![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/mas\u0142o-poziom-1-e1498610826967-300x169.jpg\")
\nJak przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 na \u015bwiatem, nie wychodz\u0105c z domu
\nWydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span> Ostrze\u017cenie: ksi\u0105\u017cka zawiera intensywnie pulsuj\u0105ce j\u0119zykowo i epistemologicznie fragmenty, kt\u00f3re u os\u00f3b podatnych na sugesti\u0119 lub hipnoz\u0119, \u0142agodnych i uleg\u0142ych wywo\u0142a\u0107 mog\u0105 szereg niepo\u017c\u0105danych objaw\u00f3w: od nawracaj\u0105cej dyspepsji i refluksu, spontanicznego, kaskadowego womitowania i nietrzymania moczu do majaczenia dr\u017cennego, epilepsji, gor\u0105czki krwotocznej albo nawet pl\u0105sawicy Huntingtona (w \u0142agodniejszej postaci: zespo\u0142u niespokojnych n\u00f3g…)<\/em><\/p>\n Na pytanie w tytule postawione tak \u015bmia\u0142o, gustownym paradoksem respons da\u0107 nale\u017ca\u0142o… Czyli wedle znanej metody pilpulu odpowiedzie\u0107 pytaniem na pytanie: A co jest \u015bwiatem? Id\u0105c tym tropem tudzie\u017c maj\u0105c na uwadze szlachetn\u0105 regu\u0142\u0119 brzytwy Ockhama (nie mno\u017cy\u0107 byt\u00f3w ponad potrzeb\u0119), drog\u0105 roztropnej redukcji mo\u017cna ograniczy\u0107 \u015bwiat do zawarto\u015bci domu, dopuszczaj\u0105c ewentualne rozszerzenia pozyskiwane dzi\u0119ki nowoczesnym elektronicznym \u015brodkom komunikacji i przekazu medialnego. Kontrola nad tymi rozszerzeniami jest dziecinnie \u0142atwa: s\u0105 wajchy, wy\u0142\u0105czniki, piloty, myszy; w sytuacji ekstremalnej mo\u017cna wyszarpn\u0105\u0107 wtyczk\u0119 z gniazdka albo przer\u017cn\u0105\u0107 \u015bwiat\u0142ow\u00f3d pi\u0142\u0105 spalinow\u0105 husqvarna wzgl\u0119dnie siekier\u0105 fiskars (powinny by\u0107 na wyposa\u017ceniu ka\u017cdego przydomowego podr\u0119cznego niezb\u0119dnika eko-hipstera…); anteny satelitarne zmuszamy do milczenia celnym strza\u0142em z ergiepepanca; smartfony mo\u017cna bra\u0107 pod obcasy… Gdy uporamy si\u0119 z definicj\u0105 \u015bwiata, wystarczy zapanowa\u0107 nad dekoracjami i ruchomym inwentarzem wn\u0119trza domu. Oczywi\u015bcie wymaga to podzielno\u015bci uwagi, czujno\u015bci i refleksu, aczkolwiek nawet maksymalne kontrolne napi\u0119cie zmys\u0142\u00f3w i umys\u0142u mo\u017ce nas nie ustrzec przed lewituj\u0105cym rondlem, nag\u0142ym wytryskiem kanalizy czy krwio\u017cercz\u0105 szar\u017c\u0105 fikusa Benjamina, kt\u00f3ry chy\u0142kiem opu\u015bci\u0142 macierzyst\u0105 doniczk\u0119. Ale w sumie mo\u017cna nad tym wszystkim przej\u0105\u0107 kontrol\u0119. Byle nie ustawa\u0107 w wysi\u0142ku i nie os\u0142abia\u0107 determinacji… Dorota Mas\u0142owska\u00a0 Jak przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 na \u015bwiatem, nie wychodz\u0105c z domu Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2017 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Mas\u0142o si\u0119 roztrzas\u0142o, a my wszyscy b\u0119c! Ostrze\u017cenie: ksi\u0105\u017cka zawiera intensywnie pulsuj\u0105ce j\u0119zykowo i epistemologicznie fragmenty, kt\u00f3re u os\u00f3b podatnych na sugesti\u0119 lub hipnoz\u0119, \u0142agodnych i uleg\u0142ych wywo\u0142a\u0107 mog\u0105 szereg