![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/nurowska-poziom-300x169.jpg\")
\nDziesi\u0119\u0107 godzin
\nWydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 2\/7<\/strong><\/span> Wzruszenie ramion, inkrustowane niepewnym chichotem. Za\u017cenowanie, mo\u017ce nawet wstyd. Gonitwa my\u015bli przykrych i nieweso\u0142ych. Zw\u0105tpienie. Zgorszenie. Zgroza. Epitety. Ten na \u201egie\u201d (du\u017ce Gie) na pierwszym miejscu. \u017bal. Poczucie bezradno\u015bci. Zawiedziona mi\u0142o\u015b\u0107. Pora\u017cka. Masakra. Bolesne rozczarowanie. I co jeszcze? Dojmuj\u0105ce poczucie uczestniczenia w jakiej\u015b nie do ko\u0144ca zdefiniowanej hucpie, mo\u017ce mistyfikacji (daj Bo\u017ce, gdyby tak by\u0142o…) albo zgo\u0142a degrengoladzie… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Maria Nurowska\u00a0 Dziesi\u0119\u0107 godzin Wydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2017 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Od Piniora do Kaczora, czyli Woland z recyklingu Wzruszenie ramion, inkrustowane niepewnym chichotem. Za\u017cenowanie, mo\u017ce nawet wstyd. Gonitwa my\u015bli przykrych i nieweso\u0142ych. Zw\u0105tpienie. Zgorszenie. Zgroza. Epitety. Ten na \u201egie\u201d (du\u017ce Gie) na pierwszym miejscu. \u017bal. Poczucie bezradno\u015bci. Zawiedziona mi\u0142o\u015b\u0107. Pora\u017cka. Masakra. Bolesne rozczarowanie. I co jeszcze? Dojmuj\u0105ce poczucie uczestniczenia w jakiej\u015b nie do ko\u0144ca zdefiniowanej hucpie, mo\u017ce mistyfikacji (daj Bo\u017ce, gdyby tak by\u0142o…) albo zgo\u0142a degrengoladzie… To w\u0142a\u015bnie mniej wi\u0119cej mnie dopad\u0142o po (sine ira et studio, zapewniam!) lekturze \u201eDziesi\u0119ciu godzin\u201d. Maria to wszystko sprawi\u0142a Nurowska! Moja ukochana wariatka z Koma\u0144czy, autorka \u201eWieku samotno\u015bci\u201d, \u201eAndersa\u201d, \u201eTanga dla trojga\u201d i \u201eDomu na kraw\u0119dzi\u201d… Ale intencje mia\u0142a dobre. Ba, szlachetne! Aczkolwiek nie przez wszystkich rodak\u00f3w podzielane (co odnotujmy dla porz\u0105dku). Z tym, \u017ce ci potencjalnie niepodzielaj\u0105cy to akurat silna, zwarta grupa plemienna suwerena-zwyci\u0119zcy, przekupieni \u017co\u0142nierze tzw. dobrej zmiany i wyznawcy sekty smole\u0144skiej skupieni wok\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Drabinki i jej kap\u0142ana Antoniego… Mniejsza o nich. Nurowska pisze dla swoich \u2013 troch\u0119 poobijanych, ale wci\u0105\u017c silnie (mo\u017ce i coraz silniej w obliczu nieub\u0142aganych fakt\u00f3w) przekonanych, \u017ce kurduplowaty, m\u015bciwy, socjopatyczny w\u00f3dz-guru tamtego drugiego plemienia jest szkodnikiem gro\u017anym dla Polski \u2013 jej…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":597,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[13,16],"tags":[99],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/341"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=341"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1061,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/341\/revisions\/1061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nOd Piniora do Kaczora, czyli Woland z recyklingu<\/span><\/h3>\n
