{"id":2106,"date":"2020-07-10T12:14:07","date_gmt":"2020-07-10T10:14:07","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=2106"},"modified":"2021-02-28T02:04:07","modified_gmt":"2021-02-28T01:04:07","slug":"m-syn-stulecia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2020\/07\/10\/m-syn-stulecia\/","title":{"rendered":"M. Syn stulecia"},"content":{"rendered":"\n
Antonio Scurati<\/strong><\/h5>\n

\"\"<\/p>\n


M. Syn stulecia<\/strong>
Prze\u0142o\u017cy\u0142a
Alina Paw\u0142owska-Zampino <\/strong>
Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2020<\/strong><\/h5>\n

Rekomendacja: 5\/7<\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Pi\u0119\u015b\u0107 jest syntez\u0105 teorii, czyli krzepkie narodziny faszyzmu…<\/u><\/strong><\/span><\/h3>\n

Gdy 29 kwietnia 1945 roku grupa specjalna w\u0142oskiego ruchu oporu (w\u0142oski ruch oporu \u2013 wydaje si\u0119 wam, \u017ce to oksymoron, ale w tym przypadku na pewno nie; to by\u0142a masowa i zdeterminowana akcja ludowa…) o zabarwieniu raczej komunistycznym przywioz\u0142a do Mediolanu z nieodleg\u0142ej wioski Giulino di Mezzegra zw\u0142oki rozstrzelanego dzie\u0144 wcze\u015bniej Benita Mussoliniego i towarzysz\u0105cej mu w nieudanej ucieczce do Szwajcarii kochanki Claretty Petacci \u2013 postanowiono definitywnie i spektakularnie zako\u0144czy\u0107 epok\u0119 faszystowsk\u0105, wystawiaj\u0105c cia\u0142a na widok publiczny, by da\u0107 obywatelom czytelny i widoczny sygna\u0142 kierunku i si\u0142y nadchodz\u0105cej zmiany. Zw\u0142oki powieszono \u2013 za nogi \u2013 na a\u017curowym zadaszeniu stacji benzynowej (bodaj\u017ce koncernu Esso) na Piazzale Loreto. Mediola\u0144czycy, kt\u00f3rzy kilka dni przedtem owacyjnie oklaskiwali swego wodza podczas histerycznego przem\u00f3wienia (ostatniego w karierze i \u017cyciu…) w Teatro Lirico, szukaj\u0105c nadziei i otuchy w jego \u201eojcowskich\u201d patriotycznych sloganach, teraz dawali wyraz swemu s\u0142usznemu oburzeniu i niekontrolowanej rado\u015bci z powodu ko\u0144ca epoki \u2013 niekontrolowanej do tego stopnia, \u017ce powieszone na pokaz zw\u0142oki pr\u0119dko trzeba by\u0142o usun\u0105\u0107 w obawie przed dzikimi ekscesami profanacyjnymi, niegodnymi w tak cywilizowanym mie\u015bcie…<\/p>\n

No c\u00f3\u017c \u2013 powiecie, \u017ce Mediolan jest wielkim miastem, o zr\u00f3\u017cnicowanej populacji. Obok arystokracji pieni\u0105dza i niezgorzej sytuowanej klasy \u015bredniej o konserwatywnych pogl\u0105dach s\u0105 libera\u0142owie, socjali\u015bci, komuni\u015bci, demokraci i anarchistyczni lewacy, tudzie\u017c zwyk\u0142a biedota bez skrystalizowanych pogl\u0105d\u00f3w. Jedni pod lasem r\u0105k uniesionych w rzymskim salucie do ko\u0144ca ryczeli \u201eGiovinezz\u0119\u201d i skandowali, \u017ce \u201eDuce ha sempre ragione\u201d. Drudzy \u2013 nagle uwolnieni z terroru czarnych koszul – dali spontanicznie wyraz swej rado\u015bci, pluj\u0105c i ciskaj\u0105c kamieniami. Dwa r\u00f3\u017cne Mediolany… Historia, wyj\u0105c i klekocz\u0105c ze zm\u0119czenia oraz w stanie pe\u0142nej dezorientacji, zatoczy\u0142a ko\u0142o \u2013 niezbyt dok\u0142adnie wycyrklowane, raczej rozwichrowane i pogniecione \u2013 ale ko\u0142o… Wywieszony g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142 na mediola\u0144skim placu Mussolini w tym samym mie\u015bcie 26 lat temu zacz\u0105\u0142 i rozp\u0119dzi\u0142 sw\u0105 polityczn\u0105 karier\u0119.<\/p>\n

