{"id":2096,"date":"2020-06-29T08:41:31","date_gmt":"2020-06-29T06:41:31","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=2096"},"modified":"2021-02-28T01:46:33","modified_gmt":"2021-02-28T00:46:33","slug":"mysliwce-zycie-ptakow-drapieznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2020\/06\/29\/mysliwce-zycie-ptakow-drapieznych\/","title":{"rendered":"My\u015bliwce. \u017bycie ptak\u00f3w drapie\u017cnych"},"content":{"rendered":"\n
Konrad Malec <\/strong><\/h5>\n

\"\"<\/p>\n


My\u015bliwce. \u017bycie ptak\u00f3w drapie\u017cnych <\/strong>
Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2020<\/strong><\/h5>\n

Rekomendacja: 4\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Orze\u0142 i reszta<\/u><\/strong><\/span><\/h3>\n

Wiek zaawansowany (na razie jeszcze umiarkowanie…) i kilka schorze\u0144 powa\u017cnie upo\u015bledzaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci motoryczne (marsz skryty w terenie podmok\u0142ym alibo te\u017c wspinaczka na Hal\u0119 G\u0105sienicow\u0105 \u2013 kt\u00f3ra kiedy\u015b by\u0142a spacerkiem \u2013 teraz wykluczone!) ograniczy\u0142y w spos\u00f3b bole\u015bnie istotny jedno z moich ulubionych zaj\u0119\u0107, czyli podgl\u0105dactwo ornitologiczne. Ograniczy\u0142y, ale nie wyeliminowa\u0142y. Mam bowiem w perypatetycznym zasi\u0119gu ko\u0142o domu parczek niewielki ze starodrzewem, a w nim dwa stawki-oczka wodne nieledwie. A w zasi\u0119gu kilku minut samochodem \u2013 inne parki, ju\u017c blisko stuletnie, z wi\u0119kszymi akwenami (jeden nawet \u017ceglowny…), mocno zadrzewione i zakrzaczone. A nawet \u201euparkowione\u201d le\u015bne uroczysko. Wi\u0119c spacery o dowolnej porze roku co\u015b tam jeszcze pozwalaj\u0105 dojrze\u0107.<\/p>\n

Pr\u00f3cz wrednych, wszechobecnych go\u0142\u0119bi (niech\u0119tnie i raczej w tajemnicy podziwiam je za upierdliwo\u015b\u0107 i wytrwa\u0142\u0105 ekspansywno\u015b\u0107…) – widuj\u0119 coraz liczniejsze m\u0105dre kawki i coraz mniej ich wi\u0119kszych kuzyn\u00f3w gawron\u00f3w. Tu i \u00f3wdzie spaceruj\u0105 zmanierowane sroki, nisko pod krzakami \u2013 pl\u0105druj\u0105 pa\u0144stwo kosowie p\u0142ci obojga, czasem przeleci rozhisteryzowana s\u00f3jka, pojawi\u0105 si\u0119 na kr\u00f3tko go\u0142\u0105b grzywacz i sierp\u00f3wka, z rzadka i pojedynczo (a kiedy\u015b stadami…) zajrzy na trawnik szpak, buszuj\u0105 te\u017c zi\u0119by i rudziki, a s\u0142owiki rdzawe zajmuj\u0105 rewiry akurat przy ha\u0142a\u015bliwych ulicach… Zimow\u0105 por\u0105 oczywi\u015bcie jemio\u0142uszki, ale czasem i spotkanie z gilem si\u0119 trafi. A na wodzie naturalnie kaczki krzy\u017c\u00f3wki (nawet licznie wodz\u0105 m\u0142ode…), czasem poka\u017ce si\u0119 para \u0142ysek, za\u015b ostatnio do elity miejskich wodniak\u00f3w do\u0142\u0105czy\u0142y mewy \u015bmieszki.<\/p>\n

Tylko wr\u00f3bli brak… D\u0142ugie lata gnie\u017adzi\u0142y mi si\u0119 ha\u0142a\u015bliwe pod parapetem, ale znikn\u0119\u0142y spod okna (i z miasta w og\u00f3le), gdy zacz\u0119to bloki ociepla\u0107 styropianem. Na razie usi\u0142uj\u0105 pokaza\u0107 si\u0119 w ich zast\u0119pstwie sikory. Nawet teraz, gdy pisz\u0119 te s\u0142owa, obserwuj\u0119 przez okno stadko energicznych ubogich, regularnie, co kwadransik, penetruj\u0105ce ga\u0142\u0105zki szpaleru 65-letnich klon\u00f3w (wiem, ile maj\u0105 lat, bo sam je sadzi\u0142em…) – zawsze w jednym kierunku, z lewej na prawo… Czasem towarzyszy im spory dzi\u0119cio\u0142, perkusyjnie sprawdzaj\u0105cy na wszelki wypadek spo\u017cywcz\u0105 zawarto\u015b\u0107 jednego z pni, sfatygowanego i podeschni\u0119tego.<\/p>\n

