{"id":1782,"date":"2020-01-08T23:59:08","date_gmt":"2020-01-08T22:59:08","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=1782"},"modified":"2021-02-11T01:28:51","modified_gmt":"2021-02-11T00:28:51","slug":"najpierw-polska-rzecz-o-jozefie-becku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2020\/01\/08\/najpierw-polska-rzecz-o-jozefie-becku\/","title":{"rendered":"Najpierw Polska. Rzecz o J\u00f3zefie Becku"},"content":{"rendered":"\n
Jerzy Choci\u0142owski<\/strong><\/h5>\n

\"\"<\/p>\n


Najpierw Polska.
Rzecz o J\u00f3zefie Becku <\/strong>
Wydawnictwo Iskry,
Warszawa 2019<\/strong><\/h5>\n

Rekomendacja: 4\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Nonszalancja na r\u00f3wnowa\u017cni…<\/u><\/strong><\/span><\/h3>\n

Mission impossible \u2013 w latach 30. ubieg\u0142ego wieku ustrzec Polsk\u0119 od wojny, za\u0142atwi\u0107 \u017celazne, niewzruszalne sojusze, gwarancje i pok\u00f3j. Opozycja endecka mniema\u0142a, \u017ce ma na to spos\u00f3b \u2013 niech no tylko dorwie si\u0119 ona do w\u0142adzy, to dogada si\u0119 z Sowietami i utrzyma na dystans Hitlera (albo odwrotnie…). Jak to zrobi? Si\u0142\u0105 woli zapewne… Sanacyjni pi\u0142sudczycy za\u015b \u017cyli w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce Marsza\u0142ek przed \u015bmierci\u0105 poza\u0142atwia\u0142 polskie wa\u017cne sprawy, a ich bieg codzienny powierzy\u0142 wiernym, fachowym r\u0119kom nast\u0119pc\u00f3w i uczni\u00f3w. Wszyscy za\u015b pok\u0142adali nadziej\u0119 w czym\u015b lub kim\u015b: a to w niezwyci\u0119\u017conej polskiej armii i jej marsza\u0142ku \u015amig\u0142ym arcydzielnym, a to we Francji (cho\u0107 przecie\u017c ci, co znali j\u0119zyk \u2013 a by\u0142o ich niema\u0142o \u2013 dok\u0142adnie s\u0142yszeli i rozumieli, co wygadywali politycy i publicy\u015bci nad Sekwan\u0105…), a to w Anglii (to ju\u017c zupe\u0142nie nie wiadomo, dlaczego…). W tej sytuacji posada ministra spraw zagranicznych w polskim rz\u0105dzie (\u0142\u0105cznie z reprezentacyjnym gabinetem w pa\u0142acu Br\u00fc<\/span>hla na Wierzbowej i mo\u017cliwo\u015bci\u0105 egzotycznych podr\u00f3\u017cy) by\u0142a atrakcyjna tylko dla zdesperowanego amatora, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce dylemat kwadratury ko\u0142a rozwi\u0105za\u0107 mo\u017ce… szar\u017ca baterii artylerii konnej \u2013 \u201eprawos\u0142awnych\u201d armat 75 mm.<\/p>\n

