{"id":3506,"date":"2022-05-26T11:36:35","date_gmt":"2022-05-26T09:36:35","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=3506"},"modified":"2022-09-04T00:34:46","modified_gmt":"2022-09-03T22:34:46","slug":"naga-prawda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2022\/05\/26\/naga-prawda\/","title":{"rendered":"Naga prawda"},"content":{"rendered":"\n

Ryszard \u0106wirlej\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n


Naga prawda <\/strong>
Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza SA,
Warszawa 2022<\/strong><\/h3>\n

Rekomendacja: 3\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Go\u0144cie si\u0119 wszyscy… w Szamotu\u0142ach<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

Dacie wiar\u0119? Ten patentowany b\u0119cwa\u0142 i skurwiel, kretyn, dziwkarz i pijak Teo\u015b Olkiewicz – uosobienie cn\u00f3t wszelakich stanu osobowego Milicji Obywatelskiej, legenda pozna\u0144skiej dochodzeni\u00f3wki (jaka formacja, takie legendy…) – wci\u0105\u017c \u017cyje. Tyle \u017ce od jakiego\u015b czasu bawi na emeryturze w… Toskanii, w\u00f3deczki nie pije (wyrok lekarskiego konsylium), dupczy\u0107 te\u017c ju\u017c nie za bardzo mo\u017ce. Ale pozwalaj\u0105 mu umiarkowanie popija\u0107 winko \u2013 zreszt\u0105 co innego mo\u017cna robi\u0107 w Toskanii, gdy jest si\u0119 wielkopolskim pyrem, przypadkiem bogatym, ale wci\u0105\u017c g\u0142upim jak but i niewra\u017cliwym na okoliczno\u015bci przyrody tudzie\u017c dorobek tysi\u0119cy lat cywilizacji \u015br\u00f3dziemnomorskiej? Taki los na emeryturze zafundowa\u0142 mu \u0106wirlej \u2013 widocznie lubi swego bohatera (i wiele mu zawdzi\u0119cza). Mniejsza wszak\u017ce z Teosiem. Bohaterami \u201eNagiej prawdy\u201d s\u0105 kontynuatorzy policyjnej chwa\u0142y pozna\u0144skiej dochodzeni\u00f3wki w drugim pokoleniu \u2013 z podkomisarz Anet\u0105 Nowak na czele.<\/p>\n

Ta twardzielka z prawniczym dyplomem po staremu zasuwa szamotulskimi \u015bcie\u017ckami na \u015bcigaczu suzuki strasz\u0105c miejscowe wampiry i innych popapra\u0144c\u00f3w sw\u0105 rud\u0105 czupryn\u0105 ponadnormatywnej wielko\u015bci. Dr\u00f3\u017cki s\u0105 szamotulskie, bo zm\u00f3wieni mizogini z wojew\u00f3dzkiej szurn\u0119li j\u0105 do powiatu, by tam psu\u0142a krew kolegom i prze\u0142o\u017conym. W takim Poznaniu upierdliwa pani komisarz jest jak wrz\u00f3d na dupie, co wtr\u0105ca si\u0119 do wielkiej polityki, kt\u00f3r\u0105 (nieprawda\u017c?) tam robimy. A w takich, dajmy na to, Szamotu\u0142ach jest co najwy\u017cej broszk\u0105 przy policyjnym mundurze, ocieplaj\u0105c\u0105 wizerunek naszej surowej, m\u0119skiej s\u0142u\u017cby \u2013 czy\u017c nie? A poza ni\u0105 stary-nowy sk\u0142ad drugiego pokolenia pozna\u0144skich szkie\u0142\u00f3w, w tym syn Teofila – starszy aspirant Przemys\u0142aw Dr\u0105\u017ckowski (kt\u00f3ry po tatusiu przej\u0105\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 z dobrodziejstwem inwentarza pijalni\u0119 trunk\u00f3w \u201e\u015awiat W\u00f3dek\u201d), ale w policji tyra\u0142 po staremu. Jest te\u017c mi\u0119dzy innymi aspirant Turek – ten, co zgrywa\u0142 kowboja, ale poprzednio \u0106wirlej uzbraja\u0142 go w jaki\u015b gigantyczny i zupe\u0142nie nieregulaminowy rewolwer typu magnum, a teraz da\u0142 mu do kabury b\u0119benkowiec gward .38 Special \u2013 rewolwer polskiej konstrukcji, kt\u00f3ry usi\u0142owano wprowadzi\u0107 na uzbrojenie policji w latach 90., ale si\u0119 nie przyj\u0105\u0142 (bo, m\u00f3wi\u0105c nawiasem, kiepski by\u0142 do\u015b\u0107, cho\u0107 zrobiony w \u0141odzi…). No i jest inspektor Mariusz Blaszkowski, co to zaczyna\u0142 robot\u0119 jeszcze z Teosiem i legendarnym Marcinkowskim, jako m\u0142ody pistolet z Pi\u0142y (tymczasowo w ZOMO)…<\/p>\n

