{"id":2754,"date":"2021-05-30T01:56:52","date_gmt":"2021-05-29T23:56:52","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=2754"},"modified":"2021-07-06T02:31:21","modified_gmt":"2021-07-06T00:31:21","slug":"niebianskie-osiedle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2021\/05\/30\/niebianskie-osiedle\/","title":{"rendered":"Niebia\u0144skie osiedle"},"content":{"rendered":"\n
Ryszard \u0106wirlej\u00a0<\/strong><\/h5>\n

\"\"<\/p>\n


Niebia\u0144skie osiedle <\/strong>
Wydawnictwo Pozna\u0144skie \u2013 Czwarta Strona, Pozna\u0144 2021<\/strong><\/h5>\n

Rekomendacja: 3\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Opium dla ludu?<\/u><\/strong><\/span><\/h3>\n

Praktykowanie religii (osobliwie za\u015b dowolnego z wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich) na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 nie jest dzi\u015b mo\u017cliwe bez wsadu pieni\u0119\u017cnego. I to masowego… Transcendentalny transfer wiary nie jest mo\u017cliwy \u2013 powtarzam – bez r\u00f3wnoczesnego gromadzenia i przep\u0142ywu \u015brodk\u00f3w materialnych, ubezpieczaj\u0105cych niezak\u0142\u00f3cony rytm tamtego transferu. Innymi s\u0142owy: wyznanie wiary nie nabiera mocy bez wsparcia, bez suplementacji. Pada w pr\u00f3\u017cni\u0119, nie ma reakcji zwrotnej, uniewa\u017cnia si\u0119 samo… Niekt\u00f3re czynno\u015bci tego\u017c wyznawania wiary, niepotwierdzone dowodem przelewu, w og\u00f3le nie zyskuj\u0105 sankcji wiarygodno\u015bci i wa\u017cno\u015bci. Jedynie intymna, niema, \u017carliwa modlitwa jako akt wiary mo\u017ce oby\u0107 si\u0119 bez transferu \u015brodk\u00f3w materialnych, cho\u0107 i ona w obliczu wsp\u00f3lnoty lepiej wygl\u0105da, gdy jest zwie\u0144czona ofiar\u0105. Ale wszystkie pozosta\u0142e transcendentalne akty wiary, osobliwie te dosadnie manifestowane publicznie, s\u0105 ze struktur\u0105 powi\u0105zane finansowo \u2013 i to od wiek\u00f3w. Niekt\u00f3re maj\u0105 swe ustalone zwyczajowo (lub ca\u0142kiem formalnie) pozycje w cenniku us\u0142ug transcendentalnych. Tak to dzia\u0142a…<\/p>\n

Utowarowienie rynku us\u0142ug transcendentalnych, monetaryzacja akt\u00f3w wiary wyznawc\u00f3w maj\u0105 swoje racjonalne uzasadnienie. I nic w tym nie ma nagannego: tworzenie i konserwacja transcendentalnej infrastruktury, wikt, opierunek oraz inne przyjemnostki i przywileje tysi\u0119cy funkcjonariuszy-po\u015brednik\u00f3w, dzie\u0142a mi\u0142osierdzia, g\u0142oszenie s\u0142owa i prozelityzm… No, to si\u0119 samo nie robi! Lecz w rzeczy samej to kwestia wewn\u0119trznej umowy mi\u0119dzy wyznawcami i ich kap\u0142anami. Nic komu do tego (cho\u0107 fiskus nie powinien udawa\u0107 braku zainteresowania…). Ale niemal ka\u017cdy z wielkich i ma\u0142ych system\u00f3w religijnych mia\u0142 (lub nadal ma) w swych dziejach epizod lub kilka takich epizod\u00f3w, gdy kt\u00f3ry\u015b z funkcjonariuszy (b\u0105d\u017a ich grupa) postanawia\u0142 sam obiekt symboliczny, ratio<\/i> swego istnienia, czyli obietnic\u0119 wiekuistego zbawienia \u2013 wyceni\u0107 i rzuci\u0107 na rynek. Niejako w opozycji do klasycznego nurtu transcendentalnych akt\u00f3w wiary, uzale\u017cniaj\u0105cych zbawienie od godziwych my\u015bli, mowy i uczynk\u00f3w, poddanych zreszt\u0105 dodatkowo kontroli s\u0105dowej (S\u0105du Ostatecznego). Tam moralny ca\u0142o\u017cyciowy wysi\u0142ek, a tu \u2013 po prostu transfer got\u00f3wki; taka swoista symonia… W najog\u00f3lniejszym skr\u00f3cie \u2013 taki w\u0142a\u015bnie problem wzi\u0105\u0142 do obr\u00f3bki \u0106wirlej w \u201eNiebia\u0144skim osiedlu\u201d- tek\u015bcie sk\u0105din\u0105d kryminalnym, a wi\u0119c w istocie poniek\u0105d… rozrywkowym. Z grubej rury wali nasz autor \u2013 nie ma co…<\/p>\n

