![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/gyasi-poziom-300x169.jpg\")
\nDroga do domu
\nPrzek\u0142ad: Micha\u0142 Ronikier
\nWydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2016<\/h3>\n
Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span> Kto Ghan\u0119 opuszcza, jest g\u0142upcem;<\/em> Talizman z czarnego kamienia, prosty naszyjnik przekazywany sobie przez kobiety z rodu pi\u0119knej Effi, kr\u0105\u017c\u0105cy mi\u0119dzy Z\u0142otym Wybrze\u017cem a Wschodnim Wybrze\u017cem, ma mie\u0107 magiczn\u0105 moc spajania los\u00f3w paru pokole\u0144 (od ostatniej \u0107wiartki XVIII stulecia poczynaj\u0105c…) rozga\u0142\u0119zionej gha\u0144skiej familii, kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 sobie autochtoni (uwaga: to czasownik!) w Afryce, uprawiaj\u0105c kakao (potem zasi\u0119 magi\u0119, edukacj\u0119 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107…) w okolicy starej kolonialnej twierdzy Cape Coast, cz\u0119\u015b\u0107 za\u015b w postaci towaru (czyli niewolniczej si\u0142y roboczej…) trafia na ameryka\u0144skie plantacje bawe\u0142ny, do ameryka\u0144skich kopal\u0144, degeneruje si\u0119 w znarkotyzowanym ameryka\u0144skim Harlemie, by w ko\u0144cu… po odrodzeniu (w stylu \u2013 wypisz, wymaluj \u2013 American Dream…) doktoryzowa\u0107 si\u0119 z ameryka\u0144skiej socjologii w ameryka\u0144skiej Kalifornii… Yaa Gyasi\u00a0 Droga do domu Przek\u0142ad: Micha\u0142 Ronikier Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2016 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3 (mo\u017ce nawet 3,5…)\/5 \u201eKorzenie\u201d odrastaj\u0105, ale cie\u0144sze i suche… Kto Ghan\u0119 opuszcza, jest g\u0142upcem; kto do Ghany wraca, jest g\u0142upcem po trzykro\u0107… (wygl\u0105da na przys\u0142owie ludu Fante, a mo\u017ce walecznych Aszantich, a mo\u017ce \u017cadnego z nich, tylko tych \u0142az\u0119g\u00f3w Mandingo \u2013 bo ja wiem?) Talizman z czarnego kamienia, prosty naszyjnik przekazywany sobie przez kobiety z rodu pi\u0119knej Effi, kr\u0105\u017c\u0105cy mi\u0119dzy Z\u0142otym Wybrze\u017cem a Wschodnim Wybrze\u017cem, ma mie\u0107 magiczn\u0105 moc spajania los\u00f3w paru pokole\u0144 (od ostatniej \u0107wiartki XVIII stulecia poczynaj\u0105c…) rozga\u0142\u0119zionej gha\u0144skiej familii, kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 sobie autochtoni (uwaga: to czasownik!) w Afryce, uprawiaj\u0105c kakao (potem zasi\u0119 magi\u0119, edukacj\u0119 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107…) w okolicy starej kolonialnej twierdzy Cape Coast, cz\u0119\u015b\u0107 za\u015b w postaci towaru (czyli niewolniczej si\u0142y roboczej…) trafia na ameryka\u0144skie plantacje bawe\u0142ny, do ameryka\u0144skich kopal\u0144, degeneruje si\u0119 w znarkotyzowanym ameryka\u0144skim Harlemie, by w ko\u0144cu… po odrodzeniu (w stylu \u2013 wypisz, wymaluj \u2013 American Dream…) doktoryzowa\u0107 si\u0119 z ameryka\u0144skiej socjologii w ameryka\u0144skiej Kalifornii… Bardzo to mimo wszystko optymistyczne… W rzeczywisto\u015bci niepowie\u015bciowej takie historie naznaczone s\u0105 pi\u0119tnem z\u0142a z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 statystycznie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c dobra. Kt\u00f3\u017cby jednak chcia\u0142 o nich czyta\u0107, gdyby ko\u0144czy\u0142y si\u0119 fatalnie. Osobliwie na rynku…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":441,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"-1","book_review_summary":""},"categories":[17],"tags":[44],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4959,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169\/revisions\/4959"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3 (mo\u017ce nawet 3,5…)\/5<\/strong><\/span><\/p>\n\u201eKorzenie\u201d odrastaj\u0105, ale cie\u0144sze i suche…<\/span><\/h2>\n
