{"id":3825,"date":"2023-01-12T17:15:33","date_gmt":"2023-01-12T16:15:33","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=3825"},"modified":"2023-03-07T09:41:43","modified_gmt":"2023-03-07T08:41:43","slug":"diddly-squat-rok-na-farmie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2023\/01\/12\/diddly-squat-rok-na-farmie\/","title":{"rendered":"Diddly Squat. Rok na farmie"},"content":{"rendered":"\n

Jeremy Clarkson\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n


Diddly Squat. Rok na farmie <\/strong>
Prze\u0142o\u017cy\u0142 Micha\u0142 J\u00f3\u017awiak <\/strong>
Wydawnictwo Insignis, Krak\u00f3w 2022<\/strong><\/h3>\n

Rekomendacja: 2\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Kto bogatemu zabroni?<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

Bez wzgl\u0119du na to, co i ile jeszcze napisze, ta rekomendacja to moje po\u017cegnanie z Jeremym Clarksonem. Po\u017cegnanie smutne i zarazem gniewne. Clarkson bowiem przesadzi\u0142, przedawkowa\u0142 z cynizmem, ironi\u0105, z obra\u017aliwym, nieprzyzwoitym grubia\u0144stwem, a nawet (nazwijmy rzecz po imieniu) chamstwem. Przekroczy\u0142 granic\u0119 (w jego przypadku i tak niemo\u017cliwie naci\u0105gni\u0119t\u0105) \u2013 i to wobec kobiety. Tak \u2013 wiem, \u017ce tera\u017aniejszo\u015b\u0107 ma kwesti\u0119 r\u00f3\u017cnicy p\u0142ci (kt\u00f3rej wielkim jestem admiratorem) przepracowan\u0105 inaczej: od bezwzgl\u0119dnego mizoginistycznego patriarchatu wszystko zmierza (i jest ju\u017c daleko) ku genderowej r\u00f3wno\u015bci totalnej, a potem ku feministycznemu matriarchatowi. Jako\u015b mnie to nie martwi, bo wiem, \u017ce nie do\u017cyj\u0119. A perspektywa poprowadzenia mej uroczysto\u015bci funeralnej przez szybk\u0105 i kategoryczn\u0105 mistrzyni\u0119 ceremonii w kusym przyodziewku wydaje si\u0119 by\u0107 zabawna.<\/p>\n

Ale wr\u00f3\u0107my do Clarksona. Korzystaj\u0105c z atmosfery r\u00f3wno\u015bci p\u0142ci ze wszystkimi tego stanu konsekwencjami (\u017ceby nie by\u0142o \u2013 co do zasady r\u00f3wno\u015b\u0107 t\u0119 te\u017c popieram), przekroczy\u0142 granic\u0119 dobrego smaku, w\u0142a\u015bciwego zachowania i pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci. I to wobec kobiety jednak; jako cz\u0142owiek o wychowaniu do\u015b\u0107 staro\u015bwieckim tego akurat jako\u015b nie akceptuj\u0119. Zdecydowanie. Wiem, to sui generis<\/i> atawizm pedagogiczny, pozosta\u0142o\u015b\u0107 wpajana w trybach domowej edukacji \u2013 jak obyczaj przepuszczania w drzwiach (wyj\u0105wszy wej\u015bcia do lokali gastronomicznych), jak podawanie pomocnej d\u0142oni przy wysiadaniu z tramwaju. Nie mog\u0142em przeto oboj\u0119tnie potraktowa\u0107 osobliwej erupcji samczo-w\u0142adczej agresji, jak\u0105 w felietonie dla brukowego tabloidu \u201eThe Sun\u201d rzeczony Clarkson rzygn\u0105\u0142 w kierunku Meghan Markle, ksi\u0119\u017cnej Sussexu, wyznaj\u0105c, \u017ce nienawidzi ma\u0142\u017conki ksi\u0119cia Harry’ego \u201ena poziomie kom\u00f3rkowym\u201d (cokolwiek to znaczy) i wzywaj\u0105c do zafundowania jej spaceru nago po ulicach angielskich miast, by gawied\u017a w tym czasie mog\u0142a j\u0105 swobodnie obrzuca\u0107 ekskrementami. Ta zdumiewaj\u0105ca, obsceniczna i brutalna wizja (lady Godiva w g\u00f3wnie?) mog\u0142a zrodzi\u0107 si\u0119 tylko w umy\u015ble nieuleczalnie chorym z urojenia o w\u0142asnej sprawczej, samczej wielko\u015bci, nieomylno\u015bci i wspania\u0142o\u015bci. Niezale\u017cnie od tego, co si\u0119 potem sta\u0142o (czyli t\u0142umacze\u0144, jeremiad o wolno\u015bci s\u0142owa, ekskuz i sprostowa\u0144) to wystarczy, bym Clarksona usun\u0105\u0142 z orbity zainteresowa\u0144 \u2013 czego zreszt\u0105 ju\u017c \u017ca\u0142uj\u0119, bo lubi\u0142em zagl\u0105da\u0107 do jego tekst\u00f3w na bie\u017c\u0105co w celu od\u015bwie\u017cenia zasob\u00f3w kolokwialnej (cho\u0107 przecie wykwintnej) angielszczyzny. Lecz c\u00f3\u017c \u2013 mizoginicznego chamstwa nie toleruj\u0119 ponad wszystko… I – jak si\u0119 wydaje – nie jestem odosobniony; zak\u0142adam, \u017ce spadn\u0105 na Clarksona powa\u017cne konsekwencje, w tym maj\u0105ce bolesny wymiar finansowy.<\/p>\n

