{"id":1717,"date":"2019-10-30T13:48:13","date_gmt":"2019-10-30T12:48:13","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=1717"},"modified":"2021-03-11T14:41:53","modified_gmt":"2021-03-11T13:41:53","slug":"brat-bez-brata-dokad-prowadzi-polske-jaroslaw-kaczynski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2019\/10\/30\/brat-bez-brata-dokad-prowadzi-polske-jaroslaw-kaczynski\/","title":{"rendered":"Brat bez brata. Dok\u0105d prowadzi Polsk\u0119 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Mariusz Janicki, Wies\u0142aw W\u0142adyka <\/strong>
Brat bez brata. Dok\u0105d prowadzi Polsk\u0119 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski <\/strong>
Wydawnictwo Polityka, Warszawa 2019<\/strong><\/h4>\n

Rekomendacja: 5\/7 <\/strong><\/span>
Ocena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\n

Nie spos\u00f3b by\u0107 prorokiem we w\u0142asnym kraju…<\/u><\/strong><\/span><\/h3>\n

Tygodnik \u201ePolityka\u201d zebra\u0142 i wyda\u0142 jeszcze przed wyborami najistotniejsze teksty duetu swych najlepszych publicyst\u00f3w politycznych (a skoro \u201ePolityka\u201d jest najlepszym pismem politycznym w kraju, ergo: ci dwaj s\u0105 najlepszymi krajowymi publicystami politycznymi…) – Mariusza Janickiego i Wies\u0142awa W\u0142adyki. Teksty te maj\u0105 w zasadzie charakter analityczno-profetyczny i s\u0105 po\u015bwi\u0119cone badaniu oraz rozbiorowi my\u015bli, idei tudzie\u017c krytycznemu opisaniu czyn\u00f3w jednego z wa\u017cnych polityk\u00f3w krajowych doby obecnej \u2013 Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Decyzji wydawcy si\u0119 nie dziwi\u0119: tekst w tygodniku (jak sama nazwa wskazuje) \u017cyje tydzie\u0144; rzadko d\u0142u\u017cej \u2013 gdy rozkr\u0119ci si\u0119 dyskusja czy polemika. A i tak ju\u017c w po\u0142owie \u201eakcji’ wszyscy zapominaj\u0105, o co chodzi\u0142o autorom i zajmuj\u0105 si\u0119 narcystycznymi idiosynkrazjami nieudolnych polemist\u00f3w. Publicystyk\u0119 gazetow\u0105 \u2013 z natury rzeczy ulotn\u0105, o kr\u00f3tkim terminie naturalnej \u015bwie\u017co\u015bci i przydatno\u015bci do spo\u017cycia \u2013 wydawa\u0107 w trwalszej postaci solennych ksi\u0105g warto z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Pierwszy z nich ma znaczenie sentymentalne, troch\u0119 \u201eupomnikowiaj\u0105ce\u201d tematy b\u0105d\u017a autor\u00f3w (popatrzcie, jacy byli\u015bmy fajni i m\u0105drzy ju\u017c wtedy…). Drugi pow\u00f3d staje si\u0119 wa\u017cny, gdy nagle odkrywamy, \u017ce stare teksty gazetowe zn\u00f3w staj\u0105 si\u0119 pal\u0105co aktualne i mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107 w bie\u017c\u0105cej walce. Innymi s\u0142owy: zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce nasi autorzy mieli zdolno\u015bci profetyczne, przewidzieli bie\u017c\u0105cy stan rzeczy, zapowiedzieli co\u015b, co si\u0119 p\u00f3\u017aniej wydarzy\u0142o. A skoro tak, to \u0142ubudu \u2013 jeszcze raz tamtym przywalmy, skoncentrujmy amunicj\u0119, ograniczmy pole ostrza\u0142u, wybierzmy lepsze cele… Mo\u017ce to co\u015b da, kto wie?<\/p>\n