niepo\u017c\u0105danych objaw\u00f3w: od nawracaj\u0105cej dyspepsji i refluksu, spontanicznego, kaskadowego womitowania i nietrzymania moczu do majaczenia dr\u017cennego, epilepsji, gor\u0105czki krwotocznej albo nawet pl\u0105sawicy Huntingtona (w \u0142agodniejszej postaci: zespo\u0142u niespokojnych n\u00f3g…) Na pytanie w tytule postawione tak \u015bmia\u0142o, gustownym paradoksem respons da\u0107 nale\u017ca\u0142o… Czyli wedle znanej metody pilpulu odpowiedzie\u0107 pytaniem na pytanie: A co jest \u015bwiatem? Id\u0105c tym tropem tudzie\u017c maj\u0105c na uwadze szlachetn\u0105 regu\u0142\u0119 brzytwy Ockhama (nie mno\u017cy\u0107 byt\u00f3w ponad potrzeb\u0119), drog\u0105 roztropnej redukcji mo\u017cna ograniczy\u0107 \u015bwiat do zawarto\u015bci domu, dopuszczaj\u0105c ewentualne rozszerzenia pozyskiwane dzi\u0119ki nowoczesnym elektronicznym \u015brodkom komunikacji i przekazu medialnego. Kontrola nad tymi rozszerzeniami jest dziecinnie \u0142atwa: s\u0105 wajchy, wy\u0142\u0105czniki, piloty, myszy; w sytuacji ekstremalnej mo\u017cna wyszarpn\u0105\u0107 wtyczk\u0119 z gniazdka albo przer\u017cn\u0105\u0107 \u015bwiat\u0142ow\u00f3d pi\u0142\u0105 spalinow\u0105 husqvarna wzgl\u0119dnie siekier\u0105 fiskars (powinny by\u0107 na wyposa\u017ceniu ka\u017cdego przydomowego podr\u0119cznego niezb\u0119dnika eko-hipstera…); anteny satelitarne zmuszamy do milczenia celnym strza\u0142em z ergiepepanca; smartfony mo\u017cna bra\u0107 pod obcasy… Gdy uporamy si\u0119 z definicj\u0105 \u015bwiata, wystarczy…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":610,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[24],"tags":[102],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/355"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=355"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2632,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/355\/revisions\/2632"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/610"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\nMas\u0142o si\u0119 roztrzas\u0142o, a my wszyscy b\u0119c!<\/span><\/h3>\n
\nAle my tu nie jeste\u015bmy po to, by Mas\u0142owsk\u0105 definiowa\u0107 czy dopisywa\u0107 jej jakowe\u015b eksplikacje. Jeste\u015bmy, by j\u0105 czyta\u0107 \u2013 zach\u0142annie, bezkrytycznie i rado\u015bnie. Bo ona to my! Oczywi\u015bcie nie my jako MY \u2013 zbiorczy agregat wszech-Polak\u00f3w, obejmuj\u0105cy ca\u0142\u0105 populacj\u0119 mi\u0119dzy Odr\u0105 a Bugiem, z przyleg\u0142o\u015bciami i spor\u0105 diaspor\u0105. Potencjalny i dobrowolny czytelnik Mas\u0142owskiej jest socjuszem wymieraj\u0105cego plemienia inteligent\u00f3w \u2013 reliktowych osta\u0144c\u00f3w tkwi\u0105cych tu i \u00f3wdzie w pejza\u017cu pradoliny odrza\u0144skiej, mazowieckich r\u00f3wnin, ma\u0142opolskich pag\u00f3rk\u00f3w i pomorskich moren. Mo\u017ce te\u017c nale\u017ce\u0107 do hordy leming\u00f3w; podobno niekt\u00f3re z nich piel\u0119gnuj\u0105 w genach umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania ze zrozumieniem… W ka\u017cdym razie PDCM (potencjalny dobrowolny czytelnik Mas\u0142owskiej) reprezentuje ca\u0142ym sob\u0105 mniejszo\u015b\u0107 tak znikom\u0105, i\u017c statystycznie ca\u0142kiem niewa\u017ck\u0105.
