{"id":4032,"date":"2023-04-27T17:22:04","date_gmt":"2023-04-27T15:22:04","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=4032"},"modified":"2023-06-29T02:07:55","modified_gmt":"2023-06-29T00:07:55","slug":"wielkie-zniwa-jak-pis-ukradl-polske","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2023\/04\/27\/wielkie-zniwa-jak-pis-ukradl-polske\/","title":{"rendered":"Wielkie \u017cniwa. Jak PiS ukrad\u0142 Polsk\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Dariusz Jo\u0144ski i Micha\u0142 Szczerba\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n


Wielkie \u017cniwa. Jak PiS ukrad\u0142 Polsk\u0119 <\/strong>
Wydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2023<\/strong><\/h3>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

But w drzwiach czy daremny trud?<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

Spisane b\u0119d\u0105 czyny i rozmowy…<\/i> Przestroga wielkiego Wieszcza Czes\u0142awa ju\u017c ponad siedemdziesi\u0105t lat funkcjonuje w polskiej przestrzeni publicznej, ale rzadko \u2013 zbyt rzadko! – zamienia\u0142a si\u0119 w realny, prawdziwy kamie\u0144, ci\u015bni\u0119ty w \u015brodek debaty. Nawet gdy komu\u015b si\u0119 chcia\u0142o \u201espisywa\u0107 czyny i rozmowy\u201d, to i tak nikt nie chcia\u0142 tego czyta\u0107… Owszem: raporty specjalnych komisji, tajne przem\u00f3wienia do zaufanych towarzyszy, bulwersuj\u0105ce wyznania i zeznania zdrajc\u00f3w, konwertyt\u00f3w i uciekinier\u00f3w, bia\u0142e ksi\u0119gi, czarne ksi\u0119gi, odtajnione akta s\u0142u\u017cb wszelakich, teczki, donosy, pods\u0142uchy, raporty z inwigilacji, stosy korespondencji, dokumenty gromadzone w tajnych kancelariach, kompromaty i fantazmaty \u2013 to wszystko naprawd\u0119 istnia\u0142o i nadal istnieje. Ba \u2013 jest niewyczerpan\u0105 po\u017cywk\u0105 dla hordy policjant\u00f3w historycznych, stra\u017cnik\u00f3w \u015bwi\u0119tego ognia tudzie\u017c moralist\u00f3w zdalnych, czyli zajmuj\u0105cych si\u0119 cudzymi walorami etycznymi, a pomijaj\u0105cych w\u0142asne moralne kwalifikacje do czegokolwiek… Ale ca\u0142a ta papierowa \u201eg\u00f3ra ha\u0144by\u201d, rozdrapywana z r\u00f3wn\u0105 zaciek\u0142o\u015bci\u0105 przez rzecznik\u00f3w ofiar, wolontariuszy triumfuj\u0105cej ideologii, koniunkturalnych \u015bcierwojad\u00f3w oraz archiwalnych mend, to temat na inne opowiadanie. Nie to Poeta mia\u0142 na my\u015bli, pisz\u0105c \u201eKt\u00f3ry skrzywdzi\u0142e\u015b…\u201d<\/p>\n

A co mia\u0142? Nie grzebanie w starych papierach i obci\u0105\u017canie stoj\u0105cych nad grobami (lub zgo\u0142a pochowanych dawno) szeregowc\u00f3w, tylko wymagaj\u0105ce pewnej osobistej odwagi spisywanie bie\u017c\u0105cych eksces\u00f3w w\u0142adzy \u2013 dokumentowanie, \u015bledzenie, zapami\u0119tywanie, rejestrowanie tego bezczelnego chichotu, k\u0142amstw, przewa\u0142\u00f3w, grabie\u017cy i korupcji. W czasie rzeczywistym, akurat wtedy, gdy dokonywane s\u0105. Akurat wtedy, gdy za \u201epodejrzan\u0105 aktywno\u015b\u0107\u201d obywatelsk\u0105 (podejrzan\u0105 z punktu widzenia w\u0142adzy), gro\u017c\u0105 sfingowane \u015bledztwa, represje, inwigilacje, \u201epegasusy\u201d i inne prowokacje. Aby temu ci\u015bnieniu sprosta\u0107, trzeba mie\u0107 nie tylko cywiln\u0105 odwag\u0119, grub\u0105 sk\u00f3r\u0119 i odporno\u015b\u0107 na \u201eprzypalanie ogniem\u201d oraz inne tortury \u2013 trzeba mie\u0107 immunitet…<\/p>\n

