{"id":1657,"date":"2019-09-15T02:44:35","date_gmt":"2019-09-15T00:44:35","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=1657"},"modified":"2020-09-10T17:20:41","modified_gmt":"2020-09-10T15:20:41","slug":"kolory-zla-czerwien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2019\/09\/15\/kolory-zla-czerwien\/","title":{"rendered":"Kolory z\u0142a. Czerwie\u0144"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Oliwia Sobczak
Kolory z\u0142a. Czerwie\u0144
Grupa Wydawnicza Foksal \u2013 Wydawnictwo WAB, Warszawa 2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rekomendacja: 2\/7
Ocena ok\u0142adki: 2\/5<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Raczej blady r\u00f3\u017c, z przewag\u0105 bla, bla, blado\u015bci…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jestem w\u015bciek\u0142y na siebie \u2013 zn\u00f3w\nda\u0142em si\u0119 nabra\u0107… Autorom blurb\u00f3w oczywi\u015bcie. Tym razem\nwydawca zgromadzi\u0142 eskadr\u0119 kompletnie anonimowych bloger\u00f3w z\nInstagramu, dodatkowo obci\u0105\u017conych problemami z pos\u0142ugiwaniem si\u0119\nj\u0119zykiem polskim. I opublikowa\u0142 ich opinie w li\u015bcie do\u0142\u0105czonym\ndo dzie\u0142a. Ale na ok\u0142adce pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c rekomendacja\npu\u0142kownika Vincenta V. Severskiego (\u201eAbsolutnie poch\u0142aniaj\u0105ca\u201d)\n– autora, kt\u00f3rego wielce powa\u017cam i wr\u0119cz wielbi\u0119; chyba ta opinia\nnie zosta\u0142a wymuszona torturami? Rzuci\u0142em si\u0119 tedy sprawdzi\u0107, co\nte\u017c mog\u0142o a\u017c tak poch\u0142on\u0105\u0107 jegomo\u015b\u0107 pana pu\u0142kownika?<\/p>\n\n\n\n

Przeczyta\u0142em jednym tchem, staraj\u0105c\nsi\u0119 nie odrywa\u0107 od lektury (no, najwy\u017cej na tyle, ile potrzeba do\nzrobienia herbaty), bo tak zachwalali swe oddanie tej lekturze\nniekt\u00f3rzy z cytowanych bloger\u00f3w. Mo\u017ce czytanie ciurkiem to spos\u00f3b,\nby j\u0105 zm\u00f3c bez strat w\u0142asnych? Poch\u0142oniesz czy dasz si\u0119\npoch\u0142on\u0105\u0107 \u2013 wszystko jedno… Wa\u017cne, \u017ce tym sposobem nie\nzajmie ci to du\u017co czasu. Bo przecie\u017c nie masz czasu do stracenia,\nnieprawda\u017c?<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119c o co chodzi z t\u0105 \u201eCzerwieni\u0105\u201d?\nC\u00f3\u017c, autorka \u2013 dwojga imion Ma\u0142gorzata Oliwia madame Sobczak –\njest wzi\u0119t\u0105 tu i \u00f3wdzie, osobliwie podobno na Wybrze\u017cu (Gda\u0144skim,\nby nie by\u0142o nieporozumie\u0144…) romansopisark\u0105, aczkolwiek o\nniewielkim dorobku (w sensie liczby tytu\u0142\u00f3w). Nie wiedzie\u0107 czemu\ngatunek postanowi\u0142a zmieni\u0107. Mo\u017ce zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce\nKalici\u0144skiej, Michalak czy Grocholi ju\u017c nie dogoni? Fakt, nie\ndogoni na pewno. Pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem nie dogoni. Mo\u017ce rachunek\nprawdopodobie\u0144stwa podsun\u0105\u0142 jej my\u015bl zdro\u017cn\u0105, lecz\nusprawiedliwion\u0105, \u017ce z Bond\u0105, Puzy\u0144sk\u0105, Grzegorzewsk\u0105 czy tam\nRudnick\u0105 p\u00f3jdzie jej \u0142atwiej \u2013 nie wspominaj\u0105c ju\u017c o tych\ngamoniach \u2013 facetach?<\/p>\n\n\n\n

