{"id":3959,"date":"2023-03-30T16:34:34","date_gmt":"2023-03-30T14:34:34","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=3959"},"modified":"2024-01-31T16:50:06","modified_gmt":"2024-01-31T15:50:06","slug":"kapelusz-caly-w-czeresniach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2023\/03\/30\/kapelusz-caly-w-czeresniach\/","title":{"rendered":"Kapelusz ca\u0142y w czere\u015bniach"},"content":{"rendered":"\n

Oriana Fallaci\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n


Kapelusz ca\u0142y w czere\u015bniach <\/strong>
Prze\u0142o\u017cyli Jaros\u0142aw Miko\u0142ajewski, Monika Wo\u017aniak <\/strong>
Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2022<\/strong><\/h3>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

W\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

Twarda baba by\u0142a z tej Oriany! Zaczyna\u0142a wprawdzie jako agentka-obserwatorka prasy w\u0142oskiej w zabawowym, rozplotkowanym Hollywood, ale potem… Przez wiele lat pe\u0142ni\u0142a dziennikarsk\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 jako korespondentka wojenna na rozmaitych frontach i terytoriach konflikt\u00f3w zbrojnych \u2013 m.in. w Wietnamie, na Bliskim Wschodzie, na wojnie indyjsko-pakista\u0144skiej, w dziesi\u0105tkach wojen i wojenek w Afryce. Je\u015bli w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych na \u015bwiecie gdzie\u015b strzelali, to z pewno\u015bci\u0105 pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej mo\u017cna si\u0119 tam by\u0142o spodziewa\u0107 Oriany Fallaci, targaj\u0105cej walizkow\u0105 maszyn\u0119 do pisania olivetti. Jej koledzy z bran\u017cy (korespondent wojenny to w istocie osobny zaw\u00f3d dziennikarski, jak i samo sprawozdawanie wojenne to niepodobny do innych gatunek tego fachu) wspominaj\u0105, \u017ce si\u0119 jej bali. Ka\u017cdy bowiem jej przyjazd na front burzy\u0142 rutynow\u0105 korespondenck\u0105 sielank\u0119.<\/p>\n

We wspomnianych latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia z powod\u00f3w technicznych i technologicznych (oraz obowi\u0105zuj\u0105cego stylu wizerunkowego) wojny nie by\u0142y przedsi\u0119wzi\u0119ciami tak jawnymi publicznie jak dzi\u015b \u2013 gdy dzia\u0142ania prowadz\u0105 globalne sieci telewizyjne w rodzaju CNN, al-D\u017caziry czy Foxa (niekiedy intensywniej ni\u017c robi\u0105 to genera\u0142owie stron walcz\u0105cych, komendanci si\u0142 rozjemczych lub wata\u017ckowie najemnik\u00f3w czy tam zwyk\u0142ych zb\u00f3j\u00f3w). Nie wspominam tu ju\u017c o dominacji medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, nadaj\u0105cych online w czasie rzeczywistym. Wtedy wszystko wygl\u0105da\u0142o inaczej. Watahy cynicznych, zblazowanych korespondent\u00f3w wojennych okupowa\u0142y… zasieki z wysokich sto\u0142k\u00f3w w barach kt\u00f3rego\u015b ze sto\u0142ecznych hoteli, chlej\u0105c na um\u00f3r i wymieniaj\u0105c si\u0119 plotkami; od czasu do czasu wykonywali telefony do zblatowanych informator\u00f3w w sztabach albo swoich ambasadach. Gdy komu\u015b uda\u0142o si\u0119 za\u0142atwi\u0107 podw\u00f3zk\u0119 (za flaszk\u0119 lepszej whisky albo minimum sto dolc\u00f3w) w pobli\u017ce strefy wymiany ognia, mia\u0142 zagwarantowan\u0105 na kilka dni chwa\u0142\u0119 bohatera i potop darmowych drink\u00f3w. Tak si\u0119 wtedy \u201ewojowa\u0142o\u201d, a skuteczno\u015b\u0107 korespondenta wyznacza\u0142a blisko\u015b\u0107 i \u0142atwo\u015b\u0107 dost\u0119pu do dalekopisu, telefonu i hokera w hotelowym barze, co z kolei zale\u017ca\u0142o od wielko\u015bci zasob\u00f3w got\u00f3wki, wyasygnowanej przez wysy\u0142aj\u0105c\u0105 redakcj\u0119..<\/p>\n