I to wszystko (no, prawie \u2013 bo jeszcze z okna widz\u0119 akrobacje jerzyk\u00f3w). Nie narzekam, chocia\u017c wiem, \u017ce ju\u017c raczej nie zobacz\u0119 ani or\u0142a przedniego, ko\u0142uj\u0105cego nad Kominami Tylkowymi, ani stadka batalion\u00f3w, szykuj\u0105cego si\u0119 o \u015bwitaniu do swego godowego misterium na nadbzurza\u0144skim \u0142\u0119gu w Kterach, ani pluszcza korduska brodz\u0105cego chwacko po dnie potoku w Dolinie Chocho\u0142owskiej, ani hajstry patroluj\u0105cej \u017cabie bagienko ko\u0142o Inow\u0142odza, ani cytrynowej wilgi, pa\u0142aszuj\u0105cej owoce morwy na grobli przy dziadkowym stawie, ani sowy, kt\u00f3ra za nic nie chcia\u0142a opu\u015bci\u0107 (uniemo\u017cliwiaj\u0105c tym samym prawid\u0142owy obieg wody…) drewnianej budki upustu-mnicha na tej\u017ce grobli, ani dudka, harcuj\u0105cego na dziadkowej stodole, ani gniazda remiza wplecionego w ga\u0142\u0105zki wierzby na stawem Okr\u0119t (a mo\u017ce to by\u0142o nad Rydwanem?) pod \u0141owiczem, ani zuchwa\u0142ego b\u0142otniaka stawowego tam\u017ce (na g\u0142owie chcia\u0142 mi skubany wyl\u0105dowa\u0107!), ani osobliwej \u201espi\u017carni\u201d dzierzby g\u0105siorka przy \u015bcie\u017cce pod Tarnic\u0105… Ani stadka puffin\u00f3w (maskonur\u00f3w, lund\u00f3w, papug morskich) \u2013 z czego najbardziej jest dumny – na klifach wyspy Hoy w archipelagu Orkad\u00f3w.<\/p>\n

Taaaa, reszta jest milczeniem… Zw\u0142aszcza \u017ce i wzrok ju\u017c nie ten… W tej sytuacji nie pozostaje nic innego ni\u017c \u015bledzenie literatury ornitologicznej \u2013 ewentualnie kilku rzetelnie, profesjonalnie prowadzonych stron, blog\u00f3w czy kont w sieci. Z literatur\u0105 \u2013 nie licz\u0105c elitarnych, hermetycznych publikacji akademickich – problem jest, \u017ce mamy jej niewiele. Oczywi\u015bcie jest Noah Strycker \u2013 ameryka\u0144ski ornitolog-wyczynowiec; ten o ptakach wie wi\u0119cej, ni\u017c ktokolwiek inny wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie na \u015bwiecie. By\u0142 wsz\u0119dzie, gdzie lataj\u0105 ptaki, widzia\u0142 (w ci\u0105gu roku \u2013 na tym polega ten wyczyn) ponad po\u0142ow\u0119 gatunk\u00f3w ziemskiej awifauny. Ale przy okazji megaloma\u0144skiej nieco rekordomanii (kt\u00f3rej nie pochwalam) potrafi o ptakach pisa\u0107. Jego \u201eRzecz o ptakach\u201d (kt\u00f3r\u0105 mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 rekomendowa\u0107 w tym blogu 22 kwietnia 2017 roku) to \u2013 obok jakiego\u015b powa\u017cnego, wnikliwego i wyczerpuj\u0105cego podr\u0119cznika akademickiego ornitologii \u2013 lektura najzupe\u0142niej podstawowa, by zrozumie\u0107, czym si\u0119 w\u0142a\u015bciwie pasjonujemy. Strycker jest bowiem kompleksowym ptasim behawioryst\u0105 i przekonuj\u0105co t\u0142umaczy to, co my potrafimy zaledwie zaobserwowa\u0107 \u2013 z regu\u0142y nie odpowiadaj\u0105c na pytanie: dlaczego? A on wie…<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie nie musimy poprzestawa\u0107 na Stryckerze. Mamy swojego ptasiego podgl\u0105dacza, kt\u00f3ry wybitny talent pisarski dosta\u0142 w genach i daru nie marnuje. To Stanis\u0142aw \u0141ubie\u0144ski \u2013 syn Tomasza, wnuk Konstantego; jego fenomenalna ptasia gaw\u0119da \u201eDwana\u015bcie srok za ogon\u201d dotar\u0142a do fina\u0142u nagrody Nike. No, ale to by\u0142o w 2017 roku… Tote\u017c gdy Wydawnictwo Czarne w swej serii Mena\u017ceria zapowiedzia\u0142o edycj\u0119 \u201eMy\u015bliwc\u00f3w\u201d (o ptakach drapie\u017cnych) Konrada Malca, z zainteresowaniem rzecz zam\u00f3wi\u0142em, zadatkowa\u0142em i niecierpliwie oczekiwa\u0142em przesy\u0142ki. Z g\u00f3ry wiedzia\u0142em, \u017ce nie jest to solenna naukowa monografia, a autor nie zbiera akademickich punkt\u00f3w za publikacj\u0119 i pewnie nie ubiega si\u0119 o habilitacj\u0119. Wi\u0119c si\u0119 nie zawiod\u0142em. Ale z drugiej strony \u2013 jak kolokwialnie m\u00f3wi\u0105 na mie\u015bcie \u2013 dupy nie urywa… Czemu? Wszystko po kolei.<\/p>\n

