{"id":2367,"date":"2020-11-17T03:40:30","date_gmt":"2020-11-17T02:40:30","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=2367"},"modified":"2021-04-11T17:10:03","modified_gmt":"2021-04-11T15:10:03","slug":"taba-taba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2020\/11\/17\/taba-taba\/","title":{"rendered":"Taba-Taba"},"content":{"rendered":"\n
Patrick Deville\u00a0<\/strong><\/h5>\n

\"\"<\/p>\n


Taba-Taba <\/strong>
Prze\u0142o\u017cy\u0142 Jan Maria K\u0142oczowski <\/strong>
Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2020<\/strong><\/h5>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Ruchawka na ma\u0142\u0105 skal\u0119?<\/u><\/strong><\/span><\/h3>\n

Historia przeci\u0119tnej drobnomieszcza\u0144skiej (ale z aspiracjami) prowincjonalnej rodziny francuskiej w ci\u0105gu ostatnich \u2013 powiedzmy \u2013 stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat, to zapis udzia\u0142u w aktach powszechnego tumultu, zmieszany z manifestacjami potrzeby dobrobytu i pragnienia stabilizacji. Z jednej strony historia gwa\u0142tem swoje, z drugiej \u2013 Francuz wbrew wszystkiemu w poszukiwaniu \u015bwi\u0119tego spokoju… Historia przeci\u0119tnej drobnomieszcza\u0144skiej rodziny francuskiej to patchworkowa mozaika obowi\u0105zk\u00f3w, potrzeby przetrwania i pragnienia przyjemnej egzystencji.<\/p>\n

Patrick Deville doskonale o tym wie. Ten francuski pisarz, podr\u00f3\u017cnik (bodaj\u017ce otar\u0142 si\u0119 te\u017c o zawodow\u0105 dyplomacj\u0119) i domoros\u0142y antropolog \u2013 badacz cywilizacji, by\u0142 (i chyba nadal jest, mimo dojrza\u0142ego \u2013 jakie\u015b 63 lata \u2013 wieku) maniakalnym w\u0119drowcem. Na zasadzie odreagowania; w dzieci\u0144stwie po ci\u0119\u017ckiej operacji biodra le\u017ca\u0142 rok w gipsie, wi\u0119c potem MUSIA\u0141 si\u0119 rusza\u0107. A ruch od razu zyska\u0142 wymiar globalny, pod wp\u0142ywem lektur zreszt\u0105. Inny nie wchodzi\u0142 w gr\u0119. Ta obsesyjna ruchliwo\u015b\u0107 zaowocowa\u0142a kilkunastoma ksi\u0105\u017ckami (Deville ma bowiem niepo\u015bledni talent pisarski, dysponuje dociekliwo\u015bci\u0105 i\u015bcie detektywistyczn\u0105 i fenomenaln\u0105 erudycj\u0105) najr\u00f3\u017cniejszej konduity. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce jego debiut ksi\u0105\u017ckowy mia\u0142 tytu\u0142: \u201eE<\/span>nologie et crus des vins\u201d, czyli mniej wi\u0119cej: Enologia (to nauka uzurpuj\u0105ca sobie wy\u0142\u0105czn\u0105 wiedz\u0119 o wytwarzaniu boskiego napitku) i krainy wina (cru, inaczej terroir, to rejon winnic, charakteryzuj\u0105cy si\u0119 jednolito\u015bci\u0105 klimatu, gleby, nas\u0142onecznienia, nawodnienia, k\u0105ta i kierunku nachylenia stok\u00f3w, gatunku uprawianej winoro\u015bli i tak dalej…). Druga ksi\u0105\u017cka Deville’a to \u201eCordon bleu\u201d, czyli monografia… kotleta szwajcarskiego \u2013 kultowej potrawy mi\u0119snej, w kt\u00f3rej rdze\u0144 z szynki i sera owini\u0119to sznyclem ciel\u0119cym (uwaga: pod nazw\u0105 cordon bleu wyst\u0119puje te\u017c ameryka\u0144ski wariant, w kt\u00f3rym zamiast ciel\u0119ciny zastosowano mi\u0119so z piersi kurczaka; r\u00f3\u017cnicy nawet mi si\u0119 nie chce opisywa\u0107…). To oczywi\u015bcie tylko drobiazg \u2013 bo \u201eCordon bleu\u201d to znamienita restauracja paryska i przede wszystkim Institut le Cordon Bleu \u2013 za\u0142o\u017cona w 1895 roku szko\u0142a kucharska (i hotelarska) o \u015bwiatowej s\u0142awie. Taki temat to jest to co\u015b!<\/span><\/p>\n