Ka\u017cdy przyjazd Oriany na front burzy\u0142 t\u0119 struktur\u0119 – jak eksplozja granatu w szambie. Ta niedu\u017ca (jakie\u015b metr pi\u0119\u0107dziesi\u0105t pi\u0119\u0107 g\u00f3ra; no i nigdy w \u017cyciu nie wa\u017cy\u0142a wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilo…) damulka \u2013 w\u015bciekle nadaktywna, ambitna i zdobywczo sugestywna \u2013 ju\u017c od pierwszej chwili zamieszcza\u0142a w swych korespondencjach takie ekskluzywne scoopy<\/i>, \u017ce szefowie pozosta\u0142ych wys\u0142annik\u00f3w \u201ena front\u201d w\u015bciekle monitowali i dopingowali swych ludzi: jakim cudem ona to ma, a wy nie? Zawstydzeni ch\u0142opcy porzucali posterunki w barach tych \u201eContinentali\u201d, \u201eGrand\u00f3w\u201d czy tam \u201eExcelsior\u00f3w\u201d, fasowali he\u0142my tudzie\u017c kamizelki, plakietki \u201epress\u201d i nolens volens<\/i> szli w ogie\u0144. Wi\u0119c by\u0142o si\u0119 czego ba\u0107…<\/p>\n

Taka by\u0142a ta Fallaci… Ale to nie wojenna korespondentura ugruntowa\u0142a jej globaln\u0105 s\u0142aw\u0119. T\u0119 zdoby\u0142a jako nieust\u0119pliwa, przenikliwa, surowa i nieprzekupna \u201ewywiadowczyni\u201d (niemniej s\u0142awna Barbara Walters \u2013 rzekoma \u201epogromczyni\u201d genera\u0142a Jaruzelskiego tudzie\u017c spowiedniczka Moniki Lewinsky \u2013 to przy Orianie pocz\u0105tkuj\u0105ca przedszkolanka…). Odpytywa\u0142a \u2013 wnikliwie i d\u0142ugo \u2013 wielu mo\u017cnych \u00f3wczesnego \u015bwiata. Na li\u015bcie jej rozm\u00f3wc\u00f3w s\u0105 mi\u0119dzy innymi Henry Kissinger, ajatollach z Iranu Ruhollah Chomeini, Willy Brandt, Jassir Arafat, pu\u0142kownik Muammar Kadafi, Teng Siao-Ping, Golda Meir, Haile Selassie… Jest tak\u017ce Lech Wa\u0142\u0119sa, kt\u00f3rego Fallaci zdefiniowa\u0142a i zdemaskowa\u0142a jako pr\u00f3\u017cnego ignoranta, prostaka i kabotyna, podatnego na manipulacje. Surowo i przesadnie chyba, jak to zwyk\u0142a robi\u0107… Ale taki mia\u0142a styl. Niekt\u00f3rych ze swych rozm\u00f3wc\u00f3w odrzuca\u0142a, innych szanowa\u0142a prywatnie \u2013 z premier Izraela Gold\u0105 Meir przyja\u017ani\u0142a si\u0119 do ko\u0144ca jej \u017cycia w 1978 roku, a z Aleksandrosem Panagoulisem \u2013 greckim opozycjonist\u0105, ofiar\u0105 junty tzw. czarnych pu\u0142kownik\u00f3w, pozostawa\u0142a w niew\u0105tpliwie intymnym zwi\u0105zku do ko\u0144ca jego \u017cycia w 1976 roku.<\/p>\n

