![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/pepper-poziom-300x169.jpg\")
\nOsobliwe szcz\u0119\u015bcie Arthura Peppera
\nPrzek\u0142ad: Anna Esden-Tempska
\nWydawnictwo Albatros Andrzej Kury\u0142owicz S.C.,
\nWarszawa 2016<\/h4>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> Nazwisko Pieprz ma w angielskiej kulturze swoje miejsce specjalne \u2013 dzi\u0119ki Beatlesom i ich \u00f3smemu albumowi \u201eOrkiestra Klubu Samotnych Serc Sier\u017canta Pieprza\u201d (1967) \u2013 z kontrkulturowym psychodelicznym rockiem (otwieraj\u0105ca winylowy set, zatytu\u0142owana jak album piosenka jest te\u017c na \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej niesamowitego filmu \u201e\u017b\u00f3\u0142ta \u0142\u00f3d\u017a podwodna\u201d z 1968 roku). Innymi s\u0142owy: prehistoria wr\u0119cz dinozauria\u0144ska… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Phaedra Patrick\u00a0 Osobliwe szcz\u0119\u015bcie Arthura Peppera Przek\u0142ad: Anna Esden-Tempska Wydawnictwo Albatros Andrzej Kury\u0142owicz S.C., Warszawa 2016 Rekomendacja: 3\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Wehiku\u0142 czasu na wstecznym biegu Nazwisko Pieprz ma w angielskiej kulturze swoje miejsce specjalne \u2013 dzi\u0119ki Beatlesom i ich \u00f3smemu albumowi \u201eOrkiestra Klubu Samotnych Serc Sier\u017canta Pieprza\u201d (1967) \u2013 z kontrkulturowym psychodelicznym rockiem (otwieraj\u0105ca winylowy set, zatytu\u0142owana jak album piosenka jest te\u017c na \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej niesamowitego filmu \u201e\u017b\u00f3\u0142ta \u0142\u00f3d\u017a podwodna\u201d z 1968 roku). Innymi s\u0142owy: prehistoria wr\u0119cz dinozauria\u0144ska… Najwa\u017cniejsze wszelako jest, \u017ce gdy sier\u017cant Pieprz zgrywa\u0142 i \u0107wiczy\u0142 sw\u0105 orkiestr\u0119 w ko\u0144cu lat 40. ubieg\u0142ego stulecia (tak wynika z tekstu Lennona i McCartneya: \u201eIt was twenty years ago today…\u201d), nauczy\u0142 j\u0105 gra\u0107 tak, \u017ce niezale\u017cnie od tego, czy pasowali do aktualnego trendu interpretacji, czy nie \u2013 zawsze wywo\u0142ywali u\u015bmiechy s\u0142uchaczy (\u201eThey’ve been going in and out of style\/But they’re guaranted to raise a smile…\u201d). By\u0107 mo\u017ce to samo na my\u015bli mia\u0142a Phaedra Patrick, daj\u0105c swemu bohaterowi sympatyczne nazwisko Arthur Pepper (notabene w ogrodnictwie jest znana taka odmiana… papryki, z dodatkiem s\u0142\u00f3wka king…). W istocie historia \u201eOsobliwego szcz\u0119\u015bcia Arthura Peppera\u201d sytuuje si\u0119 poza czasem literackim ( w sensie \u015bcis\u0142ym, czyli w niedopasowaniu do m\u00f3d, trend\u00f3w, wszelkich \u201eizm\u00f3w\u201d i stadnych wzorc\u00f3w…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":446,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[15],"tags":[45],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":447,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172\/revisions\/447"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nWehiku\u0142 czasu na wstecznym biegu<\/span><\/h3>\n
\nNajwa\u017cniejsze wszelako jest, \u017ce gdy sier\u017cant Pieprz zgrywa\u0142 i \u0107wiczy\u0142 sw\u0105 orkiestr\u0119 w ko\u0144cu lat 40. ubieg\u0142ego stulecia (tak wynika z tekstu Lennona i McCartneya: \u201eIt was twenty years ago today…\u201d), nauczy\u0142 j\u0105 gra\u0107 tak, \u017ce niezale\u017cnie od tego, czy pasowali do aktualnego trendu interpretacji, czy nie \u2013 zawsze wywo\u0142ywali u\u015bmiechy s\u0142uchaczy (\u201eThey’ve been going in and out of style\/But they’re guaranted to raise a smile…\u201d). By\u0107 mo\u017ce to samo na my\u015bli mia\u0142a Phaedra Patrick, daj\u0105c swemu bohaterowi sympatyczne nazwisko Arthur Pepper (notabene w ogrodnictwie jest znana taka odmiana… papryki, z dodatkiem s\u0142\u00f3wka king…).
