![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/bussi-poziom-300x169.jpg\")
\nMama k\u0142amie
\nPrzek\u0142ad: Maria Braunstein, Natalia Krasicka
\nWydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, Warszawa 2017<\/h4>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> Wyobra\u017acie sobie g\u00f3rnicze miasteczko w Normandii, zasiedlone przez drugie albo i trzecie pokolenie emigrant\u00f3w (przewa\u017cnie S\u0142owian, osobliwie Polak\u00f3w…), gdzie czas stan\u0105\u0142 w miejscu po zamkni\u0119ciu ostatniej kopalni, a mieszka\u0144cy stracili grunt pod nogami. Mo\u017ce si\u0119 nazywa\u0107 Potigny na przyk\u0142ad (istnieje takie naprawd\u0119, w normandzkim departamencie Calvados, niedaleko Caen…). Starzy maj\u0105 emeryturki i zaawansowan\u0105 pylic\u0119. M\u0142odzi kombinuj\u0105 \u2013 mi\u0119dzy zasi\u0142kiem, emigracj\u0105 gdzie b\u0105d\u017a albo tzw. zej\u015bciem na z\u0142\u0105 drog\u0119… Zawarte w powszechniaku dziecinne sojusze, m\u0142odzie\u0144cze mi\u0142o\u015bci, kwitn\u0105ce na starych ha\u0142dach i po\u015bpieszny, brutalny seks w zapuszczonych poprzemys\u0142owych pustostanach, to doskona\u0142e podglebie fatalnych zaurocze\u0144 i zwi\u0105zk\u00f3w (czasem przymusowych…) na ca\u0142e \u017cycie. M\u0142odzi mog\u0105 nosi\u0107 nazwiska takie jak Zerda (Zadra?), Soler (Solorz?), Lukowik czy Adamiack. Miasteczka jak Potigny wci\u0105\u017c istniej\u0105 we Francji, cho\u0107 nie maj\u0105 si\u0119 dobrze. Ale ka\u017cde z nich to wr\u0119cz doskona\u0142e miejsce, by osadzi\u0107 w nim pra\u017ar\u00f3d\u0142a intrygi kryminalnej \u2013 takiej typowej dla francuskiej powie\u015bci noir: brutalnej, krwawej, z akcj\u0105 w spo\u0142ecznych do\u0142ach, ale inteligentnej i zaopatrzonej w drugie dno (czy jak si\u0119 tam zwyk\u0142o nazywa\u0107 przewrotn\u0105, zaskakuj\u0105c\u0105 akcj\u0119 z wieloznaczn\u0105 puent\u0105…). <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Michel Bussi Mama k\u0142amie Przek\u0142ad: Maria Braunstein, Natalia Krasicka Wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, Warszawa 2017 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Co m\u00f3wi aguti, czyli polskie tropy zbrodni w niepokalanej Francji Wyobra\u017acie sobie g\u00f3rnicze miasteczko w Normandii, zasiedlone przez drugie albo i trzecie pokolenie emigrant\u00f3w (przewa\u017cnie S\u0142owian, osobliwie Polak\u00f3w…), gdzie czas stan\u0105\u0142 w miejscu po zamkni\u0119ciu ostatniej kopalni, a mieszka\u0144cy stracili grunt pod nogami. Mo\u017ce si\u0119 nazywa\u0107 Potigny na przyk\u0142ad (istnieje takie naprawd\u0119, w normandzkim departamencie Calvados, niedaleko Caen…). Starzy maj\u0105 emeryturki i zaawansowan\u0105 pylic\u0119. M\u0142odzi kombinuj\u0105 \u2013 mi\u0119dzy zasi\u0142kiem, emigracj\u0105 gdzie b\u0105d\u017a albo tzw. zej\u015bciem na z\u0142\u0105 drog\u0119… Zawarte w powszechniaku dziecinne sojusze, m\u0142odzie\u0144cze mi\u0142o\u015bci, kwitn\u0105ce na starych ha\u0142dach i po\u015bpieszny, brutalny seks w zapuszczonych poprzemys\u0142owych pustostanach, to doskona\u0142e podglebie fatalnych zaurocze\u0144 i zwi\u0105zk\u00f3w (czasem przymusowych…) na ca\u0142e \u017cycie. M\u0142odzi mog\u0105 nosi\u0107 nazwiska takie jak Zerda (Zadra?), Soler (Solorz?), Lukowik czy Adamiack. Miasteczka jak Potigny wci\u0105\u017c istniej\u0105 we Francji, cho\u0107 nie maj\u0105 si\u0119 dobrze. Ale ka\u017cde z nich to wr\u0119cz doskona\u0142e miejsce, by osadzi\u0107 w nim pra\u017ar\u00f3d\u0142a intrygi kryminalnej \u2013 takiej typowej dla francuskiej powie\u015bci noir: brutalnej, krwawej, z akcj\u0105 w spo\u0142ecznych do\u0142ach, ale inteligentnej i zaopatrzonej w drugie dno (czy jak si\u0119 tam zwyk\u0142o nazywa\u0107 przewrotn\u0105, zaskakuj\u0105c\u0105 akcj\u0119 z wieloznaczn\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":554,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[80],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=289"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":553,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions\/553"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\nCo m\u00f3wi aguti, czyli polskie tropy zbrodni