Pod koniec swej drogi, n\u0119kana przez raka p\u0142uc, ca\u0142\u0105 sw\u0105 dziennikarsk\u0105, publicystyczn\u0105 zajad\u0142o\u015b\u0107, by nie rzec: w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107, obr\u00f3ci\u0142a przeciw wielokulturowo\u015bci, \u0142agodnej konwergencji cywilizacji. Po zamachu z 11 wrze\u015bnia za ca\u0142e z\u0142o tego \u015bwiata obwini\u0142a islam \u2013 religi\u0119 agresywn\u0105 i reakcyjn\u0105, w ka\u017cdej ze swych postaci zupe\u0142nie niepodatn\u0105 na asymilacj\u0119 (tam, gdzie wyst\u0119puje w mniejszo\u015bci, zw\u0142aszcza jako emigracja w krajach Zachodu), za\u015b nietolerancyjn\u0105, wr\u0119cz mordercz\u0105 tam, gdzie ma przewag\u0119. Napisa\u0142a o tej kwestii dwie ksi\u0105\u017cki \u2013 ostry pamflet polityczny \u201eW\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i dum\u0119\u201d w 2001 roku, oraz \u201eSi\u0142\u0119 rozumu\u201d (2004) \u2013 o naturalnej niejako, przyrodzonej agresji islamu.<\/p>\n

A jednocze\u015bnie koniec \u017cycia wype\u0142ni\u0142o jej pisanie i szlifowanie autobiograficznego (w sensie nieco szerszym \u2013 familijnym) opus magnum<\/i>, czyli w\u0142a\u015bnie \u201eKapelusza ca\u0142ego w czere\u015bniach\u201d – sagi o kilku ch\u0142opskich rodzinach w\u0142oskich, a \u015bci\u015blej: toska\u0144skich (od po\u0142owy XVIII wieku mniej wi\u0119cej), kt\u00f3rych dzieje z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na narodziny samej Oriany we Florencji w roku 1929.<\/p>\n

Kwerendy \u017ar\u00f3d\u0142owe trwa\u0142y wiele lat; podobnie jak pisanie \u2013 i nie dobieg\u0142y ko\u0144ca za \u017cycia autorki. Oriana doprowadzi\u0142a pisanie do roku 1889 \u2013 do \u015bmierci (chyba samob\u00f3jczej) swej ulubionej bohaterki rodzinnej, prababki Anastasii. A to znaczy, \u017ce ledwie przekroczy\u0142a po\u0142ow\u0119 zamierzonego zasi\u0119gu familijnej sagi (prawie osiemset stron druku \u2013 to nie bagatela!). Przerwa\u0142a, gdy poczu\u0142a, \u017ce jednak \u015bmier\u0107 j\u0105 dogania. Ca\u0142o\u015b\u0107 maszynopisu ze szczeg\u00f3\u0142owymi wskaz\u00f3wkami edytorskimi przekaza\u0142a swemu spadkobiercy \u2013 siostrze\u0144cowi Edoardowi Perazziemu, kt\u00f3ry skrupulatnie wype\u0142ni\u0142 jej wol\u0119, wesp\u00f3\u0142 z zespo\u0142em redakcyjnym mediola\u0144skiego wydawnictwa Rizzoli. To w\u0142a\u015bnie ten tekst rekomenduj\u0119…<\/p>\n

