literackim pana pisarza?), redaktor (zwyczajny) i dwaj korektorzy. Czworo \u2013 sporo. I by\u0107 mo\u017ce dlatego nikt nie poczuwa si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za b\u0142\u0119dy tak proste, \u017ce a\u017c niemo\u017cliwe. No bo jak to jest, \u017ce jeden z bohater\u00f3w (dla porz\u0105dku: czarny charakter), niejaki My\u015bliwiec, kilkakrotnie w tek\u015bcie zmienia nazwisko na My\u015bliwski, a na stronie 289 odst\u0119p mi\u0119dzy tymi dwoma wersjami wynosi ledwo trzy wiersze sk\u0142adu. Rekord \u015bwiata w konkurencji niechlujstwa edytorskiego? Bym nie wyklucza\u0142&#8230; W ka\u017cdym razie kwartecik rewizor\u00f3w si\u0119 nie popisa\u0142. Niby drobiazg, bez jakiegokolwiek wp\u0142ywu na bieg i sens intrygi \u2013 ale niesmak zostaje. I poczucie lekcewa\u017cenia czytelnika tak\u017ce&#8230; TS.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Igor Brejdygant\u00a0 Spirala Wydawnictwo Znak, Krak\u00f3w 2023 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Szpieg szpiegowi \u0142ba nie urwie, a jak urwie&#8230; Od pierwszego zetkni\u0119cia z proz\u0105 Brejdyganta juniora nabra\u0142em przekonania, \u017ce to t\u0119gi (w sensie talentu, intelektu i mo\u017cliwo\u015bci tw\u00f3rczych) autor jest, a b\u0119dzie jeszcze t\u0119\u017cszy. Jego \u201eUk\u0142ad\u201d w tym blogu rekomendowa\u0142em wielce pozytywnie 28 czerwca 2019 roku. To by\u0142 sensacyjny thriller szpiegowski, zainstalowany \u201ena kierunku rosyjskim\u201d &#8211; z bardzo zr\u0119czn\u0105 intryg\u0105 i przykuwaj\u0105cymi uwag\u0119 elementami suspensu \u2013 jak na nasze, krajowe \u201euk\u0142ady\u201d literackie, nad wyraz poprawny. Cho\u0107 oczywi\u015bcie do Severskiego mu daleko \u2013 ale pan pu\u0142kownik to inna, wy\u017csza liga. Powiedzmy sobie wszak, \u017ce Brejdygant jest w tym peletonie drugi. I tyz piknie&#8230; A drugi musi si\u0119 bardziej stara\u0107. Brejdygant ma nie tylko zadatki na staraj\u0105cego si\u0119 \u2013 on ju\u017c si\u0119gn\u0105\u0142 pu\u0142apu przyzwoito\u015bci. Kiedy si\u0119 go si\u0119ga? Gdy lektura przynosi satysfakcj\u0119 estetyczn\u0105 (na razie nie m\u00f3wimy o satysfakcji intelektualnej), gdy nie odrzuca i nie nu\u017cy \u2013 przeciwnie: zaciekawia do granic zapomnienia si\u0119 (z przerwami na siusiu&#8230;), gdy po sko\u0144czeniu czytania ksi\u0105\u017ck\u0119 odk\u0142ada si\u0119 nie-za-daleko \u2013 zostaje gdzie\u015b pod r\u0119k\u0105, gotowa do ponownego u\u017cycia. Brejdygant ju\u017c to ma. No, prawie \u2013 ale wcale nie robi to wielkiej r\u00f3\u017cnicy. Intryga obmy\u015blona przez&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4059,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[393],"tags":[255],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4057"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4057"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4057\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4192,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4057\/revisions\/4192"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}