Osi\u0105 intrygi opowie\u015bci \u0106wirleja jest przekr\u0119t, wykonany w pe\u0142nym \u015bwietle dnia, bezczelny i g\u0142o\u015bny, w religijnym (ale niekonkretnym, troch\u0119 jakby synkretycznym) sztafa\u017cu \u2013 tak by autor m\u00f3g\u0142 unikn\u0105\u0107 procesu o znies\u0142awienie i zniewa\u017cenie uczu\u0107 religijnych… \u0106wirlej tw\u00f3rczo wykorzysta\u0142 kilka zjawisk socjologicznych i psychologicznych, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 wyzna\u0144 religijnych rozmaitej proweniencji, ale w naszym kraju osobliwym \u2013 w zasadzie tylko wok\u00f3\u0142 katolickiego… Pierwsze z tych zjawisk to uformowanie si\u0119 (nieledwie ukonstytuowanie…) gromady wyznawc\u00f3w p\u0142ci obojga o \u017carliwo\u015bci ponadprzeci\u0119tnej, nie zadaj\u0105cych pyta\u0144, nie toleruj\u0105cych zw\u0105tpienia, zdeterminowanych obro\u0144c\u00f3w wiary (nawet wtedy \u2013 a zw\u0142aszcza wtedy, gdy nikt jej nie atakuje…), agresywnych ksenofob\u00f3w, zarazem wszak\u017ce potulnych s\u0142uchaczy, nawyk\u0142ych do bezrozumnej dyscypliny, gdy przemawiaj\u0105 do nich instytucjonalni pasterze – lub jeszcze lepiej – samozwa\u0144czy, charyzmatyczni liderzy, cudotw\u00f3rcy-bashobory, boscy po\u015brednicy, kt\u00f3rych wiarygodno\u015bci nikt nigdy nie zakwestionuje. Bo nie ma jak… Wa\u017cn\u0105 bowiem cech\u0105 cz\u0142onk\u00f3w takich gromad, klub\u00f3w, \u015brodowisk, \u201erodzin\u201d jest zatrwa\u017caj\u0105co niski poziom IQ \u2013 tak niski, \u017ce ocieraj\u0105cy si\u0119 o zbiorow\u0105 g\u0142upot\u0119. A w ka\u017cdym razie sygnalizuj\u0105cy wykluczenie intelektualne, cyfrowe, obywatelskie… I w zasadzie ka\u017cde inne.<\/p>\n

W tej sytuacji, gdy wydatnie obni\u017ca si\u0119 indywidualny i zbiorowy pr\u00f3g odporno\u015bci na manipulacj\u0119, wystarczy, \u017ce grupka cwanych wydrwigroszy przebierze si\u0119 w kostiumy funkcjonariuszy religijnych, zacznie pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 ich specyficznym j\u0119zykiem i rekwizytami kultu, zgromadzi i przekona \u015brodowisko wyznawc\u00f3w, mami\u0105c ich stosunkowo wiarygodn\u0105, \u0142atwo dost\u0119pn\u0105 (cho\u0107 wcale nie tani\u0105…) i atrakcyjn\u0105 ide\u0105 \u2013 na przyk\u0142ad kupnem wiecznego zbawienia w trybie \u201eod r\u0119ki\u201d w pakiecie z mi\u0142ym domkiem i do\u017cywotnim szcz\u0119\u015bciem… Trudno o lepszy pomys\u0142 na biznes… Wi\u0119c \u0106wirlej co\u015b takiego wykreowa\u0142 \u2013 co\u015b po\u015bredniego mi\u0119dzy piramid\u0105 finansow\u0105 a gigantycznym przewa\u0142em \u201ena wnuczka\u201d. No i nazwa chwytliwa musi by\u0107 \u2013 na przyk\u0142ad co\u015b takiego jak Niebia\u0144skie Osiedle Fundacji Narodowo-Katolickiego Domu Modlitwy i Wiary pod wezwaniem \u015bwi\u0119tych Perpetuy i Felicyty z Kartaginy… Brzmi dostatecznie tajemniczo i wielce szlachetnie \u2013 du\u017co lepiej ni\u017c Amber Gold nie przymierzaj\u0105c.<\/p>\n