W spisie ksi\u0105\u017cek autorstwa Deville’a s\u0105 same niezwyk\u0142e pozycje. Na przyk\u0142ad \u201eEkwatoria\u201d – esej historyczno-podr\u00f3\u017cniczy koncentruj\u0105cy si\u0119 na afryka\u0144skim fragmencie r\u00f3wnika (podr\u00f3\u017c dooko\u0142a planety po r\u00f3wnikowej trasie to jeden z zamys\u0142\u00f3w kreacyjnych Deville’a…) i zajmuj\u0105cy si\u0119 losami Pierre’a de Brazzy, Henry’ego Stanleya, Emina Paszy i… Che Guevary. Na przyk\u0142ad \u201eViva\u201d – biograficzny esej o Lwie Trockim w Meksyku i Fridzie Kahlo oraz malarzu Diego Riverze. Na przyk\u0142ad \u201eD\u017cuma & cholera\u201d – o szwajcarskim bakteriologu Aleksandrze Yersinie \u2013 odkrywcy zab\u00f3jczej pa\u0142eczki d\u017cumy Yersinia pestis<\/i> w Hongkongu (i przodku towarzyszki \u017cycia Patricka \u2013 Veronique Yersin…). No jeszcze kilka innych \u2013 te\u017c niepo\u015bledniej urody i warto\u015bci poznawczej \u2013 jak cho\u0107by \u201ePura vida\u201d (o natchnionym entuzja\u015bcie Walkerze i nikaragua\u0144skim wariancie kana\u0142u mi\u0119dzyoceanicznego) oraz \u201eKampucza\u201d.<\/span><\/p>\n

