{"id":1834,"date":"2020-02-25T16:07:45","date_gmt":"2020-02-25T15:07:45","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=1834"},"modified":"2021-11-14T02:08:14","modified_gmt":"2021-11-14T01:08:14","slug":"nieradosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2020\/02\/25\/nieradosc\/","title":{"rendered":"Nierado\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Pawe\u0142 So\u0142tys<\/strong><\/h4>\n

\"\"<\/p>\n


Nierado\u015b\u0107 <\/strong>
Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2019<\/strong><\/h4>\n

Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Bilet na rondo w p\u0119tli czasu<\/u><\/strong><\/span><\/h2>\n

Nierado\u015b\u0107 kojarzy si\u0119 automatycznie. Ze staro\u015bci\u0105. Staro\u015b\u0107 \u2013 nie rado\u015b\u0107… Potoczne do\u015bwiadczenie, wpisane na sta\u0142e w j\u0119zyk. Ale i tak troch\u0119 si\u0119 zdumia\u0142em, gdy w tytule swej nowej ksi\u0105\u017cki, zbioru opowiada\u0144 sk\u0105din\u0105d, s\u0142owa nierado\u015b\u0107 u\u017cy\u0142 Pawe\u0142 So\u0142tys, autor m\u0142ody \u2013 zaledwie czterdziestolatek (rocznik 1978) \u2013 do tego w pe\u0142ni si\u0142, opromieniony sukcesami w bran\u017cy muzycznej (Pablopavo kojarzycie?) i w og\u00f3le na towarzyskim i artystycznym topie. Co on z t\u0105 staro\u015bci\u0105? Dla niego staro\u015b\u0107 to wci\u0105\u017c tylko \u0107wiczenie stylistyczne \u2013 i to, przyznajmy, nienajwy\u017cszego lotu. Oczywi\u015bcie nie zamierzam sugerowa\u0107, \u017ce o staro\u015bci dozwalam pisa\u0107 tylko tym, co prze\u017cywaj\u0105 ten stan r\u00f3wnolegle w rzeczywisto\u015bci. No nie… Zostawcie staro\u015b\u0107 starcom \u2013 takie has\u0142o to by\u0142aby przesada. I wedle surowych wsp\u00f3\u0142czesnych kryteri\u00f3w poprawno\u015bci \u2013 dyskryminacja. Staro\u015b\u0107 to do\u015bwiadczenie uniwersalne, mo\u017cliwe do poznania i przepracowania pisarsko \u201ez drugiej r\u0119ki\u201d. Gdyby kto\u015b chcia\u0142 bardzo pilnie i nie m\u00f3g\u0142 poczeka\u0107 na w\u0142asne prze\u017cycie w tej mierze. Zreszt\u0105 m\u00f3g\u0142by nie zd\u0105\u017cy\u0107 spo\u017cytkowa\u0107 owoc\u00f3w poznania; m\u00f3wi\u0105c brutalnie: m\u00f3g\u0142by zej\u015b\u0107 w mi\u0119dzyczasie. Palce na klawiaturze mog\u0142yby nie pogoni\u0107 za \u015bwiadomo\u015bci\u0105… Wi\u0119c prosz\u0119 bardzo \u2013 mo\u017cna o staro\u015bci z podgl\u0105dania, nawet z wyobra\u017ani; mo\u017cna te\u017c z rozmowy. Taki dialogus de passione<\/em>. M\u0142odo\u015bci z faz\u0105 terminaln\u0105. Prosz\u0119 bardzo. A bierzcie sobie t\u0119 staro\u015b\u0107 i obrabiajcie literacko \u2013 po raz drugi prosz\u0119 bardzo!<\/p>\n

Ale beze mnie…<\/p>\n

A co w tym wszystkim robi So\u0142tys? Chodzi. I zbiera. Jest perypatetykiem \u2013 kolekcjonerem, gromadz\u0105cym ludzkie historyjki, anegdoty uciekaj\u0105ce \u017cwawo do zapomnienia. So\u0142tys je dogania, otrzepuje z kurzu i klei: a to osobno do kart pami\u0119tnika-nie\u015bmiertelnika, a to do kupy \u201ew wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci\u201d. Wygl\u0105da zatem na to, \u017ce przysta\u0142 do klanu opowiadaczy, mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kr\u00f3tkich, wysublimowanych form narracji (albo i nie-narracji…). Bo to jest tak: jak si\u0119 siedzi przy biurku przed kompem z roztwartym i pustym plikiem odt w open offisie, to si\u0119 pisze powie\u015b\u0107. Jak si\u0119 chodzi po mie\u015bcie tym i owym, zagl\u0105da w stare k\u0105ty, spotyka starych ludzi, dawnych kumpli z dawnych historii, piwko si\u0119 chlapnie przygodnie \u2013 to si\u0119 pisze opowiadania. Siedzisz \u2013 powie\u015b\u0107. Chodzisz \u2013 kr\u00f3tka forma…<\/p>\n

So\u0142tys powoli staje si\u0119 mistrzem formy. Formy zdyszanej, formy biegn\u0105cej w poszukiwaniu tre\u015bci. Bieg jest pi\u0119kny sam w sobie, a do tego zwyci\u0119ski. Bo wszystko okazuje si\u0119 tworzywem \u2013 a to So\u0142tysowe tarapaty literackie, a to autobiograficzne wspominki, a to jakie\u015b okruszkowe przygody z Grochowa i innych dzielnic prawobrze\u017cnych (ale nie wy\u0142\u0105cznie). Narratorzy bywaj\u0105 starymi kobietami, jak bohaterka opowiadania \u201eFik\u201d, kt\u00f3ra ju\u017c nie chce odwiedzin, ma swoje odwiedziny w \u015brodku, w tym \u015bwiecie, kt\u00f3ry si\u0119 w niej przelewa… Albo ta druga (a mo\u017ce ta sama?) opowiadaj\u0105ca o cyckach Oluni… Narratorzy bywaj\u0105 by\u0142ymi ch\u0142opcami, wspominaj\u0105cymi dziadka Rysia, jego kota Mruczka i pani\u0105 Halszk\u0119…<\/p>\n