\nw niepokalanej Francji<\/span><\/h3>\n
\nW sumie wychodzi na to, \u017ce Bussi nie lubi Polak\u00f3w. Za to Rumun (nazwisko ma dziwne: Dragonman \u2013 Cz\u0142owiek-Smok?), do tego psycholog dzieci\u0119cy, jest sympatyczny. No i co z tego? Nic! Dla jako\u015bci opowie\u015bci na pewno nic. Bussi bowiem wykoncypowa\u0142 histori\u0119 zaskakuj\u0105co finezyjn\u0105, a w niej iluzoryczna polsko\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci bohater\u00f3w nie znaczy wiele; to tylko symbol sui generis wyobcowania, kt\u00f3re dodaje si\u0142y (i emocji) grupowym wi\u0119ziom grona czarnych charakter\u00f3w. Plemienna alienacja (zw\u0142aszcza niezawiniona, ergo: odczytywana jako niesprawiedliwa) zacie\u015bnia po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzyludzkie… A swoja drog\u0105 ten Bussi rzeczywi\u015bcie za naszymi rodakami nie przepada; na przyk\u0142ad zwalisty emerytowany g\u00f3rnik, tatu\u015b jednego z bohater\u00f3w, ma postaw\u0119 \u201epolskiego celnika na linii Odra \u2013 Nysa\u201d. Wida\u0107 musia\u0142 Bussi kiedy\u015b z takim przedstawicielem krajowej fauny si\u0119 zetkn\u0105\u0107. Wsp\u00f3\u0142czujemy i rozumiemy…
\nNatomiast intryg\u0119 zbudowa\u0142 Bussi bez zarzutu \u2013 j\u0119drn\u0105, wielop\u0142aszczyznow\u0105, niejednoznaczn\u0105. Z dostateczn\u0105 porcj\u0105 tajemnic, mrocznych zaskocze\u0144 i gwa\u0142townych zwrot\u00f3w akcji tudzie\u017c feralnych zbieg\u00f3w okoliczno\u015bci i zagadek Prawie-Nie-Do-Rozwi\u0105zania… Dobra rzemie\u015blnicza robota, wsparta autentycznym talentem narracyjnym. Precyzyjna do tego, ujawniaj\u0105ca zdolno\u015bci analityczne i tw\u00f3rcze u\u017cywanie metodologii naukowej. Nic w tym dziwnego… Michele Bussi, poza tym, \u017ce znanym autorem literatury kryminalnej jest (na trzecim miejscu rankingu popularno\u015bci, sporz\u0105dzanego w redakcji \u201eLe Figaro\u201d), ma te\u017c zaw\u00f3d \u201ecywilny\u201d… Jest mianowicie… profesorem geografii na uniwersytecie w normandzkim Rouen, wzi\u0119tym analitykiem politycznym; pracuje te\u017c na pe\u0142nym etacie we francuskim Centre National de la Recherche Scientifique \u2013 najwi\u0119kszej i najs\u0142awniejszej rz\u0105dowej agencji badawczej: jest uznanym specjalist\u0105 w zakresie tzw. geografii wyborczej, czyli badania elektoratu w kontek\u015bcie terytorialnym – metodami w\u0142a\u015bciwymi dla nauk spo\u0142ecznych i \u015bcis\u0142ych zarazem. Jednym z obszar\u00f3w zainteresowania geografii elektoralnej jest tzw. gerrymandering, czyli teoria i praktyka wyznaczania granic okr\u0119g\u00f3w wyborczych… Gdy taki facet pisze krymina\u0142y (w charakterze produktu ubocznego…), to nie ma powodu martwi\u0107 si\u0119 o ich jako\u015b\u0107, je\u015bli tylko autor ma literacki talent. A Bussi ma…
\nAkcj\u0119 ulokowa\u0142 na swoim terenie, wok\u00f3\u0142 estuarium Sekwany, czyli uj\u015bcia tej rzeki do Atlantyku \u2013 a konkretnie w portowym mie\u015bcie Hawr na p\u00f3\u0142nocnym brzegu lejkowatego koryta, i w Deauville na po\u0142udniowym brzegu estuarium \u2013 starym i ekskluzywnym morskim k\u0105pielisku, kurorcie, gdzie wywczas\u00f3w za\u017cywa od lat tout Paris… W tym\u017ce Deauville we wtorek sz\u00f3stego stycznia 2015 roku o godzinie 11.12 na g\u0142\u00f3wnej handlowej ulicy dwaj motocykli\u015bci i i piesza para mieszana wkraczaj\u0105 jednocze\u015bnie do dw\u00f3ch sklep\u00f3w jubilerskich oraz butik\u00f3w Vuittona i Herm\u00e8sa. W z\u0142ych oczywi\u015bcie zamiarach i z broni\u0105. Po dw\u00f3ch minutach wychodz\u0105 \u2013 z czterema za\u0142adowanymi torbami. Niestety, dwaj motocykli\u015bci dostaj\u0105 si\u0119 pod ogie\u0144 przypadkowego patrolu policji. Uciekaj\u0105, ale jeden jest ranny, a obaj rozpoznani… Piesi za\u015b rabusie zostaj\u0105 zastrzeleni przez inny patrol policji; no i oczywi\u015bcie zidentyfikowani. Ale \u0142up, \u0142up przepada! Teraz trzeba ich z\u0142apa\u0107 \u2013 taki honorowy priorytet (w strzelaninie ucierpieli funkcjonariusze…).