Ca\u0142a ta historia jest dobrze znana, wszechstronnie opisana i zanalizowana. Mo\u017ce nie a\u017c tak drobiazgowo, jak dzieje jego \u201em\u0142odszego brata ideowego\u201d – Adolfa Hitlera, ale te\u017c \u201edorobek\u201d dzia\u0142alno\u015bci Mussoliniego w globalnym sensie wielokrotnie by\u0142 mniejszy i nie a\u017c tak \u015bmiertelnie powa\u017cny, jak tamtego austriackiego gefrajtra, niespe\u0142nionego malarza i charyzmatycznego nacjonalistycznego doktrynera. Fakt \u2013 w\u0142oscy faszy\u015bci idealnie wykorzystali polityczne i spo\u0142eczne \u201eokno pogodowe\u201d do zdobycia w\u0142adzy absolutnej, ale jak ju\u017c j\u0105 zdobyli, poczynali sobie niezbyt racjonalnie. Bo po prostu byli band\u0105 nieudacznik\u00f3w bez umiej\u0119tno\u015bci, determinacji i wiedzy. Kohorty zdemoralizowanych weteran\u00f3w wojennych, obezw\u0142adnionych wolicjonalnie czteroletnim (i wcale nie zwyci\u0119skim, jakby si\u0119 wydawa\u0142o) gniciem w okopach… Psychopatyczni zab\u00f3jcy, szukaj\u0105cy przyzwolenia i satysfakcji dla swych zboczonych sk\u0142onno\u015bci… Trzeciorz\u0119dni sfrustrowani prowincjonalni adwokaci bez sukces\u00f3w, pragn\u0105cy si\u0119 odku\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119… Ludzie zb\u0119dni, daj\u0105cy pos\u0142uch demagogom i oczekuj\u0105cy manny z nieba za wyimaginowane zas\u0142ugi… Knajpiani filozofowie, wiecznie pijani poszukiwacze prawdy, notoryczni gwa\u0142ciciele, nieustannie tropi\u0105cy sposoby zamanifestowania i uj\u015bcia swej m\u0119skiej si\u0142y… Wielbiciele porz\u0105dku, swojsko\u015bci i uzbrojonej w pa\u0142\u0119 lub sztylet pi\u0119\u015bci jako ostatecznego argumentu… I wielu jeszcze osobliwych dewiant\u00f3w. Tak \u2013 faszyzm to kloaka zbocze\u0144 i wykoleje\u0144, w miar\u0119 post\u0119pu i przyrostu atrakcyjno\u015bci staj\u0105ca si\u0119 norm\u0105 \u2013 wprz\u00f3dy tylko akceptowanym sposobem istnienia, ale wkr\u00f3tce – dezyderatem osobistych pragnie\u0144 dla wi\u0119kszo\u015bci.<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie faszyzm, jak to zwykle we W\u0142oszech zdarza si\u0119 rozmaitym ideologiom, wpr\u0119dce skona\u0142 w bagienku mieszcza\u0144skiego g\u00f3wna, staj\u0105c si\u0119 karykatur\u0105 samego siebie \u2013 mimo pocz\u0105tkowego witalnego rozmachu wyda\u0142 rezultaty \u017ca\u0142osne, kaboty\u0144skie i niedoko\u0144czone, budz\u0105ce jeno za\u017cenowanie. Agonia systemu troch\u0119 trwa\u0142a \u2013 Italia by\u0142a krajem umiarkowanie zasobnym, wi\u0119c mia\u0142a co traci\u0107, nawet przystrojona w zbyt du\u017cy, za obszerny kostium \u015br\u00f3dziemnomorskiego mocarstwa; ale jej zasoby ludzkie, nadaj\u0105ce si\u0119 do wykorzystania w sensie militarnym, topnia\u0142y bardzo szybko. Wsz\u0119dzie bowiem, gdzie pojawiali si\u0119 W\u0142osi jako sojusznicy III Rzeszy czy samodzielnie, szybko i nieodwo\u0142alnie dostawali w dup\u0119. Chocia\u017c nie \u2013 przepraszam… Wygrali po wielkich trudach z Abisyni\u0105. Ale poza tym ich wojenne przygody ko\u0144czy\u0142y si\u0119 masow\u0105… niewol\u0105 (lubili si\u0119 rozs\u0105dnie poddawa\u0107 \u2013 nie za\u015b bezsensownie gin\u0105\u0107…) na takich, powiedzmy, umiarkowanie go\u015bcinnych Orkadach, kt\u00f3re i tak by\u0142y jak sanatorium w por\u00f3wnaniu z Syberi\u0105.<\/p>\n