Poeci, cho\u0107by wielce utalentowani, zdeterminowani oraz odpowiedzialni \u2013 immunitet\u00f3w (w sensie zwolnienia od \u015bcigania i odpowiedzialno\u015bci za czyny podj\u0119te w trakcie wykonywania mandatu poety \u2013 ergo: sumienia Narodu) nie miewaj\u0105. Dobry, celnie wymierzony wiersz mo\u017ce wprawdzie zwolni\u0107 od odpowiedzialno\u015bci przed Muzami i Histori\u0105, lecz nie od odpowiedzialno\u015bci przed s\u0105dem powo\u0142anym przez juryst\u00f3w na \u017co\u0142dzie politycznego przeciwnika. Ale gdy si\u0119 ma zagwarantowany przez pa\u0144stwo i nieodebrany immunitet? Dlatego do \u201espisywania czyn\u00f3w i rozm\u00f3w\u201d najlepiej nadaj\u0105 si\u0119 ludzie z mocy prawa zwolnieni od \u015bcigania karnego (i wszelkiego innego, cho\u0107 w r\u00f3\u017cnym zakresie) za dzia\u0142ania podejmowane z upowa\u017cnienia mandatu zyskanego w przewidzianym przez prawo trybie \u2013 najcz\u0119\u015bciej obioru powszechnego, r\u00f3wnego, wolnego, tajnego i proporcjonalnego. Na przyk\u0142ad pos\u0142owie na Sejm…<\/p>\n

W bie\u017c\u0105cej i dobiegaj\u0105cej powoli do ko\u0144ca kadencji parlamentarnej dziewi\u0105tej (liczonej od pierwszych ca\u0142kowicie wolnych wybor\u00f3w 27 pa\u017adziernika 1991 roku) po stronie opozycji takich \u201espisuj\u0105cych czyny i rozmowy\u201d pos\u0142\u00f3w opozycji jest kilkoro (pos\u0142owie z partii rz\u0105dz\u0105cej niczego nie spisuj\u0105, bo i po co?). Ale szczeg\u00f3ln\u0105 aktywno\u015bci\u0105, determinacj\u0105 i zasi\u0119giem prowadzonej akcji wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 dwaj parlamentarzy\u015bci z klubu Koalicji Obywatelskiej: wielce czcigodny pose\u0142 Ziemi Sieradzkiej pan Dariusz Jo\u0144ski<\/b> oraz wielce czcigodny pose\u0142 Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy pan Micha\u0142 Roch Szczerba<\/b>.<\/p>\n

Zapami\u0119tajmy te dwa nazwiska. Jako wieloletni sprawozdawca parlamentarny i niestrudzony obserwator polskiego \u017cycia publicznego pozwalam sobie mniema\u0107, \u017ce w ca\u0142ej wsp\u00f3\u0142czesnej historii (czyli liczonej od 1919 roku) demokratycznego mniej lub bardziej w\u0142adztwa organ\u00f3w wybieralnych nie by\u0142o podobnego tym dw\u00f3m deputowanym duetu tak zdeterminowanych i tak wszechstronnych kontroler\u00f3w funkcjonowania maszynerii w\u0142adzy \u2013 osobliwie w aspekcie wydawania publicznych pieni\u0119dzy ze \u015brodk\u00f3w bud\u017cetowych, ale nie tylko. Mo\u017ce do poziomu ich desperacji i publicznego zasi\u0119gu dzia\u0142alno\u015bci troch\u0119 zbli\u017cy\u0142 si\u0119 tylko \u2013 toutes proportions gardees<\/i> \u2013 przedwojenny pose\u0142 na Sejm Ustawodawczy i kilku innych deputacji w latach dwudziestych ubieg\u0142ego wieku, skrajnie radykalny, awanturniczy zgo\u0142a dzia\u0142acz ludowy, lewicuj\u0105cy populista i zarazem cyniczny aferzysta, ksi\u0105dz (ano tak!) Eugeniusz Oko\u0144. Jednym z najpi\u0119kniejszych jego przewa\u0142\u00f3w politycznych by\u0142o uratowanie (czterema g\u0142osami swego poselskiego ko\u0142a) ustaw o tzw. reformie Grabskiego. W zamian za koncesj\u0119 na eksport… jaj.<\/p>\n