\u0106wirlej wykreowa\u0142 sobie taki fajny mikrokosmos bohater\u00f3w, z kt\u00f3rym \u017cal by\u0142oby si\u0119 rozstawa\u0107, bo \u0142adnie i rozwojowo jest napisany. Podnosz\u0119 zatem supozycj\u0119, \u017ce to nie koniec. I dobrze \u2013 polskiej literaturze kryminalnej nie dostaje wgl\u0105du w \u017cycie codzienne normalnych, typowych policjant\u00f3w i w ich egzystencjalne problemy. Je\u017celi si\u0119 pojawiaj\u0105 takie dylematy, to na skraju patologii: ci\u0119\u017cki alkoholizm, przemoc w rodzinie, nieuczciwo\u015b\u0107 \u015bledcza, zabijanie, \u0142apownictwo, zab\u00f3r mienia… Nic w granicach polskiej normy, nic w granicach grupowego przyzwolenia \u2013 same zwyrodnia\u0142e ekscesy. A u \u0106wirleja kontrolowana \u0142agodno\u015b\u0107 -jaki\u015b niezobowi\u0105zuj\u0105cy skok w bok, lekko nadmiarowe picie i tycie, problemy wychowawcze, umiarkowane niedostatki materialne, lecz nie sk\u0142aniaj\u0105ce wprost do korupcji. Ale w sumie (poza g\u0142upot\u0105) nic wielkiego…<\/p>\n

Sam\u0105 pani\u0105 komisarz Nowak dr\u0119cz\u0105 typowe dylematy \u017cycia towarzyskiego i uczuciowego, czyli (z braku czasu) niemo\u017cno\u015b\u0107 znalezienia odpowiedzialnego partnera i za\u0142o\u017cenia podstawowej kom\u00f3rki spo\u0142ecznej. Do tego stopnia, \u017ce sprawy bierze w r\u0119ce mamusia rzeczonej komisarz, zniewolona wizj\u0105 dramatyczn\u0105 staropanie\u0144stwa c\u00f3reczki; z pomoc\u0105 przyjaci\u00f3\u0142eczek wpr\u0119dce znajduje i usi\u0142uje narai\u0107 obiecuj\u0105cego kandydata o imieniu Adrian \u2013 perspektywicznego biznesmena w bran\u017cy okiennej, na oko nawet \u0142adnego. Ale z bliska \u00f3w\u017ce okazuje si\u0119 cymba\u0142em, prymitywnym g\u0142upkiem i chamem o buraczanej osobowo\u015bci (a ju\u017c w kwestii seksu \u2013 kompletna pora\u017cka: nieczu\u0142y egoista…). Wiele zatem wskazuje, i\u017c pani podkomisarz poszuka stabilizacji uczuciowej w gronie koleg\u00f3w ze s\u0142u\u017cby, cho\u0107 ryzyko zna…<\/p>\n

