![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/gretkowska-kosmitka-poziom-300x169.jpg\")
\nKosmitka
\nWydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, Warszawa 2016<\/h3>\n
Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span> Powiedzie\u0107, \u017ce kocha si\u0119 Gretkowsk\u0105, to nic nie powiedzie\u0107. Ale jak dla mnie \u2013 kogo\u015b, kto Pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 ma na trzecie (imi\u0119 naturalnie…) – wystarczy. Pani Manuela od debiutu (a mam przeczucie, \u017ce w gruncie rzeczy daleko wcze\u015bniej…) wzbudzi\u0142a we mnie to uczucie, nad kt\u00f3rym ani zapanowa\u0107, ani si\u0119 go pozby\u0107, ani zlekcewa\u017cy\u0107, ani w og\u00f3le nic. Kocham i ju\u017c; nikomu nic do tego. Najdziwniejsze, \u017ce si\u0119 nie znamy, cho\u0107 \u0141\u00f3d\u017a to w sumie ma\u0142e miasto. No, ale ona teraz w nim tylko go\u015bciem, a przedtem… Inne dzielnice (ona z Ba\u0142ut, ja z Chojen), inne szko\u0142y, inne szlaki, inne epoki wreszcie (sporom ci ja starszy…). A potem: ona \u015bwiat, \u015bwiat i wie\u015b Ustan\u00f3w k\u0119dy\u015b pod Piasecznem, ja \u0141\u00f3d\u017a, \u0141\u00f3d\u017a i \u0141\u00f3d\u017a. Poza tym staram si\u0119 programowo nie bywa\u0107 tam, gdzie bywaj\u0105 pisarze, by unikn\u0105\u0107 zasadzek poufa\u0142o\u015bci lub innego osobistego uczucia, zawsze wszak biegunowo sprzecznego z moimi wzgl\u0119dem literatury zamiarami. Wi\u0119c niech ju\u017c tak zostanie… Manuela Gretkowska\u00a0 Kosmitka Wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, Warszawa 2016 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Dziewczyna szamana, wied\u017ama, wr\u00f3\u017cka i lama rinpocze Powiedzie\u0107, \u017ce kocha si\u0119 Gretkowsk\u0105, to nic nie powiedzie\u0107. Ale jak dla mnie \u2013 kogo\u015b, kto Pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 ma na trzecie (imi\u0119 naturalnie…) – wystarczy. Pani Manuela od debiutu (a mam przeczucie, \u017ce w gruncie rzeczy daleko wcze\u015bniej…) wzbudzi\u0142a we mnie to uczucie, nad kt\u00f3rym ani zapanowa\u0107, ani si\u0119 go pozby\u0107, ani zlekcewa\u017cy\u0107, ani w og\u00f3le nic. Kocham i ju\u017c; nikomu nic do tego. Najdziwniejsze, \u017ce si\u0119 nie znamy, cho\u0107 \u0141\u00f3d\u017a to w sumie ma\u0142e miasto. No, ale ona teraz w nim tylko go\u015bciem, a przedtem… Inne dzielnice (ona z Ba\u0142ut, ja z Chojen), inne szko\u0142y, inne szlaki, inne epoki wreszcie (sporom ci ja starszy…). A potem: ona \u015bwiat, \u015bwiat i wie\u015b Ustan\u00f3w k\u0119dy\u015b pod Piasecznem, ja \u0141\u00f3d\u017a, \u0141\u00f3d\u017a i \u0141\u00f3d\u017a. Poza tym staram si\u0119 programowo nie bywa\u0107 tam, gdzie bywaj\u0105 pisarze, by unikn\u0105\u0107 zasadzek poufa\u0142o\u015bci lub innego osobistego uczucia, zawsze wszak biegunowo sprzecznego z moimi wzgl\u0119dem literatury zamiarami. Wi\u0119c niech ju\u017c tak zostanie… O nadbiegaj\u0105cym ukazaniu si\u0119 nowej Gretkowskiej wiedzia\u0142em oczywi\u015bcie odpowiednio wcze\u015bniej (taki zaw\u00f3d). Ale ok\u0142adka \u201eKosmitki\u201d nieco mnie obezw\u0142adni\u0142a \u2013 a\u017c zacz\u0105\u0107 musz\u0119 od pr\u00f3by deszyfra\u017cu kilku (nie…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":489,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[24],"tags":[60],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=216"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4132,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions\/4132"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nDziewczyna szamana, wied\u017ama, wr\u00f3\u017cka
\ni lama rinpocze<\/span><\/h2>\n