Trzeba jednak przyzna\u0107, \u017ce imperium Mussoliniego zlikwidowali sami W\u0142osi, w nieoczekiwanym przeb\u0142ysku zdrowego rozs\u0105dku (troch\u0119 p\u00f3\u017ano, ale zawsze\u0107 s\u0142usznie…). Gdy alianci w lipcu 1943 roku l\u0105dowali na Sycylii, wielka rada faszystowska (najwy\u017cszy formalnie organ w\u0142adzy – a ka\u017cdy jej cz\u0142onek sw\u0105 osobist\u0105 karier\u0119 zawdzi\u0119cza\u0142 wy\u0142\u0105cznie Duce…) nieoczekiwanie odwo\u0142a\u0142a Mussoliniego, za\u015b kr\u00f3l go zdymisjonowa\u0142 z funkcji premiera. Niestety, do gry wtr\u0105ci\u0142 si\u0119 moralny d\u0142u\u017cnik Benita, niegdy\u015b jego wierny ucze\u0144, a p\u00f3\u017aniej najwy\u017cszy protektor \u2013 Adolf Hitler. Kaza\u0142 swoim komandosom uwolni\u0107 najlepszego przyjaciela – caro Benito<\/i> \u2013 jak go poufale nazywa\u0142. Ten zuchwa\u0142y wyczyn wojenny przed\u0142u\u017cy\u0142 agoni\u0119 systemu prawie o dwa lata.<\/p>\n