Przyznaj\u0119: jestem zauroczony Deville’em. Jego pisarska b\u0142yskotliwo\u015b\u0107, wsparta niepo\u015bledni\u0105 erudycj\u0105 (zaiste godn\u0105 zazdro\u015bci) i pewn\u0105 tak\u0105 lekko\u015bci\u0105 frazy (podobno \u017cadna to sztuka dla kogo\u015b, kto pos\u0142uguje si\u0119 francuskim…) – to znak firmowy literatury najwy\u017cszego lotu, pierwszego sortu. Znak Deville’a… Trudno na og\u00f3\u0142 sklasyfikowa\u0107 t\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, zdefiniowa\u0107 gatunkowo. Czasem sam autor swe wyroby nazywa powie\u015bciami \u2013 ale pobrzmiewa w tym nuta pewnej takiej kpiarskiej dezynwoltury, samochwalczej autonobilitacji \u2013 jakby nie-powie\u015b\u0107 to by\u0142o co\u015b uw\u0142aczaj\u0105co ni\u017cszej kategorii. Powie\u015b\u0107 \u2013 brzmi to szlachetniej? By\u0107 mo\u017ce w hierarchii powie\u015bciopisarze maj\u0105 wy\u017csze notowania i wy\u017csze rangi intelektualne. Ale czym\u017ce fikcja fabularna g\u00f3ruje nad non-fiction? Stopniem przetworzenia rzeczywisto\u015bci i oczywisto\u015bci? Urod\u0105 g\u0142adkich zmy\u015ble\u0144 nad chropaw\u0105 faktur\u0105 fakt\u00f3w? Bardzo to by\u0107 mo\u017ce… Ale jakie\u017c to mo\u017ce mie\u0107 znaczenie? W dobie, gdy prozaicy bezwstydnie si\u0119gaj\u0105 ca\u0142ymi \u0142opatami do swoich w\u0142asnych biografii, przerabiaj\u0105c takowe (z u\u017cyciem dominuj\u0105cej porcji zmy\u015ble\u0144) na fabularne narracje… Gdy reporterzy nachalnie i bez sygnalizacji upi\u0119kszaj\u0105 swe relacje konfabulacjami i montowaniem fakt\u00f3w. Gdy podr\u00f3\u017cnicy \u201ewidz\u0105 wi\u0119cej\u201d ni\u017c naprawd\u0119 zobaczyli i do tego haftuj\u0105 wsz\u0119dzie swoimi \u201eprzemy\u015bleniami\u201d tudzie\u017c opiniami i z\u0142otymi my\u015blami. Gdy poeci szukaj\u0105 inspiracji na twitterze. Gdy historycy \u0142ami\u0105 o\u015b czasu na kawa\u0142ki i uk\u0142adaj\u0105 po swojemu \u2013 bywa \u017ce w odwrotnej kolejno\u015bci… Tak, to jest czas literatury hybrydowej, a wielogatunkowo\u015b\u0107 jawi si\u0119 jako cnota, za\u015b uprawianie dora\u017anej publicystyki przy pomocy kreacji artystycznej nikogo nie gorszy. Wszystko da si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107. \u201eHybryda\u201d w \u201eniszy\u201d – to idealne alibi dla pisarstwa, kt\u00f3remu zb\u0119dne s\u0105 definicje gatunkowe \u2013 a wystarczy tylko przekonanie, \u017ce ma to sens…<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie literatura francuska dysponuje wieloma autorami, uprawiaj\u0105cymi ten osobliwy styl hybrydowego, reportersko-eseistycznego pisania poprzez siebie, o sobie albo o rodzicach. Maj\u0105 w swej tradycji mistrza nad mistrze, prekursora gatunku Micha\u0142a z Montaigne. I czerpi\u0105 ze\u0144 gar\u015bciami, niekt\u00f3rzy ochotniej ni\u017c z Prousta, cho\u0107 pan na dobrach Montaigne jest wymagaj\u0105cym partnerem. Ale taki na przyk\u0142ad Sylvain Tesson \u2013 podr\u00f3\u017cnik, kt\u00f3rego podr\u00f3\u017cowanie zmog\u0142o intelektualnie i zacz\u0105\u0142 pisa\u0107. Ale jak! Jego \u201eBerezyn\u0119\u201d – relacj\u0119 z zimowej podr\u00f3\u017cy motocyklem ura\u0142 po \u015bladach Wielkiej Armii rekomendowa\u0142em w tym blogu 4 listopada 2017 roku, za\u015b \u201eLato z Homerem\u201d – wymagaj\u0105cy intelektualnie esej o \u201eIliadzie\u201d i \u201eOdysei\u201d – 1 grudnia 2019 roku… Albo taki wybitny scenarzysta filmowy Jean-Claude Carriere, kt\u00f3ry pod wp\u0142ywem impulsu (obejrza\u0142 zbiory wiejskiego skansenu gdzie\u015b w Normandii i skonstatowa\u0142, \u017ce wie wszystko o ka\u017cdym z narz\u0119dzi i sprz\u0119t\u00f3w…) poczu\u0142, \u017ce jest swoim przodkom winien opowie\u015b\u0107 o ich \u017cyciu. Tak powsta\u0142o monumentalne i zarazem intymne \u201eSzorstkie wino\u201d – rekomendowane w tym blogu 6 listopada 2017 roku…<\/span><\/p>\n