\nSorry, taki mamy klimat \u2013 \u017ce pozwol\u0119 sobie zacytowa\u0107 pewn\u0105 urocz\u0105 ministr\u0119 i komisark\u0119 unijn\u0105. Ale po co nam do tego Mas\u0142owska? Bo obja\u015bnia \u015bwiat. Nie ten w og\u00f3le. Nie w kosmicznym, metafizycznym sensie \u015bcis\u0142ym lub lu\u017anym \u2013 wedle potrzeb i uznania. Mas\u0142owska obja\u015bnia pop\u015bwiat \u2013 wykreowany w telewizjach, telegazetach, telezakupach, telemarketingach, serialach, tabloidach, filmach, muzyczce, reklamach, targowiskach, galeriach handlowych, zakamarkach metropolii, social mediach, salonach fitness, akademiach paznokcia, turbosolariach, sklepach nocnych, aukcjach na Allegro, tokszo\u0142ach, pornoszopach i w monta\u017cowniach reality show. Obja\u015bnia nie dlatego, \u017ce w nim mieszka i dobrze jej tak. Dlatego, \u017ce pop\u015bwiat j\u0105 atakuje, osacza, pogr\u0105\u017ca, po\u0142yka… A ona ostatnim b\u0142yskiem \u015bwiadomo\u015bci, nim \u015bwiat wessie jej m\u00f3zg i doprowadzi do lobotomii totalnej, chce poj\u0105\u0107, co to takiego. Godna podziwu ciekawo\u015b\u0107 poznawcza… Wesprzyjmy j\u0105 przeto lektur\u0105 i w\u0142asnymi przemy\u015bleniami, bowiem ona\u017c-ci ambasadorem naszym jest, zwiadowc\u0105 i podgl\u0105daczem.
\nNie \u017ceby chcia\u0142a naprawia\u0107 \u015bwiat, czy cho\u0107by jego cz\u0105stk\u0119 najbli\u017csz\u0105 sercu, bia\u0142o-czerwon\u0105. Ona nie od tego; zreszt\u0105 chyba by nie potrafi\u0142a. To nie robota dla pisarki, felietonistki (teksty z tej ksi\u0105\u017ceczki ukazywa\u0142y si\u0119 regularne w magazynie internetowym dwutygodnik.com w latach 2013-2016; obecnie Mas\u0142owska chyba ju\u017c z nimi nie wsp\u00f3\u0142pracuje…). Formy \u017ce\u0144skiej obu tych profesji u\u017cy\u0142em nie z powod\u00f3w mizoginistycznych ani dyskryminacyjnych, jeno z szacunku (zawsze ich zreszt\u0105 u\u017cywam, gdy tylko nie brzmi\u0105 \u015bmiesznie lub pretensjonalnie). A w kwestii naprawiania \u015bwiata p\u0142e\u0107 nie ma nic do rzeczy… Niech no go tylko Mas\u0142owska trafnie opisze, niech obna\u017cy, zerwie zgrzebne gacie z oble\u015bnych odw\u0142ok\u00f3w populacji plemion tutejszych. T\u0119 potrzeb\u0119 akurat pisarka zaspokaja z naddatkiem, czyni\u0105c ze swych tekst\u00f3w mikroeseje antropologiczne, pe\u0142ne b\u0142yskotliwych paradoks\u00f3w, diabolicznych epitet\u00f3w, z\u0142o\u015bliwych metafor i wysublimowanych persyfla\u017cy. Kosmos jej penetracji (uczciwych, g\u0142\u0119bokich i zapewne absorbuj\u0105cych) oscyluje wok\u00f3\u0142 zjawisk nielubianych, nieakceptowanych, nierozumianych albo zgo\u0142a prze\u015bmiewczo kontestowanych, z poczuciem artystowsko-hipsterskiej wy\u017cszo\u015bci. Mas\u0142owska ma misj\u0119: wyja\u015bni\u0107, wyt\u0142umaczy\u0107, wy\u015bmia\u0107, wypierdoli\u0107 na \u015bmietnik. Te wszystkie seriale, dokudramy, disco polo, tabloidy kulinarne, kuchenne rewolucje, formaty celebrycko-rozrywkowe (z szczeg\u00f3lnym naciskiem na Azj\u0119-Express…), wyprzeda\u017ce i \u015brodowiskowe talizmany.