Intryga kryminalna wykoncypowana tym razem przez \u0106wirleja \u2013 mimo pewnych osobliwo\u015bci intelektualnych \u2013 w zasadzie trzyma si\u0119 kupy i prawdopodobie\u0144stwa. Najpierw dyrektor wydzia\u0142u gospodarki nieruchomo\u015bciami w Poznaniu budzi si\u0119 nad ranem w towarzystwie martwej dziewczyny z poder\u017cni\u0119tym gard\u0142em. Za chwil\u0119 kto\u015b mu telefonicznie oferuje pomoc w \u201eposprz\u0105taniu\u201d krwawego ba\u0142aganu, niedwuznacznie sugeruj\u0105c, \u017ce niebawem poprosi o odwzajemnienie przys\u0142ugi. Pan dyrektor, id\u0105c za rad\u0105 kumpla \u2013 adwokata, wynajmuje prywatnego detektywa, by ustali\u0142, o co w tym wszystkim biega… Jako\u015b tak chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej z jeziora ko\u0142o Szamotu\u0142 wydobyto fabi\u0119 z trzema trupami \u2013 zastrzelonymi kobiet\u0105 i m\u0119\u017cczyzn\u0105 oraz dzieckiem. O tej samej mniej wi\u0119cej porze pozna\u0144scy kryminalni zaczynaj\u0105 biedzi\u0107 si\u0119 nad spraw\u0105 pokawa\u0142kowanych zw\u0142ok m\u0142odej kobiety, znalezionych w kruszarni gruzu. A wspomniany aspirant Przemek Dr\u0105\u017ckowski ma do tego na g\u0142owie prywatne \u015bledztwo: zagin\u0119\u0142a kelnerka z jego baru \u201e\u015awiat W\u00f3dek\u201d, zabieraj\u0105c ze sob\u0105 got\u00f3wk\u0119 z podr\u0119cznej kasy awaryjnej. Do tego zaczyna si\u0119 pandemia: gadaj\u0105 ju\u017c o lockdownie, a ten i \u00f3w skar\u017cy si\u0119 na jaki\u015b atak grypy czy inny mocny katar… Uaktywniaj\u0105 si\u0119 p\u0142askoziemcy, sceptyczni tropiciele globalnych spisk\u00f3w i sekciarze \u2013 osobliwie strona nagaprawda.pl. Innymi s\u0142owy \u2013 mocno zakr\u0119cona awantura.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie o szczeg\u00f3\u0142ach i post\u0119pach donosi\u0107 nie b\u0119dziemy \u2013 mamy umow\u0119 i ona nadal obowi\u0105zuje. Godzi si\u0119 wszelako powiedzie\u0107, \u017ce stopie\u0144 komplikacji, jak na mo\u017cliwo\u015bci fabularne prozy \u0106wirleja dotychczas objawione, znaczny jest i pewien post\u0119p intelektualny znamionuje. S\u0142owo \u201epost\u0119p\u201d dotyczy r\u00f3wnie\u017c, a mo\u017ce nawet w wi\u0119kszym stopniu ni\u017c r\u00f3wny, przyrostu mocy intelektualnych funkcjonariuszy policji \u2013 co szczeg\u00f3lnie wyrazi\u015bcie objawia si\u0119 w wieloaspektowej pracy zespo\u0142owej. Funkcjonuj\u0105 \u2013 i to wcale nie na marginesie, ale na czele – oficerowie i aspiranci, biegli w nowych technikach pozyskiwania informacji i w \u0142\u0105czno\u015bci; dla wielu komputery nie maj\u0105 tajemnic \u2013 surfuj\u0105 po sieci z wpraw\u0105 haker\u00f3w, inni z werw\u0105 steruj\u0105 dronami. Ale wci\u0105\u017c rdzeniem s\u0142u\u017cby s\u0105 funkcjonariusze robi\u0105cy skuteczny u\u017cytek z umiej\u0119tno\u015bci logicznego my\u015blenia, analizy fakt\u00f3w, odleg\u0142ych nawet skojarze\u0144 tudzie\u017c intuicyjnych iluminacji; dzia\u0142aj\u0105 wytrwali tropiciele \u015blad\u00f3w i badacze archiwali\u00f3w, hobby\u015bci rzadkich specjalno\u015bci i pasjonaci w dziedzinach ludzkich aktywno\u015bci \u2013 wymy\u015blonych przez cywilizacj\u0119 i kultur\u0119, nader odleg\u0142ych od policyjnej rutyny. Wszelako nadal nie brak zawodowc\u00f3w w starym stylu, potrafi\u0105cych jednym precyzyjnie wymierzonym ruchem d\u0142oni zwini\u0119tej w pi\u0119\u015b\u0107 wydatnie przyspieszy\u0107 jak\u017ce po\u017c\u0105dan\u0105 przemian\u0119 zatrzymanego w podejrzanego. Machina funkcjonuje u \u0106wirleja harmonijnie i sama pozbywa si\u0119 niedostosowanych (lub ich pedagogicznie, przyk\u0142adem w\u0142asnym, przerabia w anio\u0142y). No po prostu pi\u0119knie… Mo\u017ce nawet troch\u0119 za pi\u0119knie.<\/p>\n