Co to jest? Mo\u017cnaby rzec, \u017ce powie\u015b\u0107 biograficzna \u2013 tyle w niej sk\u0142adnik\u00f3w fantazyjnych, zdarze\u0144 i dialog\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142y si\u0119 odby\u0107 naprawd\u0119, ale i tak w\u0105tpliwo\u015bci by\u0142oby zbyt wiele, by je umieszcza\u0107 poza sfer\u0105 wyobra\u017ani autorki, w obszarze wiarygodnej relacji. A w konwencji powie\u015bci mieszcz\u0105 si\u0119 one ca\u0142kiem dok\u0142adnie i \u0142adnie. Tak si\u0119 sta\u0142o z samym pocz\u0105tkiem familijnej historii, jej za\u0142o\u017cycielskim mitem, czyli pochodzeniem od niejakiej Ildebrandy, kt\u00f3ra w wieku XVII sp\u0142on\u0119\u0142a na stosie, oskar\u017cona o herezj\u0119 (a konkretnie o z\u0142amanie zakazu gotowania mi\u0119sa w dniu postnym). Dowod\u00f3w \u017cadnych tej s\u0105dowej zbrodni nie ma, ale zbyt atrakcyjna to opowie\u015b\u0107, by z niej zrezygnowa\u0107 pod tak b\u0142ahym pozorem jak brak \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych. Wydaje si\u0119, \u017ce Fallaci zastosowa\u0142a podobne manewry fabularne wielokro\u0107 w swej opowie\u015bci \u2013 z zyskiem dla jako\u015bci opowiadania i bez szkody dla jego dokumentalnej wiarygodno\u015bci…<\/p>\n

Wi\u0119c powie\u015b\u0107? Niezupe\u0142nie. Momentami, uk\u0142adaj\u0105cymi si\u0119 w d\u0142ugie sekwencje, raczej bardzo rozbudowany, pe\u0142en szczeg\u00f3\u0142\u00f3w reporta\u017c historyczny o udokumentowanym przebiegu zdarze\u0144. Drobiazgowo, rzetelnie i zgodnie z prawd\u0105 \u2013 bez upi\u0119kszaj\u0105cej fikcji. Fallaci wykorzysta\u0142a swe reporterskie do\u015bwiadczenie, by dzieje swej rodziny przepracowa\u0107 na tle epoki, a w\u0142a\u015bciwie kilku epok (akurat zdumiewaj\u0105co burzliwych) historii W\u0142och i Europy. Ze szczeg\u00f3\u0142ami i ocenami, godnymi zawodowego historyka. Pocz\u0105wszy od spotkania swej praprapraprababki Cateriny 30 czerwca 1796 roku wieczorem na Piazza Pitti we Florencji z samym Napoleonem Bonaparte; Caterina Fallaci wykrzycza\u0142a w twarz francuskiemu wodzowi, jakim to jest draniem, z\u0142odziejem i agresorem. Mo\u017ce to tylko rodzinna legenda \u2013 mo\u017ce nie. Ale to si\u0119 naprawd\u0119 znakomicie czyta…<\/p>\n

Jest tylko jeden problem \u2013 w\u0142oski czytelnik nie ma na og\u00f3\u0142 problemu z osadzeniem tej narracji w kontekstach historycznych. Wa\u0142kowali to w szko\u0142ach latami. Ca\u0142y dziewi\u0119tnasty wiek i d\u0142ugotrwa\u0142y proces Risorgimento<\/em> \u2013 w\u0142oskiego odrodzenia narodowego i budowy jednolitej pa\u0144stwowo\u015bci \u2013 to dla W\u0142och\u00f3w naprawd\u0119 podstawa, opoka edukacji patriotycznej. Bardziej ni\u017c staro\u017cytne dzieje rzymskie \u2013 z Cezarem, Cyceronem, Markiem Aureliuszem, bardziej ni\u017c chwalebne sukcesy Renesansu \u2013 Petrarki, Dantego, Medyceuszy, Leonarda da Vinci, Micha\u0142a Anio\u0142a Buonarottiego. Bo o groteskowej pseudoimperialnej epoce duce Mussoliniego raczej si\u0119 w tej edukacji nie wspomina \u2013 nawet w trybie krytyki z\u0142ych wybor\u00f3w… Ale czytelnicy poza Itali\u0105 (wi\u0119c my te\u017c) musz\u0105 dobudowa\u0107 sobie sporo tego historycznego kontekstu, cho\u0107 sama Fallaci i tak heroicznie poszerza czytelnicze horyzonty, obja\u015bniaj\u0105c to i owo ponad potrzeb\u0119 rodzimego klienta. Lecz i tak trzeba sporo sprawdzi\u0107, doczyta\u0107 i w og\u00f3le doprecyzowa\u0107. Aczkolwiek mo\u017cna tego zaniecha\u0107 \u2013 wszelako i w takim przypadku lektura oka\u017ce si\u0119 po\u017cyteczna…<\/p>\n