\nMas\u0142owska przewa\u017cnie si\u0119 nie myli, aczkolwiek paru zjawisk wyra\u017anie nie doceni\u0142a. Na przyk\u0142ad \u017cywotno\u015bci (a w zwi\u0105zku z ni\u0105 \u2013 renesansu…) muzyczki disco polo. Napisa\u0142a, \u017ce \u00f3w renesans to raczej niezmienne trwanie na peryferiach Polski B, C i D \u2013 a podlaskie zag\u0142\u0119bie najwi\u0119kszych dyskotek \u015bwiata w popegieerowskich nieu\u017cywanych bukaciarniach i monstrualnych kurnikach \u2013 zbankrutowa\u0142o. Mo\u017ce tak by\u0142o. A tu patrzcie: nagle disco polo w prajmtajmie telewizji. Publicznej. Czemu? \u0141atwo poj\u0105\u0107: to… nagroda, podzi\u0119kowanie dobrej zmiany za wygrane wybory dwutysi\u0119cznego pi\u0119tnastego roku pami\u0119tnego. Tego Mas\u0142owska nie przewidzia\u0142a, ale akurat nie umniejsza si\u0119 w ten spos\u00f3b \u017cadn\u0105 miar\u0105 opiniotw\u00f3rcza warto\u015b\u0107 jej krytycznych esej\u00f3w… Co wi\u0119cej \u2013 zyskuj\u0105 one przy bli\u017cszym poznaniu, uwodz\u0105 \u015bwie\u017co\u015bci\u0105, mieni\u0105 si\u0119 intelektem, bezlito\u015bnie punktuj\u0105 i pi\u0119tnuj\u0105 to, co wypunktowa\u0107 i napi\u0119tnowa\u0107 trzeba. Czasem nawet znokautowa\u0107. Mas\u0142owska umie bi\u0107 bez lito\u015bci. Ale potrafi te\u017c oszcz\u0119dzi\u0107 przeciwnika; zamiast zmasakrowa\u0107 \u2013 delikatnie ob\u015bmia\u0107, wplataj\u0105c subteln\u0105 nutk\u0119 pob\u0142a\u017cliwego zrozumienia. Nie posuwaj\u0105cego si\u0119 wszelako do aprobaty. Co to \u2013 to nie! Mas\u0142owska zna regu\u0142y gatunku i takowych przestrzega. Wi\u0119c dla PCDM – wsp\u00f3lnik\u00f3w intelektualnych autorki lektura to przyjemna, a w niekt\u00f3rych przypadkach – jak mawiaj\u0105 kaznodzieje \u2013 formacyjna nawet zgo\u0142a…
\nAle to wci\u0105\u017c tylko felietony zebrane do kupy. Pani Doroto, czekamy raczej na now\u0105 wielk\u0105 powie\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, kt\u00f3ra – przeorawszy \u015bwiadomo\u015b\u0107, przewr\u00f3ciwszy bo\u017cki, idole i hierarchie \u2013 przywr\u00f3ci nam wiar\u0119 w pot\u0119g\u0119 s\u0142owa. Pani s\u0142owa.
\nTomasz Sas<\/strong>
\n(19 05 2017)<\/strong><\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"