![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/dziewulski-poziom-300x169.jpg\")
\nJerzy Dziewulski o polskiej policji
\nWydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 2\/7<\/strong><\/span> Legenda. \u017bywa. Tylko dlatego, \u017ce \u015bwi\u0119cie wierzy, i\u017c gliniarza dzieli od \u015bmierci to, co potrafi. Wi\u0119c on potrafi sporo, bo chce, by dzieli\u0142o go jak najwi\u0119cej, cho\u0107 par\u0119 razy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce i tak warstwa ochronna nagle robi\u0142a si\u0119 cieniutka. Celnie, odpowiednio blisko wystrzelony pocisk okazalszego kalibru ma moc obalania wszelkiej teorii, a i ze spor\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 praktyki radzi sobie niezgorzej. Ale lepiej umie\u0107, ni\u017c nie umie\u0107. No i mo\u017ce nie zgin\u0105 inni… Wi\u0119c Dziewulski umie. Co umie? Strzec. Broni\u0107. \u015aciga\u0107. Czynnie zniech\u0119ca\u0107 do \u0142amania prawa. Delikatny albo spory wpierdol spu\u015bci\u0107 \u2013 zale\u017cnie od zapotrzebowania. Negocjowa\u0107. Pilnowa\u0107. Polityk\u0119 robi\u0107. Wszyscy w kraju wiedz\u0105, kto zacz. Pokolenie starsze, \u015brednie, mo\u017ce nawet lekkop\u00f3\u0142\u015brednie – to ju\u017c na pewno. Trzech tylko gliniarzy w peerelu i p\u00f3\u017aniej, na pocz\u0105tku trzeciej rzeczypospolitej, by\u0142o r\u00f3wnie s\u0142awnych: porucznik Borewicz, kapitan \u017bbik i major Downar. Rzecz w tym, \u017ce to fikcyjni gliniarze \u2013 z literatury albo z telewizji. On jeden prawdziwy. Do tego stopnia, \u017ce gdyby kto\u015b, stan\u0105wszy mu na drodze, zechcia\u0142 sprawdzi\u0107, co on naprawd\u0119 umie \u2013 to ja serdecznie, z g\u0142\u0119bok\u0105 trosk\u0105 odradzam… Standardowa polisa ubezpieczeniowa mo\u017ce nie wystarczy\u0107 na pokrycie koszt\u00f3w powrotu do \u017cycia i zdrowia. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Krzysztof Pyzia (wywiadowca)\u00a0 Jerzy Dziewulski o polskiej policji Wydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2017 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 – 07, zg\u0142o\u015b si\u0119 na Tempelhof! – Nie chc\u0119, ale musz\u0119… Legenda. \u017bywa. Tylko dlatego, \u017ce \u015bwi\u0119cie wierzy, i\u017c gliniarza dzieli od \u015bmierci to, co potrafi. Wi\u0119c on potrafi sporo, bo chce, by dzieli\u0142o go jak najwi\u0119cej, cho\u0107 par\u0119 razy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce i tak warstwa ochronna nagle robi\u0142a si\u0119 cieniutka. Celnie, odpowiednio blisko wystrzelony pocisk okazalszego kalibru ma moc obalania wszelkiej teorii, a i ze spor\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 praktyki radzi sobie niezgorzej. Ale lepiej umie\u0107, ni\u017c nie umie\u0107. No i mo\u017ce nie zgin\u0105 inni… Wi\u0119c Dziewulski umie. Co umie? Strzec. Broni\u0107. \u015aciga\u0107. Czynnie zniech\u0119ca\u0107 do \u0142amania prawa. Delikatny albo spory wpierdol spu\u015bci\u0107 \u2013 zale\u017cnie od zapotrzebowania. Negocjowa\u0107. Pilnowa\u0107. Polityk\u0119 robi\u0107. Wszyscy w kraju wiedz\u0105, kto zacz. Pokolenie starsze, \u015brednie, mo\u017ce nawet lekkop\u00f3\u0142\u015brednie – to ju\u017c na pewno. Trzech tylko gliniarzy w peerelu i p\u00f3\u017aniej, na pocz\u0105tku trzeciej rzeczypospolitej, by\u0142o r\u00f3wnie s\u0142awnych: porucznik Borewicz, kapitan \u017bbik i major Downar. Rzecz w tym, \u017ce to fikcyjni gliniarze \u2013 z literatury albo z telewizji. On jeden