![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/puzy\u0144ska-czwarty-poziom-300x169.jpg\")
\nDom czwarty
\nWydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski
\ni S-ka, Warszawa 2016<\/h4>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> Nie ukrywam, \u017ce lubi\u0119 Puzy\u0144sk\u0105 w sensie, \u017ce tak powiem po Pilchowemu, \u015bcis\u0142ym \u2013 to znaczy lubi\u0119 czyta\u0107. I tylko czyta\u0107. Nie mam poj\u0119cia, czy potrafi\u0142bym si\u0119 z ni\u0105 zaprzyja\u017ani\u0107, nawet gdyby nie mia\u0142a znaczenia powa\u017cna r\u00f3\u017cnica wieku… Katarzyna Puzy\u0144ska\u00a0 Dom czwarty Wydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2016 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Zabi\u0107 kosa, kosa w pozytywce, kosa mi\u0119dzy swojakami… Nie ukrywam, \u017ce lubi\u0119 Puzy\u0144sk\u0105 w sensie, \u017ce tak powiem po Pilchowemu, \u015bcis\u0142ym \u2013 to znaczy lubi\u0119 czyta\u0107. I tylko czyta\u0107. Nie mam poj\u0119cia, czy potrafi\u0142bym si\u0119 z ni\u0105 zaprzyja\u017ani\u0107, nawet gdyby nie mia\u0142a znaczenia powa\u017cna r\u00f3\u017cnica wieku… Ale! Czekaj! Z tym mniejsza. Co innego mnie zmartwi\u0142o u Puzy\u0144skiej. Mianowicie tempo produkcji. To ju\u017c si\u00f3dma (od 2014 roku)cz\u0119\u015b\u0107 kryminalnego cyklu (dwa tomy w roku pierwszym, trzy w 2015 i zn\u00f3w dwa w 2016, a kolejny pono\u0107 na warsztacie). To si\u0119 musi sko\u0144czy\u0107 obni\u017ck\u0105 formy \u2013 pomy\u015bla\u0142em sobie troskliwie, zabrawszy si\u0119 do lektury \u201eDomu czwartego\u201d. A tu niespodzianka: nic z tych rzeczy, Puzy\u0144ska z formy nie wypad\u0142a. Przeciwnie: ma si\u0119 dobrze, a jakby nawet nieco lepiej… Bo poprzedni \u201e\u0141askun\u201d istotnie zwiastowa\u0142 pewne zachwianie, cho\u0107by w kwestii dynamiki opowiadania; a finezja rysowania psychoportret\u00f3w bohater\u00f3w (zw\u0142aszcza ich przemian – bardziej deus ex machina ni\u017c narastaj\u0105cych w duszach…) te\u017c pozostawia\u0142a sporo do \u017cyczenia… Czego nie omieszka\u0142em delikatnie w stosownej rekomendacji zaznaczy\u0107… Tym razem, ku zadowoleniu tych czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy lubi\u0105 kameralne (a mo\u017ce nawet klaustrofobiczne) okoliczno\u015bci i kr\u0119gi zbrodni, intryga toczy si\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":496,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[46],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/222"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=222"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1796,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/222\/revisions\/1796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nZabi\u0107 kosa, kosa w pozytywce, kosa mi\u0119dzy swojakami…<\/span><\/h3>\n
\nAle! Czekaj! Z tym mniejsza. Co innego mnie zmartwi\u0142o u Puzy\u0144skiej. Mianowicie tempo produkcji. To ju\u017c si\u00f3dma (od 2014 roku)cz\u0119\u015b\u0107 kryminalnego cyklu (dwa tomy w roku pierwszym, trzy w 2015 i zn\u00f3w dwa w 2016, a kolejny pono\u0107 na warsztacie). To si\u0119 musi sko\u0144czy\u0107 obni\u017ck\u0105 formy \u2013 pomy\u015bla\u0142em sobie troskliwie, zabrawszy si\u0119 do lektury \u201eDomu czwartego\u201d. A tu niespodzianka: nic z tych rzeczy, Puzy\u0144ska z formy nie wypad\u0142a. Przeciwnie: ma si\u0119 dobrze, a jakby nawet nieco lepiej… Bo poprzedni \u201e\u0141askun\u201d istotnie zwiastowa\u0142 pewne zachwianie, cho\u0107by w kwestii dynamiki opowiadania; a finezja rysowania psychoportret\u00f3w bohater\u00f3w (zw\u0142aszcza ich przemian – bardziej deus ex machina ni\u017c narastaj\u0105cych w duszach…) te\u017c pozostawia\u0142a sporo do \u017cyczenia… Czego nie omieszka\u0142em delikatnie w stosownej rekomendacji zaznaczy\u0107…
\nTym razem, ku zadowoleniu tych czytelnik\u00f3w, kt\u00f3rzy lubi\u0105 kameralne (a mo\u017ce nawet klaustrofobiczne) okoliczno\u015bci i kr\u0119gi zbrodni, intryga toczy si\u0119 w maciupkim wsiomiasteczku gdzie\u015b nad Drw\u0119c\u0105, w gronie paru rodzin o osobliwie skomplikowanych powi\u0105zaniach i \u2013 uwaga! – bez \u015bwie\u017cego trupa. Oczywi\u015bcie kadawer\u00f3w podejrzanej (czyli kryminalnej) konduity jest sporo, ale w odm\u0119tach przesz\u0142o\u015bci; najm\u0142odszy pad\u0142 ofiar\u0105 zbrodni dwa lata temu… Jest za to silne, granicz\u0105ce z pewno\u015bci\u0105 prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce s\u0105 nowe zw\u0142oki. Tak silne jest to podejrzenie, i\u017c ka\u017ce brodnickim policjantom zmontowa\u0107 napr\u0119dce na po\u0142y prywatn\u0105 ekspedycj\u0119 ratunkow\u0105, kt\u00f3ra zbada\u0107 winna wszelkie tropy. Zagin\u0119\u0142a bowiem, a mo\u017ce nawet zgin\u0119\u0142a, ich kole\u017canka (w sensie s\u0142u\u017cbowym \u2013 by\u0142a…) komisarz Klementyna Kopp.