Ka\u017cdy, kto zna, cho\u0107by incydentalnie (w trybie jednorazowego kontaktu osobistego), istot\u0119 rzeczywisto\u015bci policyjnej na szczeblu gminnego posterunku czy dzielnicowego komisariatu, wie doskonale, \u017ce nijak nie ma si\u0119 ona do opis\u00f3w literackich. I to jest fakt. Ale przecie\u017c mie\u0107 si\u0119 nie musi, zw\u0142aszcza w stosunku jeden do jednego. Literatura jest wolna od p\u0119t rzeczywisto\u015bci, a jej domen\u0105 nad wszystkie inne wa\u017cn\u0105 jest fikcja. W sensie bardziej \u015bcis\u0142ym: prawo do fikcji \u2013 w opozycji do obowi\u0105zku relacjonowania rzeczywistego stanu spraw. Takiego obowi\u0105zku nie ma i nikt go literaturze narzuci\u0107 nie mo\u017ce. Natomiast harce obok, a nawet wbrew prawdzie \u2013 ale\u017c prosz\u0119 bardzo! Gdyby polska literatura kryminalna (a w gruncie rzeczy jej ga\u0142\u0105\u017a tzw. policyjna), chcia\u0142a dochowa\u0107 wierno\u015bci postulatowi realizmu opisu, wpr\u0119dce przesta\u0142aby nosi\u0107 miano kryminalnej \u2013 sta\u0142aby si\u0119 mimowoln\u0105 cho\u0107 okrutn\u0105, persyfla\u017cow\u0105 satyr\u0105 obna\u017caj\u0105c\u0105 niemoc intelektualn\u0105 i wszelak\u0105 inn\u0105 (poza brutaln\u0105 si\u0142\u0105) aparatu \u015bcigania nieporz\u0105dku, wyst\u0119pku i zbrodni. Wykrycie sprawcy przeci\u0119tnego przest\u0119pstwa przy u\u017cyciu si\u0142 (w tym ludzkich) i \u015brodk\u00f3w na poziomie podstawowym \u2013 powiedzmy: komisariackim \u2013 jest w naszych warunkach r\u00f3wnie nierealne, co powt\u00f3rka wyprawy na Ksi\u0119\u017cyc. Z\u0142apa\u0107 z\u0142odzieja samochod\u00f3w nie\u0142atwo; \u0142atwiej spa\u0142owa\u0107 kilka demonstruj\u0105cych kobiet. Na szcz\u0119\u015bcie literatura ma swe prawo do fikcji fabularnej \u2013 a \u0106wirlej potrafi z tego prawa korzysta\u0107 umiarkowanie, bez ostentacji i dezynwoltury. Przeto ca\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 czyta nie bez takiej sobie przyjemno\u015bci. Aczkolwiek z moszcz\u0105c\u0105 si\u0119 gdzie\u015b w tyle g\u0142owy \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce to tylko bajka \u2013 jaka mog\u0142aby si\u0119 zi\u015bci\u0107, gdyby policj\u0105 dowodzili policjanci (prawdziwi). No, ale jest jak jest \u2013 literatura s\u0142abo styka si\u0119 z \u017cyciem. I dobrze. Tak jest chyba lepiej dla obu wysokich umawiaj\u0105cych si\u0119 stron. Wszak idzie o to, by jak najd\u0142u\u017cej da\u0142o si\u0119 jedno odr\u00f3\u017cni\u0107 od drugiego…<\/p>\n