Taki sam w\u0142a\u015bnie jest Deville i jego \u201eTaba-Taba\u201d. Kompilacja u\u017cytecznych pomys\u0142\u00f3w literackich, reporterskich i eseistycznych, zmontowanych w struktur\u0119 przesycon\u0105 indywidualnym \u2013 ba, zgo\u0142a narcystycznym (co nie jest tym razem pejoratywnym epitetem…) podej\u015bciem, usprawiedliwionym przecie\u017c a\u017c nadto. W ko\u0144cu jest to historia jego w\u0142asnej rodziny, wi\u0119c na choler\u0119 mu dystans i obiektywizm? Gdy w 2013 roku zmar\u0142\u0105 ciotka Deville’a, starsza siostra jego ojca, Simone, zwana familiarnie Monne, pisarz odziedziczy\u0142 po niej rodzinny skarb \u2013 trzy metry sze\u015bcienne familijnego archiwum \u2013 zbi\u00f3r dokument\u00f3w, list\u00f3w, r\u0119kopis\u00f3w, wycink\u00f3w z gazet, fotografii, pami\u0105tek, ogarniaj\u0105cych ze sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat dziej\u00f3w rodziny. Ciotka zebra\u0142a rozproszone archiwalia, przetrzebione przez wojny i inne kl\u0119ski, uzupe\u0142ni\u0142a, co si\u0119 da\u0142o, posegregowa\u0142a chronologicznie, stworzy\u0142a tematyczne zespo\u0142y akt \u2013 ale sama nie potrafi\u0142a tego wszystkiego wykorzysta\u0107. W sensie przetworzy\u0107 w jak\u0105\u015b osobn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, ksi\u0105\u017ck\u0119 napisa\u0107, czy zgo\u0142a histori\u0119 opowiedzie\u0107. By\u0142a tylko skromn\u0105 nauczycielk\u0105 i intuicyjnie wyczuwa\u0142a, \u017ce nie podo\u0142a\u0142aby takim planom. Ale bratanek? Owszem… St\u0105d osobliwy legat dla Patricka. <\/span><\/p>\n

Dwa lata p\u00f3\u017aniej Deville, le\u017c\u0105c na \u0142\u00f3\u017cku w hotelu Barcel\u00f3 w Managui, postanowi\u0142 ostatecznie i nagle, \u017ce zabierze si\u0119 za legat ciotki Monne \u2013 przeczyta dokumenty, a potem ruszy w podr\u00f3\u017c po Francji, odwiedzaj\u0105c wszystkie miejsca, o kt\u00f3rych b\u0119dzie mowa w archiwum. Zamiar ambitny, ale rezultat powinien wynagrodzi\u0107 starania. Troch\u0119 to trwa\u0142o, ale w efekcie powsta\u0142a piekielnie erudycyjna, pe\u0142na dygresji i dopowiedze\u0144, rodzinna kronika, rzucona na g\u0142\u0119bokie t\u0142o historii \u2013 od upadku trzeciego Cesarstwa w Sedanie a\u017c po zamach na \u201eCharlie Hebdo\u201d ( Deville mia\u0142 w tej redakcji wielu przyjaci\u00f3\u0142…) i rewolt\u0119 \u201e\u017c\u00f3\u0142tych kamizelek\u201d. Sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat, cztery pokolenia i Francja, jakiej nie znacie \u2013 Francja ciasnych i sinusoidalnych, zapylonych dr\u00f3g mi\u0119dzy polami, pastwiskami, winnicami, lasami, stacji benzynowych z r\u0119cznymi pompami na skrzy\u017cowaniach, warsztacik\u00f3w Citroena, obowi\u0105zkowych obelisk\u00f3w z setkami nazwisk poleg\u0142ych tutejszych w latach 1914 \u2013 1918 oraz 1940 \u2013 1945, kawy w bistrach, piekarniach, a nawet charcuteriach (znaczy u rze\u017anika…). Francja prowincjonalna \u2013 urodziwa, ale zdyscyplinowana, zorganizowana, niemal surowa \u2013 jak\u017ce odmienna od potocznych wyobra\u017ce\u0144…<\/span><\/p>\n