To znana \u015bwiatu historia. Ale d\u0142ugo brakowa\u0142o w niej jednego elementu – jak on to zrobi\u0142? Krok po kroku, ze szczeg\u00f3\u0142ami i rozwini\u0119t\u0105 (cho\u0107 zapewne po cz\u0119\u015bci imaginacyjn\u0105: nie wszystkie my\u015bli, nie wszystkie dialogi mog\u0105 by\u0107 zdokumentowane…) aparatur\u0105 poznawcz\u0105. Luk\u0119 t\u0119 dopiero niedawno wype\u0142ni\u0142 neapolita\u0144czyk (rocznik 1969), ale pracuj\u0105cy w Mediolanie \u2013 profesor literatury i lingwistyki Antonio Scurati. Wype\u0142ni\u0142 fenomenalnie. Jego ksi\u0105\u017cka \u201eM. Syn stulecia\u201d zajmuje w obszarze literatury pozycj\u0119 ca\u0142kiem osobn\u0105. Przyznam, \u017ce przez ponad p\u00f3\u0142 wieku amatorskiego i p\u00f3\u017aniej zawodowego, intensywnego obcowania z ksi\u0105\u017ckami niczego podobnego w r\u0119ku nie trzyma\u0142em. Krytycy powiadaj\u0105, \u017ce to powie\u015b\u0107. Ba! Bardzo by\u0107 mo\u017ce… Je\u017celi istnieje jaka\u015b wyczerpuj\u0105ca i powszechnie akceptowana definicja powie\u015bci, to z natury rzeczy winna by\u0107 lakoniczna. Nie ma bowiem zbyt wielu cech gatunkowych, kt\u00f3re opisywa\u0142yby wsp\u00f3lnie wszystkie istniej\u0105ce i mo\u017cliwe w przysz\u0142o\u015bci do pomy\u015blenia powie\u015bci. Albo nie ma \u017cadnej takiej cechy… W przypadku dzie\u0142a zatytu\u0142owanego \u201eM. Syn stulecia\u201d mo\u017ce tak by\u0107. Powie\u015b\u0107 zatem to czy nie powie\u015b\u0107 \u2013 a niech si\u0119 martwi\u0105 krytycy, Scuratiego koledzy-profesorowie czy inni klasyfikatorzy. Sam Scurati twierdzi, \u017ce to powie\u015b\u0107, wi\u0119c zostawmy go z tym mniemaniem. On ci to bowiem zauwa\u017cy\u0142, \u017ce cho\u0107 o Mussolinim napisano setki ksi\u0105g, to nikt nie pokusi\u0142 si\u0119 o u\u017cycie narz\u0119dzi narracyjnych, ani o zbudowanie ci\u0105gu zdarze\u0144 o strukturze fabularnej \u2013 porz\u0105dnie, chronologicznie opowiedzianej, z dialogami, opisami (nawet przyrody…), emocjami, ca\u0142ym psychologicznym wyposa\u017ceniem. No, w formie powie\u015bci w\u0142a\u015bnie. Wi\u0119c j\u0105 napisa\u0142.<\/p>\n

Ale zanim zacz\u0105\u0142, musia\u0142 prze\u0142ama\u0107 powa\u017cn\u0105 barier\u0119 moraln\u0105. Od 1943 roku we W\u0142oszech funkcjonuje z ca\u0142\u0105 ostro\u015bci\u0105, surowo przestrzegana, aczkolwiek niesformalizowana, nienapisana umowa intelektualna \u2013 prawdziwy deal antyfaszystowski, wa\u017cny w obr\u0119bie nauk humanistycznych, spo\u0142ecznych, politycznych, literaturze i sztuce, w powa\u017cnej publicystyce i przede wszystkim w \u017cyciu publicznym. Poza obszarem dorozumianego za\u0142o\u017cenia, \u017ce wszyscy jeste\u015bmy antyfaszystami, ka\u017cdy, kto chcia\u0142by zanurzy\u0107 si\u0119 badawczo czy artystycznie w obszar zdefiniowany jako faszyzm, winien wprz\u00f3dy z\u0142o\u017cy\u0107 jasn\u0105 deklaracj\u0119 niek\u0142amanego, niekoniunkturalnego osobistego anty-faszyzmu. Bez tego nara\u017ca\u0142 si\u0119 na ostracyzm zupe\u0142ny lub co najmniej na powa\u017cne podejrzenia o ch\u0119\u0107 rehabilitacji b\u0105d\u017a zgo\u0142a wskrzeszenia faszystowskiej idei.<\/p>\n