Wiemy ju\u017c, \u017ce da\u0142o niewiele. Przedwyborcza zaporowa kanonada z udzia\u0142em amunicji sporz\u0105dzonej mi\u0119dzy innymi z Janickiego i W\u0142adyki sprawi\u0142a tylko tyle, \u017ce \u201etamci\u201d (cho\u0107 strzelali silniej i celniej…) zdobyli tyle samo placu co poprzednio, a w Senacie nawet utracili matematyczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107. To w\u0142a\u015bnie to \u201eniewiele\u201d, ale zawsze co\u015b… Nie znaczy to jednak, \u017ce \u201eBrata bez brata\u201d mo\u017cna od\u0142o\u017cy\u0107 na p\u00f3\u0142k\u0119 do gromady ksi\u0105\u017cek-niewypa\u0142\u00f3w, nietrafionych, przegapiaj\u0105cych sw\u00f3j czas ciekawostek edytorskich \u2013 wa\u017cnych od teraz tylko dla historyk\u00f3w idei tudzie\u017c my\u015bli politycznej… \u017badn\u0105 miar\u0105 nie! Dopiero teraz bowiem mo\u017cna j\u0105 zacz\u0105\u0107 czyta\u0107 inaczej. Nie jako zbi\u00f3r podr\u0119cznych argument\u00f3w do bie\u017c\u0105cej dyskusji, ale jako s\u0105\u017cnisty, solidny esej o polityce, pisany wprawdzie na raty, lecz imponuj\u0105cy ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 my\u015bli, nieprzerwan\u0105 ni razu lini\u0105 ocen i wniosk\u00f3w, kontynuowan\u0105 od 2007 do 2019 roku. Podobnie zreszt\u0105 zwarty i zdumiewaj\u0105co jednolity, jak wydany po szcz\u0119\u015bliwym ko\u0144cu epoki IV Rzeczypospolitej w 2007 roku \u201eCie\u0144 wielkiego brata\u201d – r\u00f3wnie\u017c zbi\u00f3r tekst\u00f3w tych\u017ce samych autor\u00f3w z \u201ePolityki\u201d – demaskuj\u0105cych ideologiczne ob\u0142\u0119dy i niecne praktyki w\u0142adzy braci Kaczy\u0144skich (jeszcze wtedy braci; jak ten czas leci…).<\/p>\n

Metoda zbierania w jednym klocku nawet kilkudziesi\u0119ciu tekst\u00f3w gazetowych, publikowanych przez lata i na jeden temat, okaza\u0142a si\u0119 wydajna i nad wyraz wymowna. Co dwie g\u0142owy… Profesor W\u0142adyka sk\u0105din\u0105d mistrzem jest duet\u00f3w. Zanim pan Janicki (m\u0142odszy zreszt\u0105 o ca\u0142e zawodowe pokolenie…) w og\u00f3le dojrza\u0142 do pisania, W\u0142adyka uprawia\u0142 publicystyk\u0119 polityczn\u0105 (ale nie tylko…) w tandemie z nieod\u017ca\u0142owanym Zbys\u0142awem Rykowskim. Byli ostrzy, zadziorni, przenikliwi i te\u017c poniek\u0105d profetyczni. Prawdziwi zawodowcy, dobrze wykszta\u0142ceni, nauczeni krytycznego my\u015blenia (patrzcie pa\u0144stwo \u2013 w takim PRL-u to by\u0142o w og\u00f3le mo\u017cliwe?), otwarci, zorientowani, dobrze wychowani (nie tylko w sensie zachowania si\u0119 przy stole; mam na my\u015bli raczej obycie, socjalizacj\u0119, tolerancj\u0119 i umiej\u0119tno\u015b\u0107 dialogu…). Na szcz\u0119\u015bcie Janicki z W\u0142adyk\u0105 utworzyli par\u0119 r\u00f3wnie dobr\u0105. Rezultaty m\u00f3wi\u0105 same za siebie. Zreszt\u0105 c\u00f3\u017c mog\u0142oby pojawi\u0107 si\u0119 innego po skrzy\u017cowaniu i\u015bcie diabelskiej erudycji i do\u015bwiadczenia Profesora z intelektem i stanowczo\u015bci\u0105 Zast\u0119pcy Naczelnego \u201ePolityki\u201d?<\/p>\n

