{"id":1744,"date":"2019-12-01T16:39:39","date_gmt":"2019-12-01T15:39:39","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=1744"},"modified":"2021-05-18T01:33:20","modified_gmt":"2021-05-17T23:33:20","slug":"lato-z-homerem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2019\/12\/01\/lato-z-homerem\/","title":{"rendered":"Lato z Homerem"},"content":{"rendered":"\n
Sylvain Tesson<\/strong><\/h5>\n

\"\"<\/p>\n


Lato z Homerem <\/strong>
Prze\u0142o\u017cy\u0142a Anna Michalska <\/strong>
Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2019<\/strong><\/h5>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Szukajmy s\u0142o\u0144ca, wiatru
i morskiej fali, zanim zrobi si\u0119 za p\u00f3\u017ano,
za ciemno…<\/u><\/strong><\/span><\/h3>\n

Nietypowy jest ten podr\u00f3\u017cnik, reporter i eseista francuski Sylvain Tesson… 47-letni geograf i obie\u017cy\u015bwiat znany by\u0142 dot\u0105d z niekonwencjonalnych pomys\u0142\u00f3w eksploracyjnych (w czasach, gdy wszystko niemal ju\u017c odkryto, trzeba mie\u0107 ekstremalny pomys\u0142, by zainteresowa\u0107 sponsor\u00f3w, czytelnik\u00f3w, telewidz\u00f3w i wydawc\u00f3w). A to objecha\u0142 rowerem \u015bwiat dooko\u0142a, a to przetrawersowa\u0142 wzd\u0142u\u017c Himalaje (bagatelka: 5 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w od Bhutanu do Tad\u017cykistanu), a to odtworzy\u0142 tras\u0119 pieszej ucieczki pewnego Polaka z \u0142agru ko\u0142o Jakucka a\u017c do Kalkuty w Indiach (i wysz\u0142o mu, \u017ce pan Rawicz musia\u0142 troch\u0119 podkoloryzowa\u0107 sw\u0105 epopej\u0119…), a to mieszka\u0142 samotnie p\u00f3\u0142 roku w chatce nad brzegiem Bajka\u0142u, a to na motocyklu ura\u0142 pojecha\u0142 tras\u0105 rejterady Wielkiej Armii cesarza Francuz\u00f3w z Moskwy przez Berezyn\u0119 do Pary\u017ca. Hobby ma ten wagabunda te\u017c do\u015b\u0107 oryginalne: intensywnie wspina\u0142 si\u0119 na… wie\u017ce i fasady francuskich gotyckich katedr; kilkana\u015bcie zd\u0105\u017cy\u0142 zaliczy\u0107…<\/p>\n

Tesson jest bystrym obserwatorem, umiej\u0119tnie si\u0119 kamufluj\u0105cym, powstrzymuj\u0105cym si\u0119 od pochopnych wniosk\u00f3w, szczerym i dociekliwym. I przy okazji z wielkim talentem, bez nad\u0119tego egocentryzmu przenosz\u0105cym swe obserwacje i przemy\u015blenia na papier. Gdy zabrak\u0142o Bruce’a Chatwina, to Tesson jest bezsprzecznie najlepszym europejskim podr\u00f3\u017cuj\u0105cym eseist\u0105. Pisze sporo i nieg\u0142upio zarazem (rzadkie po\u0142\u0105czenie), robi filmy i co\u015b dla radia… Nie jest odkrywc\u0105 dla samych odkry\u0107 (ju\u017c prawie nie ma czego odkrywa\u0107 \u2013 chyba \u017ce w g\u0142\u0119binach ocean\u00f3w i w wielkich jaskiniach…), ale za to ma instynkt tropiciela, \u0142owcy prawdy oraz t\u0142umacza znak\u00f3w na niebie i ziemi. Tesson jest przy tym wyznawc\u0105, kap\u0142anem i egzeget\u0105 osobliwego kultu ruchu jako narz\u0119dzia postrzegania, poznawania i rozumienia \u015bwiata. Tak, tak \u2013 je\u015bli chcesz cokolwiek poj\u0105\u0107, musisz by\u0107 w ruchu. Musisz nieustannie zmienia\u0107, skrollowa\u0107 obrazy, zapami\u0119tane powidoki, przedmioty, smaki, zapachy, kolory i ich cienie, ludzi i zwierz\u0119ta, zmienne kraw\u0119dzie horyzont\u00f3w… Musisz przebiega\u0107 po wielekro\u0107 w pami\u0119ci wody, piaski, \u015bcie\u017cki w g\u0142uszy, g\u00f3rskie percie, chodniki miast oraz te dawno zapomniane i jeszcze dawnej wybrukowane znik\u0105d donik\u0105d wiejskie trakty, zaro\u015bni\u0119te krzakami je\u017cyn. Ruch \u2013 to ci dopiero praktyka poznania! Chcesz si\u0119 czego\u015b dowiedzie\u0107 o innych, przy okazji dowiesz si\u0119 sporo o sobie. Poznasz, a mo\u017ce nawet przekroczysz swoje ograniczenia, znajdziesz cel, zrozumiesz, dok\u0105d idziesz, przestaniesz si\u0119 ba\u0107 ko\u0144ca drogi, a mo\u017ce nawet b\u0119dziesz umia\u0142 zawr\u00f3ci\u0107… No i szukaj ludzi \u2013 w ko\u0144cu istot\u0105 w\u0119drowania nie jest wy\u0142\u0105cznie podziwianie urody powierzchni skorupy ziemskiej. Ludzie s\u0105 celem…<\/p>\n