\nkto do Ghany wraca, jest g\u0142upcem po trzykro\u0107…<\/em>
\n(wygl\u0105da na przys\u0142owie ludu Fante,<\/strong>
\na mo\u017ce walecznych Aszantich,<\/strong>
\na mo\u017ce \u017cadnego z nich, tylko tych<\/strong>
\n\u0142az\u0119g\u00f3w Mandingo \u2013 bo ja wiem?)<\/strong><\/p>\n
\nBardzo to mimo wszystko optymistyczne… W rzeczywisto\u015bci niepowie\u015bciowej takie historie naznaczone s\u0105 pi\u0119tnem z\u0142a z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 statystycznie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c dobra. Kt\u00f3\u017cby jednak chcia\u0142 o nich czyta\u0107, gdyby ko\u0144czy\u0142y si\u0119 fatalnie. Osobliwie na rynku ameryka\u0144skim, a przecie\u017c w ten celuje autorka Yaa Gyasi…
\nA poza tym wszystko to ju\u017c by\u0142o… Pami\u0119tacie taki serial \u201eKorzenie\u201d sieci ABC z 1977 roku, z niesamowitym LeVar Burtonem w kultowej roli niewolnika Kunta Kinte? Scenariusz powsta\u0142 z adaptacji nagrodzonej Pulitzerem powie\u015bci Alexa Haleya (o tym samym tytule). To Haley (a nie sentymentalna abolicjonistka Harriet Beecher Stowe z jej ckliw\u0105 \u201eChat\u0105 wuja Toma\u201d) by\u0142 w istocie pionierem literatury korzenno-rozliczeniowej, zmagaj\u0105cej si\u0119 z problemem niewolnictwa. To Haley szuka\u0142 miejsca (i znalaz\u0142), sk\u0105d wywi\u00f3d\u0142 si\u0119 Kunta Kinte (to by\u0142a Gambia \u2013 brytyjska kolonia wci\u015bni\u0119ta niczym wyrostek robaczkowy w trzewia francuskiego Senegalu. A od wzmiankowanego Z\u0142otego Wybrze\u017ca oddalona o par\u0119 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w na zach\u00f3d i p\u00f3\u0142noc…).
\nWszystko, co w tej materii napisano po nim, musia\u0142o si\u0119 zmierzy\u0107 z legend\u0105 \u201eKorzeni\u201d chc\u0105c czy nie chc\u0105c. Dwudziestoparoletnia Gyasi, urodzona w Ghanie absolwentka kalifornijskiego Uniwersytetu Stanforda (licencjat z literatury angielskiej), podesz\u0142a jednak do dylematu z pewn\u0105 tak\u0105 dezynwoltur\u0105, jakby Haleya nie czyta\u0142a… Obejrza\u0142a Twierdz\u0119 (obsadzon\u0105 niegdy\u015b przez brytyjski garnizon \u201eczerwonych kurtek\u201d faktori\u0119 niewolniczego biznesu w Cape Coast, sk\u0105d eksportowano miliony niewolnik\u00f3w) z jej cuchn\u0105cymi intensywnie po dzi\u015b dzie\u0144 kazamatami (dla por\u00f3wnania przeczytajcie, jak Miros\u0142aw \u017bu\u0142awski opisa\u0142 podobny \u201edom niewolnik\u00f3w\u201d na senegalskiej wyspie Goree w \u201eUcieczce do Afryki\u201d…), a wtedy pod wra\u017ceniem poczu\u0142a mus pisania. No i bardzo dobrze…
\nSprawi\u0142a si\u0119 przyzwoicie, bo \u201eDrog\u0119 do domu\u201d czyta si\u0119 doskonale \u2013 g\u0142adko, bez przerywania innymi zaj\u0119ciami (poza absolutnie koniecznymi), poniewa\u017c to sprawnie i rzeczowo opowiedziana historia jest. Bez zb\u0119dnych emocji, bez nadmiaru s\u0142\u00f3w powszechnie uznawanych za nad\u0119te, grafoma\u0144skie i nieprzyzwoicie \u201epulchne\u201d (w sensie: prze\u0142adowane pensjonarskim szczebiotem).
\nTyle o kunsztach Gyasi (i t\u0142umacza)… Ale jej perfekcyjna narracja sprowadza na \u201eDrog\u0119 do domu\u201d niebezpiecze\u0144stwo sui generis<\/em> autyzmu \u2013 w sensie \u015bcis\u0142ym. To co\u015b w rodzaju oddalenia, denerwuj\u0105cej chwilami czytelnika nieprzenikalno\u015bci i nudy. W rezultacie powstaje nieodparty efekt powierzchowno\u015bci tam, gdzie autorce wydaje si\u0119, \u017ce dr\u0105\u017cy… Nie jest to g\u0119ste, nie kipi. Ale mo\u017ce tak mia\u0142o, tak powinno by\u0107… A ja si\u0119 czepiam korzeni, \u017ce chude i suche…
\nTomasz Sas<\/strong>
\n(11 07 2016)<\/strong><\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"