\nW apogeum gor\u0105czkowego po\u015bcigu do komendantki (commandante \u2013 taki stopie\u0144 s\u0142u\u017cbowy w policji francuskiej, zar\u00f3wno narodowej jak i municypalnej, raczej przypisany do funkcji szefa wydzia\u0142u, ale mo\u017ce te\u017c r\u00f3wnorz\u0119dny stopniowi majora, czyli podinspektora po naszemu; lecz czy kto\u015b si\u0119 w tym rozeznaje?) Marianne Augresse w policji w Hawrze zg\u0142asza si\u0119 psycholog dzieci\u0119cy (sk\u0105din\u0105d przystojny Rumun, wspomniany ju\u017c Dragonman. Vasile). Opowiada on niesamowit\u0105 histori\u0119… Ma podopiecznego w jednym z przedszkoli, trzy-i-p\u00f3\u0142-letniego ch\u0142opca o imieniu Malone, kt\u00f3ry twierdzi uparcie, \u017ce… jego mama nie jest jego mam\u0105, a jego pluszak Guti utwierdza go w tym przekonaniu, opowiadaj\u0105c historie, przekazane przez mam\u0119 prawdziw\u0105. No i trzeba si\u0119 spieszy\u0107 w razie czego, bo pami\u0119\u0107 dziecka jest krucha i kr\u00f3tkotrwa\u0142a… Prawda, \u017ce niewiarygodne? Komendantka Augresse tylko dlatego nie sp\u0142awia psychologa, gdy\u017c zrobi\u0142 na niej wra\u017cenie; w \u015bcis\u0142ym sensie m\u0119sko-damskim, nie za\u015b policyjnym. Ale jak tu si\u0119 tym zaj\u0105\u0107 w wirze po\u015bcigu za gro\u017anymi bandytami? No, ale si\u0119 zaj\u0119\u0142a \u2013 wydelegowa\u0142a mianowicie sta\u017cyst\u0119, by pow\u0119szy\u0142…
\nDalej o intrydze ju\u017c ani s\u0142owa. Obiecywa\u0142em po wielekro\u0107, \u017ce nie b\u0119d\u0119 zach\u0119ca\u0142 lub zniech\u0119ca\u0142 do lektury, streszczaj\u0105c fabu\u0142\u0119 (o zbrodni zdradzania zako\u0144czenia w og\u00f3le nie mo\u017ce by\u0107 mowy!), Wszak przyjemno\u015b\u0107 obcowania z krymina\u0142em polega na niewiadomej, na zagadce na odczytywaniu trop\u00f3w wiod\u0105cych do zdemaskowania zbrodniarza…
\nNiech wi\u0119c akcja p\u0119dzi swoj\u0105 drog\u0105 (o tym, \u017ce w\u0105tki si\u0119 niebawem zaz\u0119bi\u0105, chyba ju\u017c wiecie, wi\u0119c nie mam wyrzut\u00f3w sumienia), ale w ca\u0142ej tej fabule najistotniejszy i najciekawszy jest kr\u00f3tki kurs dzieci\u0119cej psychologii. Bussi si\u0119 wiarygodnie wywi\u0105za\u0142… A intryga z m\u00f3wi\u0105cym pluszakiem (gryzoniem aguti, \u017ceby by\u0142o ciekawiej) to majstersztyk regu\u0142y stopniowania i wzmagania napi\u0119cia, piel\u0119gnowania tajemnicy… Taki zabieg konstrukcyjny to mi\u00f3d na czytelnicze serce, sprawiaj\u0105cy, \u017ce autorowi si\u0119 ufa. I czeka na wi\u0119cej; bo Bussi jest coraz lepszy…
\nTomasz Sas
\n(22 02 2017)<\/p>\n
\n