Scurati musia\u0142 zwalczy\u0107 w sobie t\u0119 narzucon\u0105 przez histori\u0119 sk\u0142onno\u015b\u0107 do autocenzury, bo zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce zadekretowany przez ni\u0105 dystans poznawczy mo\u017ce \u2013 ba, na pewno uniemo\u017cliwi uczciwe rozpoznanie (bez uprzedze\u0144, idiosynkrazji, a zw\u0142aszcza wiedzy o tym, co by\u0142o potem…) istoty samego faszyzmu. Zostawi\u0142 sobie tylko kilka fundamentalnych narz\u0119dzi epistemologicznych, w tym zdolno\u015b\u0107 odr\u00f3\u017cniania Dobra od Z\u0142a \u2013 i wskoczy\u0142 w sam \u015brodek faszystowskiego bagna. To, co i jak z tego skoku zapisa\u0142, zas\u0142uguje na najszczersze uznanie. Czasem podczas lektury wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce narrator stoi tu\u017c za plecami bohatera, czyta jego my\u015bli, odgaduje post\u0119pki; a nawet zmienia pozycj\u0119 i zagl\u0105da mu w oczy \u2013 temu skurwysynowi (z ca\u0142ym szacunkiem dla mamusi \u2013 nauczycielki i tatusia \u2013 kowala z Preddapio), perwersyjnemu demagogowi, cynicznemu zbrodniarzowi… Nie ma w tym cienia fascynacji, zaczadzenia, \u201euk\u0105szenia\u201d (gdy badacz sam infekuje si\u0119 pogl\u0105dami czy te\u017c warto\u015bciami badanego…). Jest natomiast bezgraniczna, bezkompromisowa, niepowstrzymana ciekawo\u015b\u0107. Pr\u00f3ba nie tyle ch\u0142odnej analizy, co wdarcia si\u0119 do sterownik\u00f3w jego my\u015bli, mowy i uczynk\u00f3w \u2013 by dociec, jak to dzia\u0142a\u0142o, jaka by\u0142a causa proxima<\/i> ca\u0142ego tego zgie\u0142ku. Scurati zbiera wszystkie okruszki faszyzmu, by zlepi\u0107 z nich reprezentatywn\u0105 figur\u0119 zar\u00f3wno samej idei (a to nie\u0142atwe, bo m\u0119tna by\u0142a to filozofijka) jak i praktyki. Bez opis\u00f3w tej praktyki faszyzm by\u0142by tak\u0105 sobie, godn\u0105 zainteresowania teoryjk\u0105 spo\u0142eczn\u0105, stawian\u0105 na r\u00f3wni z innymi, \u0142agodnie krytykowan\u0105. Ale Scurati otworzy\u0142 W\u0142ochom oczy…<\/p>\n

Bo W\u0142osi najpierw sobie ten sw\u00f3j faszyzm zmitologizowali, a potem zapomnieli. Tak by\u0142o \u0142atwiej: przecie\u017c wszyscy jeste\u015bmy antyfaszystami, nieprawda\u017c? A tu masz \u2013 pa\u0142k\u0105 w \u0142eb! Je\u015bli po tym wszystkim deputowana Alessandra Mussolini nadal b\u0119dzie wychwala\u0107 swego dziadka, to coraz wi\u0119cej ludzi uzna, \u017ce co\u015b jej si\u0119 porobi\u0142o w tej pi\u0119knej g\u0142\u00f3wce. No w\u0142a\u015bnie… O ile W\u0142osi mog\u0105 by\u0107 wdzi\u0119czni Scuratiemu za poszerzenie intelektualnego pola ich pami\u0119ci zbiorowej \u2013 do tego w tak atrakcyjny czytelniczo i wyczerpuj\u0105cy spos\u00f3b, o tyle my w reszcie Europy mamy inny pow\u00f3d do wielkiej zbiorowej wdzi\u0119czno\u015bci. Mam tu na my\u015bli przypomnienie, \u017ce to wszystko jest wci\u0105\u017c ponownie mo\u017cliwe. Antyfaszystowski pakt moralno-intelektualny przesta\u0142 jako\u015b obowi\u0105zywa\u0107. Coraz wi\u0119cej \u201ewodz\u00f3w\u201d ka\u017ce \u201erozkonserwowywa\u0107\u201d rudymenty faszyzmu, buduj\u0105c na nich nowe konstrukcje polityczne, dostosowane do epoki. Lektura \u201eSyna stulecia\u201d w nowym stuleciu nie pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci: wszystko mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107 jeszcze raz. Bo to takie \u0142atwe \u2013 wystarczy jeden op\u0119tany, socjopatyczny demagog, paru \u2013 mo\u017ce parunastu gotowych na wszystko cynicznych skurwieli, kilka tysi\u0119cy t\u0119pych, ale silnych gwardzist\u00f3w bez skrupu\u0142\u00f3w oraz obietnica godnego \u017cycia za rozdawane obficie i \u201epo r\u00f3wno\u201d pa\u0144stwowe pieni\u0105dze \u2013 dla reszty.<\/p>\n