Jo\u0144ski i Szczerba nie s\u0105 ani populistami, ani cynicznymi awanturnikami, ani przekupnymi karierowiczami. Nie wiem, czy to partia ich skierowa\u0142a \u201ena odcinek kontrolny\u201d, czy sami to zaproponowali i wdro\u017cyli. Ale zak\u0142adam \u2013 obserwuj\u0105c ich determinacj\u0119 i zaawansowanie \u015bledczych metod (zaawansowanie intelektualne; nie dysponuj\u0105 przecie\u017c \u015brodkami przymusu bezpo\u015bredniego) – \u017ce obaj panowie sami s\u0105 autorami swojego sukcesu. Jo\u0144ski-Szczerba to taran, kt\u00f3rego boj\u0105 si\u0119 resortowi \u201ech\u0142opcy stajenni\u201d Kaczy\u0144skiego, to realna gro\u017aba dla pisowskiej kamaryli, dla sieci oplataj\u0105cych struktury pa\u0144stwa rozmaitego gatunku nepotyzmami. Tandem Jo\u0144ski-Szczerba, poniek\u0105d niezale\u017cnie od swoich motywacji (zak\u0142adam, \u017ce szlachetnych, cho\u0107 odrobiny Schadenfr<\/i>\u00eb<\/i><\/span>ude<\/i> bym nie wyklucza\u0142…) to prawdziwy malleus maleficarum<\/i> w sferze wsp\u00f3\u0142czesnego krajowego \u017cycia publicznego. Spasiony kierdel (ponad setka…) ministr\u00f3w, wiceministr\u00f3w, sekretarzy i podsekretarzy stanu w miar\u0119 zbli\u017cania si\u0119 wiadomej jesiennej daty sypia coraz gorzej \u2013 liczenie baran\u00f3w (a wi\u0119c samych siebie) nie daje ju\u017c takich pewnych rezultat\u00f3w jak niegdy\u015b, a gdy spomi\u0119dzy onirycznych majak\u00f3w wejrzy im w oczy zion\u0105cy ogniem piekielnym potw\u00f3r jo\u0144sko-szczerbaty, budz\u0105 si\u0119 z wrzaskiem i niemi\u0142ym uczuciem, \u017ce wyonaczy\u0142 ich od strony zadka \u00f3smy pasa\u017cer \u201eNostromo\u201d…<\/p>\n

C\u00f3\u017c takiego zatem robi\u0105 Jo\u0144ski i Szczerba? Nic zdro\u017cnego… Podj\u0119li tylko neverending<\/i> rajz\u0119 po resortach, funduszach, fundacjach, sp\u00f3\u0142kach skarbowych i innych redutach administracji rz\u0105dowej, prosz\u0105c o kwity, faktury, decyzje tudzie\u017c wszelakie inne papiery dzia\u0142alno\u015b\u0107 owych redut uwieczniaj\u0105ce. Tylko tyle. Nie prosz\u0105 nawet, by im obja\u015bnia\u0107 zawi\u0142o\u015bci papierowej mowy, bo sami doskonale sobie z tym radz\u0105. Ale nie ma hop, siup w tym procederze… Reduty broni\u0105 si\u0119 do ostatniego \u017cywego (i dobrze op\u0142acanego) prawnika, wszelako s\u0105dy \u2013 nierychliwe lecz sprawiedliwe \u2013 nakazuj\u0105 tym pisowskim warowniom wywiesza\u0107 bia\u0142e flagi i otwiera\u0107 archiwa. W drugim akcie batalii urz\u0119dasy stosuj\u0105 bierny op\u00f3r, zaadaptowany z reali\u00f3w USA tzw. filibuster oraz strajk w\u0142oski; potrafi\u0105 na przyk\u0142ad w ostatniej chwili rzuci\u0107 na biurko dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy prawie jednobrzmi\u0105cych faktur na niewysokie kwoty albo pod pozorem realizacji przepis\u00f3w RODO czy tam kodeksu handlowego lub statutu sp\u00f3\u0142ki pracowicie zaczerni\u0107 mazaczkiem wszystkie istotne dane. A w trzeciej ods\u0142onie ka\u017cdego z etap\u00f3w rajzy nawiedzeni przez poselsk\u0105 wycieczk\u0119 \u201etubylcy\u201d wdaj\u0105 si\u0119 w b\u00f3j ich ostatni \u2013 strzelaj\u0105 o\u015bwiadczeniami, wytaczaj\u0105 wunderwaffe<\/i> w postaci zrzucania winy na Uni\u0119, Tuska, Putina i somalijskich pirat\u00f3w. Wreszcie uruchamiaj\u0105 ultima ratio<\/i>: swe niespo\u017cyte umiej\u0119tno\u015bci w dziele odwracania znaczenia s\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Takimi drogami i sposobami lotta continua<\/i>… Jo\u0144ski i Szczerba cz\u0119sto og\u0142aszaj\u0105 wyniki swych kwerend i dochodze\u0144. A\u017c doszli do wydania ksi\u0105\u017cki z rezultatami tych wypad\u00f3w. W \u201eWielkich \u017cniwach. Jak PIS ukrad\u0142 Polsk\u0119\u201d mamy tylko siedem afer \u2013 najbardziej spektakularnych i znanych. Jest afera respiratorowa z panem Izdebskim w roli g\u0142\u00f3wnej, jest elegia na niechlubny zgon szpitali tymczasowych, jest o karierze B\u0105kiewicza, o kosztach utrzymania pos\u0142a Ko\u0142akowskiego, o przekr\u0119cie z elektrowni\u0105 w Ostro\u0142\u0119ce, o wynalazkach ministra Szumowskiego, o z\u0142otono\u015bnych dzia\u0142kach pa\u0144stwa premierostwa Morawieckich. Wi\u0119cej nie wesz\u0142o, a i tak to ponad trzysta stron elektryzuj\u0105cej \u2013 gdy si\u0119 to czyta jednym ci\u0105giem \u2013 lektury.<\/p>\n