Po co to wszystko So\u0142tysowi? Mam pewne podejrzenia… Ten jego tomik \u201eNierado\u015b\u0107\u201d wygl\u0105da jak zeszyt do \u0107wicze\u0144 formalnych, stylistycznych. Jest oczywi\u015bcie mo\u017cliwe, \u017ce na tym autor poprzestanie. B\u0119dzie bez ko\u0144ca szlifowa\u0142 kr\u00f3tkie opowiadanka \u2013 co rok nowy zestaw. I dobrze, bo naprawd\u0119 potrafi to robi\u0107. Ale co\u015b mi podpowiada, \u017ce te r\u00f3\u017cnorodne \u0107wiczenia nie s\u0105 tak sobie. By\u0107 mo\u017ce autor So\u0142tys szykuje co\u015b wi\u0119kszego, czym nas zaskoczy znienacka.<\/p>\n

Dobrze by by\u0142o… Na razie jednak lektura \u201eNierado\u015bci\u201d daje tylko ugruntowane przekonanie, \u017ce jest gdzie\u015b ch\u0142opak, kt\u00f3ry potrafi pisa\u0107 prawie tak, jak niegdy\u015b H\u0142asko, Nowakowski, a mo\u017ce nawet sam Filipowicz… Sama lektura nie nastr\u0119cza trudno\u015bci; ja akurat poch\u0142on\u0105\u0142em So\u0142tysa w czasie jednego wieczoru z telewizyjnymi serialami \u2013 w czasie przerw na reklamy, gdy ju\u017c zaparzy\u0142em herbat\u0119 \u2013 co przerwa, to jeden So\u0142tys. Albo dw\u00f3ch… I ju\u017c ci\u0119 ani d\u0142ugo\u015b\u0107 przerw, ani g\u0142upota tych reklam nie wkurwiaj\u0105. Wpadasz w ma\u0142\u0105 p\u0119tl\u0119 czasu. Czasu, kt\u00f3ry przez chwil\u0119 nie biegnie liniowo. To ekscytuj\u0105ce uczucie…<\/p>\n

Tomasz Sas<\/strong>
(25 02 2020)<\/strong><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pawe\u0142 So\u0142tys Nierado\u015b\u0107 Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2019 Rekomendacja: 4\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Bilet na rondo w p\u0119tli czasu Nierado\u015b\u0107 kojarzy si\u0119 automatycznie. Ze staro\u015bci\u0105. Staro\u015b\u0107 \u2013 nie rado\u015b\u0107… Potoczne do\u015bwiadczenie, wpisane na sta\u0142e w j\u0119zyk. Ale i tak troch\u0119 si\u0119 zdumia\u0142em, gdy w tytule swej nowej ksi\u0105\u017cki, zbioru opowiada\u0144 sk\u0105din\u0105d, s\u0142owa nierado\u015b\u0107 u\u017cy\u0142 Pawe\u0142 So\u0142tys, autor m\u0142ody \u2013 zaledwie czterdziestolatek (rocznik 1978) \u2013 do tego w pe\u0142ni si\u0142, opromieniony sukcesami w bran\u017cy muzycznej (Pablopavo kojarzycie?) i w og\u00f3le na towarzyskim i artystycznym topie. Co on z t\u0105 staro\u015bci\u0105? Dla niego staro\u015b\u0107 to wci\u0105\u017c tylko \u0107wiczenie stylistyczne \u2013 i to, przyznajmy, nienajwy\u017cszego lotu. Oczywi\u015bcie nie zamierzam sugerowa\u0107, \u017ce o staro\u015bci dozwalam pisa\u0107 tylko tym, co prze\u017cywaj\u0105 ten stan r\u00f3wnolegle w rzeczywisto\u015bci. No nie… Zostawcie staro\u015b\u0107 starcom \u2013 takie has\u0142o to by\u0142aby przesada. I wedle surowych wsp\u00f3\u0142czesnych kryteri\u00f3w poprawno\u015bci \u2013 dyskryminacja. Staro\u015b\u0107 to do\u015bwiadczenie uniwersalne, mo\u017cliwe do poznania i przepracowania pisarsko \u201ez drugiej r\u0119ki\u201d. Gdyby kto\u015b chcia\u0142 bardzo pilnie i nie m\u00f3g\u0142 poczeka\u0107 na w\u0142asne prze\u017cycie w tej mierze. Zreszt\u0105 m\u00f3g\u0142by nie zd\u0105\u017cy\u0107 spo\u017cytkowa\u0107 owoc\u00f3w poznania; m\u00f3wi\u0105c brutalnie: m\u00f3g\u0142by zej\u015b\u0107 w mi\u0119dzyczasie. Palce na klawiaturze mog\u0142yby nie pogoni\u0107 za \u015bwiadomo\u015bci\u0105… Wi\u0119c prosz\u0119 bardzo \u2013 mo\u017cna o staro\u015bci z podgl\u0105dania, nawet z wyobra\u017ani; mo\u017cna…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1836,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"Nierado\u015b\u0107","book_review_series":"","book_review_author":"Pawe\u0142 So\u0142tys","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[16],"tags":[278],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1834"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3056,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834\/revisions\/3056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}