I rzeczywi\u015bcie. Intryg\u0119 pani\nMa\u0142gorzata Oliwia obmy\u015bli\u0142a wzorowo. Zbrodnia na przedwio\u015bniu:\ntrup dziewczyny na pla\u017cy w Sopocie, oczywi\u015bcie wy\u0142owiony z wody.\nKlasyka. Gdyby nie drobny (w stosunku do wagi cia\u0142a) szczeg\u00f3\u0142:\nmia\u0142a wyci\u0119te wargi (konkretnie tzw. czerwie\u0144 wargow\u0105) – fachowo,\nprecyzyjnie, zapewne skalpelem. Zagadka sama w sobie spora, typ\nokaleczenia wskazuje na jakiego\u015b osobliwego psychola, maniakalnego\nzbocze\u0144ca, mo\u017ce nawet seryjnego… W\u0142a\u015bnie \u2013 seryjnego; kto\u015b\nsobie przypomnia\u0142, \u017ce siedemna\u015bcie lat temu na pla\u017cy w Sopocie\nznaleziono cia\u0142o podobnie okaleczonej dziewczyny \u2013 Moniki, c\u00f3rki\ns\u0119dzi Boguckiej. Dziewczyna, licealistka z dobrego domu, obraca\u0142a\nsi\u0119 w nieciekawym \u015bwiecie tr\u00f3jmiejskiej gangsterki. Sprawy wtedy\nnie rozwi\u0105zano. Akta utkn\u0119\u0142y w archiwum spraw umorzonych z powodu\nniewykrycia sprawcy… Ci\u0105gu dalszego oczywi\u015bcie nie zdradzimy.<\/p>\n\n\n\n

Dobre… Jak na debiut \u2013 przyznaj\u0119 \u2013\ndobre. Pani Sobczak ma imaginacj\u0119 na poziomie. Dawno nie mieli\u015bmy\ndo czynienia z intryg\u0105 tak klarown\u0105, pro\u015bciutk\u0105 na wst\u0119pie, ale\njednocze\u015bnie stwarzaj\u0105c\u0105 wiele mo\u017cliwych r\u00f3wnoprawnych kierunk\u00f3w\nkontynuacji. Dla czytelnik\u00f3w specjalizuj\u0105cych si\u0119 w odgadywaniu\nzagadek przed dobrni\u0119ciem do ko\u0144ca lektury, na podstawie\nujawnionych przez autora przes\u0142anek, w\u0142asnej intuicji i typowych\nalgorytm\u00f3w dedukcji \u2013 koszmar! Zako\u0144czenie intrygi nie do\nodgadni\u0119cia, przebrni\u0119cie przez chaos dowod\u00f3w, pl\u0105tanin\u0119 trop\u00f3w,\nwariant\u00f3w, \u015blepych odga\u0142\u0119zie\u0144 \u2013 no po prostu intelektualny\nhorror… Ale w sumie \u2013 co tu ukrywa\u0107 \u2013 to \u015bwiadectwo\nniezgorszych umiej\u0119tno\u015bci pisarskich. Pani Ma\u0142gorzato Oliwio \u2013\nszacunek! Jak na debiutantk\u0119 \u2013 nawet podw\u00f3jny, bo poczyna\u0142a\nsobie pani z fabu\u0142\u0105 w stylu starego wyjadacza. A przecie\u017c pani nim\nnie jest… Mamy zatem do czynienia z intuicj\u0105, wrodzonym talentem\ni ekscesem Matki Natury. Ale mo\u017ce to te\u017c by\u0107 przypadek ma\u0142ego\npraktykanta w jednej z antwerpskich