\nTo w\u0142a\u015bnie mniej wi\u0119cej mnie dopad\u0142o po (sine ira et studio, zapewniam!) lekturze \u201eDziesi\u0119ciu godzin\u201d. Maria to wszystko sprawi\u0142a Nurowska! Moja ukochana wariatka z Koma\u0144czy, autorka \u201eWieku samotno\u015bci\u201d, \u201eAndersa\u201d, \u201eTanga dla trojga\u201d i \u201eDomu na kraw\u0119dzi\u201d… Ale intencje mia\u0142a dobre. Ba, szlachetne! Aczkolwiek nie przez wszystkich rodak\u00f3w podzielane (co odnotujmy dla porz\u0105dku). Z tym, \u017ce ci potencjalnie niepodzielaj\u0105cy to akurat silna, zwarta grupa plemienna suwerena-zwyci\u0119zcy, przekupieni \u017co\u0142nierze tzw. dobrej zmiany i wyznawcy sekty smole\u0144skiej skupieni wok\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tej Drabinki i jej kap\u0142ana Antoniego… Mniejsza o nich. Nurowska pisze dla swoich \u2013 troch\u0119 poobijanych, ale wci\u0105\u017c silnie (mo\u017ce i coraz silniej w obliczu nieub\u0142aganych fakt\u00f3w) przekonanych, \u017ce kurduplowaty, m\u015bciwy, socjopatyczny w\u00f3dz-guru tamtego drugiego plemienia jest szkodnikiem gro\u017anym dla Polski \u2013 jej przysz\u0142o\u015bci, tera\u017aniejszo\u015bci, a nawet przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 chce napisa\u0107 i wt\u0142oczy\u0107 w spreparowane p\u00f3\u0142m\u00f3zgowia bezbronnej m\u0142odzie\u017cy na nowo, i\u015bcie po orwellowsku… I tak ma by\u0107 \u2013 bo to jest sprzeciw pisarki, jej g\u0142os w publicznym dyskursie zatroskanych, przera\u017conych obywateli. Zdumionych tempem i rozleg\u0142o\u015bci\u0105 antykonstytucyjnego zamachu stanu, rozmiarami zaw\u0142aszczania (przedstawianego w propagandzie jako odzyskiwanie…) pa\u0144stwa, wszechw\u0142adz\u0105 odwetu, opresji i k\u0142amstwa… A wszystko w rezultacie zwyk\u0142ej, poniek\u0105d standardowej w ustroju demokratycznym wymiany ekip w wyniku wybor\u00f3w. P\u00f3ki jeszcze wolno m\u00f3wi\u0107, demonstrowa\u0107, pisa\u0107, drukowa\u0107, wydawa\u0107 i kolportowa\u0107, co si\u0119 chce, Nurowska realizuje swe przyrodzone prawa obywatela i tw\u00f3rcy.
\nAle nie o to chodzi, \u017ce \u201eDziesi\u0119\u0107 godzin\u201d to fabu\u0142a aktualna, tycz\u0105ca si\u0119 prawdziwego zdarzenia, spreparowana wedle subiektywnego pogl\u0105du autorki, publicystyczna, pe\u0142na brutalnych ocen, odniesie\u0144 i aluzji do rzeczywistego stanu spraw publicznych \u2013 w takim o\u015bwietleniu, jakie autorce wydaje si\u0119 s\u0142uszne, godne, prawe i sprawiedliwe. To akurat nie jest problemem wartym polemiki, zw\u0142aszcza gdy pogl\u0105dy autorki w tej akurat kwestii (bo w innych \u2013 na przyk\u0142ad w sprawie Kukli\u0144skiego – ju\u017c nie: fundamentalnie, g\u0142\u0119binowo – nie…) podziela si\u0119 w ca\u0142o\u015bci, bezdyskusyjnie i gor\u0105co. Istota mej niezgody, opisanej na wst\u0119pie, zasadza si\u0119 na czym innym zgo\u0142a. Na tym mianowicie \u2013 jak to jest napisane i skonstruowane, jakich u\u017cyto \u015brodk\u00f3w, technik opowiadania, chwyt\u00f3w retorycznych i innych imponderabili\u00f3w tudzie\u017c didaskali\u00f3w, dygresji, emocji…