No c\u00f3\u017c \u2013 to nie jest lektura na wakacje, ale gdy ju\u017c si\u0119 do niej we\u017amiecie… Nie b\u0119dziecie umieli si\u0119 oderwa\u0107. Tak wci\u0105ga. Brutalnie dr\u0105\u017cy m\u00f3zg, ale wci\u0105ga… No i ta elegancja formy. Nie widzia\u0142em dot\u0105d czego\u015b podobnego \u2013 kr\u00f3tkie rozdzia\u0142ki, tre\u015bciwe i wr\u0119cz ascetyczne \u2013 poprzek\u0142adane cytatami z artyku\u0142\u00f3w prasowych, raport\u00f3w, list\u00f3w prywatnych, komentuj\u0105cych epok\u0119, stenogram\u00f3w parlamentarnych, depesz agencyjnych, telegram\u00f3w z rozkazami, odezw politycznych, manifest\u00f3w partyjnych. Innymi s\u0142owy: reporterskich dowod\u00f3w, \u017ce wszystko wydarzy\u0142o si\u0119 naprawd\u0119… Tylko nie dajcie si\u0119 ponie\u015b\u0107 emocjom \u2013 detoks nie b\u0119dzie ani \u0142atwy, ani przyjemny. Raczej bli\u017cszy serii bolesnych zastrzyk\u00f3w…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(10 07 2020)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Antonio Scurati M. Syn stuleciaPrze\u0142o\u017cy\u0142a Alina Paw\u0142owska-Zampino Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2020 Rekomendacja: 5\/7Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Pi\u0119\u015b\u0107 jest syntez\u0105 teorii, czyli krzepkie narodziny faszyzmu… Gdy 29 kwietnia 1945 roku grupa specjalna w\u0142oskiego ruchu oporu (w\u0142oski ruch oporu \u2013 wydaje si\u0119 wam, \u017ce to oksymoron, ale w tym przypadku na pewno nie; to by\u0142a masowa i zdeterminowana akcja ludowa…) o zabarwieniu raczej komunistycznym przywioz\u0142a do Mediolanu z nieodleg\u0142ej wioski Giulino di Mezzegra zw\u0142oki rozstrzelanego dzie\u0144 wcze\u015bniej Benita Mussoliniego i towarzysz\u0105cej mu w nieudanej ucieczce do Szwajcarii kochanki Claretty Petacci \u2013 postanowiono definitywnie i spektakularnie zako\u0144czy\u0107 epok\u0119 faszystowsk\u0105, wystawiaj\u0105c cia\u0142a na widok publiczny, by da\u0107 obywatelom czytelny i widoczny sygna\u0142 kierunku i si\u0142y nadchodz\u0105cej zmiany. Zw\u0142oki powieszono \u2013 za nogi \u2013 na a\u017curowym zadaszeniu stacji benzynowej (bodaj\u017ce koncernu Esso) na Piazzale Loreto. Mediola\u0144czycy, kt\u00f3rzy kilka dni przedtem owacyjnie oklaskiwali swego wodza podczas histerycznego przem\u00f3wienia (ostatniego w karierze i \u017cyciu…) w Teatro Lirico, szukaj\u0105c nadziei i otuchy w jego \u201eojcowskich\u201d patriotycznych sloganach, teraz dawali wyraz swemu s\u0142usznemu oburzeniu i niekontrolowanej rado\u015bci z powodu ko\u0144ca epoki \u2013 niekontrolowanej do tego stopnia, \u017ce powieszone na pokaz zw\u0142oki pr\u0119dko trzeba by\u0142o usun\u0105\u0107 w obawie przed dzikimi ekscesami profanacyjnymi, niegodnymi w tak cywilizowanym mie\u015bcie… No c\u00f3\u017c \u2013…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2108,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[20,233,26,17],"tags":[288],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2106"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2574,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2106\/revisions\/2574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}