Ale Pi\u0142sudski znalaz\u0142 takiego desperata, cierpliwie go \u201ewychowa\u0142\u201d, podda\u0142 pr\u00f3bom i egzaminom, przeczo\u0142ga\u0142 przez liczne, obci\u0105\u017caj\u0105ce i niewdzi\u0119czne obowi\u0105zki administracyjne, ustawia\u0142 na pierwszej linii obrony przed pa\u0144stwow\u0105 urz\u0119dnicz\u0105 machin\u0105 egzekucyjn\u0105, powierza\u0142 tajemnice i strategiczne rozwa\u017cania, zach\u0119ca\u0142 do bezkompromisowych inicjatyw… S\u0142owem: przygotowa\u0142 zaufanego, wszechstronnego, odwa\u017cnego i szczerego funkcjonariusza s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej \u2013 ba, w razie potrzeby \u2013 lidera takiej s\u0142u\u017cby. J\u00f3zef Beck \u2013 bo o nim mowa \u2013 rocznik 1894, syn J\u00f3zefa Alojzego i Bronis\u0142awy z domu \u0141uczkowskiej, student lwowskiej politechniki i wiede\u0144skiej akademii eksportowej, legionista, artylerzysta, funkcjonariusz wywiadu POW, \u017co\u0142nierz w wojnie z bolszewikami, absolwent szk\u00f3\u0142 wojskowych, sposobi\u0105cy si\u0119 do kariery sztabowej, ekspert i podr\u0119czny dyplomata-kurier Marsza\u0142ka, szef gabinetu ministra spraw wojskowych (czyli Pi\u0142sudskiego oczywi\u015bcie; tu\u017c po zamachu majowym…) \u2013 zosta\u0142 poddany osobliwej obr\u00f3bce formacyjnej; w zasadzie by\u0142o to granicz\u0105ce z tresur\u0105 przepuszczenie przez wy\u017cymaczk\u0119, skojarzon\u0105 z maszynk\u0105 do mi\u0119sa… Beck znosi\u0142 to ze spokojem, wojskow\u0105 dyscyplin\u0105, oddaniem ca\u0142kiem bliskim synowskiej mi\u0142o\u015bci. Istotnie \u2013 Pi\u0142sudski, cho\u0107 traktowa\u0142 swego szefa gabinetu surowo i pryncypialnie, potrafi\u0142 publicznie skomplementowa\u0107 go w spos\u00f3b wywo\u0142uj\u0105cy za\u017cenowanie wyr\u00f3\u017cnionego i ledwo skrywane paroksyzmy zazdro\u015bci u innych akolit\u00f3w i diadoch\u00f3w z otoczenia Komendanta. A Beck nabywa\u0142 do\u015bwiadczenia w s\u0142u\u017cbie pa\u0144stwowej: bywa\u0142 wicepremierem i ministrem bez teki, wiceministrem spraw zagranicznych i w ko\u0144cu od listopada 1932 roku \u2013 ministrem spraw zagranicznych.<\/p>\n

Jerzy Choci\u0142owski \u2013 autor biografii ministra Becka \u2013 jako osobnik spoza zakonu zawodowych historyk\u00f3w-popularyzator\u00f3w, niezwi\u0105zany ich \u015bwi\u0119t\u0105 i tajn\u0105 przysi\u0119g\u0105, by czytelnika wpierw st\u0142amsi\u0107 i zanudzi\u0107 \u015bmiertelnie \u2013 w tym momencie porzuca rzetelne, regulaminowe, metodyczne biografowanie swego bohatera, rozpoczynaj\u0105c zarazem fascynuj\u0105cy esej o zagro\u017ceniach, szansach i mo\u017cliwo\u015bciach Polski w drugiej dekadzie epoki mi\u0119dzywojennej. A sytuacja mi\u0119dzynarodowa Polski najciekawsza nie by\u0142a: jeden kawa\u0142eczek granicy w miar\u0119 przyjazny (z Rumuni\u0105; mieli\u015bmy z ni\u0105 sojusz…), drugi \u2013 jeszcze kr\u00f3tszy (z \u0141otw\u0105) \u2013 w miar\u0119 neutralny. Za najd\u0142u\u017cszymi odcinkami tych granic dwaj wrogowie o intencjach niestarannie maskowanych albo zgo\u0142a jednoznacznych \u2013 Niemcy (teoretycznie pokojolubna i przegrana republika) i Rosja imperialna (dla niepoznaki przebrana w kostium zwi\u0105zku socjalistycznych republik)…<\/p>\n

Historycy na Zachodzie mniemaj\u0105, \u017ce k\u0142opoty z Niemcami datuj\u0105 si\u0119 dopiero od pocz\u0105tku 1933 roku, gdy Adolf Hitler zosta\u0142 kanclerzem, \u017ce przedtem Republika Weimarska by\u0142a potulnym europejskim pa\u0144stwem o niewyg\u00f3rowanych ambicjach, powa\u017cnych problemach wewn\u0119trznych i przyjaznym nastawieniu do otoczenia. My tu nie odnosili\u015bmy takiego wra\u017cenia. Pruski junkier, szwabski kolonista, weteran Stahlhelmu. gda\u0144ski mieszczuch, strzelec Freikorpsu i \u015bl\u0105ski przemys\u0142owiec od 1919 roku nigdy nie byli dobrymi s\u0105siadami ani cz\u0142onkami przyja\u017anie usposobionego narodu. Z drugiej strony po przegranej wojnie bolszewickie imperium Stalina tylko skrywa\u0142o (nie zawsze udanie…) \u017c\u0105dz\u0119 rewan\u017cu. I tak si\u0119 \u017cy\u0142o mi\u0119dzy dwoma nieprzyjacio\u0142y dwadzie\u015bcia lat, odpychaj\u0105c to jednego, to drugiego; a\u017c na koniec obaj po\u0142\u0105czyli si\u0142y (co by\u0142o nieuniknione; sami nie mogli\u015bmy temu zapobiec, a innych zainteresowanych nie by\u0142o), narysowali nowe linie na mapach i we wrze\u015bniu 1939 roku stan\u0119li na Bugu \u2013 przy akompaniamencie cichutkich werbalnych protest\u00f3w i konwencjonalnych po\u0142ajanek sraj\u0105cej ze strachu w portki reszty Europy…<\/p>\n