Deville te\u017c to dla siebie odkry\u0142 i by\u0142 zafascynowany. Ogl\u0105da\u0142 swoj\u0105 ojczyzn\u0119 oczyma podr\u00f3\u017cnika, w\u0119drowca, tropiciela \u015blad\u00f3w (jakim w istocie jest i pozostanie ju\u017c zawsze). To musia\u0142 by\u0107 szok poznawczy, ale Deville wyszed\u0142 z niego bez uszczerbku. Przeciwnie \u2013 szok spowodowa\u0142, \u017ce sw\u0105 rodzinn\u0105 monografi\u0119 rozebra\u0142 na kawa\u0142ki i poustawia\u0142 w historyczno-topograficzno-politycznych kontekstach, nie zawsze spe\u0142niaj\u0105cych logiczny, kartezja\u0144ski postulat jedno\u015bci miejsca i czasu. Dlatego lektura \u201eTaba-Taby\u201d do \u0142atwych i przyjemnych, a zw\u0142aszcza do lekkich nie nale\u017cy. Dobrze mie\u0107 pod r\u0119k\u0105 w miar\u0119 szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 map\u0119 Francji (mo\u017ce generalka drogowa z atlasu-przewodnika Michelina wystarczy…), jakie\u015b kompetentne kalendarium francuskich wydarze\u0144 oraz leksykon biograficzny… Ale mo\u017cna si\u0119 i bez tego obej\u015b\u0107; sugestywno\u015b\u0107 narracji Deville’a zaiste jest niedo\u015bcig\u0142a. <\/span><\/p>\n

A sama Taba-taba? W czasie, gdy Deville urodzi\u0142 si\u0119 i prze\u017cywa\u0142 swe niezbyt fortunne dzieci\u0144stwo, rodzina mieszka\u0142a w tzw. Lazarecie w Saint-Nazaire \u2013 zbudowanym przez Napoleona III izolatorium kwarantannowym dla marynarzy i podr\u00f3\u017cnych z kolonii; w czasach dzieci\u0144stwa Patricka by\u0142 tam szpital psychiatryczny. Jeden z jego pensjonariuszy, m\u0142ody i ca\u0142kiem nieszkodliwy cz\u0142owiek, przesiadywa\u0142 codziennie na schodach monumentalnej bramy Lazaretu (z widokiem na port, morze i estuarium Loary); a Patrick siedzia\u0142 razem z nim. Pacjent nie komunikowa\u0142 si\u0119 z otoczeniem; jedyne s\u0142owa, jakie powtarza\u0142, to co\u015b w rodzaju mantry: taba-taba-taba, taba-taba-taba… Tote\u017c zwano go Taba-Tab\u0105. Po wielu latach Deville natrafi\u0142 na wielce prawdopodobn\u0105 hipotez\u0119. Ot\u00f3\u017c tabataba w j\u0119zyku malgaskim znaczy tumult, zamieszki, ruchawka… S\u0142owem tym okre\u015blano rozruchy antykolonialne na Madagaskarze w 1947 roku. Wojsko francuskie st\u0142umi\u0142o je niezwykle krwawo, w zasadzie w trybie zbrodni wojennej. Pensjonariusz szpitala w Saint-Nazaire m\u00f3g\u0142 by\u0107 dotkni\u0119ty zespo\u0142em stresu pourazowego po tamtej interwencji. Deville specjalnie pojecha\u0142 do Tananariwy, by zostawi\u0107 tam emocjonalny fantom swego towarzysza z dzieci\u0144stwa, by zapomnie\u0107. Ale czy to w og\u00f3le mo\u017ce si\u0119 uda\u0107? W\u0105tpi\u0119.<\/span><\/p>\n

\u201eTaba-Taba\u201d jest \u015bwiadectwem, \u017ce historia mo\u017ce by\u0107 nieliniowa, \u017ce wraca, zawraca i manipuluje nami r\u00f3wnie mocno, jak i my ni\u0105 potrafimy kr\u0119ci\u0107. I nie ma, nie mo\u017ce by\u0107 mowy o ko\u0144cu historii…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(17 11 2020)<\/strong><\/p>\n

