{"id":2306,"date":"2020-10-20T02:10:58","date_gmt":"2020-10-20T00:10:58","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=2306"},"modified":"2020-12-05T15:51:24","modified_gmt":"2020-12-05T14:51:24","slug":"zbyt-wiele-i-nigdy-dosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2020\/10\/20\/zbyt-wiele-i-nigdy-dosc\/","title":{"rendered":"Zbyt wiele i nigdy do\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n
Mary L. Trump\u00a0<\/strong><\/h5>\n

\"\"<\/p>\n


Zbyt wiele i nigdy do\u015b\u0107 <\/strong>
Prze\u0142o\u017cy\u0142 Janusz Ochab <\/strong>
Wydawnictwo Agora, Warszawa 2020<\/strong><\/h5>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Czy wreszcie powiecie mu \u2013 you’re fired!?<\/u><\/strong><\/span><\/h3>\n

\u201eJak moja rodzina stworzy\u0142a najniebezpieczniejszego cz\u0142owieka na \u015bwiecie\u201d<\/b> – tak brzmi podtytu\u0142, obja\u015bniaj\u0105cy zawarto\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3r\u0105 Mary Lea Trump w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0142a swemu stryjowi, m\u0142odszemu bratu jej ojca Fredericka Christa Trumpa Juniora \u2013 Donaldowi Johnowi Trumpowi \u2013 czterdziestemu pi\u0105temu (daj Bo\u017ce, jeszcze tylko przez par\u0119 tygodni, ale to oczywi\u015bcie nadal nic pewnego; na dwoje babka wr\u00f3\u017cy\u0142a…) prezydentowi Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Wyb\u00f3r tej osobliwej kreatury by\u0142 pierwszym w dziejach ponaddwustuletniej tamtejszej demokracji ustrojowym \u201ewypadkiem przy pracy\u201d, kt\u00f3ry si\u0119 zdarzy\u0107 \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie powinien. Ale jednak si\u0119 zdarzy\u0142… Obywatele wybrali idiot\u0119, psycho- i socjopat\u0119, zak\u0142amanego megalomana, narcyza niezdolnego do jakichkolwiek uczu\u0107, osobnika niezbornego intelektualnie, niewyznaj\u0105cego \u017cadnych warto\u015bci \u2013 poza pragnieniem wielkiej forsy i jeszcze wi\u0119kszej forsy, mitomana, oszusta, demagoga i w zasadzie paranoicznego nieudacznika. Co\u015b takiego sta\u0142o si\u0119 pierwszy raz w historii USA, ale wci\u0105\u017c przecie\u017c niewiele trzeba, by mog\u0142o si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107.<\/p>\n

Dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? To dobre pytanie. I nie ma na nie jednej dobrej odpowiedzi. Nadal. Mo\u017ce niebawem si\u0119 do takowej zbli\u017cymy… Na razie godzi si\u0119 jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Donald Trump nie jest niczym osobliwym ani wyj\u0105tkowym w zbiorowisku, sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 na populacj\u0119 ciesz\u0105cych si\u0119 pe\u0142ni\u0105 praw obywatelskich mieszka\u0144c\u00f3w wszystkich pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu Stan\u00f3w Zjednoczonych. Takich \u201etrump\u00f3w\u201d s\u0105 setki, je\u015bli nie tysi\u0105ce \u2013 zadowolonych, pewnych siebie, agresywnych mizogin\u00f3w, uwielbiaj\u0105cych stosowa\u0107 przemoc dla niej samej skurwieli-wa\u017cniak\u00f3w, bia\u0142ych suprematyst\u00f3w o ptasich m\u00f3\u017cd\u017ckach i nieokie\u0142znanej \u017c\u0105dzy posiadania. Tylko \u017ce do tej pory \u017caden z nich nawet nie pr\u00f3bowa\u0142 zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do Bia\u0142ego Domu. Jakim cudem (i kto za to odpowiada) ten jeden pomara\u0144czowy ma\u0142piszon wyrwa\u0142 si\u0119 z klatki i legalnie rozgo\u015bci\u0142 si\u0119 w apartamentach Zachodniego Skrzyd\u0142a rezydencji pod adresem 1600 Pennsylvania Avenue, Washington DC? To drugie dobre pytanie… Wiadomo tylko (ale nie na pewno), \u017ce populacja \u201etrump\u00f3w\u201d jest produktem ubocznym systemu promuj\u0105cego agresywnych, zaradnych \u201esi\u0142aczy\u201d, kt\u00f3rych jedynym nieomylnym drogowskazem \u017cyciowym jest absolutny imperatyw wydymania (i dostatniego \u017cycia dzi\u0119ki temu wydymaniu…) mo\u017cliwie du\u017cej gromady frajer\u00f3w.<\/p>\n