W takiej sytuacji posada ministra spraw zagranicznych by\u0142a gorsza od rzuconego znienacka gor\u0105cego kartofla. Z \u201epocz\u0119stunku\u201d – ze wzgl\u0119du na osob\u0119 \u201edarczy\u0144cy\u201d ( sam Marsza\u0142ek, ukochany nade wszystko Komendant przecie\u017c, a Jemu si\u0119 nie odmawia…) – zrezygnowa\u0107 nie spos\u00f3b. Odrzuci\u0107 komu innemu? Nie wypada. Zreszt\u0105 komu? Od\u0142o\u017cy\u0107 i poczeka\u0107, a\u017c ostygnie? Na to nie by\u0142o czasu. Ale Beck, cho\u0107 nie by\u0142 zawodowym dyplomat\u0105, oszlifowanym na plac\u00f3wkach i puchn\u0105cych od intryg korytarzach Wierzbowej, mia\u0142 przygotowanie kondycyjne, wiedz\u0119 i \u015bwiadomo\u015b\u0107 cel\u00f3w daleko lepsze, ni\u017c ktokolwiek w tej bran\u017cy. Co tu ukrywa\u0107 \u2013 by\u0142 jedynym cz\u0142owiekiem w kadrze rezerwowej obozu rz\u0105dz\u0105cego, czyli legionist\u00f3w-pi\u0142sudczyk\u00f3w, kt\u00f3ry nadawa\u0142 si\u0119 do tej s\u0142u\u017cby. Pi\u0142sudski mia\u0142 racj\u0119, stawiaj\u0105c na J\u00f3zefa Becka \u2013 amatora w mi\u0119dzynarodowej polityce, kt\u00f3ry wszelako dysponowa\u0142 spor\u0105 intuicj\u0105 i sk\u0142onno\u015bci\u0105 do ryzykownych posuni\u0119\u0107. W ko\u0144cu by\u0142 artylerzyst\u0105 konnym \u2013 oficerem najbardziej \u201eszalonej\u201d polskiej formacji zbrojnej od czas\u00f3w genera\u0142a Bema… Beck oczywi\u015bcie umia\u0142 kalkulowa\u0107 \u2013 takie na przyk\u0142ad ustawienie snopa zbie\u017cnego ognia dywizjonu armat to porz\u0105dna matematyka \u2013 ale wiedzia\u0142, kiedy przesta\u0107 liczy\u0107 i zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107 (strzela\u0107?).<\/p>\n

Beck mia\u0142 do dyspozycji tylko jedn\u0105 strategi\u0119 \u2013 doktryn\u0119 utrzymywania balansu, r\u00f3wnego dystansu wobec obu gro\u017anych s\u0105siad\u00f3w. Wojna z ka\u017cdym z nich wydawa\u0142a si\u0119 nieunikniona i w gruncie rzeczy bardziej naturalna ni\u017c pok\u00f3j. I Niemcy weimarskie, i Rosja radziecka mia\u0142y nie tylko powody emocjonalne, ale i \u017cywotne interesy w nieistnieniu pa\u0144stwa polskiego \u2013 z jego narodem gospodark\u0105, armi\u0105 i dziwacznymi pretensjami do niepodleg\u0142o\u015bci. Wobec tego zadaniem polskiej dyplomacji by\u0142o to \u201enaturalne\u201d rozwi\u0105zanie kwestii polskiej oddala\u0107 w czasie, powstrzymywa\u0107, uniemo\u017cliwia\u0107, odpycha\u0107, przeszkadza\u0107 wszystkimi dost\u0119pnymi sposobami. Takie by\u0142o jasne przes\u0142anie testamentu politycznego Pi\u0142sudskiego. W tej sytuacji nikomu do g\u0142owy nie przysz\u0142o cho\u0107by teoretyczne rozwa\u017cenie alternatywnej mo\u017cliwo\u015bci: dogada\u0107 si\u0119 z jednym z tych dw\u00f3ch wrog\u00f3w, najlepiej \u2013 przeciw drugiemu (obaj mieli te\u017c powa\u017cne powody do konfliktu przeciw sobie…), a je\u015bli to niemo\u017cliwe \u2013 to przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do \u201ech\u00f3rku\u201d wy\u015bpiewuj\u0105cego wsp\u00f3lne kuplety w stosunkach multilateralnych, osobliwie w Lidze Narod\u00f3w, do kt\u00f3rej, w\u0142a\u015bciwie nie wiedzie\u0107 czemu, wszyscy przywi\u0105zywali jakie\u015b znaczenie, cho\u0107 ka\u017cdy inne.<\/p>\n