W sumie wychodzi na to, \u017ce pan Konrad Malec jest profesjonalnym ornitologiem \u2013 weteranem zasiadek w ptasich czatowniach, wyrypiarzem i przodownikiem \u0142az\u0119g po nieludzko pi\u0119knych i zarazem trudniej dost\u0119pnych okoliczno\u015bciach naszej rodzimej przyrody. Zgromadzi\u0142 do\u015bwiadczenie tak wielkie, i\u017c mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce osra\u0142 go niegdy\u015b bielik \u2013 a to prze\u017cycie hartuj\u0105ce charakter, formacyjne zgo\u0142a, pr\u00f3ba inicjacyjna, rytua\u0142 przej\u015bcia do klanu wtajemniczonych… Zreszt\u0105 pewnie dla ornitologa \u201eoptakanie\u201d (swoj\u0105 drog\u0105 \u0142adne s\u0142\u00f3wko…) – osobliwie przez ptactwo kolonialne (w sensie: \u017cyj\u0105ce gromadnie), takie na przyk\u0142ad kormorany, mewy czy rybitwy \u2013 to profesjonalna codzienno\u015b\u0107. Zak\u0142adam zatem, \u017ce Malec z r\u00f3wnym zawodowym oddaniem liczy jaja w gniazdach, obr\u0105czkuje ptaki wedle regulaminu, czy regularnie patroluje rozwieszone siatki-pu\u0142apki. Pe\u0142na profeska \u2013 innymi s\u0142owy… Niezale\u017cnie od tego czy akcja toczy si\u0119 na piaskach wydm Mierzei Wi\u015blanej, na wielkomiejskim wysypisku \u015bmieci, na biebrza\u0144skich bagnach, na wyrobisku kopalnianym w Be\u0142chatowie czy w terenie silnie zurbanizowanym.<\/p>\n

Ale obserwacyjna eksperiencja to nie wszystko. W przypadku pana Malca dialektyka troch\u0119 pohula\u0142a \u2013 i ilo\u015b\u0107 przesz\u0142a w jako\u015b\u0107. A w\u0142a\u015bciwie utworzy\u0142a jako\u015b\u0107 now\u0105 \u2013 suma do\u015bwiadcze\u0144 przeobrazi\u0142a si\u0119 w umiej\u0119tno\u015b\u0107 opowiadania o nich. Okaza\u0142 si\u0119 Malec by\u0107 przednim, j\u0119zykowo ca\u0142kiem sprawnym gaw\u0119dziarzem. Nie mam poj\u0119cia (i nie obchodzi mnie to!), na ile Malec radzi sobie z regu\u0142ami naukowej poprawno\u015bci metodologicznej i ornitologicznym aparatem naukowym \u2013 cieszy mnie, \u017ce potrafi \u0142adnie opowiada\u0107, za\u015b jego sprawno\u015b\u0107 dygresyjna (umie przesta\u0107 i si\u0119 nie pl\u0105cze…) oraz rozleg\u0142o\u015b\u0107 ptasiej i pozaptasiej erudycji wr\u0119cz zawstydza. \u201eMy\u015bliwce\u201d dzi\u0119ki temu to prawdziwy popis literacki, pe\u0142en wtr\u0119t\u00f3w i uzupe\u0142nie\u0144 natury historycznej, heraldycznej, sfragistycznej, numizmatycznej. Poczynaj\u0105c od sporu, kt\u00f3ry orze\u0142 by\u0142 ptakiem wzorcowym dla licznych herb\u00f3w w Rzeczypospolitej \u2013 bielik czy przedni? Ustawa zasadnicza (art. 28) tego nie przes\u0105dza \u2013 stanowi tylko, \u017ce god\u0142em pa\u0144stwowym jest wizerunek bia\u0142ego or\u0142a (z koron\u0105 typu otwartego na g\u0142owie) w czerwonym polu. Ale czy to ptak gatunkowo konkretny, czy orze\u0142 synkretyczny, symboliczny, wyimaginowany?<\/p>\n