Mia\u0142em jednak wcze\u015bniejsze zobowi\u0105zania w kwestii \u201eDiddly Squat\u201d, wi\u0119c do rzeczy, do rzeczy… Do tej pory felietony Clarksona (bo opr\u00f3cz bycia zwierz\u0119ciem telewizyjnym, jest-ci on urodzonym felietonist\u0105) by\u0142y g\u0142\u00f3wnie po\u015bwi\u0119cone tzw. motoryzacji \u2013 czyli recenzowaniu konkretnych pojazd\u00f3w konkretnych marek, kt\u00f3re na podjazd jego wiejskiej rezydencji dyskretnie mu podstawiali autoryzowani dilerzy bogatych firm samochodowych oraz ci, kt\u00f3rzy takimi sta\u0107 si\u0119 chcieli. Na rynku samochodowym konkurencja jest zab\u00f3jcza i krwawa, wi\u0119c \u017cywot takiego recenzenta, je\u015bli m\u00f3g\u0142 pochwali\u0107 si\u0119 odpowiednio du\u017cymi nak\u0142adami i zasi\u0119gami, us\u0142any by\u0142 r\u00f3\u017cami. O jego przychylno\u015b\u0107 zabiegali wszyscy wielcy automobilowego biznesu. Co tydzie\u0144 nowa bryka, ubezpieczona i zatankowana zawsze pod korek: od dacii duster czy morrisa countrymana po lamborghini diablo… No i p\u0142acili mu za to, co i tak uwielbia\u0142 robi\u0107. Znam paru takich z krajowego rynku – op\u0142ywaj\u0105 w dostatki i jeszcze, sk\u0105din\u0105d zas\u0142u\u017cenie, ciesz\u0105 si\u0119 etykietk\u0105 dziennikarzy opiniotw\u00f3rczych!<\/p>\n

Taki Clarkson na przyk\u0142ad m u s i<\/b> nieustannie je\u017adzi\u0107, bo tylko na pok\u0142adzie samochodu m\u00f3g\u0142 umieszcza\u0107 i przemieszcza\u0107 swoje gigantyczne i gigantycznie ci\u0119\u017ckie ego. Na piechot\u0119 nie da\u0142by rady. A poza tym robi\u0142 (z dwoma kumplami \u2013 Mayem i Hammondem) genialne, aczkolwiek cokolwiek narcystyczne show telewizyjne \u201eTop Gear\u201d, uwielbiane na ca\u0142ym \u015bwiecie (dop\u00f3ki nie waln\u0105\u0142 w pysk producenta na planie), pisze z pasj\u0105 zdroworozs\u0105dkowe felietony polityczne (by\u0142 i jest przeciwnikiem brexitu) i prowadzi brytyjsk\u0105 wersj\u0119 \u201eMilioner\u00f3w\u201d. Wszystko na pe\u0142nej bombie, z dezynwoltur\u0105 i brakiem poszanowania, z uczuleniem na nad\u0119t\u0105 g\u0142upot\u0119. Poza tym zachowywa\u0142 si\u0119 na og\u00f3\u0142 przyzwoicie, a jego lojalno\u015b\u0107 bywa\u0142a nieposzlakowana. Oto na przyk\u0142ad przyja\u017ani\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 blisko i intensywnie z Rebek\u0105 Brooks, prominentn\u0105 gwiazdeczk\u0105 \u201edziennikarstwa\u201d w medialnej stajni Ruperta Murdocha (pewnie nie zdawa\u0142 sobie sprawy, jaka z niej \u015bwinia…), ale gdy przewa\u0142y oraz zbrodnie profesjonalne rzeczonej Rebeki wysz\u0142y na jaw, on jeden nie odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 od rudej cwaniary z hukiem i nie udawa\u0142, \u017ce jej nie zna…<\/p>\n