I oto nagle ten poeta w\u0119dr\u00f3wki, bard ruchomych obraz\u00f3w i nawijaj\u0105cych si\u0119 na rolk\u0119 m\u00f3zgu do\u015bwiadcze\u0144 p\u0142yn\u0105cych jedne za drugimi po drodze, zmienia spos\u00f3b patrzenia na stacjonarny. Kotwiczy na miesi\u0105c na malutkiej greckiej wysepce Tinos w archipelagu egejskich Cyklad\u00f3w (naprzeciw Mykonos…), zajmuj\u0105c na mieszkanie jeden z… weneckich go\u0142\u0119bnik\u00f3w (nie jest to drewniana buda na dr\u0105gu jak u nas, ale dwukondygnacyjna kamienna wie\u017cyczka o architektonicznie wykwintnych kszta\u0142tach…). Po co? Po to, by przemy\u015ble\u0107 na nowo \u201eIliad\u0119\u201d i \u201eOdysej\u0119\u201d, i zrobi\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 z wcze\u015bniejszego cyklu audycji radiowych o Homerze, \u201eIliadzie\u201d i \u201eOdysei\u201d wobec nas – wsp\u00f3\u0142czesnych… Pejza\u017c i tzw. okoliczno\u015bci przyrody ma tam rzeczywi\u015bcie stacjonarne: bia\u0142e kamienie nawarstwionej przez stulecia wioskowej struktury urbanistycznej, umocnione p\u0142askimi wulkanicznymi g\u0142azami uliczki na szeroko\u015b\u0107 jednego objuczonego os\u0142a (gdy dwa mog\u0105 si\u0119 wymin\u0105\u0107 \u2013 to ju\u017c autostrada…), klify i tarasy nad w\u0105sk\u0105 pla\u017c\u0105, daleko na morzu cie\u0144 innej wyspy: Mykonos… No i wok\u00f3\u0142 woda, lazurowoniebieska, wzburzona, spieniona przez wiatry nieustaj\u0105ce i chimeryczne pr\u0105dy \u2013 gro\u017ana, ostrzegawczo sygnalizuj\u0105ca kr\u00f3tkimi, urywanymi falami, \u017ce nie mo\u017cna jej ufa\u0107, \u017ce tak do ko\u0144ca przyjaznym \u017cywio\u0142em nie jest \u2013 ma swoje kalkulacje, swoje przeznaczenie, swoj\u0105 bro\u0144 (egejskie kr\u00f3tkie sztormy bywaj\u0105 okrutne, nieub\u0142agane i destrukcyjne jak grom Zeusa…). Uwi\u0119ziony mi\u0119dzy ska\u0142ami, morzem i s\u0142o\u0144cem Tesson czyta\u0142 na powr\u00f3t \u201eIliad\u0119\u201d i \u201eOdysej\u0119\u201d, wiatr mu przewraca\u0142 kartki, papiery rozwiewa\u0142, p\u0119dzi\u0142 mg\u0142\u0119, a wzmocnione morsk\u0105 rewerberacj\u0105 \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne to rozja\u015bnia\u0142o sceneri\u0119 a\u017c do niewidzenia, to wyg\u0142adza\u0142o kontury a\u017c do ostatniego odcienia przednocnej szaro\u015bci… Dlaczego Tesson wybra\u0142 t\u0119 wysepk\u0119? Z Tinos nie pochodzi\u0142 \u017caden homerycki heros wojny troja\u0144skiej, w swej w\u0119dr\u00f3wce nie zawadzi\u0142 o ni\u0105 Odyseusz \u2013 mo\u017ce ta przesuszona, roz\u015bwietlona s\u0142o\u0144cem i wiatrem ska\u0142a w\u015br\u00f3d niespokojnego morza jawi\u0142a mu si\u0119 kwintesencj\u0105 grecko\u015bci, od Homera po dzi\u015b jednakiej? Mo\u017ce…<\/p>\n

