![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/stukanie-poziom-300x169.jpg\")
\nStukanie do mych drzwi
\nPrzek\u0142ad: Bartosz Kurowski
\nWydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2016<\/h4>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> Co zrobisz, gdy noc\u0105 w twoje okno wali dziobem wielkie czarne ptaszysko, ani chybi z\u0142owieszczy kruk? Pewnie lekko sparali\u017cuje ci\u0119 natychmiastowe skojarzenie z Hitchcockiem… A gdy dostrze\u017cesz, \u017ce ptak \u0142omocze jak oszala\u0142y, bo jest przywi\u0105zany? Wyjdziesz na zewn\u0105trz, by odwi\u0105za\u0107 opierzonego awanturnika i poszukasz drania, kt\u00f3ry to zrobi\u0142. Bo ptak sam si\u0119 nie unieruchomi drutem albo sznurkiem… I wtedy znienacka dostajesz w \u0142eb, a zaczajony sprawca odprawia krwawy rytua\u0142 (oszcz\u0119dz\u0119 na razie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w…). Przy twoich zw\u0142okach zostaje martwy ptak, definiuj\u0105c sytuacj\u0119 w spos\u00f3b na razie nieczytelny dla postronnych, osobliwie za\u015b dla prowadz\u0105cych \u015bledztwo funkcjonariuszy policji. W Liverpoolu… Gmatwanina si\u0119 pot\u0119guje (tak\u017ce w sensie \u015bcis\u0142ym, zgo\u0142a algebraicznym), gdy z ptasich zbrodni robi si\u0119 seria, a ofiarami padaj\u0105 tylko policjanci (p\u0142ci obojga) \u2013 zwykli posterunkowi, raz wybrani z rozmys\u0142em, innym razem zupe\u0142nie przypadkowo. Spl\u0105tane tropy donik\u0105d wiod\u0105, \u015blad\u00f3w (w fizycznym sensie, jak w ameryka\u0144skich bajkach – CSI-ajkach) nie ma niemal wcale. Trzeba rozci\u0105gn\u0105\u0107 sie\u0107 na du\u017cej po\u0142aci, zrobi\u0107 troch\u0119 rejwachu, mo\u017ce ptaszek si\u0119 sp\u0142oszy, pope\u0142ni b\u0142\u0105d i w pu\u0142apk\u0119 wpadnie. Rutynowa, regulaminowa policyjna robota. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" David Jackson Stukanie do mych drzwi Przek\u0142ad: Bartosz Kurowski Wydawnictwo Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2016 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Ptaszek na uwi\u0119zi albo popami\u0119tajcie nasze dusze… Co zrobisz, gdy noc\u0105 w twoje okno wali dziobem wielkie czarne ptaszysko, ani chybi z\u0142owieszczy kruk? Pewnie lekko sparali\u017cuje ci\u0119 natychmiastowe skojarzenie z Hitchcockiem… A gdy dostrze\u017cesz, \u017ce ptak \u0142omocze jak oszala\u0142y, bo jest przywi\u0105zany? Wyjdziesz na zewn\u0105trz, by odwi\u0105za\u0107 opierzonego awanturnika i poszukasz drania, kt\u00f3ry to zrobi\u0142. Bo ptak sam si\u0119 nie unieruchomi drutem albo sznurkiem… I wtedy znienacka dostajesz w \u0142eb, a zaczajony sprawca odprawia krwawy rytua\u0142 (oszcz\u0119dz\u0119 na razie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w…). Przy twoich zw\u0142okach zostaje martwy ptak, definiuj\u0105c sytuacj\u0119 w spos\u00f3b na razie nieczytelny dla postronnych, osobliwie za\u015b dla prowadz\u0105cych \u015bledztwo funkcjonariuszy policji. W Liverpoolu… Gmatwanina si\u0119 pot\u0119guje (tak\u017ce w sensie \u015bcis\u0142ym, zgo\u0142a algebraicznym), gdy z ptasich zbrodni robi si\u0119 seria, a ofiarami padaj\u0105 tylko policjanci (p\u0142ci obojga) \u2013 zwykli posterunkowi, raz wybrani z rozmys\u0142em, innym razem zupe\u0142nie przypadkowo. Spl\u0105tane tropy donik\u0105d wiod\u0105, \u015blad\u00f3w (w fizycznym sensie, jak w ameryka\u0144skich