Historia jak prawdziwa i nawet wielce prawdopodobna, cho\u0107 na skal\u0119 uruchomion\u0105 przez kreacyjn\u0105 wyobra\u017ani\u0119 \u0106wirleja raczej si\u0119 w Polsce nie zdarzy\u0142a. Ale mog\u0142aby \u2013 jak najbardziej. W klimacie spo\u0142ecznym, wykreowanym przez wiadome radio przede wszystkim, a i wielkonak\u0142adow\u0105, tabloidow\u0105 pras\u0119 konfesyjn\u0105 na dok\u0142adk\u0119, jest to ca\u0142kiem mo\u017cliwe. Dlatego opowiedziana przez \u0106wirleja fabu\u0142a, cho\u0107 zawiera elementy thrillerowej sensacji, z u\u017cyciem broni palnej w\u0142\u0105cznie, tak za bardzo rozrywkowa nie jest. Bardziej ni\u017c sensacyjna jest profetyczno-ostrzegawcza. Tak jako\u015b na serio autorowi wysz\u0142o…<\/p>\n

Przy okazji \u0106wirlej odst\u0105pi\u0142 (nie wiem, czy na zawsze…) od eksploatowania swego superpomys\u0142u z naszym, rodzimego chowu die hard<\/i> \u2013 nie do zabicia \u0142ajzowatym pijaczkiem i jebak\u0105, cho\u0107 na sw\u00f3j spos\u00f3b sympatycznym, milicjantem w starym stylu Teosiem Olkiewiczem i gromadk\u0105 jego kumpli, wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, prze\u0142o\u017conych tudzie\u017c wrog\u00f3w. Czas by\u0142 najwy\u017cszy. Chocia\u017c… Fabu\u0142a tamtej sagi zachowa\u0142a pewne aspekty rozwojowe, rozmaitej jako\u015bci kontynuacje i nasze ulubione ci\u0105gi dalsze. Jaki\u015b potencja\u0142 wci\u0105\u017c w niej tkwi. Ale mo\u017ce to dla jako\u015bci produkcji lepiej \u2013 zawiesi\u0107 w rozkwicie, ni\u017c w znoju i g\u00f3wiennym trudzie eksploatowa\u0107 nadw\u0105tlone w\u0105tki a\u017c do ostatecznego zdechu… \u0106wirlej chyba dobrze wybra\u0142 \u2013 no i przecie\u017c zawsze mo\u017ce spr\u00f3bowa\u0107 triumfalnego powrotu, gdyby na innych poletkach zrobi\u0142o si\u0119 cienko. Zatem na ten czas nasz autor wystroi\u0142 inn\u0105 ekip\u0119: z narratorem (w pierwszej osobie, czyli jakby alter ego autora…) – niejakim Marcinem Engelem, lat trzydzie\u015bci, reporterem (uwa\u017caj\u0105cym si\u0119 za dziennikarza \u015bledczego, cho\u0107 ja osobi\u015bcie twierdz\u0119 \u2013 i mam dowody \u2013 \u017ce niczego takiego jak dziennikarstwo \u015bledcze u nas nie ma; ale to temat na osobne opowiadanie) jednej z komercyjnych firm telewizyjnych (upozowanej jakby na TVN, zwa\u017cywszy na wyra\u017ane tropy). On\u017ce Marcin przebywa w zwi\u0105zku (w sensie \u015bcis\u0142ym \u2013 do\u015b\u0107 lu\u017anym…) z niejak\u0105 D\u017cesik\u0105, znan\u0105 jako Zembi \u2013 \u015bliczn\u0105, acz upiornie upierdliw\u0105 gwiazd\u0105 telewizyjnych reklam i bywalczyni\u0105. Ale ma te\u017c partnerk\u0119 profesjonaln\u0105 \u2013 pann\u0119 Kamil\u0119 Frydrych \u2013 urodziw\u0105, obrotn\u0105 i piekielnie inteligentn\u0105 dziennikark\u0119 z tej\u017ce stacji. Reszta nowej ekipy \u0106wirleja to gromadka policjant\u00f3w p\u0142ci obojga, r\u00f3\u017cnych stopni, r\u00f3\u017cnego wieku i do\u015bwiadczenia \u2013 rozrzucona malowniczo mi\u0119dzy Pi\u0142\u0105 a Warszaw\u0105. No i jeszcze \u201eciocia-babcia\u201d Matylda, emerytowana, ale nadal pe\u0142na \u015bledczego wigoru pani pu\u0142kownik (wedle obowi\u0105zuj\u0105cego sznytu feminatywistycznego to chyba pu\u0142kownica – nieprawda\u017c?) MO…<\/p>\n