To ju\u017c czwarta ksi\u0105\u017cka o Trumpie i fenomenie trumpizmu, kt\u00f3r\u0105 rekomenduj\u0119 w tym blogu. Trzy pierwsze z nich \u2013 dwie Michaela Wolffa (\u201eOgie\u0144 i furia. Bia\u0142y Dom Trumpa\u201d – rekomendowana w blogu 2 marca 2018 roku oraz \u201eTrump pod ostrza\u0142em\u201d z 12 czerwca 2019 roku) i s\u0142ynny, rewelacyjny esej \u201eStrach\u201d autorstwa pogromcy Dicka Nixona, wielkiego dziennikarza Boba Woodwarda (rekomendowany 6 grudnia 2018 roku) \u2013 to napisane przez fachowc\u00f3w, bystrych obserwator\u00f3w i analityk\u00f3w, zdolnych, przenikliwych, do\u015bwiadczonych publicyst\u00f3w, wnikliwe i mo\u017cliwie kompletne dzie\u0142a opisuj\u0105ce to arcydziwne zak\u0142\u00f3cenie porz\u0105dku rzeczy, jakim jest aberracyjna prezydentura Trumpa. Ich wad\u0105 jest jednak pewien dystans i brak dost\u0119pu do wiedzy, uniemo\u017cliwiaj\u0105cy rzetelne, si\u0119gaj\u0105ce korzeni odpowiedzi.<\/p>\n

Mary Lea Trump ma inne kwalifikacje trumpologiczne. Przede wszystkim jest dobrze poinformowanym cz\u0142onkiem najbli\u017cszej rodziny. A poza tym ma kwalifikacje profesjonalne: jest psychologiem klinicznym, psychoterapeut\u0105, a doktorat robi\u0142a w nowojorskim centrum psychiatrycznym (bada\u0142a schizofreni\u0119…). Dzi\u015b ma na Manhattanie firm\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 treningiem personalnym tudzie\u017c udzia\u0142y w prywatnych klinikach psychiatrycznych i psychoterapeutycznych na Wschodnim Wybrze\u017cu. Innymi s\u0142owy: wie, co m\u00f3wi, gdy rozwa\u017ca psychologiczne aspekty kariery swego stryjaszka…<\/p>\n

Z drugiej wszak\u017ce strony godzi si\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce jej naukowy obiektywizm mo\u017ce by\u0107 poddany trudnej pr\u00f3bie odporno\u015bci ze wzgl\u0119du na stan i rozw\u00f3j wewn\u0105trzrodzinnych stosunk\u00f3w maj\u0105tkowych i towarzyskich tudzie\u017c uczuciowych. Ot\u00f3\u017c po \u015bmierci (w 1999 roku; alzheimer…) dziadka autorki, Freda \u2013 seniora i fundatora materialnej oraz po cz\u0119\u015bci duchowej mocy familii Trump\u00f3w – okaza\u0142o si\u0119, \u017ce testamentem praktycznie wydziedziczy\u0142 on dzieci swego zmar\u0142ego w 1981 roku pierworodnego syna Fredericka Christa (czyli Mary i jej brata Fredericka III, zwanego Fritzem); zosta\u0142y dla nich jakie\u015b grosze \u2013 w por\u00f3wnaniu z wielomilionowymi kwotami, kt\u00f3re przypad\u0142y pozosta\u0142ym dzieciom Seniora, w tym g\u0142\u00f3wnie Donaldowi. No c\u00f3\u017c, starszy pan Trump uwa\u017ca\u0142, \u017ce pierworodny ca\u0142kowicie go zawi\u00f3d\u0142, wi\u0119c jako nieudany egzemplarz powinien zosta\u0107 usuni\u0119ty z historii rodziny. Mary i Fritz pr\u00f3bowali przed s\u0105dem obali\u0107 testament dziadka, ale bezskutecznie… Za\u0142\u00f3\u017cmy zatem przez chwil\u0119, \u017ce Mary Lea Trump ma dobre powody, wiele milion\u00f3w powod\u00f3w, by za reszt\u0105 rodziny, za\u015b osobliwie za swoim stryjaszkiem nie przepada\u0107 \u2013 ba, mo\u017ce nawet si\u0119 m\u015bci\u0107… No i co z tego? Czy cho\u0107 jedno s\u0142owo z jej tekstu jest nieprawdziwe? Nikt tego nie wykaza\u0142…<\/p>\n