Ale samochodowa koniunktura zmala\u0142a, pr\u00f3by reaktywacji dawnej przedsi\u0119biorczo\u015bci wzi\u0119\u0142y w \u0142eb, wi\u0119c na gwa\u0142t trzeba by\u0142o znale\u017a\u0107 nowej poletko dla niespo\u017cytej aktywno\u015bci Jeremiego Clarksona. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ma on w\u015br\u00f3d swoich aktyw\u00f3w sporawe gospodarstwo rolne w Oxfordshire, na wzg\u00f3rkach Cotswolds w wiosce Chipping Norton \u2013 na nasze jakie\u015b czterysta hektar\u00f3w ziemi, zdatnej pod j\u0119czmie\u0144, pszenic\u0119, rzepak, ziemniaki i warzywka (z uwzgl\u0119dnieniem chrzanu wasabi…) oraz \u0142\u0105ki dla owiec, ostoj\u0119 dla pszcz\u00f3\u0142 i nawet troch\u0119 las\u00f3w i w\u00f3d bie\u017c\u0105cych, cho\u0107 nie sp\u0142awnych. Jeremy postanowi\u0142 z dnia na dzie\u0144, \u017ce przy\u0142\u0105czy si\u0119 do populacji dw\u00f3ch procent obywateli Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa zajmuj\u0105cych si\u0119 zawodowo i zarobkowo rolnictwem. Grunty pod upraw\u0119 i hodowl\u0119 zajmuj\u0105 blisko siedemdziesi\u0105t procent (z czego dwie trzecie to jednak pastwiska krowi\u0119ce i baranie) powierzchni kraju, ale dostarczaj\u0105 ledwie po\u0142ow\u0119 tego, co obywatele brytyjscy (i ich domowe pieski tudzie\u017c kotki, rybki i chomiki) s\u0105 \u0142askawi zjada\u0107. Reszta to import \u2013 troch\u0119 ostatnio dro\u017cszy i trudniejszy po wycofaniu si\u0119 z Unii.<\/p>\n

Clarkson \u2013 jak to on ma w zwyczaju \u2013 tylko og\u0142osi\u0142, \u017ce rzuca si\u0119 na wie\u015b z g\u0142ow\u0105 naprz\u00f3d, bez namys\u0142u i przygotowania. W istocie jednak dobrze sobie zabezpieczy\u0142 ty\u0142y: zawar\u0142 kontrakt z Amazonem (koncernem, kt\u00f3ry dot\u0105d patronowa\u0142 jego przedsi\u0119wzi\u0119ciom telewizyjnym, po wycofaniu si\u0119 z interes\u00f3w z BBC) na cykl program\u00f3w o jego farmerskiej przygodzie (macie poj\u0119cie, ile przy okazji mo\u017cna w czym\u015b takim marketingowo lokowa\u0107 produkt\u00f3w?), a swego macierzystego odbiorc\u0119 felieton\u00f3w samochodowych i innych, czyli redakcj\u0119 \u201eSunday Timesa\u201d, zawiadomi\u0142, \u017ce odt\u0105d przewa\u017cnie pisa\u0107 b\u0119dzie o swej nowej farmerskiej fanaberii \u2013 na co redakcja skwapliwie przysta\u0142a. Mia\u0142a wyb\u00f3r? Nie \u2013 Clarkson to murowany dostawca strawnego i zabawnego dziennikarskiego towaru dla setek tysi\u0119cy czytelnik\u00f3w przy niedzielnym \u015bniadanku. Nawet gdyby pisa\u0142 o chi\u0144skich jedwabiach i po\u0142owach krab\u00f3w na Alasce. A wie\u015b? Prosz\u0119 bardzo!<\/p>\n