Dodajmy do tego, \u017ce Malec okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 wnikliwym, krytycznym i zarazem pe\u0142nym szacunku czytelnikiem starego pi\u015bmiennictwa ornitologicznego \u2013 takiego Tyzenhauza, Taczanowskiego, Soko\u0142owskiego. Umie wygrzeba\u0107 stosowne cytaty, skomentowa\u0107 i ho\u0142dy nale\u017cne odda\u0107. Zarazem z krytyczn\u0105 interpretacj\u0105 spiesz\u0105c. Poza tym Malec nie stroni od sensacji, a nawet intrygi kryminalnej. W rezultacie zwyczajna popularna monografia ornitologiczna staje si\u0119 fabularnym thrillerem z \u017cycia (i \u015bmierci…) ptasz\u0105t.<\/p>\n

Tylko \u2013 gdzie w tym wszystkim s\u0105 drapie\u017cne ptaki szponiaste, od or\u0142a poczynaj\u0105c? S\u0105, s\u0105… Malec po mistrzowsku montuje swoje dygresje i idiosynkrazje z okruchami (czasem nawet ca\u0142kiem sporymi) prawdziwej wiedzy o \u017cyciu drapoli (swoj\u0105 drog\u0105 \u2013 \u0142adne s\u0142\u00f3wko z ornitologicznego slangu, mi\u0119siste i obrazowe…). O ich biologii, obyczajach prokreacyjnych, \u017cyciu rodzinnym, osobliwo\u015bciach anatomicznych, u\u0142atwiaj\u0105cych specjalizacj\u0119… O tragicznych per saldo skutkach wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powania na tych samych terenach z… cz\u0142owiekiem, kt\u00f3rego podziw dla urody szponiastych i ich zdolno\u015bci my\u015bliwskich idzie w parze z niepohamowan\u0105… wrogo\u015bci\u0105, rzekomo z powod\u00f3w gospodarczych \u2013 \u015bci\u015blej: domniemanego szkodnictwa. \u017baden pejzanin nie daruje jastrz\u0119biowi \u0142ba urwanego ulubionej kurce-niosce, bo nie przeliczy sobie, ile\u017c taki drapie\u017cnik uratuje kilogram\u00f3w jego ukochanego \u017cytka czy pszenicy, bezlito\u015bnie poluj\u0105c na myszowate. Tak \u2013 cz\u0142owiek nie okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 dobrym s\u0105siadem dla lataj\u0105cych drapie\u017cnik\u00f3w. Fa\u0142szywe mniemanie o konkurencyjno\u015bci… Mo\u017ce dzi\u0119ki Malcowi uda si\u0119 te stosunki naprawi\u0107 \u2013 p\u00f3ki nie jest zupe\u0142nie za p\u00f3\u017ano…<\/p>\n

Nie uda si\u0119 natomiast naprawi\u0107 pewnej n\u0119dzy poznawczej \u201eMy\u015bliwc\u00f3w\u201d. O ile mniemam, i\u017c ca\u0142kiem s\u0142usznie Malec pozbawi\u0142 sw\u0105 prac\u0119 ozd\u00f3b w postaci wykres\u00f3w, tabelek, dok\u0142adnych opis\u00f3w taksonomicznych, infografik i innych \u201eszczeg\u00f3\u0142\u00f3w anatomicznych\u201d, znamionuj\u0105cych etos \u201eprawdziwego naukowca\u201d – to jednak par\u0119 mapek i fotografii mog\u0142oby si\u0119 przyda\u0107. Wiem, \u017ce Wydawnictwo Czarne realizuje t\u0119 swoj\u0105 seri\u0119 po tanio\u015bci, a zdobnictwo wszelkiego rodzaju wydatnie podnosi koszty, niemniej taka surowa skromno\u015b\u0107 edytorska, wr\u0119cz ascetyczno\u015b\u0107, wydaje si\u0119 przesadna… Oczywi\u015bcie nie wymagam, by ksi\u0105\u017ceczka Malca od razu pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 klucza do oznaczania gatunk\u00f3w, ale bardziej ilustracyjna mog\u0142aby by\u0107. Sama wyobra\u017ania nie wystarcza \u2013 nawet gdy ma si\u0119 do dyspozycji wyczerpuj\u0105ce werbalne opisy Malca. Mog\u0119 zatem rekomendowa\u0107 rado\u015bci p\u0142yn\u0105ce z lektury \u201eMy\u015bliwc\u00f3w\u201d. Ale do plecaka razem z lornetk\u0105 spakowa\u0107 si\u0119 jej nie zaleca. Fakt, nie taki by\u0142 zamys\u0142, ale czasy id\u0105 ci\u0119\u017ckie, wi\u0119c i mniej tu miejsca na wynios\u0142\u0105, elitarn\u0105 demonstracj\u0119…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
29 06 2020)<\/strong><\/p>\n