Dlaczego? Bo ta ksi\u0105\u017cka jest o mi\u0142o\u015bci. Jak to? Taka dramatyczna historia, pe\u0142na \u015bmierci, zbrodni, apokaliptycznych tragedii, wojen, zdrad, wypadk\u00f3w gwa\u0142townych, insurekcji i innych agresywnych akt\u00f3w obywatelskiego niepos\u0142usze\u0144stwa \u2013 o mi\u0142o\u015bci? No tak \u2013 przede wszystkim o mi\u0142o\u015bci samej Oriany Fallaci do d\u0142ugiego szeregu swych przodk\u00f3w. Do Cateriny Zani, do Giobatty, czyli Jana Chrzciciela Cantiniego \u2013 \u017co\u0142nierza i rze\u017abiarza, do Anastasii Ferrier \u2013 tancerki, pionierki z Dzikiego Zachodu, kt\u00f3ra ogoli\u0142a g\u0142ow\u0119, by zniech\u0119ci\u0107 \u0142owc\u00f3w skalp\u00f3w… Fantastyczne, wr\u0119cz niewiarygodne przygody tej ostatniej w zapisie Oriany wygl\u0105daj\u0105 tak, jakby z jej \u017cyciorysu skorzystali libreci\u015bci Civinini i Zangarini, pisz\u0105c dla Giacoma Pucciniego tekst do jego opery \u201eLa fanciulla del West\u201d (\u201eDziewczyna z Zachodu\u201d).<\/p>\n

Oriana Fallaci, pisz\u0105c dzieje w\u0142asnej rodziny, dokona\u0142a dw\u00f3ch fenomenalnych zabieg\u00f3w prozatorskich. Przede wszystkim niezwykle sugestywnie zakotwiczy\u0142a wszystkich Fallacich i innych cz\u0142onk\u00f3w rodzin \u201edochodz\u0105cych\u201d z biegiem czas\u00f3w do g\u0142\u00f3wnego pnia drzewa genealogicznego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 nieustannie kontekstach historycznych \u2013 i to w taki spos\u00f3b, i\u017c powsta\u0142o wra\u017cenie pe\u0142nego, \u015bwiadomego ich uczestnictwa w g\u0142\u00f3wnych nurtach dziej\u00f3w. Drugi zabieg za\u015b polega na dobitnym sfabularyzowaniu narracji \u2013 do tego stopnia, \u017ce z solennej biograficznej \u201eceg\u0142y\u201d zrobi\u0142a si\u0119 atrakcyjna, dos\u0142ownie zapieraj\u0105ca dech w piersiach gaw\u0119da, w kt\u00f3rej wyznaczniki dokumentalne schodz\u0105 na drugi plan, ust\u0119puj\u0105c miejsca atrakcjom samego procesu opowiadania. I te dwie warto\u015bci s\u0105 najwa\u017cniejsze, definitywnie przes\u0105dzaj\u0105ce o klasie i pozaartystycznym znaczeniu perfekcyjnej roboty Oriany. \u201eKapelusz ca\u0142y w czere\u015bniach\u201d wyznacza na nowo kierunek, na nowo definiuje sens pisania \u201emonument\u00f3w\u201d biograficznych. Cho\u0107by z tego \u201eprze\u0142omowego\u201d powodu czas po\u015bwi\u0119cony tej trudnej sk\u0105din\u0105d lekturze jest czasem po\u017cytecznie zainwestowanym…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(30 03 2023)<\/strong><\/p>\n