\nPani Kopp bowiem zosta\u0142a wezwana przez leciwych rodzic\u00f3w, usi\u0142uj\u0105cych prowadzi\u0107 podupad\u0142y pensjonat na drw\u0119ca\u0144skim zadupiu \u2013 wezwana, by rozwik\u0142a\u0142a zagadk\u0119: siostrzeniec mamusi Koppowej zabi\u0142 swoj\u0105 narzeczon\u0105 i zosta\u0142 skazany, ale mamusia jest g\u0142\u0119boko przekonana, ze zbrodni dokona\u0142 kto\u015b inny. Wi\u0119c c\u00f3rka-policjantka (cho\u0107 nie widzia\u0142y si\u0119 40 lat…), b\u0119dzie najw\u0142a\u015bciwsz\u0105 osob\u0105, by zmieni\u0107 obraz sprawy. Mamusia nie ma poj\u0119cia (a mo\u017ce ma, tylko tak ryzykuje…), \u017ce jej pro\u015bba jest jak wyci\u0105gni\u0119cie kamyczka z podstawy chybotliwej z natury rzeczy (ale dot\u0105d zadowalaj\u0105co stabilnej…) wie\u017cy milczenia. Klementyna bowiem nie dociera do domu, a mo\u017ce i dociera, ale znika i nikt nic nie wie…
\nPocz\u0105tek intrygi wymarzony, a dalej jest jeszcze lepiej. Oszcz\u0119d\u017amy sobie wszelako szczeg\u00f3\u0142\u00f3w przebiegu fabu\u0142y, bowiem lepiej to przeczyta\u0107 po prostu (do czego namawiam bezczelnie). Wprawieni w bojach czytelnicy \u2013 rozwi\u0105zywacze zagadek \u2013 ju\u017c po jednej trzeciej obj\u0119to\u015bci mniej wi\u0119cej b\u0119d\u0105 wiedzieli, kto zabi\u0142, ale przyjemno\u015bci lektury to w niczym nie umniejsza. Tym razem bowiem Puzy\u0144ska pi\u0119knie wszystko pl\u0105cze do samego ko\u0144ca, przy okazji namna\u017caj\u0105c galeri\u0119 osobliwych postaci, przydaj\u0105cych aury pewnej niesamowito\u015bci opowie\u015bci tudzie\u017c kolorytu prowincjonalnej populacji naddrw\u0119can… Jest przeto wredny, inteligentny i uzbrojony karze\u0142, jest sprz\u0105taczka o cechach charakteru femme fatale, emerytowany milicjant w typie Ojca Chrzestnego (ale romantycznego), autorka (a mo\u017ce nie; to si\u0119 jeszcze oka\u017ce…) bestsellerowych romans\u00f3w w pretensjach, kuzynkowie – lokalni faszy\u015bci, esesman o wra\u017cliwym (nie do ko\u0144ca) serduszku, rudy ogrodnik. S\u0105 te\u017c ptasz\u0119ta: Turdus merula<\/em> z rodziny drozdowatych, czyli kosy, maj\u0105ce do odegrania wa\u017cna, demoniczn\u0105 wr\u0119cz rol\u0119… A znani z poprzednich tom\u00f3w bohaterowie teraz zyskuj\u0105 od Puzy\u0144skiej nowe, czasem bardzo niepokoj\u0105ce \u2013 ba, wr\u0119cz demoniczne cechy. G\u0142\u00f3wnie policjanci… Poza tym autorka zgrabnie, bez nieporozumie\u0144 temporalnych, lawiruje intryg\u0105 na dw\u00f3ch, wpr\u0119dce za\u015b trzech p\u0142aszczyznach czasu (robi\u0105c te\u017c wypady do czwartej strefy czasu akcji…). I z tym sobie radzi zadziwiaj\u0105co sprawnie.