prawdziwy. Do tego stopnia, \u017ce gdyby kto\u015b, stan\u0105wszy mu na drodze, zechcia\u0142 sprawdzi\u0107, co on naprawd\u0119 umie \u2013…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":592,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[20,12],"tags":[97,96],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/335"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=335"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":591,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/335\/revisions\/591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n– 07, zg\u0142o\u015b si\u0119 na Tempelhof! – Nie chc\u0119,
\nale musz\u0119…<\/span><\/h3>\n
\n\u017barty \u017cartami, ale do tej pory obowi\u0105zywa\u0142a zasada: o policji dobrze albo wcale. Chyba \u017ce kolejna ekipa chce udupi\u0107 poprzedni\u0105 ekip\u0119 albo ambitny prokurator chce mie\u0107 bardzo odwa\u017cn\u0105 bezkompromisowo\u015b\u0107 w potrzebnym do awansu CV \u2013 wtedy namawia swojego \u201ekoronnego\u201d (a ka\u017cdy ambitny prokurator takiego ma…), by zamota\u0142 dobrego gliniarza. I tak to dzia\u0142a. Natomiast o milicji \u2013 przepraszam za s\u0142owo \u2013 obywatelskiej mo\u017cna teraz tylko \u017ale; o esbecji nawet nie wspominam… Dziewulski za\u015b postanowi\u0142 o policji (bez rozr\u00f3\u017cniania mi\u0119dzy MO a s\u0142u\u017cb\u0105 doby obecnej…) powiedzie\u0107 prawd\u0119, ca\u0142\u0105 prawd\u0119 i tylko prawd\u0119. Taki w ka\u017cdym razie zamiar og\u0142osi\u0142. I mo\u017ce nawet w to uwierzy\u0142, cho\u0107 w\u0105tpi\u0119 \u2013 jest przecie\u017c inteligentnym facetem, potrafi by\u0107 tak\u017ce upierdliwym, wrednym skurczybykiem, a na domiar z\u0142ego tkwi w \u015brodku d\u0142ugo (z punktu widzenia niemal ka\u017cdego kierownictwa wiadomego resortu, a najnowszego kierownictwa zw\u0142aszcza \u2013 za d\u0142ugo). Wi\u0119c pewnie ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ca\u0142a prawda oznacza\u0142aby niezliczone procesy i inne przykro\u015bci, o kt\u00f3rych nawet boj\u0119 si\u0119 pomy\u015ble\u0107… Wi\u0119c zapewne par\u0119 spraw, nazwisk i fakt\u00f3w zostanie w wieczystym depozycie pami\u0119ci, cho\u0107 niekt\u00f3re z nich mog\u0142yby u\u0142atwi\u0107 zrozumienie mechanizm\u00f3w sprawowania w\u0142adzy, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o lepszym zrozumieniu proces\u00f3w historycznych.
\nSk\u0105d si\u0119 w og\u00f3le Dziewulski wzi\u0105\u0142? Z usposobienia i wyszkolenia jest komandosem, \u017co\u0142nierzem s\u0142ynnej sz\u00f3stej pomorskiej (cho\u0107 stacjonowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie w Krakowie; ale nazwa jest frontowa \u2013 od Wa\u0142u. Pomorskiego…) dywizji i pupilkiem jednego z najlepszych dow\u00f3dc\u00f3w, jakich polskie armie mia\u0142y szcz\u0119\u015bcie mie\u0107 (od bitwy pod Grunwaldem) – genera\u0142a Edwina Roz\u0142ubirskiego. \u017bo\u0142nierskiego fartu starczy\u0142o Dziewulskiemu tylko do za\u0142apania si\u0119 na s\u0142u\u017cb\u0119 w milicji, w pionie kryminalnym (z\u0142odzieje, p\u00f3\u0142\u015bwiatek itp. rewiry…), a potem za biurkiem. Gdy w 1975 roku urz\u0119dowanie mu si\u0119 znudzi\u0142o, poprosi\u0142 o przydzia\u0142 do formowanej od nowa komendy milicji na Ok\u0119ciu – powo\u0142anej, bo trzeba si\u0119 by\u0142o jako\u015b broni\u0107 przed narastaj\u0105ca fal\u0105 \u201eturystyki\u201d terrorystycznej na Tempelhof (kto nie pami\u0119ta: lotnisko w ameryka\u0144skiej strefie