Nie wiem, jak\u0105 technik\u0105 panowie pisz\u0105. Czy ka\u017cdy z osobna \u015bciboli sw\u0105 wersj\u0119 tekstu, a potem obaj pracowicie te wersje sklepuj\u0105 w jedno, czy siadaj\u0105 obaj przed komputerem (fizyczny dost\u0119p do klawiatury jest na przyk\u0142ad losowany…) i na g\u0142os przepowiadaj\u0105 sobie akapit po akapicie, wybieraj\u0105c i zapisuj\u0105c lepsze zdania, kszta\u0142tniejsze metafory, celniejsze anegdoty, bardziej b\u0142yskotliwe zwischenrufy i bole\u015bniejsze pointy? Nie wiem. Z uwa\u017cnego ogl\u0105du tekst\u00f3w nic przes\u0105dzaj\u0105cego o technice pisania nie wynika \u2013 \u017cadnych szw\u00f3w, \u015blad\u00f3w klejenia, skok\u00f3w napi\u0119cia, r\u00f3\u017cnic stylu i temperamentu, indywidualnych predylekcji metaforycznych. Nic. Mistrzowska robota. Wiem, co m\u00f3wi\u0119 \u2013 troch\u0119 si\u0119 na tym znam; w ko\u0144cu przez czterdzie\u015bci lat redagowa\u0142em gazety…<\/p>\n

Teksty Janickiego i W\u0142adyki czytam regularnie i na bie\u017c\u0105co \u2013 zawsze, gdy ukazuj\u0105 si\u0119 w \u201ePolityce\u201d, to od nich zaczynam lektur\u0119 numeru. Bo s\u0105 dla mnie wa\u017cne… A ich autorzy to publicystyczni twardziele. Trzymaj\u0105 si\u0119 raz przyj\u0119tych za\u0142o\u017ce\u0144 i nie kamufluj\u0105, po kt\u00f3rej stronie stoj\u0105, ani jakie maj\u0105 pogl\u0105dy. W publicystyce \u201eoko\u0142okaczy\u0144skiej\u201d wyabstrahowali kilka pewnik\u00f3w, wywiedzionych wprost z ich w\u0142asnych, b\u0142yskotliwych analiz; trzymaj\u0105 si\u0119 ich konsekwentnie, aczkolwiek s\u0105 okresy, gdy aura dookolna im wybitnie nie sprzyja, gdy w \u015brodowiskach liberalnych komentator\u00f3w i politykier\u00f3w r\u00f3\u017cnego autoramentu pojawiaj\u0105 si\u0119 klecone ad hoc i bez namys\u0142u doktryny, zmierzaj\u0105ce do oswojenia kaczyzmu i pisizmu \u2013 z os\u0142awionym symetryzmem tudzie\u017c doktryn\u0105 \u201eniestraszenia PiS-em\u201d na czele… Mniej odporni intelektualnie i charakterologicznie pewnie by si\u0119 ju\u017c przy\u0142\u0105czyli do g\u0142\u00f3wnego nurtu \u201ekrytyki politycznej\u201d – ale nie z Janickim i W\u0142adyk\u0105 takie numery… Oni \u2013 gdy ju\u017c ustalili, \u017ce Kaczy\u0144ski po\u017c\u0105da zemsty absolutnej i w\u0142adzy absolutnej (na r\u00f3wni…), wi\u0119c nie ustanie, nim swego nie dopnie \u2013 tropi\u0105 i b\u0119d\u0105 tropi\u0107, demaskuj\u0105 i b\u0119d\u0105 demaskowa\u0107 wszystko, co w\u00f3dz i jego partia robi\u0105 i planuj\u0105. To kwestia elementarnej uczciwo\u015bci: by\u015bcie nie m\u00f3wili po wszystkim, \u017ce nie wiedzieli\u015bcie, nie byli\u015bcie ostrze\u017ceni po wielekro\u0107, \u017ce nie rozumieli\u015bcie. By\u0142o czarno na bia\u0142ym \u2013 spisane, przewidziane.<\/p>\n

