![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/klimko-islandia-poziom-300x169.jpg\")
\nZostawi\u0107 Islandi\u0119
\nWydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2016<\/h4>\n
Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span> Karier\u0119 literack\u0105 Huberta Klimko-Dobrzanieckiego od kilku lat \u015bledz\u0119 z sympati\u0105 i nieudawanym zainteresowaniem. Lubi\u0119 bowiem facet\u00f3w osobnych, trasuj\u0105cych w\u0142asne szlaki w kompletnej izolacji od pisarskich m\u00f3d, stadnych fascynacji i gor\u0105czkowego odkrywania, jakie te\u017c najaktualniejsze s\u0105 trendy opiniotw\u00f3rczych koterii, by w nie si\u0119 wpasowa\u0107 \u2013 czy to przodem, czy ty\u0142kiem, byle Nominacj\u0119 za\u0142apa\u0107… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hubert Klimko-Dobrzaniecki Zostawi\u0107 Islandi\u0119 Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2016 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Nostalgia s\u0142owia\u0144skiego wikinga, czyli wo\u0142owina z tranem Karier\u0119 literack\u0105 Huberta Klimko-Dobrzanieckiego od kilku lat \u015bledz\u0119 z sympati\u0105 i nieudawanym zainteresowaniem. Lubi\u0119 bowiem facet\u00f3w osobnych, trasuj\u0105cych w\u0142asne szlaki w kompletnej izolacji od pisarskich m\u00f3d, stadnych fascynacji i gor\u0105czkowego odkrywania, jakie te\u017c najaktualniejsze s\u0105 trendy opiniotw\u00f3rczych koterii, by w nie si\u0119 wpasowa\u0107 \u2013 czy to przodem, czy ty\u0142kiem, byle Nominacj\u0119 za\u0142apa\u0107… A taki Klimko (to nazwisko po \u017conie; po tatusiu, kt\u00f3ry odszed\u0142 w sin\u0105 dal trzy bloki nieopodal, jest Dobrzaniecki…) ma to gdzie\u015b. Robi swoje, a w zasadzie szuka swojego tam, gdzie go fantazja (po cz\u0119\u015bci zapewne motywowana materialnie…) zaniesie. No i pisze te\u017c po swojemu. Na pocz\u0105tku troch\u0119 na boku jakby uporczywej walki o pomys\u0142 na \u017cycie i \u015brodki na \u017cycie. A poniewa\u017c umie opowiada\u0107, tworzy\u0107 klimaty i ludzi \u2013 innymi s\u0142owy: kreowa\u0107 osobliw\u0105 (mo\u017ce nieco po Einsteinowsku zakrzywion\u0105…) przestrze\u0144 fabularn\u0105, to pewnym czasie terminowania literatura zacz\u0119\u0142a mu do \u017cycia wystarcza\u0107. Nawet Nominacje przychodzi\u0142y niechc\u0105cy… Ale co si\u0119 przedtem nachapa\u0142, to jego: dorastanie w Bielawie, nowicjat u pallotyn\u00f3w, studia rozmaite filo-, a nawet teolo-, cebulki i kapucha w Holandii, ma\u0142y hande\u0142es zigaretten nach Berlin, studia filologiczne…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":456,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[23],"tags":[48],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":455,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions\/455"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nNostalgia s\u0142owia\u0144skiego wikinga,
\nczyli wo\u0142owina z tranem<\/span><\/h3>\n
\nA taki Klimko (to nazwisko po \u017conie; po tatusiu, kt\u00f3ry odszed\u0142 w sin\u0105 dal trzy bloki nieopodal, jest Dobrzaniecki…) ma to gdzie\u015b. Robi swoje, a w zasadzie szuka swojego tam, gdzie go fantazja (po cz\u0119\u015bci zapewne motywowana materialnie…) zaniesie. No i pisze te\u017c po swojemu. Na pocz\u0105tku troch\u0119 na boku jakby uporczywej walki o pomys\u0142 na \u017cycie i \u015brodki na \u017cycie. A poniewa\u017c umie opowiada\u0107, tworzy\u0107 klimaty i ludzi \u2013 innymi s\u0142owy: kreowa\u0107 osobliw\u0105 (mo\u017ce nieco po Einsteinowsku zakrzywion\u0105…) przestrze\u0144 fabularn\u0105, to pewnym czasie terminowania literatura zacz\u0119\u0142a mu do \u017cycia wystarcza\u0107. Nawet Nominacje przychodzi\u0142y niechc\u0105cy… Ale co si\u0119 przedtem nachapa\u0142, to jego: dorastanie w Bielawie, nowicjat u pallotyn\u00f3w, studia rozmaite filo-, a nawet teolo-, cebulki i kapucha w Holandii, ma\u0142y hande\u0142es zigaretten nach Berlin, studia filologiczne w Reykjaviku (zna tameczny j\u0119zyk, co samo w sobie wyczynem jakim\u015b ju\u017c jest!) i tam\u017ce praca opiekuna w domach starc\u00f3w… Ostatnio siedzi w Wiedniu i ten kapita\u0142 tw\u00f3rczo spo\u017cytkowuje, przy okazji gromadz\u0105c nowiu\u015bkie do\u015bwiadczenia. Bo jego literatura to podobno (sam to kiedy\u015b powiedzia\u0142) pisanie gigantycznej w zamy\u015ble autobiografii \u2013 czasem tylko wymykaj\u0105cej si\u0119 w regiony nieprze\u017cyte, ale dopatrzone, wyczytane, dopytane, dos\u0142uchane.