\nW istocie historia \u201eOsobliwego szcz\u0119\u015bcia Arthura Peppera\u201d sytuuje si\u0119 poza czasem literackim ( w sensie \u015bcis\u0142ym, czyli w niedopasowaniu do m\u00f3d, trend\u00f3w, wszelkich \u201eizm\u00f3w\u201d i stadnych wzorc\u00f3w pisania…). To powie\u015b\u0107 konserwatywna, wr\u0119cz bezczelnie zachowawcza, w warstwie fabularnej prosta i do poj\u0119cia bez intelektualnego wysi\u0142ku \u2013 jak standardowy romansoid, wyciskacz \u0142ez i dostawca umiarkowanych wzrusze\u0144. Dziwnego w tym nic nie ma, zwa\u017cywszy, \u017ce wydawc\u0105 angielskiego orygina\u0142u jest firma o szczeg\u00f3lnej reputacji: Harlequin Books S.A. Ale ani ten fakt, ani to, \u017ce mamy do czynienia z debiutem pisarskim, nie deprecjonuje dzie\u0142ka pani Patrick. Wprost przeciwnie: dodaje mu warto\u015bci, bowiem wbrew okoliczno\u015bciom towarzysz\u0105cym (wydawca niezbyt powa\u017cany, a debiut – to i \u0142agodniejsze, rozci\u0105gliwe kryteria, i celowo st\u0119pione narz\u0119dzia oceny…) mamy przed sob\u0105 przyzwoity produkt rzemie\u015blniczy kwalifikowanej jako\u015bci…
\nKoncept jest nieskomplikowany (w gruncie rzeczy da si\u0119 zapisa\u0107 stolarskim o\u0142\u00f3wkiem na pude\u0142ku zapa\u0142ek: mi\u0142o\u015b\u0107 to tajemnica tajemnic…): Arthur owdowia\u0142. Rok temu, po czterdziestu latach udanego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. \u017byje w stanie hibernacji, aby-aby, wedle procedur sprawdzonych i precyzyjnie powtarzanych, z musztardow\u0105 kamizelk\u0105 w g\u0142\u00f3wnej roli. Do emerytury by\u0142 \u015blusarzem: sprzedawa\u0142, instalowa\u0142 zamki i systemy alarmowe w p\u00f3\u0142nocnej Anglii wok\u00f3\u0142 Yorku, na jednym z przedmie\u015b\u0107 kt\u00f3rego stoi jego domek (z trzema sypialniami i ogr\u00f3dkiem), w\u015br\u00f3d g\u0119stwiny podobnych domk\u00f3w. R\u00f3wno rok po \u015bmierci Miriam Arthur zarz\u0105dzi\u0142 rytualne sprz\u0105tanie ruchomo\u015bci po nieboszczce (ciuchy p\u00f3jd\u0105 na cel charytatywny…). I wtedy znalaz\u0142 ukryte w zamszowym botku puzderko, a w nim z\u0142ot\u0105 bransolet\u0119 z o\u015bmioma przywieszkami: s\u0142onikiem, ksi\u0105\u017ck\u0105, naparstkiem, palet\u0105, serduszkiem, tygryskiem, kwiatkiem i miniaturowym pier\u015bcioneczkiem \u2013 zar\u0119czynowym jakby…
\nPepper nigdy tej ozdoby nie widzia\u0142, ale wydedukowa\u0142, \u017ce w przywieszkach zakl\u0119te s\u0105 \u017conine tajemnice z okresu przed\u015blubnego (kr\u00f3tkiego, bo gdy wysz\u0142a za niego, mia\u0142a 25 lat ledwo…). Przymuszony nieodpart\u0105 si\u0142\u0105 postanawia rozwik\u0142a\u0107 zagadki przywieszek, bowiem sam nie zazna spokoju. Podnosi zatem kotwic\u0119 ze swej przystani w miasteczku Thornapple (kolczaste jab\u0142ko, ale w istocie nazwa oznacza datur\u0119, czyli bielu\u0144 dzi\u0119dzierzaw\u0119 \u2013 urocz\u0105, wszak\u017ce silnie truj\u0105c\u0105 krzaczast\u0105 chaba\u017a…) i rusza tropem przyg\u00f3d \u017cony.