Beck bez zw\u0142oki zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 ten r\u00f3wny dystans i po pewnym czasie mia\u0142 traktatowe stosunki z Niemcami i Rosj\u0105. Ograniczone, niepewne, kr\u00f3tkoterminowe \u2013 ale jednak… Odpycha\u0142 i r\u00f3wnowa\u017cy\u0142, u\u017cywaj\u0105c na og\u00f3\u0142 narz\u0119dzi dyplomatycznych, ale tak\u017ce luf artylerii g\u0142\u00f3wnej kontrtorpedowca \u201eWicher\u201d czy ultimat\u00f3w z obietnicami u\u017cycia si\u0142y. Sz\u0142o mu tak sobie, ale sam fakt uprawiania polityki balansowania na r\u00f3wnowa\u017cni wzbudzi\u0142 niech\u0119\u0107 opozycji i w og\u00f3le znacznej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Balansowanie polegaj\u0105ce g\u0142\u00f3wnie na rozmowach, wizytach (ba, nawet polowankach…) wyrobi\u0142o mu opini\u0119 germanofila i rusofila zarazem (logika opinii publicznej osobliwymi chadza drogami), a w gruncie rzeczy zdrajcy. I tak by\u0142o do 5 maja 1939 roku.<\/p>\n

Tydzie\u0144 wcze\u015bniej Hitler wyra\u017anie sformu\u0142owa\u0142 \u017c\u0105danie w\u0142\u0105czenia Wolnego Miasta Gda\u0144ska do Rzeszy i wydzielenia eksterytorialnego pasa na terytorium polskiego Pomorza pod budow\u0119 autostrady. Beck odpowiedzia\u0142 mu w sejmowym expose: Polska od Ba\u0142tyku odepchn\u0105\u0107 si\u0119 nie da, a pok\u00f3j, cho\u0107 wa\u017cny w \u017cyciu narodu, ma swoj\u0105 cen\u0119 \u2013 wysok\u0105, ale wymiern\u0105. W \u017cyciu narodu jest tylko jedna rzecz bezcenna. T\u0105 rzecz\u0105 jest honor…<\/p>\n

To oznacza\u0142o, \u017ce b\u0119dziemy si\u0119 bi\u0107. Popularno\u015b\u0107 Becka w Polsce i Europie wzros\u0142a niebotycznie. Ten j\u0119zyk, dawno nies\u0142yszany, j\u0119zyk odwagi, emocji i twardego stawiania sprawy, wykraczaj\u0105cy poza dyplomatyczne standardy i ugodow\u0105 retoryk\u0119, tak powszechn\u0105 w Europie \u2013 ten j\u0119zyk si\u0119 spodoba\u0142. Tymczasem Beck by\u0142… w\u015bciek\u0142y, \u017ce musia\u0142 porzuci\u0107 misj\u0119, kt\u00f3r\u0105 powierzy\u0142 mu Komendant. Nonszalanckie balansowanie na r\u00f3wnowa\u017cni mi\u0119dzy Niemcami a Rosj\u0105 nie by\u0142o ju\u017c mo\u017cliwe… Beck by\u0142 w\u015bciek\u0142y na siebie, \u017ce przyspieszy\u0142 wojn\u0119, ale nies\u0142usznie \u2013 niczego nie przyspieszy\u0142. Gdy wyznacza\u0142 polsk\u0105 cen\u0119 za honor, wszystko ju\u017c by\u0142o przes\u0105dzone. Decyzja o ataku podj\u0119ta, mobilizacja zarz\u0105dzona i przygotowana, plany Fall Weiss rozrysowane na mapach i naszkicowane w projektach rozkaz\u00f3w, konserwy wydane, amunicja spakowana w jaszczach… Wojna by\u0142a kwesti\u0105 czasu. Nied\u0142ugiego.<\/p>\n