Trumpowie usi\u0142owali s\u0105downie zablokowa\u0107 publikacj\u0119 \u201eZbyt wiele i nigdy do\u015b\u0107\u201d, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na klauzul\u0119 poufno\u015bci, dotycz\u0105c\u0105 rodzinnych dokument\u00f3w, ale s\u0105d w Nowym Jorku uzna\u0142, \u017ce brak podstaw prawnych takiego wniosku, bo przecie\u017c Mary nie ujawnia\u0142a dokument\u00f3w, ale napisa\u0142a w\u0142asn\u0105 histori\u0119 w\u0142asnymi s\u0142owami, a wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i tak dalej… Wydawnictwo Simon & Schuster od r\u0119ki po tym wyroku sprzeda\u0142o milion nak\u0142adu… Familijny n\u00f3\u017c w plecy? Pewnie tak; ale w warunkach ameryka\u0144skich to nic zdro\u017cnego. Na tamtejszym rynku \u017cycia publicznego dzia\u0142o si\u0119, dzieje i jeszcze si\u0119 stanie wiele historii o niewiele mniejszym ci\u0119\u017carze gatunkowym. W krainie samozwa\u0144czo obwo\u0142uj\u0105cej si\u0119 najwa\u017cniejsz\u0105 i najlepsz\u0105 demokracj\u0105 \u015bwiata wszystko jest the big one…<\/i><\/p>\n

Mary Trump nad wyraz pieczo\u0142owicie i szczeg\u00f3\u0142owo rekonstruuje klimaty, zasady, warto\u015bci, \u201eregulaminy\u201d, imponderabilia i ca\u0142y system \u201epedagogiki\u201d familijnej Trump\u00f3w, od kilku pokole\u0144 niemieckich emigrant\u00f3w (z domieszk\u0105 szkock\u0105: Mary, \u017cona Freda Seniora, pochodzi\u0142a z Hebryd\u00f3w, z klanu McLeod\u00f3w). Teza pani doktor Trump jest zwi\u0119z\u0142a i w zasadzie prosta: za wykreowanie Donalda \u2013 tego niebezpiecznego potwora \u2013 odpowiada w ca\u0142o\u015bci jego ojciec Fred Trump. Prostacki nuworysz z socjalnymi kompleksami, a zarazem rzutki, zuchwa\u0142y, agresywny biznesmen w bran\u017cy budowlanej (aczkolwiek w skryto\u015bci ducha oszcz\u0119dny i ostro\u017cny, skupiony na jednym celu: zarobi\u0107 du\u017co, du\u017co wi\u0119cej ni\u017c wszyscy inni). Domowy despota \u2013 stosowa\u0142 strach, poni\u017canie, o\u015bmieszanie, publiczne upokarzanie jako codzienne narz\u0119dzia wychowawcze. Wszyscy wok\u00f3\u0142 bali si\u0119, \u017ce mog\u0105 nie sprosta\u0107 nale\u017cycie jego wymaganiom, a poniewa\u017c Fred Trump nie mia\u0142 w zwyczaju wymaga\u0144 tych precyzowa\u0107 werbalnie, wszyscy bali si\u0119 w dw\u00f3jnas\u00f3b, wszystkiego i w ka\u017cdej mo\u017cliwej sytuacji. Wedle oceny pani doktor Trump jej stryj Donald nadal walczy z tamtym strachem, ale ju\u017c wyrobi\u0142 sobie narz\u0119dzia i psychotechniki jego ograniczania czy wr\u0119cz t\u0142amszenia. Je\u015bli si\u0119 boi, to umie tego strachu nie okazywa\u0107…<\/p>\n