P.S. Drobna uwaga o charakterze marynistycznym… Na stronie 306 Deville przywo\u0142uje dywersyjn\u0105, desantowo-sapersk\u0105 operacj\u0119 floty brytyjskiej o kryptonimie \u201eRydwan\u201d – 28 marca 1942 roku w porcie Saint-Nazaire. Rajd floty wymierzony w ten port mia\u0142 za cel g\u0142\u00f3wny wyeliminowa\u0107 najwi\u0119kszy na europejskim wybrze\u017cu Atlantyku suchy dok, zbudowany niegdy\u015b dla obs\u0142ugi gigantycznego transatlantyku pasa\u017cerskiego \u201eNormandie\u201d. Okaza\u0142o si\u0119 bowiem, \u017ce w warunkach wojennych by\u0142 to jedyny dok, w kt\u00f3rym Niemcy mogliby naprawia\u0107 sw\u00f3j ostatni (po zatopieniu \u201eBismarcka\u201d) wielki pancernik \u201eTirpitz\u201d, stanowi\u0105cy realne zagro\u017cenie dla \u017ceglugi na p\u00f3\u0142nocnym Atlantyku (mniejsze ni\u017c u-booty, ale zawsze spore…). Zniszczenie tego doku w zasadzie wyeliminowa\u0142oby \u201eTirpitza\u201d z dzia\u0142a\u0144 wojennych (co te\u017c si\u0119 i sta\u0142o…). Deville przywo\u0142uje bohatersk\u0105 nocn\u0105 szar\u017c\u0119 HMS \u201eCampbeltown\u201d, kt\u00f3ry rozerwa\u0142 sieci przeciwtorpedowe i wbi\u0142 si\u0119 we wrota doku oraz w stalowy keson denny, a po kilkunastu godzinach elegancko… eksplodowa\u0142, rozwalaj\u0105c dok (naprawiony dopiero kilka lat po wojnie) i kilkuset niemieckich marynarzy, zwiedzaj\u0105cych wrak \u201eCampbeltowna\u201d w poszukiwaniu gustownych trofe\u00f3w wojennych; fachowcy z Kriegsmarine po prostu nie znale\u017ali wielotonowego \u0142adunku wybuchowego, ukrytego pod pok\u0142adem.<\/p>\n