P.S. Zak\u0142adam, \u017ce w Beskidzie Niskim trudniej znale\u017a\u0107 wykwalifikowan\u0105 korektork\u0119 ni\u017c gdziekolwiek indziej, ale przecie\u017c Wydawnictwo Czarne od lat s\u0142ynie ze znakomitej organizacji pracy rozproszonej, opartej o \u0142\u0105czno\u015b\u0107 elektroniczn\u0105 (home working praktykowali od pocz\u0105tku swego istnienia, gdy o pandemii nikomu si\u0119 nie \u015bni\u0142o). Grupa redakcyjna czworo do pi\u0119ciorga ludzi liczy \u2013 w tym kto\u015b taki jak \u201eopiekun redakcyjny\u201d (co za czort?), korektorki dwie i jeszcze pani dokonuj\u0105ca sk\u0142adu (te\u017c powinna zna\u0107 polski j\u0119zyk i czuwa\u0107). No wi\u0119c czemu na 157 stronie pojawia si\u0119 jakie\u015b \u201et\u0119po\u201d zamiast tempa? Czemu? TS.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konrad Malec  My\u015bliwce. \u017bycie ptak\u00f3w drapie\u017cnych Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2020 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Orze\u0142 i reszta Wiek zaawansowany (na razie jeszcze umiarkowanie…) i kilka schorze\u0144 powa\u017cnie upo\u015bledzaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci motoryczne (marsz skryty w terenie podmok\u0142ym alibo te\u017c wspinaczka na Hal\u0119 G\u0105sienicow\u0105 \u2013 kt\u00f3ra kiedy\u015b by\u0142a spacerkiem \u2013 teraz wykluczone!) ograniczy\u0142y w spos\u00f3b bole\u015bnie istotny jedno z moich ulubionych zaj\u0119\u0107, czyli podgl\u0105dactwo ornitologiczne. Ograniczy\u0142y, ale nie wyeliminowa\u0142y. Mam bowiem w perypatetycznym zasi\u0119gu ko\u0142o domu parczek niewielki ze starodrzewem, a w nim dwa stawki-oczka wodne nieledwie. A w zasi\u0119gu kilku minut samochodem \u2013 inne parki, ju\u017c blisko stuletnie, z wi\u0119kszymi akwenami (jeden nawet \u017ceglowny…), mocno zadrzewione i zakrzaczone. A nawet \u201euparkowione\u201d le\u015bne uroczysko. Wi\u0119c spacery o dowolnej porze roku co\u015b tam jeszcze pozwalaj\u0105 dojrze\u0107. Pr\u00f3cz wrednych, wszechobecnych go\u0142\u0119bi (niech\u0119tnie i raczej w tajemnicy podziwiam je za upierdliwo\u015b\u0107 i wytrwa\u0142\u0105 ekspansywno\u015b\u0107…) – widuj\u0119 coraz liczniejsze m\u0105dre kawki i coraz mniej ich wi\u0119kszych kuzyn\u00f3w gawron\u00f3w. Tu i \u00f3wdzie spaceruj\u0105 zmanierowane sroki, nisko pod krzakami \u2013 pl\u0105druj\u0105 pa\u0144stwo kosowie p\u0142ci obojga, czasem przeleci rozhisteryzowana s\u00f3jka, pojawi\u0105 si\u0119 na kr\u00f3tko go\u0142\u0105b grzywacz i sierp\u00f3wka, z rzadka i pojedynczo (a kiedy\u015b stadami…) zajrzy na trawnik szpak, buszuj\u0105 te\u017c zi\u0119by i rudziki, a s\u0142owiki rdzawe zajmuj\u0105 rewiry…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2098,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[27],"tags":[287],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2096"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2571,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2096\/revisions\/2571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}