Zr\u0105b jego psychiki ukszta\u0142towa\u0142 (a w\u0142a\u015bciwie pokr\u0119ci\u0142…) ojciec. Donald m\u00f3g\u0142 obserwowa\u0107, jak Fred Senior publicznie, w rodzinnym gronie, gnoi, upokarza i dezawuuje starszego o siedem lat brata Freddy’ego. Win\u0105 Freddy’ego by\u0142o to, \u017ce nie chcia\u0142 by\u0107 jedynie pokornym wykonawc\u0105 woli ojca i pos\u0142usznym realizatorem jego wizji bogacenia si\u0119 rodziny. Freddy mia\u0142 swoje zainteresowania (\u017ceglarstwo, pilotowanie samolot\u00f3w; by\u0142 nawet zawodowym pilotem linii lotniczych TWA na odrzutowcach Boeing 707 i McDonnell Douglas DC-8…), nie chcia\u0142 by\u0107 deweloperem ani biznesmenem, ale walka z ojcem \u2013 i poczucie winy, kt\u00f3re tamten w nim brutalnie wyrabia\u0142 \u2013 wepchn\u0119\u0142y go w alkoholizm, przyczyn\u0119 przedwczesnej \u015bmierci. Donald to widzia\u0142, ba – ch\u0119tnie i z sadystycznym okrucie\u0144stwem uczestniczy\u0142 w kampanii ojca, oczywi\u015bcie spodziewaj\u0105c si\u0119, \u017ce to jemu przypadnie prezesura rodzinnych biznes\u00f3w. S\u0142usznie. Tylko uleg\u0142a aprobata i bezgraniczna lojalno\u015b\u0107 (plus wyprzedzaj\u0105ce odczytywanie intencji bossa…) dawa\u0142y szanse kariery w imperium Freda Trumpa Seniora. Donald wyci\u0105gn\u0105\u0142 wnioski z upadku swego starszego brata (do kt\u00f3rego zreszt\u0105 sam si\u0119 ochoczo przyczyni\u0142…). W oczach ojca wykreowa\u0142 si\u0119 na przenikliwego biznesmena i prawdziwego, bezlitosnego \u201ezab\u00f3jc\u0119\u201d w stosunkach z lud\u017ami \u2013 i to zaprowadzi\u0142o go na szczyt organizacji Trumpa. Wprawdzie Mary L. Trump podejrzewa, \u017ce dziadek przecie\u017c, mimo swych wad, umia\u0142 liczy\u0107 i przez ca\u0142e \u017cycie nie narobi\u0142 d\u0142ug\u00f3w, wi\u0119c musia\u0142 wiedzie\u0107, \u017ce jego synalek Donald po prostu jest idiot\u0105, niezdolnym do prowadzenia firmy, nie ogarniaj\u0105cym problem\u00f3w budownictwa i finans\u00f3w, wprost idealnym kandydatem na bankruta (co si\u0119 sprawdzi\u0142o w praktyce, i to wielokrotnie)… Mo\u017ce i wiedzia\u0142, ale ci\u0119\u017cko mu by\u0142o si\u0119 przyzna\u0107 do podw\u00f3jnego \u017cyciowego b\u0142\u0119du i holowa\u0142 Donalda, dop\u00f3ki m\u00f3g\u0142… Pewnego razu nawet wys\u0142a\u0142 kierowc\u0119 z walizk\u0105 got\u00f3wki do synowskiego kasyna Tad\u017c Mahal w Atlantic City i kaza\u0142 mu kupi\u0107 \u017cetony (w walizce by\u0142o ponad trzy miliony…), cho\u0107 nie zamierza\u0142 nimi gra\u0107, co urz\u0105d skarbowy od razu rozszyfrowa\u0142 jako niedozwolon\u0105 pomoc inwestycyjn\u0105…<\/p>\n