okupacyjnej Berlina Zachodniego; oznaczenie THF; obecnie nieczynne, zamienione w… park). Niewiele os\u00f3b zapewne wie, \u017ce przez kilka lat w statystykach \u015bwiatowej organizacji lotnictwa cywilnego ICAO nasz kraj zajmowa\u0142 pierwsze miejsce pod wzgl\u0119dem liczby terrorystycznych zamach\u00f3w i porwa\u0144 samolot\u00f3w. Jednostka policyjna \u201eobs\u0142uguj\u0105ca\u201d piractwo lotnicze to co\u015b w sam raz dla wyszkolonego komandosa z do\u015bwiadczeniem \u015bledczym, na dodatek roznoszonego energi\u0105 skumulowan\u0105 podczas zabiurkowej bezczynno\u015bci (i nie znajduj\u0105c\u0105 uj\u015bcia w utarczkach z t\u0119pymi kretynami na wysokich szczeblach kierowniczych…). Wydzia\u0142 zabezpieczenia tej nowej komendy pod r\u0119k\u0105 i okiem Dziewulskiego szybko sta\u0142 si\u0119 sprawn\u0105, uniwersaln\u0105 i znakomicie wyszkolon\u0105 jednostk\u0105 antyterrorystyczn\u0105 \u2013 jedn\u0105 z lepszych w Europie. Ch\u0142opcy dostali nieco fajniejsze zabawki ni\u017c reszta gliniarzy i nie obcyndalali si\u0119 z regulaminow\u0105 procedur\u0105 milicji \u2013 typu: st\u00f3j, bo strzelam! Czy obowi\u0105zkowym strza\u0142em ostrzegawczym. Nie dyscyplina si\u0119 liczy\u0142a, nie g\u0142upawe, nie\u017cyciowe przepisy \u2013 tylko skuteczno\u015b\u0107, ofiarno\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107 i elegancja. Tak, elegancja \u2013 bo lotniczym antyterrorystom przychodzi dzia\u0142a\u0107 w wyj\u0105tkowo wymagaj\u0105cym \u015brodowisku, najcz\u0119\u015bciej w t\u0142umie pasa\u017cer\u00f3w w terminalu albo na pok\u0142adzie statku powietrznego.
\nOpowie\u015b\u0107 Dziewulskiego, aczkolwiek co do istoty w ca\u0142o\u015bci raczej pow\u015bci\u0105gliwa, w tym lotniskowym epizodzie a\u017c kipi. Szczero\u015bci\u0105 \u2013 i nie tylko. G\u0142\u00f3wnie dum\u0105 z dobrze wykonanej roboty… Chocia\u017c pe\u0142no w niej by\u0142o dramat\u00f3w, wpadek i ponurych zdarze\u0144 \u2013 \u0142\u0105cznie z powa\u017cn\u0105, niemal \u015bmierteln\u0105 ran\u0105, odniesion\u0105 w akcji. I to w\u0142a\u015bnie lotnisko sta\u0142o si\u0119 dla Dziewulskiego trampolin\u0105 do s\u0142awy, wykraczaj\u0105cej poza milicyjne standardy – w zasadzie preferuj\u0105ce cich\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, anonimowo\u015b\u0107 funkcjonariuszy i kolektywny trud. W takim pejza\u017cu na personaln\u0105 pochwa\u0142\u0119 i medialny rozg\u0142os m\u00f3g\u0142 zas\u0142u\u017cy\u0107 dzielny dzielnicowy, udaremniaj\u0105c w\u0142amanie do baru mlecznego albo regulirowszczyk z drog\u00f3wki, seriami przeprawiaj\u0105cy staruszki przez ruchliwe skrzy\u017cowania. Ale nie gliniarz-indywidualista, z fantazj\u0105 (i z wyszkoleniem!) gromi\u0105cy gro\u017anych terroryst\u00f3w. Nie pasowa\u0142 ci on do wizerunku socjalistycznej milicji, ale zdecydowano si\u0119 (po\u015bwi\u0119caj\u0105c pryncypia) wykorzysta\u0107 publicznie towarzysza porucznika \u2013 ju\u017c to dla ocieplenia wizerunku ca\u0142ej formacji, ju\u017c to w celach prewencyjnych, ostrzegaj\u0105c potencjalnych porywaczy. – Patrzcie, jakich mamy chojrak\u00f3w i jaki szpenio dowodzi! Chcecie si\u0119 z nimi zmierzy\u0107? Ale\u017c prosimy… Puszczono par\u0119 medialnych przeciek\u00f3w, a do tego Dziewulski zagra\u0142 samego siebie, partneruj\u0105c najs\u0142awniejszemu gliniarzowi PRL, czyli porucznikowi Borewiczowi w bij\u0105cym rekordy ogl\u0105dalno\u015bci telewizyjnym serialu \u201e07 zg\u0142o\u015b si\u0119\u201d.