Mam nadziej\u0119, \u017ce do tego nie dojdzie, by Janicki z W\u0142adyk\u0105 napisali: a nie m\u00f3wili\u015bmy? Ale po niedawnych wyborach ta nadzieja jak trzcina chwieje si\u0119 na wietrze… Na razie s\u0142abym wietrze, bo mamy kr\u00f3tki okres interwa\u0142u, ciszy przed burz\u0105. Dlatego trzymam pod r\u0119k\u0105 \u201eBrata bez brata\u201di czytam wyimkami, nie po kolei, tylko po tytu\u0142ach (i datach) starych tekst\u00f3w z \u201ePolityki\u201d – dobry akurat jest czas, by diagnozy i analizy obu autor\u00f3w sobie utrwala\u0107. By zrozumie\u0107, co tu za chwil\u0119 eksploduje.<\/p>\n

A co eksploduje? Najpierw walka o prezydentur\u0119; Kaczy\u0144ski nie mo\u017ce jej odpu\u015bci\u0107 na centymetr, bo tylko reelekcja Dudy zapewni mu bezpiecze\u0144stwo \u2013 w sensie najzupe\u0142niej \u015bcis\u0142ym. A tymczasem wst\u0119pne rozpoznanie bojem przynios\u0142o utrat\u0119 Senatu. To kiepsko wr\u00f3\u017cy nast\u0119pnemu starciu, a zarazem wymaga maksymalnej mobilizacji. W walce, kt\u00f3ra si\u0119 niebawem wywi\u0105\u017ce, zostan\u0105 u\u017cyte ogromne si\u0142y i zasoby, bo dla bezpiecze\u0144stwa i niezachwianej pewno\u015bci realizacji plan\u00f3w rz\u0105dz\u0105cej partii na przysz\u0142o\u015b\u0107 zastosowane b\u0119d\u0105 wszelkie mo\u017cliwe przewagi, by osi\u0105gn\u0105\u0107 overkilling przeciwnika. Innymi s\u0142owy: by gadzina opozycji ju\u017c nigdy nie powa\u017cy\u0142a si\u0119 podnie\u015b\u0107 \u0142ba i wrednych \u0142ap na majestat arcywodza. A potem? Je\u015bli nast\u0105pi powt\u00f3rka z Dudy, walec potoczy si\u0119 szybciej \u2013 wolne s\u0105dy i wolne media zostan\u0105 postawione w stan obl\u0119\u017cenia, potem oskar\u017cenia (o antypolsko\u015b\u0107 tudzie\u017c liczne przest\u0119pstwa pospolite…). Wolna kultura i wolna sztuka zostan\u0105 poddane presji ekonomicznej i nieformalnej cenzurze. Nauczycieli si\u0119 zgnoi. Nad s\u0142u\u017cb\u0105 zdrowia patronat obejmie szaman Bashobora… Nawet nie chc\u0119 przewidywa\u0107, co stanie si\u0119 z tzw. kompromisem aborcyjnym; \u017cadne s\u0142owa nie oddadz\u0105 te\u017c los\u00f3w ludzi, kt\u00f3rzy upomn\u0105 si\u0119 o prawa kobiet, ujawni\u0105 sw\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do \u015brodowisk LGBT, wspomn\u0105 cho\u0107 s\u0142owem o edukacji seksualnej. O czymkolwiek zreszt\u0105, czego nie zaaprobowa\u0142 w\u00f3dz.<\/p>\n

Janicki i W\u0142adyka zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce wszystko, co si\u0119 stanie, jest od dawna jasne. Kaczy\u0144ski nie nale\u017cy bowiem do dyktator\u00f3w \u2013 zcichap\u0119k\u00f3w, zaskakuj\u0105cych swych poddanych nowymi represjami i opresjami. On to wszystko ju\u017c zapowiedzia\u0142 w swoich programowych pismach i mowach. Trzeba je tylko czyta\u0107 uwa\u017cnie, bez przymru\u017cania oka, bo ten cz\u0142owiek nie \u017cartuje. Przeciwnie \u2013 jest \u015bmiertelnie powa\u017cny, pami\u0119tliwy i stanowczy. Nie z\u0142agodnieje, nie ucywilizuje si\u0119 ani uspokoi, gdy ju\u017c osi\u0105gnie cel. To nie ten typ charakteru. A poza tym… Wiecie, gdzie jest jego cel, jak daleko w g\u0142\u0119bi kraju le\u017cy? Bo ja nie wiem. Przewiduj\u0119 zatem i boj\u0119 si\u0119 najgorszego z mo\u017cliwych wariant\u00f3w. Za cztery lata mo\u017ce ju\u017c nie b\u0119dzie czego zbiera\u0107. I nie b\u0119dzie nikogo, kto potrafi\u0142by to zrobi\u0107…<\/p>\n