No i mamy zbi\u00f3r raport\u00f3w z post\u0119p\u00f3w prac na farmie Diddly Squat (w wolnym przek\u0142adzie: Wielkie Nic albo Dos\u0142ownie Nic; nazwa sugeruje, \u017ce w\u0142a\u015bciciel dok\u0142ada do interesu, co jest sympatyczn\u0105, ale bezczeln\u0105 zmy\u0142k\u0105 – Clarkson by do czego\u015b dop\u0142aca\u0142?). Dok\u0142adnie dwadzie\u015bcia i sze\u015b\u0107 felieton\u00f3w. Ma\u0142o, oszuka\u0144czo ma\u0142o \u2013 ale ka\u017cdy z tych tekst\u00f3w jest kapitalny \u2013 to tak, jakby tort sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z samych wisienek… Clarksonowska poetyka metafor i abstrakcyjnych paralel z piek\u0142a rodem to wci\u0105\u017c najwy\u017csza, mistrzowska szko\u0142a jazdy. Chichot i inne mimowolne (ale za to terapeutyczne) ruchy przepony b\u0119d\u0105 wam podczas lektury towarzyszy\u0107 nieustannie. I to by\u0142oby na tyle… W sensie intelektualnym wiejskie rozterki i przygody nieprzyzwoicie bogatego Angola z przero\u015bni\u0119tym ego nie poruszaj\u0105 mnie ani przez chwil\u0119. Ju\u017c od pierwszego momentu, gdy relacjonuje swoje potyczki z najwi\u0119kszym traktorem na \u015bwiecie \u2013 lamborghini R8 270 DCR; przecie\u017c akurat on musia\u0142 taki mie\u0107 w gara\u017cu \u2013 bawi mnie to nader umiarkowanie, jak bajka towarzyska z wy\u015bcig\u00f3w w Ascot lub festiwalu w Glyndebourne. Ot, pieprzni\u0119ty Angol zabawia si\u0119 w wioch\u0119, by epatowa\u0107 podobnych mu mieszczuch\u00f3w-bur\u017cuj\u00f3w i zarobi\u0107 troch\u0119 grosza na swoim narcystycznym ekshibicjonizmie. Sens tego przedstawienia jest umiarkowany, bo przecie\u017c nie o przywr\u00f3cenie godno\u015bci pracy na roli tu chodzi. To tylko pogo\u0144 za fanfaronad\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna dobrze sprzeda\u0107 w telewizji i barwnie opisa\u0107 w gazecie. Rolnictwo jako takie to tylko przypadkowe t\u0142o dla zabawy mocno przero\u015bni\u0119tych g\u00f3wniarzy. I niech mu owca lekk\u0105 b\u0119dzie… Cze\u015b\u0107, Jeremy, trzymaj si\u0119 i baw si\u0119 dobrze; zarobi\u0142e\u015b na to uczciwie, skoro ci tak ochoczo p\u0142acili. Co\u015b w tym musi by\u0107 \u2013 milionowa publiczno\u015b\u0107 nie mo\u017ce si\u0119 myli\u0107!<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(12 01 2023)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeremy Clarkson\u00a0 Diddly Squat. Rok na farmie Prze\u0142o\u017cy\u0142 Micha\u0142 J\u00f3\u017awiak Wydawnictwo Insignis, Krak\u00f3w 2022 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Kto bogatemu zabroni? Bez wzgl\u0119du na to, co i ile jeszcze napisze, ta rekomendacja to moje po\u017cegnanie z Jeremym Clarksonem. Po\u017cegnanie smutne i zarazem gniewne. Clarkson bowiem przesadzi\u0142, przedawkowa\u0142 z cynizmem, ironi\u0105, z obra\u017aliwym, nieprzyzwoitym grubia\u0144stwem, a nawet (nazwijmy rzecz po imieniu) chamstwem. Przekroczy\u0142 granic\u0119 (w jego przypadku i tak niemo\u017cliwie naci\u0105gni\u0119t\u0105) \u2013 i to wobec kobiety. Tak \u2013 wiem, \u017ce tera\u017aniejszo\u015b\u0107 ma kwesti\u0119 r\u00f3\u017cnicy p\u0142ci (kt\u00f3rej wielkim jestem admiratorem) przepracowan\u0105 inaczej: od bezwzgl\u0119dnego mizoginistycznego patriarchatu wszystko zmierza (i jest ju\u017c daleko) ku genderowej r\u00f3wno\u015bci totalnej, a potem ku feministycznemu matriarchatowi. Jako\u015b mnie to nie martwi, bo wiem, \u017ce nie do\u017cyj\u0119. A perspektywa poprowadzenia mej uroczysto\u015bci funeralnej przez szybk\u0105 i kategoryczn\u0105 mistrzyni\u0119 ceremonii w kusym przyodziewku wydaje si\u0119 by\u0107 zabawna. Ale wr\u00f3\u0107my do Clarksona. Korzystaj\u0105c z atmosfery r\u00f3wno\u015bci p\u0142ci ze wszystkimi tego stanu konsekwencjami (\u017ceby nie by\u0142o \u2013 co do zasady r\u00f3wno\u015b\u0107 t\u0119 te\u017c popieram), przekroczy\u0142 granic\u0119 dobrego smaku, w\u0142a\u015bciwego zachowania i pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci. I to wobec kobiety jednak; jako cz\u0142owiek o wychowaniu do\u015b\u0107 staro\u015bwieckim tego akurat jako\u015b nie akceptuj\u0119. Zdecydowanie. Wiem, to sui generis atawizm pedagogiczny, pozosta\u0142o\u015b\u0107 wpajana w trybach domowej…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3827,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[24],"tags":[63],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3825"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3825"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3825\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3919,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3825\/revisions\/3919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}