P.S. Mam cholerny k\u0142opot z tytu\u0142em ksi\u0105\u017cki pani Fallaci, a w sensie \u015bcis\u0142ym \u2013 z jego obr\u00f3bk\u0105 translatorsk\u0105. Polska wersja, czyli \u201eKapelusz ca\u0142y w czere\u015bniach\u201d, jest zgodna z kontekstem i sensem anegdoty, w kt\u00f3rej czere\u015bnie (ciliegie<\/i>) i kapelusz (un cappello<\/i>) pojawiaj\u0105 si\u0119 jako istotne sk\u0142adniki narracji. Oto swat pewien z okolic toska\u0144skiej Sieny (konkretnie z Chianti), znany z tzw. dobrej r\u0119ki, um\u00f3wi\u0142 na \u201erandk\u0119 w ciemno\u201d trzydziestotrzyletniego rolnika z wioski San Eufrosino, Carla Fallaciego \u2013 z dwudziestoletni\u0105 c\u00f3rk\u0105 dzier\u017cawcy z Montancinello, Caterin\u0105 Zani. Do spotkania wyswatanych mia\u0142o doj\u015b\u0107 22 maja 1785 roku na targu we wsi Rosia, gdzie Caterina wystawia\u0142a stragan, na kt\u00f3rym sprzedawa\u0142a… damskie majtki, konkretnie tzw. reformy (w trzech rozmiarach), kt\u00f3re zreszt\u0105 w\u0142asnor\u0119cznie szy\u0142a. Znakiem rozpoznawczym by\u0142a ozdoba g\u0142owy Cateriny \u2013 s\u0142omkowy kapelusz obficie przybrany czere\u015bniami, kt\u00f3re akurat nader intensywnie owocowa\u0142y… Swaty oczywi\u015bcie (str. 72) si\u0119 uda\u0142y, bo gdyby nie, ca\u0142a reszta (824 strony…) ksi\u0119gi Oriany Fallaci nie mia\u0142aby sensu. No i do tej historyjki polski tytu\u0142, czyli \u201eKapelusz ca\u0142y w czere\u015bniach\u201d (w sensie \u2013 ugarnirowany czere\u015bniami, ozdobiony czere\u015bniami) pasuje idealnie, oddaj\u0105c liter\u0119 i ducha fabu\u0142y…<\/p>\n