Dlatego, p\u00f3ki jeszcze nikt nie rewiduje domowych ksi\u0119gozbior\u00f3w i nie zabrania czytania, studiujcie publicystyk\u0119 Janickiego i W\u0142adyki. A nu\u017c trud ten oka\u017ce si\u0119 nienadaremny, cho\u0107 prorokom we w\u0142asnym kraju z regu\u0142y si\u0119 nie udaje? Mawia\u0142 wprawdzie cynicznie do Polak\u00f3w car Aleksander II: – point de reveries, messieurs! – ale my na przek\u00f3r ocalmy cho\u0107 z\u0142udzenie, \u017ce jeszcze mo\u017ce by\u0107 porz\u0105dnie w kraju na Wis\u0142\u0105…<\/p>\n

Tomasz Sas <\/strong>
(30 10 2019)<\/strong><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mariusz Janicki, Wies\u0142aw W\u0142adyka Brat bez brata. Dok\u0105d prowadzi Polsk\u0119 Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski Wydawnictwo Polityka, Warszawa 2019 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Nie spos\u00f3b by\u0107 prorokiem we w\u0142asnym kraju… Tygodnik \u201ePolityka\u201d zebra\u0142 i wyda\u0142 jeszcze przed wyborami najistotniejsze teksty duetu swych najlepszych publicyst\u00f3w politycznych (a skoro \u201ePolityka\u201d jest najlepszym pismem politycznym w kraju, ergo: ci dwaj s\u0105 najlepszymi krajowymi publicystami politycznymi…) – Mariusza Janickiego i Wies\u0142awa W\u0142adyki. Teksty te maj\u0105 w zasadzie charakter analityczno-profetyczny i s\u0105 po\u015bwi\u0119cone badaniu oraz rozbiorowi my\u015bli, idei tudzie\u017c krytycznemu opisaniu czyn\u00f3w jednego z wa\u017cnych polityk\u00f3w krajowych doby obecnej \u2013 Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Decyzji wydawcy si\u0119 nie dziwi\u0119: tekst w tygodniku (jak sama nazwa wskazuje) \u017cyje tydzie\u0144; rzadko d\u0142u\u017cej \u2013 gdy rozkr\u0119ci si\u0119 dyskusja czy polemika. A i tak ju\u017c w po\u0142owie \u201eakcji’ wszyscy zapominaj\u0105, o co chodzi\u0142o autorom i zajmuj\u0105 si\u0119 narcystycznymi idiosynkrazjami nieudolnych polemist\u00f3w. Publicystyk\u0119 gazetow\u0105 \u2013 z natury rzeczy ulotn\u0105, o kr\u00f3tkim terminie naturalnej \u015bwie\u017co\u015bci i przydatno\u015bci do spo\u017cycia \u2013 wydawa\u0107 w trwalszej postaci solennych ksi\u0105g warto z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Pierwszy z nich ma znaczenie sentymentalne, troch\u0119 \u201eupomnikowiaj\u0105ce\u201d tematy b\u0105d\u017a autor\u00f3w (popatrzcie, jacy byli\u015bmy fajni i m\u0105drzy ju\u017c wtedy…). Drugi pow\u00f3d staje si\u0119 wa\u017cny, gdy nagle odkrywamy, \u017ce stare teksty gazetowe zn\u00f3w staj\u0105 si\u0119 pal\u0105co…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1718,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[25],"tags":[271,272],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1717"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1717"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2609,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1717\/revisions\/2609"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}