\nOsi\u0105 fabularn\u0105 \u201eDziesi\u0119ciu godzin\u201d jest tak zwana sprawa Piniora sprzed kilku miesi\u0119cy, gdy to prokurator za poduszczeniem CBA po spektakularnym zatrzymaniu by\u0142ego senatora i zarazem legendy pierwszej \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kieruje do s\u0105du (konkretnie rejonowego w Warszawie) wniosek o zastosowanie \u015brodka zapobiegawczego w postaci aresztu tymczasowego (na standardowe trzy miesi\u0105ce). Zatrzymanemu J\u00f3zefowi Piniorowi zarzuca si\u0119 ni mniej, ni wi\u0119cej, tylko udzia\u0142 w zorganizowanej grupie przest\u0119pczej tudzie\u017c przyj\u0119cie korzy\u015bci maj\u0105tkowych w kwocie czterdziestu i sze\u015bciu tysi\u0119cy z\u0142otych w zamian za obietnic\u0119 wywarcia nieformalnego acz skutecznego wp\u0142ywu na czynno\u015bci urz\u0119dowe… Sprawa trafia do referatu pani s\u0119dzi Ma\u0142gorzaty, bo si\u0119 bidulka… zagapi\u0142a. Troje koleg\u00f3w wykaza\u0142o si\u0119 stosownym refleksem i z\u0142o\u017cy\u0142o druki L-4; ona nie… No i teraz ma dziesi\u0119\u0107 godzin na wydanie postanowienia. Jest sama \u2013 tylko w szufladzie biurka schowany wiernie towarzyszy jej ten srebrny orze\u0142 w koronie i na mosi\u0119\u017cnym \u0142a\u0144cuchu. Ma te\u017c studia, aplikacj\u0119, do\u015bwiadczenie w orzekaniu, a w pami\u0119ci (i pod r\u0119k\u0105) teksty kk i kpk… Ma te\u017c skomplikowane \u017cycie osobiste. M\u0119\u017ca komputerowca na w\u00f3zku (dotkni\u0119tego nieuleczalnym w zasadzie i szybko post\u0119puj\u0105cym schorzeniem: sclerosis multiplex) \u2013 wycofanego i w\u015bciek\u0142ego na ca\u0142y \u015bwiat (dlaczego akurat ja!?). C\u00f3reczk\u0119 gimnazistk\u0119, lekko zbuntowan\u0105. Rewelacyjnego kochanka, profesora psychologii i… terapeut\u0119 m\u0119\u017ca. Dziewczyn\u0119 do pomocy, ukrai\u0144sk\u0105 wiolonczelistk\u0119, kt\u00f3ra jednak woli konie (i poza tym m\u0119\u017ca pani s\u0119dzi, mimo wszystko). Psa \u2013 kundla cierpi\u0105cego na depresj\u0119. W\u0119ze\u0142 liryczny ca\u0142kiem w stylu Nurowskiej…
\nI wszystko by\u0142oby w porz\u0105dku; uprz\u0105\u015b\u0107 by si\u0119 da\u0142o z tych sk\u0142adnik\u00f3w ca\u0142kiem przyzwoit\u0105 fabu\u0142k\u0119, z elementami uczuciowymi, sensacyjnymi, politycznymi, dobrze przyprawion\u0105 anegdotami, tajemnicami alkowianymi z kr\u0119g\u00f3w ju\u017c to biznesu, ju\u017c to w\u0142adzy, medi\u00f3w a mo\u017ce nawet ko\u015bcio\u0142a… Ale Nurowskiej by\u0142o ma\u0142o. Co\u015b j\u0105 podkusi\u0142o (czorny bies jaki\u015b \u2013 ani chybi!), by obudowa\u0107 t\u0119 zgrabn\u0105 ca\u0142ostk\u0119 elementami transcendentalnymi, metafizycznymi, zgo\u0142a magicznymi. Taki sobie to by\u0142by koncept (wolno dyskutowa\u0107…), gdyby magia by\u0142a oryginalna. Ale nie \u2013 Nurowska zaprz\u0119g\u0142a do roboty ju\u017c raz z wielkim sukcesem wykorzystan\u0105 aparatur\u0119 Nadprzyrodzonego \u015awiata. Si\u0119gn\u0119\u0142a do Bu\u0142hakowa; z genialnej arcypowie\u015bci \u201eMistrz i Ma\u0142gorzata\u201d, wypreparowa\u0142a messera Wolanda z jego \u015bwit\u0105 \u2013 Fagotem, Behemotem, Asasellem – i kaza\u0142a im interweniowa\u0107 nad Wis\u0142\u0105. To znaczy: doprowadzi\u0107 do upadku formacj\u0119 Kaczy\u0144skiego, jego rz\u0105d i ca\u0142\u0105 reszt\u0119… Diabli nadali! Tak si\u0119 nie godzi… Nie dlatego, \u017ce wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 tej ekipie i chcia\u0142bym pokona\u0107 w uczciwej walce. Nie \u2013 niech szlag j\u0105 trafi szybki i bolesny, przyrodzony lub nadprzyrodzony \u2013 wsio rawno… Nadu\u017cyciem jest samo zapo\u017cyczenie; i nie wypada powo\u0142ywa\u0107 si\u0119, \u017ce w dobrej wierze!