pracowni jubilerskich, kt\u00f3remu\nszef \u2013 na oczach skonfundowanego, a nawet przera\u017conego w\u0142a\u015bciciela\nbezcennej per\u0142y \u2013 rzuca nonszalancko, a nawet niedbale pomieniony\nklejnot, z poleceniem przewiercenia dziurki… A protesty w\u0142a\u015bciciela\nkwituje rozs\u0105dnie: – Sza, Icek zrobi wszystko starannie, jak go\nuczy\u0142em. A poniewa\u017c nie zna prawdziwej warto\u015bci per\u0142y, r\u0119ce nie\nb\u0119d\u0105 mu si\u0119 trz\u0105\u015b\u0107… Pani Ma\u0142gorzata Oliwia dwojga imion\nSobczak te\u017c chyba nie zna\u0142a prawdziwej warto\u015bci swego pomys\u0142u i\nobrobi\u0142a go regulaminowo, wedle kanon\u00f3w pisania literatury\nsensacyjnej. No i bardzo dobrze…<\/p>\n\n\n\n

Ale pisanie literatury sensacyjnej nie\nko\u0144czy si\u0119 na pomy\u015ble fabularnym. Ani nawet na jego zrealizowaniu.\nLiteratura to jeszcze sylwetki bohater\u00f3w, didaskalia, dekoracje,\nozdobniki i tym\u017cesz podobne duperele \u2013 w sumie sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119\nna produkt gotowy do czytania. Nie s\u0105 wa\u017cniejsze od samego pomys\u0142u,\nale mog\u0105 pom\u00f3c lub zaszkodzi\u0107. Podkr\u0119c\u0105 tempo, dodadz\u0105 urody,\nwprowadz\u0105 odpowiedni nastr\u00f3j. Ale mog\u0105 te\u017c usztywni\u0107 atmosfer\u0119,\n\u201ezrobi\u0107 wioch\u0119\u201d, odebra\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 \u2013 s\u0142owem: wszystko\nspieprzy\u0107… I tutaj autorka ma problemy \u2013 warsztatowe,\nintelektualne, emocjonalne. \n<\/p>\n\n\n\n

We\u017amy na przyk\u0142ad takiego prokuratora\nLeopolda Bilskiego (Nie za wymy\u015blne to imi\u0119? Zw\u0142aszcza \u017ce jego\nzwierzchnik ma na imi\u0119 Ildefons…) – g\u0142\u00f3wnego bohatera\n\u201eCzerwieni\u201d. Obowi\u0105zkowo przystojny, poci\u0105gaj\u0105cy, atrakcyjny,\nwyposa\u017cony w hipnotyzuj\u0105ce oczy, spr\u0119\u017cysty, mocny\ntrzydziestosze\u015bciolatek \u2013 stylowy og\u00f3lnie rzecz ujmuj\u0105c, ale za\nto bez sukces\u00f3w u pa\u0144, zapewne odstr\u0119czaj\u0105cych si\u0119, gdy tylko\nzyskiwa\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107, jak\u0105\u017c to profesj\u0119 uprawia dopiero co\npoznane \u201eciacho\u201d… M\u0119\u017cczyzna idealny, bez wad, bez na\u0142og\u00f3w,\nnietkni\u0119ty jeszcze objawami kryzysu wieku \u015bredniego… Nie za\ns\u0142odko? Pani Sobczak uwa\u017ca, \u017ce nie i \u0142aduje na grzbiet swego\nbohatera ca\u0142\u0105 wiar\u0119 w m\u0119ski idea\u0142 \u2013 jakby Leopold by\u0142 alter\nego jakiego\u015b bliskiego jej realnego faceta; tylko alter ego\ndoposa\u017conym w takie cechy, kt\u00f3rych tamtemu zabrak\u0142o. Mo\u017ce\nzmobilizowa\u0107 tamtego chce, ulepszy\u0107, poderwa\u0107 do lotu? Chwalebny\nzamiar, ale nie w literaturze rozrywkowej z bran\u017cy kryminalnej.