\nO nadbiegaj\u0105cym ukazaniu si\u0119 nowej Gretkowskiej wiedzia\u0142em oczywi\u015bcie odpowiednio wcze\u015bniej (taki zaw\u00f3d). Ale ok\u0142adka \u201eKosmitki\u201d nieco mnie obezw\u0142adni\u0142a \u2013 a\u017c zacz\u0105\u0107 musz\u0119 od pr\u00f3by deszyfra\u017cu kilku (nie wszystkich, niech co\u015b zostanie na za\u015b…) jej ukrytych znacze\u0144. Wystaj\u0105ca spod wizjera he\u0142mu kita blond w\u0142os\u00f3w oznacza w kosmicznym, \u015bcis\u0142ym sensie, \u017ce dosz\u0142o do rozhermetyzowania kombinezonu (utrata szczelno\u015bci), ergo: zawarto\u015b\u0107 skafandra zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z miazmatami \u015brodowiska, w kt\u00f3rym wyl\u0105dowa\u0142a. Mimo to chyba \u017cyje, tak przynajmniej przez szybk\u0119 wygl\u0105da. A to znaczy, \u017ce jest odporna i dobrze przygotowana do Misji. Po drugie: ma broszk\u0119 przypi\u0119t\u0105 do skafandra. Z takich sprzedawanych w sieci butik\u00f3w Parfois po jakie\u015b 99,99 (po przecenie 49,99). Mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce to tylko element s\u0142u\u017c\u0105cy orientacji przestrzennej (tam gdzie broszka, tam jest prz\u00f3d \u2013 wedle s\u0142awnej \u201eSzko\u0142y ta\u0144ca\u201d…). Ale mo\u017ce pewien symbol orientacji politycznej. Wiecie jakiej. A mo\u017ce g\u0142\u0119bokiej wobec niej dezaprobaty? Czort znajet…
\nW \u015brodku jeszcze lepiej i ciekawiej. Zreszt\u0105 je\u015bli odwr\u00f3cicie wspomnian\u0105 ok\u0142adk\u0119 na rewersow\u0105 czwart\u0105 stron\u0119, dowiecie si\u0119 \u2013 dlaczego… Gretkowska sama sobie zrobi\u0142a blurba tre\u015bci nast\u0119puj\u0105cej: \u201e\u015awietnie si\u0119 pisa\u0142o, jeszcze lepiej si\u0119 czyta \u2013 znakomita ksi\u0105\u017cka. Polecam!\u201d I podpisa\u0142a si\u0119 imieniem i nazwiskiem. Erupcja nieskromnej bezczelno\u015bci? A sk\u0105d\u017ce! Ka\u017cde s\u0142owo polega na prawdzie. Pewno\u015bci nie mam tylko co do trzech pierwszych… Siedem ostatnich (ale\u017c to zabrzmia\u0142o dwuznacznie!) za to – bez zarzutu.
\nFormalnie \u201eKosmitka\u201d jest kr\u00f3tkotrwa\u0142ym (kilkumiesi\u0119cznym zaledwie: od pa\u017adziernika 2015 do sierpnia 2016) i niespecjalnie regularnym dziennikiem intymnym, w kt\u00f3rym autorka uwag\u0119 sw\u0105 dzieli mi\u0119dzy krytyczn\u0105 relacj\u0119 z odnajdywania i komentowania siebie w rzeczywisto\u015bci, a pr\u00f3b\u0119 wyrozumienia swych metafizycznych sk\u0142onno\u015bci: talentu do sprawdzaj\u0105cego si\u0119 wr\u00f3\u017cbiarstwa, do stymulowania si\u0119 zielskiem i innymi szama\u0144skimi komponentami, do topienia si\u0119 w medytacjach i wp\u0142ywu padaczki skroniowej na zdolno\u015b\u0107 przeczuwania Przysz\u0142ego…
\nFormalnie zatem \u201eKosmitka\u201d to produkt uboczny. O ile bowiem powinno\u015bci\u0105 pisarza jest wymy\u015blanie, wynajdywanie i zaciekawiaj\u0105ce opowiadanie historyjek ku rozbawieniu czytaj\u0105cej gawiedzi, to ju\u017c opisywanie, jak ten proces si\u0119 toczy (czyli czym jest b\u00f3l tworzenia…), powinno\u015bci\u0105 nie jest. Na og\u00f3\u0142 obchodzimy si\u0119 bez narcystycznych popis\u00f3w autor\u00f3w. Ale przyzna\u0107 trzeba, \u017ce w dziejach literatury sporo znajdziemy przypadk\u00f3w autorskich dziennik\u00f3w, pami\u0119tnik\u00f3w, kronik zyskuj\u0105cych autonomiczn\u0105 warto\u015b\u0107 r\u00f3wn\u0105 (a czasem wi\u0119ksz\u0105…) podstawowemu zr\u0119bowi pisarskiego dzie\u0142a; wiele jest przyk\u0142ad\u00f3w zupe\u0142nie s\u0142usznie zapomnianej, zwietrza\u0142ej literatury, podczas gdy jej autorzy s\u0142yn\u0105 osobno – jako memuary\u015bci. No i przypadki skrajne: gdy tw\u00f3rca w og\u00f3le nie zawraca sobie g\u0142owy pisaniem powie\u015bci, dramat\u00f3w czy scenariuszy \u2013 od razu pisze dziennik taki sukinsyn. Demaskatorski, ekshibicjonistyczny, odwa\u017cny, dowcipny, burzycielski, psychotyczny, niegrzeczny i koniecznie bardzo erudycyjny… Nie warto ju\u017c nawet dodawa\u0107, \u017ce przy okazji na og\u00f3\u0142 potwornie grafoma\u0144ski.