Beck o tym nie wiedzia\u0142 i gryz\u0142 si\u0119 niepotrzebnie. Na szcz\u0119\u015bcie nie porzuci\u0142 polityki i do ostatniej chwili, montowa\u0142, wzmacnia\u0142 i ukonkretnia\u0142 racjonalne sojusze z Angli\u0105 i Francj\u0105. No c\u00f3\u017c, w istocie niewiele one gwarantowa\u0142y, ale zawsze co\u015b… W sumie dobrze zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 Polsce. Mimo to jego wrogowie z opozycji rozpowszechniali przekonanie, \u017ce zabiegami tymi… rozw\u015bcieczy\u0142 i sprowokowa\u0142 Niemc\u00f3w do wojny. Gdy po wybuchu wojny J\u00f3zef Beck zosta\u0142 praktycznie internowany i uwi\u0119ziony w Rumunii, panowie z antypi\u0142sudczykowskiej opozycji (kt\u00f3rzy w mi\u0119dzyczasie obj\u0119li w\u0142adz\u0119 nad resztkami i imponderabiliami dawnej \u015bwietno\u015bci…) postarali si\u0119, \u017ceby tam utkwi\u0142 do ko\u0144ca. Tak to wygl\u0105da \u2013 panowie Sikorski, Stro\u0144ski i Kot oraz pomocniczo sir Anthony Eden i monsieur Pierre Laval mieli Becka na sumieniu \u2013 do jego \u015bmierci w rumu\u0144skiej wiosce dok\u0142adnie w przeddzie\u0144 desantu w Normandii. Do takiej m\u015bciwej g\u0142upoty zdolni s\u0105 tylko Polacy \u2013 na szcz\u0119\u015bcie dalece nie wszyscy…<\/p>\n

Studium Choci\u0142owskiego o Becku nabiera osobliwego i wa\u017cnego znaczenia w obliczu najnowszych \u201erewizorskich\u201d zap\u0119d\u00f3w jego ekscelencji prezydenta-pu\u0142kownika W\u0142adimira Putina, by histori\u0119 pisa\u0107 na nowo. Nie trzeba \u2013 szanowny panie rewizorze z Petersburga. To, co wa\u017cne, mamy ju\u017c napisane \u2013 po swojemu i jak to by\u0142o naprawd\u0119. A ty bratok – idy na se\u0142o liudi duryty<\/em> (jak mawiaj\u0105 w Ukrainie).<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(08 01 2020)<\/strong><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jerzy Choci\u0142owski Najpierw Polska. Rzecz o J\u00f3zefie Becku Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2019 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Nonszalancja na r\u00f3wnowa\u017cni… Mission impossible \u2013 w latach 30. ubieg\u0142ego wieku ustrzec Polsk\u0119 od wojny, za\u0142atwi\u0107 \u017celazne, niewzruszalne sojusze, gwarancje i pok\u00f3j. Opozycja endecka mniema\u0142a, \u017ce ma na to spos\u00f3b \u2013 niech no tylko dorwie si\u0119 ona do w\u0142adzy, to dogada si\u0119 z Sowietami i utrzyma na dystans Hitlera (albo odwrotnie…). Jak to zrobi? Si\u0142\u0105 woli zapewne… Sanacyjni pi\u0142sudczycy za\u015b \u017cyli w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce Marsza\u0142ek przed \u015bmierci\u0105 poza\u0142atwia\u0142 polskie wa\u017cne sprawy, a ich bieg codzienny powierzy\u0142 wiernym, fachowym r\u0119kom nast\u0119pc\u00f3w i uczni\u00f3w. Wszyscy za\u015b pok\u0142adali nadziej\u0119 w czym\u015b lub kim\u015b: a to w niezwyci\u0119\u017conej polskiej armii i jej marsza\u0142ku \u015amig\u0142ym arcydzielnym, a to we Francji (cho\u0107 przecie\u017c ci, co znali j\u0119zyk \u2013 a by\u0142o ich niema\u0142o \u2013 dok\u0142adnie s\u0142yszeli i rozumieli, co wygadywali politycy i publicy\u015bci nad Sekwan\u0105…), a to w Anglii (to ju\u017c zupe\u0142nie nie wiadomo, dlaczego…). W tej sytuacji posada ministra spraw zagranicznych w polskim rz\u0105dzie (\u0142\u0105cznie z reprezentacyjnym gabinetem w pa\u0142acu Br\u00fchla na Wierzbowej i mo\u017cliwo\u015bci\u0105 egzotycznych podr\u00f3\u017cy) by\u0142a atrakcyjna tylko dla zdesperowanego amatora, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce dylemat kwadratury ko\u0142a rozwi\u0105za\u0107 mo\u017ce… szar\u017ca baterii artylerii konnej \u2013 \u201eprawos\u0142awnych\u201d armat 75…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1784,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[20,36],"tags":[275],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1782"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1782"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2535,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1782\/revisions\/2535"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}