Ja zainstalowa\u0142bym si\u0119 na innej wyspie \u2013 ostatniej na szlaku w\u0142\u00f3cz\u0119gi Odysa, w miejscu, gdzie ten tu\u0142aczy heros, patron daleki wszelkich wagabund\u00f3w, wreszcie przesta\u0142 si\u0119 ba\u0107 (gniewu bog\u00f3w przede wszystkim), w miejscu, gdzie poj\u0105\u0142, czego dokona\u0142 i nie schowa\u0142 si\u0119 w skorupie anonimowego \u017ceglarza, tylko po raz pierwszy wszystko ze szczeg\u00f3\u0142ami opowiedzia\u0142. Wysepka le\u017cy po drugiej \u2013 zachodniej stronie p\u00f3\u0142wyspu Achaj\u00f3w, na skrzy\u017cowaniu zachodnich i po\u0142udniowych wiatr\u00f3w morza Jo\u0144skiego, w miejscu, gdzie zderza si\u0119 z nimi p\u00f3\u0142nocny oddech g\u00f3r Albanii; nazywa si\u0119 Korfu, czyli Kerkira i jest krain\u0105 go\u015bcinnego ludu Feak\u00f3w. Na zachodnim jej brzegu mieszka\u0144cy miasteczka Paleokastritsa, uwiedzeni przez urod\u0119 miejsca, zaw\u0142aszczyli zuchwale przed wiekami kawa\u0142ek legendy Odyseusza, mianowicie jego spotkanie z kr\u00f3lewn\u0105 Nauzyka\u0105. Scen\u0119 maj\u0105 jedyn\u0105 w swym rodzaju: niewielk\u0105 kolist\u0105 zatoczk\u0119 cudnej urody, wci\u015bni\u0119t\u0105 mi\u0119dzy ska\u0142y, z obr\u0105czk\u0105 piaszczystej pla\u017cy. Dok\u0142adnie jak u Homera. Tam rozchichotane dw\u00f3rki z po\u0142o\u017conego na g\u00f3rze pa\u0142acu odkry\u0142y wysztrandowanego na \u0142ach\u0119 piasku nagiego m\u0119\u017ca – dojrza\u0142ego, niestarego jeszcze, ale i niem\u0142odego, s\u0142usznej postury (dwadzie\u015bcia lat \u017ceglugi przy wios\u0142ach, u steru i przy fa\u0142ach \u017cagla troch\u0119 wyrabia muskulatur\u0119; pewnie kaloryferek mia\u0142…). Skonfundowany rozbitek skry\u0142 si\u0119 w zaro\u015blach, ale rezolutna, ciekawska i odwa\u017cna kr\u00f3lewna zaprosi\u0142a go do ojcowskiego pa\u0142acu. Kr\u00f3l Alkinoos ugo\u015bci\u0142 przybysza, a ten w czas uczty odwdzi\u0119czy\u0142 si\u0119 opowie\u015bci\u0105 o swych przygodach. Gdy ju\u017c si\u0119 zgada\u0142o, \u017ce s\u0105 bliskimi s\u0105siadami (istotnie, z tarasu pa\u0142acu Alkinoosa ledwo wida\u0107, ale wida\u0107 na kraw\u0119dzi po\u0142udniowego horyzontu g\u00f3rzyst\u0105 Itak\u0119 w towarzystwie nieod\u0142\u0105cznej i sporo wi\u0119kszej Kefalonii…), kr\u00f3l postanowi\u0142 statek wyszykowa\u0107 i odwie\u017a\u0107 go\u015bcia do domu \u2013 to tylko dwie \u2013 trzy godzinki \u017ceglugi. I rzeczywi\u015bcie: rankiem \u015bpi\u0105cego wci\u0105\u017c po trudach uczty Odysa Feakowie dowie\u017ali do pla\u017cy Itaki. Dopiero po spe\u0142nieniu misji sp\u00f3\u017aniony Posejdon z w\u015bciek\u0142o\u015bci zamieni\u0142 ich naw\u0119 w ska\u0142\u0119 przed wej\u015bciem do jedynej naturalnej przystani wyspy Odyseusza.<\/p>\n