\nI o to chyba w literaturze Klimko-Dobrzanieckiemu chodzi \u2013 by\u0107 w swoim \u015bwiecie (rzeczywistym, nadrzeczywistym albo zgo\u0142a wykreowanym) kim\u015b z ducha i cia\u0142a do b\u00f3lu obecnym.
\nZacz\u0105\u0142em poznawa\u0107 pana Huberta od \u015brodka listy jego dorobku \u2013 od wydanej bodaj\u017ce w 2011 roku powie\u015bci \u201eBornholm, Bornholm\u201d – grassowatej z istoty, fenomenalnie obmy\u015blonej (historia faceta, stylowego Jedermanna, pocz\u0119tego przez niemieckiego rezerwist\u0119 i niespecjalnie sprawn\u0105 umys\u0142owo c\u00f3rk\u0119 du\u0144skiego rybaka z tytu\u0142owego B. dzi\u0119ki… eksplozji pocisku z arsena\u0142u Wunderwaffe na poligonie tam\u017ce…). I bodaj najlepszej w dorobku Klimko-Dobrzanieckiego, nies\u0142usznie sk\u0105din\u0105d prawie pomijanej przez biograf\u00f3w, ledwo napomykanej… Potem \u201eGrecy umieraj\u0105 w domu\u201d i fenomenalna \u201eSamotno\u015b\u0107\u201d ubieg\u0142oroczna. A wcze\u015bniejszy dyptyk \u201eDom R\u00f3\u017cy. Krysuvik\u201d przeczyta\u0142em dopiero niedawno. I prze\u017cy\u0142em pewne niewielkie klimatyczne deja vu – jakbym wr\u00f3ci\u0142 do prozy wielkiego Norwega Tarjei Vesaasa, tylko nowocze\u015bniejszej, bardziej osobistej i mo\u017ce nie a\u017c tak do\u0142uj\u0105cej.
\nAle\u017c ta Islandia w nim siedzi! Dziesi\u0119\u0107 lat: kiedy\u015b powiedzia\u0142, \u017ce to taki wyrok. Za co? Za dzieci\u0119c\u0105 naiwno\u015b\u0107, kt\u00f3ra kaza\u0142a mu ubiega\u0107 si\u0119 o Islandi\u0119 na w\u0142asny rachunek? Po rytualnym spo\u017cyciu s\u0142oika \u015bledzi islandzkich, wystanych przez mam\u0119 w kolejce w bielawskiej centrali rybnej? Mo\u017cliwe, mo\u017cliwe… Wi\u0119c gdy pan Janusz Jab\u0142o\u0144ski w imieniu Noir sur Blanc zaproponowa\u0142 lektur\u0119 \u201eZostawi\u0107 Islandi\u0119\u201d- kr\u00f3tkiego (roboty na dwie \u2013 trzy godziny…) eseju Klimki-Dobrzanieckiego, w kt\u00f3rym rozlicza si\u0119 ze swej osobistej przygody z Wysp\u0105, nie waha\u0142em si\u0119. I si\u0119 nie zawiod\u0142em…
\nW latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia nieocenione wydawnictwo Iskry mia\u0142o tak\u0105 seri\u0119 \u201eNaoko\u0142o \u015bwiata\u201d; gdyby Klimko-Dobrzaniecki wtedy publikowa\u0142, by\u0142by na ni\u0105 skazany. A formu\u0142a to pojemna by\u0142a: obok wielkiej klasyki podr\u00f3\u017cniczej, odkrywczej (taki na przyk\u0142ad Heyerdahl…) krajowego chowu obie\u017cy\u015bwiaty z kazionnymi pi\u0119cioma dolarami, obok koncesji, kontrybucji i deputat\u00f3w na rzecz przyja\u017ani polsko-radzieckiej \u2013 pi\u0119kne, g\u0142\u0119boko spersonalizowane eseje \u0142az\u0119gowskie, reporterskie, antropologiczne, afirmuj\u0105ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u015bwiata bez zdziwie\u0144 i kompleks\u00f3w. Takiego, jaki jest… To z tamtych lektur nauczy\u0142em si\u0119 ufa\u0107 s\u0142owom i przetwarza\u0107 je na obrazy, nauczy\u0142em si\u0119 rozumie\u0107 inno\u015b\u0107 i rozmaito\u015b\u0107, akceptowa\u0107 smaki, d\u017awi\u0119ki, zapachy, zanim sam mog\u0142em ich dotkn\u0105\u0107 na jawie. A przede wszystkim: nie ba\u0107 si\u0119 ludzi (wyj\u0105wszy sytuacje naprawd\u0119 ekstremalne…), nie lekcewa\u017cy\u0107, nie dyskwalifikowa\u0107, nie odwraca\u0107 si\u0119 plecami…
\nDzi\u0119ki tamtemu podglebiu lektura \u201eZostawi\u0107 Islandi\u0119\u201d okaza\u0142a si\u0119 bardzo przyjemnym incydentem. Kr\u00f3tkim, ale zawsze owocnym. Z istotnym udzia\u0142em magii. Magii ko\u0142a podbiegunowego… Bo Klimko-Dobrzaniecki zosta\u0142 przez ni\u0105 dotkni\u0119ty i napi\u0119tnowany do ko\u0144ca \u017cycia. Ta magia to co\u015b niewyt\u0142umaczalnego, ale s\u0105 dziesi\u0105tki powa\u017cnych \u015bwiadectw, \u017ce dzia\u0142a. Pono\u0107 samo zbli\u017cenie si\u0119 do wyimaginowanej linii r\u00f3wnole\u017cnika 66 stopni 33 minuty 39 sekund \u2013 oboj\u0119tnie czy na p\u00f3\u0142nocy, czy na po\u0142udniu \u2013 powoduje efekt zauroczenia. Islandia ca\u0142a le\u017cy poni\u017cej. Ale jest takie miejsce (przyl\u0105dek Grimsey), z kt\u00f3rego wystarczy rzuci\u0107 kamieniem., by kr\u0105g polarny przekroczy\u0107. Klimko oczywi\u015bcie rzuca\u0142, dzi\u0119ki czemu jego opowie\u015b\u0107 mog\u0142a nabra\u0107 magicznego zabarwienia… Na pocz\u0105tek (pomijaj\u0105c epizod kosmicznego Wani) z grubej rury: pe\u0142na d\u0142ugotrwa\u0142ych dygresji i objazd\u00f3w historia z nawalonym jak mongolska lokomobila szkockim oboist\u0105 z miejscowej (znaczy reykjavickiej) orkiestry symfonicznej, graj\u0105cym podczas \u015blubnej ceremonii pa\u0144stwa Klimk\u00f3w temat g\u0142\u00f3wny \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej kultowego dla pana m\u0142odego filmu \u201eCinema Paradiso\u201d. Po czym\u015b takim dramatyczny opis po\u017cegnalnego objazdu wyspy (z letni\u0105 burz\u0105 \u015bnie\u017cn\u0105) nie jest ju\u017c tym, czym m\u00f3g\u0142by by\u0107, niemniej niesie w sobie \u0142adunek emocji dostatecznie atrakcyjny, by zniewoli\u0107 do czytania. Z czego dowiedzie\u0107 si\u0119 mo\u017cna, \u017ce wielorybina (no, wielorybie mi\u0119so…) smakuje jak wo\u0142owina z tranem. B\u0119d\u0119 wiedzia\u0142, co to jest, gdy si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci natkn\u0119, a mo\u017ce natn\u0119. Dzi\u0119ki, panie Hubercie!
\nTomasz Sas
\n(8 08 2016)<\/p>\n
\n