bajkach – CSI-ajkach) nie ma niemal wcale. Trzeba rozci\u0105gn\u0105\u0107 sie\u0107 na du\u017cej po\u0142aci, zrobi\u0107 troch\u0119 rejwachu, mo\u017ce ptaszek si\u0119 sp\u0142oszy, pope\u0142ni b\u0142\u0105d i w pu\u0142apk\u0119 wpadnie. Rutynowa, regulaminowa policyjna robota. W…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":483,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[58],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/210"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=210"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":482,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/210\/revisions\/482"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nPtaszek na uwi\u0119zi albo popami\u0119tajcie nasze dusze…<\/span><\/h3>\n
\nW taki mniej wi\u0119cej spos\u00f3b zaczyna si\u0119 jeden z inteligentniejszych, dobrze pomy\u015blanych i skonstruowanych (gorzej opowiedzianych \u2013 to fakt…) kryminalnych thriller\u00f3w o mocno psychologizuj\u0105cym profilu, jakie czyta\u0142em ostatnimi czasy. I pomy\u015ble\u0107, \u017ce autor (on\u017ce David Jackson) jest na po\u0142y amatorem, za\u015b jego g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania \u2013 etat wyk\u0142adowcy na Uniwersytecie Liverpoolskim, na wydziale… informatyki, gdzie zajmuje si\u0119 ewolucj\u0105 system\u00f3w komputerowych, programami edukacyjnymi, logik\u0105 i j\u0119zykami pisania program\u00f3w dla komputer\u00f3w-symulator\u00f3w (ponad 70 publikacji…). Sze\u015b\u0107 lat temu napisa\u0142 krymina\u0142 \u201ePariah\u201d (z bohaterem \u2013 detektywem nowojorskiej policji Callumem Doyle’em…); dosta\u0142 nagrod\u0119 dla debiutanta, wi\u0119c uwin\u0105\u0142 si\u0119 i machn\u0105\u0142 jeszcze trzy \u201ecallumy\u201d. Seria cieszy si\u0119 powodzeniem, ale David ju\u017c pow\u0119drowa\u0142 w inne rejony \u2013 jego pi\u0105ty krymina\u0142, czyli \u201eStukanie do mych drzwi\u201d, zakotwiczony jest w Liverpoolu \u2013 rodzinnym mie\u015bcie Jacksona, a bohater to niejaki Nathan Cody, detektyw-sier\u017cant miejscowej policji. Po przej\u015bciach…
\n(Na marginesie, gdyby kto\u015b zechcia\u0142 pozna\u0107 bli\u017cej m\u0142odego autora, to jest okazja: od tego roku akademickiego prowadzi on warsztaty kreatywnego pisania w bibliotece we wsi West Kirby, na p\u00f3\u0142wyspie Wirral, jakie\u015b 15 kilometr\u00f3w od centrum Liverpoolu \u2013 2,5 godziny zaj\u0119\u0107 kosztuje tylko 15 funt\u00f3w. W West Kirby David zreszt\u0105 mieszka \u2013 z \u017con\u0105 graficzk\u0105 komputerow\u0105, dwiema c\u00f3rkami i zwierz\u0119c\u0105 mena\u017ceri\u0105, m.in. jednookim kr\u00f3likiem i kotem, kt\u00f3ry pije wod\u0119 tylko wtedy, gdy takowa leci prosto z kranu…)
\nZ kolei wspomniany ju\u017c Nathan Cody mieszka na Rodney Street, w starym centrum Liverpoolu, sam na trzecim pi\u0119trze budynku, w zasadzie opanowanego przez wytworne i drogie gabinety stomatologiczne, co za dnia daje niezapomniane efekty akustyczne wierte\u0142 dentystycznych w akompaniamencie j\u0119kliwych skarg pacjent\u00f3w, za to w nocy oferuje b\u0142og\u0105 cisz\u0119, zaakcentowan\u0105 dyskretnym zapachem chemii antyseptycznej. Cho\u0107 czasem w sterylnych lokalach co\u015b stuka i trzeszczy; ale Cody nie sprawdza \u2013 co… Swoje fobie, obsesje i l\u0119ki trzyma na wodzy (albo tak mu si\u0119 wydaje…). Detektyw-sier\u017cant Cody sporo przeszed\u0142 (by\u0142 tajniakiem i zosta\u0142 okaleczony przez brutalnych gangster\u00f3w…), a teraz z najwy\u017cszym trudem utrzymuje si\u0119 w s\u0142u\u017cbie, cho\u0107 w zasadzie powinien by\u0107 pacjentem kliniki stresu pourazowego. Nie, nie chcecie wiedzie\u0107 (przynajmniej przed lektur\u0105) \u2013 dlaczego tak…