\nRomanse mog\u0105 by\u0107 wyidealizowane, nawet przerysowane \u2013 ale\nkrymina\u0142 nie. Mo\u017ce autorka o tym nie wie, ale takie teksty zyskuj\u0105\nznacznie, gdy s\u0105 wiarygodne… Czyli bohaterowie ze skazami, podobni\ndo reszty, a osobliwie do czytelniczej publiczno\u015bci. Krymina\u0142 to\nnie romans, przerysowa\u0144 nie znosi, o czym bole\u015bnie przekonuj\u0105 si\u0119\nautorzy, dotkni\u0119ci syndromem przefajnowania na odwyrtk\u0119, kreuj\u0105cy\npozytywne poniek\u0105d postaci g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w, ale obci\u0105\u017conych\npowa\u017cnymi wadami charakteru, na\u0142ogami, chorobami (szczeg\u00f3lnie\npopularne s\u0105 uzale\u017cnienia, depresje i syndrom stresu bojowego…) i\nnawet dewiacjami. Takie kreacje \u2013 zw\u0142aszcza gdy s\u0105 \u201eseryjne\u201d\n– szybko wyczerpuj\u0105 sw\u00f3j potencja\u0142, wiod\u0105c autora na manowce\npoturbowanej psychologii. Wi\u0119c skrajno\u015bci won! Ale je\u015bli planuje\npani ci\u0105g dalszy, prosz\u0119 temu Bilskiemu zrobi\u0107 jak\u0105\u015b ma\u0142\u0105\nkrzywd\u0119, ucz\u0142owieczy\u0107 go, upodobni\u0107 do zwyklaka \u2013 czytelnika.<\/p>\n\n\n\n

Drugi problem pani Ma\u0142gorzaty Oliwii dwojga imion Sobczakowej to j\u0119zyk. W tek\u015bcie zosta\u0142o mn\u00f3stwo \u015blad\u00f3w kator\u017cniczej m\u0119ki redakcji, usuwaj\u0105cej zb\u0119dne s\u0142owa, powa\u017cny nadmiar s\u0142\u00f3w. Ale trzeba by\u0142o przy okazji (wychowawczo!) powiedzie\u0107 autorce, \u017ce to jej obowi\u0105zek. Pierwszy i najwa\u017cniejszy. Z do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce skracanie w\u0142asnych tekst\u00f3w to m\u0119ka niewypowiedziana… Zawsze lepiej mi sz\u0142o r\u017cni\u0119cie cudzego \u2013 taki mia\u0142em zaw\u00f3d. Ale pisz\u0105cy we w\u0142asnym, dobrze poj\u0119tym interesie nie powinni przerzuca\u0107 obowi\u0105zku skrawania, heblowania na redaguj\u0105cych. Zreszt\u0105 zawsze\u0107 lepiej by\u0107 werbalnym ascet\u0105 ni\u017c utracjuszem. No i te metafory… \u201eS\u0119dzia Bogucka wygi\u0119\u0142a si\u0119 w \u0142uk i g\u0142\u0119boko westchn\u0119\u0142a.\u201d To tylko taki przyk\u0142ad… Wyobra\u017ania podsuwa mi obraz cia\u0142a s\u0119dzi Boguckiej wygi\u0119tej w \u0142uk, ale ze wzgl\u0119d\u00f3w obyczajowych, maj\u0105c sk\u0105din\u0105d na uwadze rosn\u0105c\u0105 pruderi\u0119 w \u015brodowiskach czytelniczych, nie odwa\u017c\u0119 si\u0119 obrazu tego opisa\u0107 s\u0142owami. Wszelako autorka mog\u0142aby cho\u0107 spr\u00f3bowa\u0107. Inaczej. Subtelniej, a zarazem z wi\u0119kszym leksykalnym rozmachem. Cia\u0142o wygi\u0119te w \u0142uk to kiepska literatura…<\/p>\n\n\n\n