K\u0142opot w tym, \u017ce w akapicie opisuj\u0105cym rajd na Saint-Nazaire dwukrotnie pojawia si\u0119 okre\u015blenie klasy \u201esamob\u00f3jczego\u201d okr\u0119tu \u2013 pancernik. Nie wiem, jakiego s\u0142owa u\u017cy\u0142 Deville w oryginale; je\u017celi \u201ecuirasse\u201d albo \u201enavire de guerre\u201d, to on pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0105d, a t\u0142umacz (\u015br\u00f3dl\u0105dowy pisarz i poeta tudzie\u017c translator z Lublina) powieli\u0142 rzecz ca\u0142\u0105 bezkrytycznie. Ale redakcja powinna to wychwyci\u0107… W istocie bowiem dzielny HMS \u201eCampbeltown\u201d by\u0142… niszczycielem, okr\u0119tem wielokrotnie mniejszym od dowolnego pancernika. Zreszt\u0105 jego morskie dzieje s\u0105 do\u015b\u0107 ciekawe… Pod brytyjsk\u0105 bander\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142 kr\u00f3tko, gdy\u017c zbudowany i u\u017cywany by\u0142 w USA (epoka I wojny \u015bwiatowej). Typowy \u201eczterofajkowiec\u201d (cztery kominy) – 1200 ton wyporno\u015bci, 35 w\u0119z\u0142\u00f3w, 4 dzia\u0142a 102 mm… Przekazany Churchillowi (i Royal Navy) przez Roosevelta w 1940 roku w ramach s\u0142ynnej umowy \u201e50 niszczycieli w zamian za bazy morskie i lotnicze na 99 lat dzier\u017cawy\u201d (ten termin jeszcze nie up\u0142yn\u0105\u0142) – p\u0142ywa\u0142 w eskorcie konwoj\u00f3w atlantyckich i zako\u0144czy\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119, chwalebnie rozwalaj\u0105c wspomniany dok. Ale je\u015bli Deville u\u017cy\u0142 angielskiego s\u0142\u00f3wka \u201edestroyer\u201d, czyli niszczyciel – bo Francuzi t\u0119 klas\u0119 okr\u0119t\u00f3w nazywali inaczej, po staremu… A konkretnie \u201econtre-torpilleur\u201d (kontrtorpedowiec)? Pozostaje zatem pytanie bez \u0142atwej odpowiedzi: co robi\u0107, gdy autor ewidentnie pomyli si\u0119, ze szkod\u0105 dla prawdy i jako\u015bci przekazu, a nie da si\u0119 dowie\u015b\u0107, \u017ce to pomy\u0142ka zamierzona, wynikaj\u0105ca z zamys\u0142u kreacyjnego? Poprawia\u0107 w translacji i redagowaniu – czy nie poprawia\u0107? Zawsze przypominam, \u017ce takie kwestie jednak trzeba sprawdza\u0107 \u2013 ale najpierw wypada wiedzie\u0107, \u017ce co\u015b jest nie tak i sprawdzi\u0107 trzeba. (TS)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Patrick Deville\u00a0 Taba-Taba Prze\u0142o\u017cy\u0142 Jan Maria K\u0142oczowski Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2020 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Ruchawka na ma\u0142\u0105 skal\u0119? Historia przeci\u0119tnej drobnomieszcza\u0144skiej (ale z aspiracjami) prowincjonalnej rodziny francuskiej w ci\u0105gu ostatnich \u2013 powiedzmy \u2013 stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat, to zapis udzia\u0142u w aktach powszechnego tumultu, zmieszany z manifestacjami potrzeby dobrobytu i pragnienia stabilizacji. Z jednej strony historia gwa\u0142tem swoje, z drugiej \u2013 Francuz wbrew wszystkiemu w poszukiwaniu \u015bwi\u0119tego spokoju… Historia przeci\u0119tnej drobnomieszcza\u0144skiej rodziny francuskiej to patchworkowa mozaika obowi\u0105zk\u00f3w, potrzeby przetrwania i pragnienia przyjemnej egzystencji. Patrick Deville doskonale o tym wie. Ten francuski pisarz, podr\u00f3\u017cnik (bodaj\u017ce otar\u0142 si\u0119 te\u017c o zawodow\u0105 dyplomacj\u0119) i domoros\u0142y antropolog \u2013 badacz cywilizacji, by\u0142 (i chyba nadal jest, mimo dojrza\u0142ego \u2013 jakie\u015b 63 lata \u2013 wieku) maniakalnym w\u0119drowcem. Na zasadzie odreagowania; w dzieci\u0144stwie po ci\u0119\u017ckiej operacji biodra le\u017ca\u0142 rok w gipsie, wi\u0119c potem MUSIA\u0141 si\u0119 rusza\u0107. A ruch od razu zyska\u0142 wymiar globalny, pod wp\u0142ywem lektur zreszt\u0105. Inny nie wchodzi\u0142 w gr\u0119. Ta obsesyjna ruchliwo\u015b\u0107 zaowocowa\u0142a kilkunastoma ksi\u0105\u017ckami (Deville ma bowiem niepo\u015bledni talent pisarski, dysponuje dociekliwo\u015bci\u0105 i\u015bcie detektywistyczn\u0105 i fenomenaln\u0105 erudycj\u0105) najr\u00f3\u017cniejszej konduity. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce jego debiut ksi\u0105\u017ckowy mia\u0142 tytu\u0142: \u201eEnologie et crus des vins\u201d, czyli mniej wi\u0119cej: Enologia (to nauka uzurpuj\u0105ca sobie…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2369,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[20,134,36,17],"tags":[35],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2367"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2646,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2367\/revisions\/2646"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}