Wi\u0119c ja bym tam zakotwiczy\u0142, w Paleokastritsa na Korfu, gdybym chcia\u0142 pisa\u0107 o Homerze. Na skraju tej samej zatoczki, pod skalnym nawisem jest bar, gdzie mo\u017cna si\u0119 skry\u0107 (jak Odys w szuwarach) ze szklaneczk\u0105 ouzo i laptopem (wi-fi w zasi\u0119gu…), umilaj\u0105c czas prozy ogl\u0105daniem letnich dziewcz\u0105t z dzisiejszego orszaku Nauzykai, pla\u017cuj\u0105cych topless i tako\u017c p\u0142ywaj\u0105cych w krystalicznej wodzie.<\/p>\n

Tesson wybra\u0142 bardziej surowe warunki medytacji i pisania, mia\u0142 bowiem do obrony zuchwa\u0142\u0105 tez\u0119, kt\u00f3r\u0105 postawi\u0142 na wst\u0119pie swego eseju – \u201eIliada\u201d i \u201eOdyseja\u201d to pocz\u0105tek literatury, zarazem jej szczytowe osi\u0105gni\u0119cie i kwintesencja wszystkiego, co da si\u0119 s\u0142owem powiedzie\u0107. Czyli zarazem jej koniec…<\/p>\n

\u201ePi\u0119tna\u015bcie tysi\u0119cy wers\u00f3w \u201eIliady\u201d i dwana\u015bcie tysi\u0119cy \u201eOdysei\u201d – po co jeszcze pisa\u0107? (\u2026) Na \u201eIliadzie\u201d i \u201eOdysei\u201d mog\u0142aby si\u0119 zako\u0144czy\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka. Nasze biblioteki nie ugina\u0142yby si\u0119 pod ci\u0119\u017carem s\u0142\u00f3w! \u201eIliada\u201d i \u201eOdyseja\u201d inauguruj\u0105 epok\u0119 literatury i jednocze\u015bnie ko\u0144cz\u0105 cykl nowoczesno\u015bci. Wszystko si\u0119 ods\u0142ania w kilku heksametrach: szlachetno\u015b\u0107 i tyrania, rozterki duchowe, kwestia przeznaczenia i wolno\u015bci, dylemat: spokojne \u017cycie czy wieczna s\u0142awa, umiar i gwa\u0142towno\u015b\u0107, s\u0142odycz natury, si\u0142a wyobra\u017ani, wielko\u015b\u0107 cnoty i krucho\u015b\u0107 \u017cycia…\u201d<\/i><\/p>\n

No, no \u2013 \u015bmia\u0142a teza, efektowna, radykalna \u2013 i ca\u0142kiem nieprawdziwa, nie do obrony. Co wida\u0107 na pierwszy rzut oka, ale Tessonowi zdaje si\u0119 ta drobna niedogodno\u015b\u0107 wcale nie przeszkadza\u0107. Dwie ksi\u0119gi ostatecznie i bezspornie interpretuj\u0105ce \u015bwiat? Zamykaj\u0105co? W tym miejscu stawiamy pytanie o funkcj\u0119 literatury \u2013 a w podtek\u015bcie: o funkcj\u0119 Wielkiej Ksi\u0119gi \u2013 sko\u0144czonego dzie\u0142a, obejmuj\u0105cego swym obszarem-bezmiarem ca\u0142e znane i nieznane universum, nios\u0105cego w sobie pokus\u0119 kodyfikacji. Czy tego chcieli autorzy b\u0105d\u017a autor (kimkolwiek byli) \u201eIliady\u201d i \u201eOdysei\u201d. My\u015bl\u0119, \u017ce nie… My\u015bl\u0119, \u017ce chcieli po prostu dobrze opowiedzie\u0107 histori\u0119, kt\u00f3ra ich poruszy\u0142a; porusza\u0142a te\u017c nieustannie wsp\u00f3\u0142czesnych im Grek\u00f3w \u2013 tak bardzo, \u017ce chcieli j\u0105 sobie utrwali\u0107. Dlaczego? Bo byli ciekawi, jak to si\u0119 potoczy\u0142o, bo poszukiwali mitu za\u0142o\u017cycielskiego, intelektualnej bazy wsp\u00f3lnoty? Zapewne. Ale nie przysz\u0142o im do g\u0142\u00f3w \u2013 tym w\u0119drownym aojdom \u2013 \u017ce to, co zebrali w tysi\u0105cach heksametr\u00f3w, pouk\u0142adali w opowie\u015b\u0107, ludziom wystarczy, \u017ce na tym powinni zaprzesta\u0107 uprawiania literatury, bo ju\u017c wszystko powiedziane. Nie, Grecy nie zamordowali Szekspira ani Cervantesa, nie kazali milcze\u0107 Juanie Inez de la Cruz, nie zakneblowali Balzaka, Dumasa ojca, Dostojewskiego, Joyce’a, Haszka, Bu\u0142hakowa, Lema. Grecy wcale nie uwa\u017cali, \u017ce literatura ma tylko obja\u015bni\u0107 bezspornie, co mieli na my\u015bli bogowie. Oni my\u015bleli (a my tak mniemamy do dzi\u015b), \u017ce to narz\u0119dzie naszej ekspresji. Tym, co piszemy, m\u00f3wimy, \u015bpiewamy, nie po\u015bredniczymy z bogami, z bosk\u0105 ide\u0105 \u2013 tylko mi\u0119dzy sob\u0105. Opowie\u015bci, l\u0119ki, nadzieje, mi\u0142o\u015b\u0107, nienawi\u015b\u0107, strach, m\u0119stwo… Nasze one s\u0105 \u2013 nie boskie. Pisz\u0105c b\u0142\u0105dzimy, szukamy s\u0142\u00f3w i nie znajdujemy, mylimy si\u0119, czytamy powt\u00f3rnie i zapieramy si\u0119 tego, co rzekli\u015bmy… Ale mamy prawo to robi\u0107.<\/p>\n