Wi\u0119c czego si\u0119 czepiam? Ano tego, \u017ce tytu\u0142 po w\u0142osku, w j\u0119zyku orygina\u0142u, wygl\u0105da tak: \u201eUn capello pieno di ciliege\u201d<\/i>, co dos\u0142ownie przet\u0142umaczone znaczy \u2013 kapelusz pe\u0142en czere\u015bni. A kontekst u\u017cycia s\u0142owa \u201epieno\u201d<\/i> jest w j\u0119zyku w\u0142oskim zasadniczo jeden i jednoznaczny \u2013 to nie przybranie lecz wype\u0142nienie. Kapelusz (\u015bci\u015blej jego g\u0142\u00f3wka) staje si\u0119 prowizoryczn\u0105 jednostk\u0105 miary, gdy odwr\u00f3ci\u0107 go denkiem do do\u0142u i nape\u0142ni\u0107 owocami (co\u015b jak nasza przys\u0142owiowa czapka gruszek, cho\u0107 bez tego kontekstu metaforycznego…). S\u0142owa \u201epieno\u201d<\/i> w j\u0119zyku w\u0142oskim bodaj\u017ce u\u017cywa si\u0119 na og\u00f3\u0142 tak \u2013 co\u015b jest pe\u0142ne czego\u015b, to znaczy to drugie co\u015b zajmuje ca\u0142\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 tworzon\u0105 przez to pierwsze co\u015b. Szklanka pe\u0142na wody, bak pe\u0142en benzyny, pe\u0142no ludzi w ka\u017cdym wagonie… Oczywi\u015bcie chyba jest mo\u017cliwe znaczenie w sensie \u201eca\u0142y\u201d – mokra dupa ca\u0142a w piachu, ca\u0142a jeste\u015b w skowronkach itp. Natomiast w kontek\u015bcie anegdoty o Caterinie Zani i jej kapeluszu z czere\u015bniami j\u0119zyk w\u0142oski dysponuje bogatym zasobem s\u0142\u00f3w na okre\u015blenie ozdobienia, przybrania \u2013 od najpowszechniej stosowanego decorato<\/i> lub guarnito<\/i> poprzez ornato, blasonato<\/i> (ale to oznacza ozdob\u0119 przytwierdzon\u0105 na sta\u0142e, w odr\u00f3\u017cnieniu od poprzednich s\u0142\u00f3wek, kt\u00f3re mog\u0105 dotyczy\u0107 ozd\u00f3bek ad hoc<\/i>, typu kwiatek zatkni\u0119ty za uchem) \u2013 a\u017c po wykwintne abbellire<\/i> czy addobbare. <\/i>No i teraz nie wiem, co mia\u0142a na my\u015bli autorka, a co \u2013 jej t\u0142umacze. TS<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oriana Fallaci\u00a0 Kapelusz ca\u0142y w czere\u015bniach Prze\u0142o\u017cyli Jaros\u0142aw Miko\u0142ajewski, Monika Wo\u017aniak Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2022 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 W\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107 Twarda baba by\u0142a z tej Oriany! Zaczyna\u0142a wprawdzie jako agentka-obserwatorka prasy w\u0142oskiej w zabawowym, rozplotkowanym Hollywood, ale potem… Przez wiele lat pe\u0142ni\u0142a dziennikarsk\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 jako korespondentka wojenna na rozmaitych frontach i terytoriach konflikt\u00f3w zbrojnych \u2013 m.in. w Wietnamie, na Bliskim Wschodzie, na wojnie indyjsko-pakista\u0144skiej, w dziesi\u0105tkach wojen i wojenek w Afryce. Je\u015bli w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych na \u015bwiecie gdzie\u015b strzelali, to z pewno\u015bci\u0105 pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej mo\u017cna si\u0119 tam by\u0142o spodziewa\u0107 Oriany Fallaci, targaj\u0105cej walizkow\u0105 maszyn\u0119 do pisania olivetti. Jej koledzy z bran\u017cy (korespondent wojenny to w istocie osobny zaw\u00f3d dziennikarski, jak i samo sprawozdawanie wojenne to niepodobny do innych gatunek tego fachu) wspominaj\u0105, \u017ce si\u0119 jej bali. Ka\u017cdy bowiem jej przyjazd na front burzy\u0142 rutynow\u0105 korespondenck\u0105 sielank\u0119. We wspomnianych latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia z powod\u00f3w technicznych i technologicznych (oraz obowi\u0105zuj\u0105cego stylu wizerunkowego) wojny nie by\u0142y przedsi\u0119wzi\u0119ciami tak jawnymi publicznie jak dzi\u015b \u2013 gdy dzia\u0142ania prowadz\u0105 globalne sieci telewizyjne w rodzaju CNN, al-D\u017caziry czy Foxa (niekiedy intensywniej ni\u017c robi\u0105 to genera\u0142owie stron walcz\u0105cych, komendanci si\u0142 rozjemczych lub wata\u017ckowie najemnik\u00f3w czy tam zwyk\u0142ych zb\u00f3j\u00f3w). Nie…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3961,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[20,128,354],"tags":[416],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3959"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3959"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3959\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4535,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3959\/revisions\/4535"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3961"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}