Dlatego, gdy wszystkie nici intrygi \u201eNagiej prawdy\u201d przetn\u0105 si\u0119 znienacka w lesie w okolicy Szamotu\u0142, dobrze jest wiedzie\u0107, \u017ce to tylko pieczo\u0142owicie i z pewn\u0105 tak\u0105 fantazj\u0105 skonstruowana bajka fabularna \u2013 mimo pozor\u00f3w podobie\u0144stwa do rzeczywisto\u015bci. Nie dajcie si\u0119 tedy zaskoczy\u0107. A \u0106wirlej doskona\u0142ym (coraz doskonalszym) bajkopisarzem jest.<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(26 05 2022)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard \u0106wirlej\u00a0 Naga prawda Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza SA, Warszawa 2022 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Go\u0144cie si\u0119 wszyscy… w Szamotu\u0142ach Dacie wiar\u0119? Ten patentowany b\u0119cwa\u0142 i skurwiel, kretyn, dziwkarz i pijak Teo\u015b Olkiewicz – uosobienie cn\u00f3t wszelakich stanu osobowego Milicji Obywatelskiej, legenda pozna\u0144skiej dochodzeni\u00f3wki (jaka formacja, takie legendy…) – wci\u0105\u017c \u017cyje. Tyle \u017ce od jakiego\u015b czasu bawi na emeryturze w… Toskanii, w\u00f3deczki nie pije (wyrok lekarskiego konsylium), dupczy\u0107 te\u017c ju\u017c nie za bardzo mo\u017ce. Ale pozwalaj\u0105 mu umiarkowanie popija\u0107 winko \u2013 zreszt\u0105 co innego mo\u017cna robi\u0107 w Toskanii, gdy jest si\u0119 wielkopolskim pyrem, przypadkiem bogatym, ale wci\u0105\u017c g\u0142upim jak but i niewra\u017cliwym na okoliczno\u015bci przyrody tudzie\u017c dorobek tysi\u0119cy lat cywilizacji \u015br\u00f3dziemnomorskiej? Taki los na emeryturze zafundowa\u0142 mu \u0106wirlej \u2013 widocznie lubi swego bohatera (i wiele mu zawdzi\u0119cza). Mniejsza wszak\u017ce z Teosiem. Bohaterami \u201eNagiej prawdy\u201d s\u0105 kontynuatorzy policyjnej chwa\u0142y pozna\u0144skiej dochodzeni\u00f3wki w drugim pokoleniu \u2013 z podkomisarz Anet\u0105 Nowak na czele. Ta twardzielka z prawniczym dyplomem po staremu zasuwa szamotulskimi \u015bcie\u017ckami na \u015bcigaczu suzuki strasz\u0105c miejscowe wampiry i innych popapra\u0144c\u00f3w sw\u0105 rud\u0105 czupryn\u0105 ponadnormatywnej wielko\u015bci. Dr\u00f3\u017cki s\u0105 szamotulskie, bo zm\u00f3wieni mizogini z wojew\u00f3dzkiej szurn\u0119li j\u0105 do powiatu, by tam psu\u0142a krew kolegom i prze\u0142o\u017conym. W takim Poznaniu upierdliwa pani komisarz…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3508,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[10,16],"tags":[69],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3506"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3506"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3657,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3506\/revisions\/3657"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}