\nSprawca te\u017c ma za sob\u0105 rujnuj\u0105ce psychik\u0119 do\u015bwiadczenie. Potworne i dewastuj\u0105ce definitywnie \u2013 gdy mu si\u0119 bli\u017cej przyjrze\u0107… Co zreszt\u0105 jest czytelnikom dane (pod sam koniec ekscytuj\u0105cej rozgrywki; zdradz\u0119 tylko, \u017ce causa proxima ca\u0142ej intrygi ma kontekst pi\u0142karski \u2013 je\u015bli kto\u015b pami\u0119ta dat\u0119 15 kwietnia ’89, to ju\u017c wie, o co chodzi…). Przy tak narysowanej opozycji g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w nie spos\u00f3b si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce jedyna mo\u017cliwa i w pe\u0142ni wydajna o\u015b fabularnej intrygi zasadza si\u0119 na nieuniknionym starciu Cody’ego i Sprawcy \u2013 bo tylko dwaj tak kompletni por\u0105ba\u0144cy mog\u0105 stan\u0105\u0107 naprzeciw siebie, a szanse wygranej rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 prawie r\u00f3wno. Prawie, bo jednak Cody ma za sob\u0105 (niezbyt sprawny, ale zawsze lepiej mu w drog\u0119 nie wchodzi\u0107…) ca\u0142y aparat policji, a Sprawca tylko determinacj\u0119, dobre przygotowanie i motyw. Wci\u015bni\u0119ty w ka\u017cdy zakamarek m\u00f3zgu, niemo\u017cliwy do pomini\u0119cia.
\nSamo zderzenie (bo reszta fabu\u0142y nie…) psychicznych dewiacji detektywa-sier\u017canta Cody’ego i Sprawcy zrelacjonowane jest fascynuj\u0105co; wida\u0107 r\u0119k\u0119 fachowca, kt\u00f3remu nieobca jest sztuka sugestywnego opowiadania. Niby to oszcz\u0119dnego w emocjach, a jednak mocnego, gdy rozwa\u017cymy d\u0142ugofalow\u0105 si\u0142\u0119 efektu. Naprawd\u0119 robi wra\u017cenie i dobrze rokuje pisarskiej przysz\u0142o\u015bci Jacksona (bo zak\u0142adam, \u017ce to nie jednorazowe ol\u015bnienie amatora, jeno erupcja umiej\u0119tno\u015bci prawdziwego profesjonalisty…). Musi on tylko popracowa\u0107 nad tymi elementami opowie\u015bci, kt\u00f3re relacjonuj\u0105 policyjn\u0105 rutyn\u0119; Rankina niech poczyta albo co\u015b podobnego…
\nA ptaki? No c\u00f3\u017c, to symbol Liverpoolu (w herbie miasta od \u015bredniowiecza), ale naprawd\u0119 ukochane od chwili, gdy w 1911 roku na dw\u00f3ch wie\u017cach zbudowanego w porcie Liver Building (siedziby towarzystwa ubezpieczeniowego) umieszczono miedziane (przeto dzi\u015b z natury rzeczy zielone…) figury dw\u00f3ch ptak\u00f3w, roztaczaj\u0105cych opiek\u0119 nad miastem, patrz\u0105cych gdzie\u015b w morze nad wodami uj\u015bcia rzeki Mersey… Na pierwszy rzut oka gatunkowo przypominaj\u0105 ju\u017c to g\u0119si, ju\u017c to \u0142ab\u0119dzie (tak mi si\u0119 te\u017c wydawa\u0142o…), ale w istocie s\u0105… kormoranami. Liver Birds s\u0105 elementem g\u0142\u00f3wnym herbu klubu FC Liverpool, wi\u0119c ich zwi\u0105zek z intryg\u0105 staje si\u0119 jasny… Sprawca planowa\u0142 wiele zbrodni, trzyma\u0142 w klatkach 96 ptak\u00f3w, symbolizuj\u0105cych 96 dusz, niedaj\u0105cych o sobie zapomnie\u0107. Ale Nathan Cody by\u0142 szybszy, co nadziej\u0105 karmi, \u017ce nasz ulubiony ci\u0105g dalszy wpr\u0119dce nast\u0105pi…
\nTomasz Sas
\n(20 10 2016)<\/p>\n
\n