Pomi\u0144my jednak szczeg\u00f3\u0142y. Je\u015bli teza pani doktor Trump o przemo\u017cnym udziale rodziny w ukszta\u0142towaniu osobowo\u015bci Donalda Trumpa jest prawdziwa (a coraz mniej w to w\u0105tpi\u0119…), to znaczy\u0142oby, \u017ce ka\u017cdego niezdiagnozowanego potwora mo\u017cna wypromowa\u0107 na sam szczyt, a oka spo\u0142ecznej sieci filtruj\u0105cej s\u0105 niepokoj\u0105co du\u017ce i nieskuteczne. Dlatego lektura \u201eZbyt wiele i nigdy do\u015b\u0107\u201d jest do\u015bwiadczeniem przykrym i trudnym, cho\u0107 to przecie\u017c z pozoru mi\u0142a bajeczka biograficzna, jakich wiele kr\u0105\u017cy w literaturze. Ale ta bajeczka wysz\u0142a spod pi\u00f3ra sadystycznego mistrza horroru o talencie r\u00f3wnym braciom Grimm. I nie ma w niej optymistycznego mora\u0142u na koniec \u2013 ani pointy w stylu \u201e\u017cyli d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie\u201d. Ciekawe, czy dopisz\u0105 j\u0105 (i jak\u0105?) ameryka\u0144scy wyborcy? To ju\u017c nied\u0142ugo…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(20 10 2020)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mary L. Trump\u00a0 Zbyt wiele i nigdy do\u015b\u0107 Prze\u0142o\u017cy\u0142 Janusz Ochab Wydawnictwo Agora, Warszawa 2020 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Czy wreszcie powiecie mu \u2013 you’re fired!? \u201eJak moja rodzina stworzy\u0142a najniebezpieczniejszego cz\u0142owieka na \u015bwiecie\u201d – tak brzmi podtytu\u0142, obja\u015bniaj\u0105cy zawarto\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3r\u0105 Mary Lea Trump w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0142a swemu stryjowi, m\u0142odszemu bratu jej ojca Fredericka Christa Trumpa Juniora \u2013 Donaldowi Johnowi Trumpowi \u2013 czterdziestemu pi\u0105temu (daj Bo\u017ce, jeszcze tylko przez par\u0119 tygodni, ale to oczywi\u015bcie nadal nic pewnego; na dwoje babka wr\u00f3\u017cy\u0142a…) prezydentowi Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Wyb\u00f3r tej osobliwej kreatury by\u0142 pierwszym w dziejach ponaddwustuletniej tamtejszej demokracji ustrojowym \u201ewypadkiem przy pracy\u201d, kt\u00f3ry si\u0119 zdarzy\u0107 \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie powinien. Ale jednak si\u0119 zdarzy\u0142… Obywatele wybrali idiot\u0119, psycho- i socjopat\u0119, zak\u0142amanego megalomana, narcyza niezdolnego do jakichkolwiek uczu\u0107, osobnika niezbornego intelektualnie, niewyznaj\u0105cego \u017cadnych warto\u015bci \u2013 poza pragnieniem wielkiej forsy i jeszcze wi\u0119kszej forsy, mitomana, oszusta, demagoga i w zasadzie paranoicznego nieudacznika. Co\u015b takiego sta\u0142o si\u0119 pierwszy raz w historii USA, ale wci\u0105\u017c przecie\u017c niewiele trzeba, by mog\u0142o si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107. Dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? To dobre pytanie. I nie ma na nie jednej dobrej odpowiedzi. Nadal. Mo\u017ce niebawem si\u0119 do takowej zbli\u017cymy… Na razie godzi si\u0119 jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Donald Trump nie…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2308,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[20,25],"tags":[298],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2306"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2306"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2401,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2306\/revisions\/2401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}