\nW rezultacie lektura \u201eDomu czwartego\u201d jest satysfakcjonuj\u0105ca. A by\u0142oby jeszcze lepiej, gdyby nie kilka drobiazg\u00f3w… Oto jeden z nich. Na pocz\u0105tku pa\u017adziernika 1939 roku w prowincjonalnej powiatowej Brodnicy w obsadzie miejscowej plac\u00f3wki policyjnej autorka plasuje oficer\u00f3w SS do\u015b\u0107 wysokich stopni \u2013 SS-Standartenf\u00fchrera i SS-Sturmbannf\u00fchrera. Czyli odpowiednio pu\u0142kownika i majora. Nie s\u0105dz\u0119, aby w tym czasie (nawet je\u015bli za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce na Pomorzu prowadzona by\u0142a wtedy wa\u017cna akcja eksterminacji polskiej inteligencji – \u201eIntelligenzaktion\u201d – w odwecie za domnieman\u0105 krzywd\u0119 niemieck\u0105 w czasie tzw. krwawej niedzieli w Bydgoszczy) i w takim miejscu s\u0142u\u017cyli tak wysocy oficerowie. W 1939 roku w ca\u0142ej formacji SS by\u0142o kilkudziesi\u0119ciu (pewno nie wi\u0119cej ni\u017c stu) Standartenf\u00fcher\u00f3w i naprawd\u0119 mieli wa\u017cniejsze zadania i przydzia\u0142y, ni\u017c drobne pododdzia\u0142ki w ramach struktur tzw Einsatzgruppen. Ka\u017cda z nich porusza\u0142a si\u0119 na zapleczu odpowiedniej armii Wehrmachtu, do kt\u00f3rej by\u0142a przydzielona na czas dzia\u0142a\u0144 wojennych i mia\u0142a do spe\u0142nienia zadania \u015bci\u015ble policyjne na okupowanym terytorium wobec ludno\u015bci cywilnej. Pu\u0142kownik i major to zbyt wysokie rangi jak na powiatowe miasteczko. Trzeci z esesman\u00f3w, w stopniu SS-Obersturmf\u00fchrera (czyli porucznika) ju\u017c bardziej pasowa\u0142…
\nTakie drobiazgi trzeba sprawdza\u0107 \u2013 podobnie jak mniemany sybarytyzm podinspektora Cybulskiego. Oto rozmawiaj\u0105c w wi\u0119zieniu ze skazanym, marzy o czekaj\u0105cej na\u0144 w domu butelce wina. \u201eChateauneuf du Pape Rouge\u201d… Do\u015b\u0107 osobliwe… A konkretnie kt\u00f3re? Chateauneuf-du-Pape to nazwa apelacji w dolinie Rodanu (Cotes-du-Rhone! – najlepsze wina francuskie…), na p\u00f3\u0142noc od Avinionu (m\u00f3wi\u0105c zrozumiale: okr\u0119gu produkcyjnego, zrzeszaj\u0105cego winiarzy, dobrowolnie poddaj\u0105cych si\u0119 surowym regu\u0142om wytwarzania, by utrzyma\u0107 jako\u015b\u0107 wyrobu i w zamian zyska\u0107 ochron\u0119 marki…). W sk\u0142ad tej apelacji wchodzi kilkadziesi\u0105t winnic, dostarczaj\u0105cych trunki rozmaitej ceny i klasy, przewa\u017cnie z winoro\u015bli szczepu zwanego grenache, i pod r\u00f3\u017cnymi nazwami. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce 95 procent z nich to wina czerwone, czyli rouge oczywi\u015bcie, wi\u0119c wspomniane przez autork\u0119 winko wymaga\u0142oby dopracowania \u2013 konkretna marka, rocznik, firma, winnica… To zawsze jest wydrukowane na etykiecie. To wa\u017cne by\u0142oby dla takiego smakosza jak Cybulski. Dla czytelnik\u00f3w te\u017c…
\nPolecam si\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107. Kt\u00f3ra niebawem nast\u0105pi. I mam pewne podstawy, by mniema\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie wspomniany Cybulski b\u0119dzie g\u0142\u00f3wnym bohaterem nowej kryminalnej intrygi Puzy\u0144skiej. Negatywnym \u2013 ma si\u0119 rozumie\u0107…
\nTomasz Sas
\n(10 11 2016)<\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"