\nLitieraturna massa tabulettae pe\u0142na zatem jest produkt\u00f3w ubocznych \u2013 pokupnych z uwagi na sw\u0105 struktur\u0119, mieszaj\u0105c\u0105 plotk\u0119 z wiedz\u0105 tajemn\u0105, przeto ch\u0119tnie wydawanych. Ale Gretkowska to nie jest ten przypadek. Ona nale\u017cy do elitarnego grona autor\u00f3w, od kt\u00f3rych wr\u0119cz wypada si\u0119 domaga\u0107 publikowania podr\u0119cznych zapisk\u00f3w. One maj\u0105 bowiem samoistn\u0105 warto\u015b\u0107 jako niezb\u0119dny wk\u0142ad do kapita\u0142u intelektualnego \u2013 \u017ce tak powiem nieskromnie \u2013 ludzko\u015bci. Jako takiej. Je\u015bli odcedzimy zapasy nieuniknionej minoderii i p\u0142ycizn poznawczych…
\nJest bowiem wa\u017cne, gdy pani Manuela pisze w swych memuarkach o tzw. kwestii kobiecej w \u017cyciu nie tylko publicznym, albowiem by\u0142a w swoim czasie (nieodleg\u0142ym \u2013 2006…) za\u0142o\u017cycielk\u0105 Partii Kobiet, kt\u00f3rej formu\u0142a nieoczekiwanie ostatnimi tygodniami nie tylko si\u0119 nie wyczerpa\u0142a, lecz zyska\u0142a wr\u0119cz now\u0105 moc, moc sprawcz\u0105… Jest bowiem wa\u017cne, gdy Gretkowska zdaje spraw\u0119 ze swych wkurwie\u0144 codziennych. Jest niemniej wa\u017cne, gdy relacjonuje swoje do\u015bwiadczenia ezoteryczne, swoje do\u015bwiadczenia pedagogiczne w skali mikro (z c\u00f3rk\u0105 Pol\u0105, sk\u0105din\u0105d nastoletni\u0105 i rozs\u0105dniejsz\u0105 wersj\u0105 mamy i taty Michalskiego…), swoje boje z niedoskona\u0142o\u015bci\u0105, z wiejskim pejza\u017cem filozoficznym, z Rzymem i pr\u00f3b\u0105 zarobienia fortuny na produkcji eliksiru likwiduj\u0105cego haluksy w dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t, g\u00f3ra sto dni…No i \u015blub Gretkowskiej z Piotrem Pietuch\u0105, opok\u0105 spokoju w jej \u017cyciu zmys\u0142owym i wszelkim innym \u2013 te\u017c jest wa\u017cny… Jako zdarzenie obiektywnie niekonieczne, za\u015b subiektywnie… A to ju\u017c sobie sami przeczytajcie! Bowiem warto czyta\u0107, skoro ta w\u0142a\u015bnie Gretkowska jest autork\u0105 scenariusza do \u201eSzamanki\u201d \u017bu\u0142awskiego \u2013 najbardziej por\u0105banego filmu \u015bwiata , napisa\u0142a \u201eTrans\u201d, \u201eEuropejk\u0119\u201d i felieton o Kaczy\u0144skich, wyci\u0119ty przez wydawc\u0119 r\u0119cznie (no\u017cyczkami!) ze stu tysi\u0119cy nak\u0142adu pisma \u201eSukces\u201d…
\nW ko\u0144cu to Gretkowskiej lama rinpocze Tenzin Wangyal udzieli\u0142 (na w\u0105tpliwo\u015bci w kwestii buddyjskiego sztafa\u017cu medytacyjnego) takiej oto podpowiedzi: – Umocnij si\u0119 w praktyce, reszta to dekoracja. Co by\u0142o (i jest zawsze) do okazania.
\nTomasz Sas<\/strong>
\n(29 10 2016)<\/strong><\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"