Ale nie zdarza si\u0119, aby ktokolwiek z kr\u0119g\u00f3w tzw. w\u0142adzy podj\u0105\u0142 kt\u00f3r\u0105kolwiek z podniesionych kwestii poselskich kontroli \u2013 nawet gdy nasz tandem sk\u0142ada oficjalne doniesienia do prokuratury (ze skutkiem takim, jakby urz\u0105d ten by\u0142 rejonowym cyrku\u0142em w Berdyczowie…). Taka jest logika rz\u0105dzenia formacji PiS z przyleg\u0142o\u015bciami; co najwy\u017cej odszczekn\u0105 si\u0119, \u017ce to wszystko k\u0142amstwo jest. A poza tym demonstruj\u0105 wynios\u0142e, lekcewa\u017c\u0105ce milczenie. Wiele tedy wskazuje na to, \u017ce szar\u017ce z immunitetami w \u0142apach to donkiszoteria, daremny trud. Ale by\u0107 mo\u017ce powtarzanie takich gest\u00f3w zadzia\u0142a jak noga wetkni\u0119ta w szczelin\u0119 uchylonych drzwi? Przekonamy si\u0119 niebawem. Gdy cho\u0107 jeden z bohater\u00f3w tych poselskich \u015bledztw Jo\u0144skiego i Szczerby odpowie za swoje, b\u0119d\u0119 usatysfakcjonowany. Boj\u0119 si\u0119 jednak, \u017ce nie doczekam…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(27 04 2023)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dariusz Jo\u0144ski i Micha\u0142 Szczerba\u00a0 Wielkie \u017cniwa. Jak PiS ukrad\u0142 Polsk\u0119 Wydawnictwo Znak Horyzont, Krak\u00f3w 2023 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 But w drzwiach czy daremny trud? Spisane b\u0119d\u0105 czyny i rozmowy… Przestroga wielkiego Wieszcza Czes\u0142awa ju\u017c ponad siedemdziesi\u0105t lat funkcjonuje w polskiej przestrzeni publicznej, ale rzadko \u2013 zbyt rzadko! – zamienia\u0142a si\u0119 w realny, prawdziwy kamie\u0144, ci\u015bni\u0119ty w \u015brodek debaty. Nawet gdy komu\u015b si\u0119 chcia\u0142o \u201espisywa\u0107 czyny i rozmowy\u201d, to i tak nikt nie chcia\u0142 tego czyta\u0107… Owszem: raporty specjalnych komisji, tajne przem\u00f3wienia do zaufanych towarzyszy, bulwersuj\u0105ce wyznania i zeznania zdrajc\u00f3w, konwertyt\u00f3w i uciekinier\u00f3w, bia\u0142e ksi\u0119gi, czarne ksi\u0119gi, odtajnione akta s\u0142u\u017cb wszelakich, teczki, donosy, pods\u0142uchy, raporty z inwigilacji, stosy korespondencji, dokumenty gromadzone w tajnych kancelariach, kompromaty i fantazmaty \u2013 to wszystko naprawd\u0119 istnia\u0142o i nadal istnieje. Ba \u2013 jest niewyczerpan\u0105 po\u017cywk\u0105 dla hordy policjant\u00f3w historycznych, stra\u017cnik\u00f3w \u015bwi\u0119tego ognia tudzie\u017c moralist\u00f3w zdalnych, czyli zajmuj\u0105cych si\u0119 cudzymi walorami etycznymi, a pomijaj\u0105cych w\u0142asne moralne kwalifikacje do czegokolwiek… Ale ca\u0142a ta papierowa \u201eg\u00f3ra ha\u0144by\u201d, rozdrapywana z r\u00f3wn\u0105 zaciek\u0142o\u015bci\u0105 przez rzecznik\u00f3w ofiar, wolontariuszy triumfuj\u0105cej ideologii, koniunkturalnych \u015bcierwojad\u00f3w oraz archiwalnych mend, to temat na inne opowiadanie. Nie to Poeta mia\u0142 na my\u015bli, pisz\u0105c \u201eKt\u00f3ry skrzywdzi\u0142e\u015b…\u201d A co mia\u0142? Nie grzebanie w starych papierach i obci\u0105\u017canie…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4034,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[233,165],"tags":[422],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4032"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4032"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4062,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4032\/revisions\/4062"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}