Poprzesta\u0144my na tym. Dajmy pok\u00f3j\ndebiutantce \u2013 nie zn\u0119cajmy si\u0119 wi\u0119cej. Tym bardziej, \u017ce w sumie\nnie jest taka z\u0142a. Intryga zw\u0142aszcza \u2013 obmy\u015blona wzorowo \u2013\nprzynosi jej zaszczyt. Dziewczyna umie kombinowa\u0107 na wysokim\npoziomie, co w bran\u017cy kryminalnej nie jest ani \u0142atwe, ani cz\u0119ste.\nZobaczymy, jak sobie poradzi z testem drugiego podej\u015bcia, wa\u017cnym\nsprawdzianem posiadania iskry bo\u017cej na spos\u00f3b trwalszy ni\u017c\njednorazowa iluminacja. K\u0142aniamy si\u0119 zatem i cierpliwie czekamy…<\/p>\n\n\n\n

Tomasz Sas
(15 09 2019)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ma\u0142gorzata Oliwia Sobczak Kolory z\u0142a. Czerwie\u0144 Grupa Wydawnicza Foksal \u2013 Wydawnictwo WAB, Warszawa 2019 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 2\/5 Raczej blady r\u00f3\u017c, z przewag\u0105 bla, bla, blado\u015bci… Jestem w\u015bciek\u0142y na siebie \u2013 zn\u00f3w da\u0142em si\u0119 nabra\u0107… Autorom blurb\u00f3w oczywi\u015bcie. Tym razem wydawca zgromadzi\u0142 eskadr\u0119 kompletnie anonimowych bloger\u00f3w z Instagramu, dodatkowo obci\u0105\u017conych problemami z pos\u0142ugiwaniem si\u0119 j\u0119zykiem polskim. I opublikowa\u0142 ich opinie w li\u015bcie do\u0142\u0105czonym do dzie\u0142a. Ale na ok\u0142adce pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c rekomendacja pu\u0142kownika Vincenta V. Severskiego (\u201eAbsolutnie poch\u0142aniaj\u0105ca\u201d) – autora, kt\u00f3rego wielce powa\u017cam i wr\u0119cz wielbi\u0119; chyba ta opinia nie zosta\u0142a wymuszona torturami? Rzuci\u0142em si\u0119 tedy sprawdzi\u0107, co te\u017c mog\u0142o a\u017c tak poch\u0142on\u0105\u0107 jegomo\u015b\u0107 pana pu\u0142kownika? Przeczyta\u0142em jednym tchem, staraj\u0105c si\u0119 nie odrywa\u0107 od lektury (no, najwy\u017cej na tyle, ile potrzeba do zrobienia herbaty), bo tak zachwalali swe oddanie tej lekturze niekt\u00f3rzy z cytowanych bloger\u00f3w. Mo\u017ce czytanie ciurkiem to spos\u00f3b, by j\u0105 zm\u00f3c bez strat w\u0142asnych? Poch\u0142oniesz czy dasz si\u0119 poch\u0142on\u0105\u0107 \u2013 wszystko jedno… Wa\u017cne, \u017ce tym sposobem nie zajmie ci to du\u017co czasu. Bo przecie\u017c nie masz czasu do stracenia, nieprawda\u017c? Wi\u0119c o co chodzi z t\u0105 \u201eCzerwieni\u0105\u201d? C\u00f3\u017c, autorka \u2013 dwojga imion Ma\u0142gorzata Oliwia madame Sobczak – jest wzi\u0119t\u0105 tu i \u00f3wdzie, osobliwie podobno na Wybrze\u017cu (Gda\u0144skim,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1659,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10,16],"tags":[267],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1657"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2215,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657\/revisions\/2215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}