\nBransoletka jako wehiku\u0142 czasu si\u0119 sprawdza: pan Pepper odkrywa, \u017ce jego Miriam przed \u015blubem zd\u0105\u017cy\u0142a by\u0107: niani\u0105 w rodzinie bogatego lekarza w Indiach (konkretnie w by\u0142ej portugalskiej kolonii Goa), kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 kochank\u0105 ekscentrycznego lorda \u2013 hodowcy tygrys\u00f3w i d\u0142u\u017cej-trwa\u0142\u0105 towarzyszk\u0105 \u017cycia pewnego francuskiego pisarza (zreszt\u0105 geja), sprzedawczyni\u0105 sukien \u015blubnych w Pary\u017cu, narzeczon\u0105 malarza, pozuj\u0105c\u0105 nago do znanego obrazu (malarz zgin\u0105\u0142 w wypadku)…
\nUrocze, nieprawda\u017c? I o to chodzi… Zn\u0119kany Pepper, z ma\u0142\u0105 pomoc\u0105 przyjaci\u00f3\u0142 (to tytu\u0142 drugiej piosenki ze wspomnianego albumu Beatles\u00f3w…) i dzieci doros\u0142ych, wydobywa si\u0119 z depresji, a w\u0119dr\u00f3wka ca\u0142a ko\u0144czy si\u0119 herbatk\u0105 na pla\u017cy w Goa, przy akompaniamencie fenomenalnego pono\u0107 tamecznego zachodu S\u0142o\u0144ca…
\nLiteratura (u\u017cywam tego s\u0142owa z rozmys\u0142em…) w tym typie ma wszelkie cechy dobrej rozrywki, ku pokrzepieniu serc sporz\u0105dzonej, ale nosi w sobie pewn\u0105 zagadk\u0119 bytu, gatunkowo mo\u017ce lekuchn\u0105, niewa\u017cn\u0105 zgo\u0142a (wobec prawdziwych problem\u00f3w naszego globu…), lecz tak\u017ce ekscytuj\u0105c\u0105. Idzie mianowicie o bilans Dobra i Z\u0142a w ca\u0142ym zbiorze wszystkiego, co kiedykolwiek wydrukowane zosta\u0142o, Nieposkromiona wiara autorki w supremacj\u0119 Dobra nie do\u015b\u0107, \u017ce przynosi jej zaszczyt, ale i ten bilans leciutko poprawia. A to ju\u017c co\u015b. Mo\u017cna si\u0119 z\u017cyma\u0107 na konserwatyzm narracji, na szlachetn\u0105 surowo\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w wyrazu (inni powiedzieliby, \u017ce to niedostatki warsztatu albo grafomania zgo\u0142a; ja w tym widz\u0119 rzadki przypadek rzemie\u015blniczej sprawno\u015bci, ergo – zgodno\u015bci zamiaru i u\u017cytych narz\u0119dzi). Lecz w istocie wypada\u0142oby zapisywa\u0107 lektur\u0119 na recept\u0119 zamiast \u0142agodniejszych antydepresant\u00f3w.
\nZreszt\u0105 figura stylistyczna bransoletki z przywieszkami rozpowszechnia si\u0119. Jest nie ca\u0142kiem podobna w zamy\u015ble (babcia przekazuje c\u00f3rce i wnuczce historie z zawieszek…), ale z tego ducha pocz\u0119ta powie\u015b\u0107 Violi Shipman (to pseudonim… faceta) \u201eBransoletka pe\u0142na wspomnie\u0144\u201d (wydali Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka jako\u015b w tym roku \u2013 na dniach; by the way: c\u00f3\u017c za niebanalny tytu\u0142, nieprawda\u017c?). Ka\u017cdemu radz\u0119 \u2013 ch\u0142opcy i dziewcz\u0119ta, kupujcie bransoletki i dodawajcie opowiadaj\u0105ce w\u0142asne wasze historie przywieszki. To co\u015b w rodzaju instytucji pami\u0119ci \u2013 jak afryka\u0144scy grioci \u2013 nosiciele ustnie przekazywanego opisu dziej\u00f3w domowych…
\nTomasz Sas
\n(22 07 2016)<\/p>\n
\n