To dobrze, \u017ce u zarania literatury \u2013 takiej, jak j\u0105 dzi\u015b rozumiemy \u2013 powsta\u0142y dzie\u0142a genialne i nie przemin\u0119\u0142y, \u017ce wyznaczy\u0142y standardy rozumu i szale\u0144stwa, w\u015bciek\u0142o\u015bci, odpowiedzialno\u015bci, sprawiedliwo\u015bci, zemsty, cn\u00f3t… Ale bez przesady \u2013 wszystko, co napisano potem, te\u017c jest wa\u017cne. A przy lekturze \u201eLata z Homerem\u201d mo\u017cna o tym zapomnie\u0107. Nic wielkiego si\u0119 nie stanie \u2013 Tesson pisze z pasj\u0105 i dobrze sobie ten typ ekspresji przypomnie\u0107…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(1 12 2019)<\/strong><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sylvain Tesson Lato z Homerem Prze\u0142o\u017cy\u0142a Anna Michalska Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2019 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Szukajmy s\u0142o\u0144ca, wiatru i morskiej fali, zanim zrobi si\u0119 za p\u00f3\u017ano, za ciemno… Nietypowy jest ten podr\u00f3\u017cnik, reporter i eseista francuski Sylvain Tesson… 47-letni geograf i obie\u017cy\u015bwiat znany by\u0142 dot\u0105d z niekonwencjonalnych pomys\u0142\u00f3w eksploracyjnych (w czasach, gdy wszystko niemal ju\u017c odkryto, trzeba mie\u0107 ekstremalny pomys\u0142, by zainteresowa\u0107 sponsor\u00f3w, czytelnik\u00f3w, telewidz\u00f3w i wydawc\u00f3w). A to objecha\u0142 rowerem \u015bwiat dooko\u0142a, a to przetrawersowa\u0142 wzd\u0142u\u017c Himalaje (bagatelka: 5 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w od Bhutanu do Tad\u017cykistanu), a to odtworzy\u0142 tras\u0119 pieszej ucieczki pewnego Polaka z \u0142agru ko\u0142o Jakucka a\u017c do Kalkuty w Indiach (i wysz\u0142o mu, \u017ce pan Rawicz musia\u0142 troch\u0119 podkoloryzowa\u0107 sw\u0105 epopej\u0119…), a to mieszka\u0142 samotnie p\u00f3\u0142 roku w chatce nad brzegiem Bajka\u0142u, a to na motocyklu ura\u0142 pojecha\u0142 tras\u0105 rejterady Wielkiej Armii cesarza Francuz\u00f3w z Moskwy przez Berezyn\u0119 do Pary\u017ca. Hobby ma ten wagabunda te\u017c do\u015b\u0107 oryginalne: intensywnie wspina\u0142 si\u0119 na… wie\u017ce i fasady francuskich gotyckich katedr; kilkana\u015bcie zd\u0105\u017cy\u0142 zaliczy\u0107… Tesson jest bystrym obserwatorem, umiej\u0119tnie si\u0119 kamufluj\u0105cym, powstrzymuj\u0105cym si\u0119 od pochopnych wniosk\u00f3w, szczerym i dociekliwym. I przy okazji z wielkim talentem, bez nad\u0119tego egocentryzmu przenosz\u0105cym swe obserwacje i przemy\u015blenia na papier. Gdy zabrak\u0142o…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1745,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[221],"tags":[153],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1744"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1744"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1744\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2740,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1744\/revisions\/2740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1745"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1744"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1744"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1744"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}