\nPropagandowy aspekt swej s\u0142u\u017cby funkcjonariusz Dziewulski w tej ksi\u0105\u017cce skromnie (ale nie ze wstydu przecie\u017c!) pomniejsza. Ale w istocie rzeczy by\u0142 jednym z bardzo nielicznych rozpoznawalnych gliniarzy, niemal eksponatem. No i… listkiem figowym, maskuj\u0105cym og\u00f3ln\u0105 degrengolad\u0119 tej formacji bezpiecze\u0144stwa publicznego. Gdy w ramach Wielkiego Prze\u0142omu 89\/90 milicja sta\u0142a si\u0119 policj\u0105, funkcjonariusz Dziewulski umiarkowanie pasowa\u0142 do nowych porz\u0105dk\u00f3w. Zreszt\u0105 wci\u0105gn\u0119\u0142a go… polityka. Zosta\u0142 pos\u0142em w Sejmie RP I kadencji (z Partii Przyjaci\u00f3\u0142 Piwa!), a z policji go wyrzucono; zarzuty by\u0142y tak g\u0142upie (rzekoma wsp\u00f3\u0142praca z Mosadem, rzekoma pomoc udzielona Bagsikowi i G\u0105siorowskiemu w przerzucie ich samych wraz z milionami z Art-B do Izraela…), a realizacja operacji tak partacka, \u017ce po latach paru s\u0105d przywr\u00f3ci\u0142 go do s\u0142u\u017cby. Leszek Miller chcia\u0142 go zrobi\u0107 komendantem g\u0142\u00f3wnym, ale odm\u00f3wi\u0142. Teraz \u017ca\u0142uje (ja te\u017c…). Pos\u0142owa\u0142 cztery kadencje (po \u201epiwie\u201d – z list SLD), by\u0142 doradc\u0105 prezydenta Kwa\u015bniewskiego, zaj\u0105\u0142 si\u0119 biznesem… Ale ten ciekawy epizod popolicyjny swej aktywno\u015bci publicznej w tej opowie\u015bci pomin\u0105\u0142. Mo\u017ce innym razem.
\nTo, co Dziewulski podyktowa\u0142 panu Pyzi, rzeczywi\u015bcie dotyczy tylko policji. No i laurka to nie jest. \u017badn\u0105 miar\u0105. Lektura raczej szczera i ponura, dos\u0142ownie brutalna, j\u0119zykowo nad wyraz kolokwialna i niecenzuralna. Kurwa ma\u0107, chuj, jeba\u0107 i spierdala\u0107 frekwentuj\u0105 obficie… Gdyby rzecz potraktowa\u0107 jako przyk\u0142ad literatury formacyjnej dla kandydat\u00f3w do policji, spadek \u201epowo\u0142a\u0144\u201d by\u0142by gwarantowany. A mo\u017ce i nie… W ko\u0144cu w ka\u017cdej spo\u0142eczno\u015bci egzystuje jaki\u015b odsetek (mo\u017ce raczej odpromilek…) osobnik\u00f3w o dostatecznie zwichrowanej, specyficznie odkszta\u0142conej strukturze psychointelektualnej, by ochotniczo chcie\u0107 s\u0142u\u017cy\u0107 w policji. Mo\u017ce sobie Dziewulski m\u00f3wi\u0107 \u201egroz\u0105\u201d – ich nie odstraszy… Zreszt\u0105 po co? \u017beby bandyci wzi\u0119li g\u00f3r\u0119? Mniemam przeto, \u017ce czytanie Dziewulskiego mo\u017ce by\u0107 tylko narz\u0119dziem wst\u0119pnej selekcji. Ci, co si\u0119 przestrasz\u0105 (zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce potrafi\u0105 czyta\u0107 z zrozumieniem), i tak by si\u0119 do s\u0142u\u017cby nie nadali. A dla pozosta\u0142ych \u2013 atrakcyjne czytad\u0142o…
\nTomasz Sas
\n(20 04 2017)<\/p>\n
\n