Ta grupka, nieco odmienna od standard\u00f3w regularnego wojska, rozkminia piramidaln\u0105 afer\u0119 \u201eNiebia\u0144skiego Osiedla\u201d. Oczywi\u015bcie szczeg\u00f3\u0142y intrygi sobie darujemy, by nie sprzeniewierzy\u0107 si\u0119 obietnicy nieujawniania takowych. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce autor stara si\u0119, by\u015bmy pod\u0105\u017cali tropami wyra\u017anymi, acz nieoczywistymi. Stara si\u0119, by by\u0142o finezyjnie, chocia\u017c z za\u0142o\u017cenia nie mo\u017ce tak by\u0107… Afera z bezczelnym podszywaniem si\u0119 pod modus operandi<\/i> rzymskokatolickiego ko\u015bcio\u0142a oczywi\u015bcie powinna by\u0107 subtelna jak paj\u0119czynka, ale nie zawsze wykonawstwo si\u0119ga najwy\u017cszych standard\u00f3w. To trzeba umie\u0107. Ci \u201e\u017ali\u201d u \u0106wirleja to nieudolni na\u015bladowcy \u2013 gdzie im do mistrzostwa (oraz bezkarno\u015bci…) nauczycieli. Pewien radiowy ewangelista \u2013 to jest dopiero majster niedo\u015bcigniony!<\/p>\n

Lektura \u0106wirleja tak za bardzo rozrywkowa nie jest \u2013 ale tkwi w niej racjonalny rdze\u0144, wart analizy i namys\u0142u. To i tak sporo, jak na krymina\u0142.<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(30 05 2021)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ryszard \u0106wirlej\u00a0 Niebia\u0144skie osiedle Wydawnictwo Pozna\u0144skie \u2013 Czwarta Strona, Pozna\u0144 2021 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Opium dla ludu? Praktykowanie religii (osobliwie za\u015b dowolnego z wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich) na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 nie jest dzi\u015b mo\u017cliwe bez wsadu pieni\u0119\u017cnego. I to masowego… Transcendentalny transfer wiary nie jest mo\u017cliwy \u2013 powtarzam – bez r\u00f3wnoczesnego gromadzenia i przep\u0142ywu \u015brodk\u00f3w materialnych, ubezpieczaj\u0105cych niezak\u0142\u00f3cony rytm tamtego transferu. Innymi s\u0142owy: wyznanie wiary nie nabiera mocy bez wsparcia, bez suplementacji. Pada w pr\u00f3\u017cni\u0119, nie ma reakcji zwrotnej, uniewa\u017cnia si\u0119 samo… Niekt\u00f3re czynno\u015bci tego\u017c wyznawania wiary, niepotwierdzone dowodem przelewu, w og\u00f3le nie zyskuj\u0105 sankcji wiarygodno\u015bci i wa\u017cno\u015bci. Jedynie intymna, niema, \u017carliwa modlitwa jako akt wiary mo\u017ce oby\u0107 si\u0119 bez transferu \u015brodk\u00f3w materialnych, cho\u0107 i ona w obliczu wsp\u00f3lnoty lepiej wygl\u0105da, gdy jest zwie\u0144czona ofiar\u0105. Ale wszystkie pozosta\u0142e transcendentalne akty wiary, osobliwie te dosadnie manifestowane publicznie, s\u0105 ze struktur\u0105 powi\u0105zane finansowo \u2013 i to od wiek\u00f3w. Niekt\u00f3re maj\u0105 swe ustalone zwyczajowo (lub ca\u0142kiem formalnie) pozycje w cenniku us\u0142ug transcendentalnych. Tak to dzia\u0142a… Utowarowienie rynku us\u0142ug transcendentalnych, monetaryzacja akt\u00f3w wiary wyznawc\u00f3w maj\u0105 swoje racjonalne uzasadnienie. I nic w tym nie ma nagannego: tworzenie i konserwacja transcendentalnej infrastruktury, wikt, opierunek oraz inne przyjemnostki i przywileje tysi\u0119cy funkcjonariuszy-po\u015brednik\u00f3w, dzie\u0142a mi\u0142osierdzia, g\u0142oszenie s\u0142owa i…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[69],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2754"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2754"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2830,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2754\/revisions\/2830"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}