\nSama w sobie po\u017cyczka (z pszerupk\u0105; to cytat ta pszerupka \u2013 pami\u0119tacie z czego?) jest chwytem niezbyt eleganckim, cho\u0107 literatura zna takie przypadki (ale rzadko usprawiedliwia!). Przyznaj\u0119 jednak, \u017ce m\u00f3g\u0142bym dopu\u015bci\u0107 i wybaczy\u0107 taki chwyt formalny. Gdyby uzasadniony by\u0142 i przyzwoity w kwestii formy. Ale w \u201eDziesi\u0119ciu godzinach\u201d \u017cadna taka okoliczno\u015b\u0107 \u0142agodz\u0105ca nie zachodzi. Przeciwnie: mamy do czynienia z bezwstydn\u0105 zrzynk\u0105 \u201ebez dowcipu i puenty\u201d (to te\u017c cytat \u2013 z kogo i czego?). U arcygenialnego Bu\u0142hakowa od momentu dysputy teologicznej na Patriarszych Prudach moskiewska ekspedycja Wolanda z kolektywem a\u017c kipi od ekspresyjnego, groteskowego dowcipu. Przypomnijcie sobie cho\u0107by scen\u0119 dewastowania apartamentowca Massolitu, spektakl w variete Lichodiejewa, bal na Sadowej pod trzynastym czy fina\u0142owy po\u017car restauracji w rezydencji Gribojedowa… To istne arcydzie\u0142ka fabularne (a jest ich u Bu\u0142hakowa wi\u0119cej). No i skonfrontujcie z nie\u015bmiesznymi, nabzdyczonymi groteskow\u0105 publicystyk\u0105 produkcjami Nurowskiej: rozmow\u0105 Prezesa z kotem ( w rezultacie kt\u00f3rej rz\u0105d podaje si\u0119 do dymisji, a sejm si\u0119 samorozwi\u0105zuje), wkr\u0119caniem Rycha Cz. w Order Imperium, translokacj\u0105 marsza\u0142ka Psa w roli tancerki do nocnego klubu na Hawajach czy konfuzj\u0105 wiadomej Kancelarii, gdy si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce ustawy podpisuje… sam garnitur (bez zawarto\u015bci). R\u00f3\u017cnica taka jak mi\u0119dzy filet mignon (z butelk\u0105 yquem) czy foie gras na li\u015bciu sa\u0142aty z dodatkiem tr\u00f3jk\u0105tnego plastra livarota (i z butelk\u0105 montrachet…), a porcj\u0105 duszonej wo\u0142.ciel. z ko\u015bci\u0105 (r\u0105banej razem z bud\u0105) plus po\u0142\u00f3wka ba\u0142tyckiej… Nic nie zosta\u0142o z Bu\u0142hakowowskiej lekko\u015bci, finezji i tej s\u0142odkiej nieprzewidywalno\u015bci. Przeciwnie: fabu\u0142a, struktura, j\u0119zyk i duch opowiadania w wydaniu Nurowskiej s\u0105 ci\u0119\u017ckie jak dupa hipopotama, sztywne jak dekiel od trumny i nudne jak \u015bmier\u0107 w domu starc\u00f3w w upalne niedzielne popo\u0142udnie…
\nNie warto nawet ukrywa\u0107 \u2013 Woland z recyklingu to wielce wstydliwy epizod w dziejach wsp\u00f3\u0142czesnej literatury krajowej, godzien tylko natychmiastowego zapomnienia. Wypadek przy pracy, niegodziwa dezynwoltura czy persyfla\u017c? Zachodz\u0119 w g\u0142ow\u0119 \u2013 co to takiego. I nie wiem; wobec takiego bezmiaru hucpy staj\u0119 bezradny, obezw\u0142adniony i zniesmaczony. Pora\u017cka literacka na ca\u0142ej linii. Lecz je\u015bli kto\u015b chce sobie wyrobi\u0107 zdanie w kwestii stanu ducha pewnego od\u0142amu antypisowskiej opozycji, lektura wydaje si\u0119 nieodzowna i t\u0142umacz\u0105ca wiele…
\nTomasz Sas
\n(24 04 2017)<\/p>\n
\n