![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/wro\u0144ski-poziom-300x169.jpg\")
\nPortret wisielca
\nWydawnictwo WAB, Warszawa 2016<\/h4>\n
Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span> Zn\u00f3w (po raz \u00f3smy zreszt\u0105) za spraw\u0105 Marcina Wro\u0144skiego mamy okoliczno\u015b\u0107 obcowa\u0107 z funkcjonariuszem Policji Pa\u0144stwowej Zygmuntem Maciejewskim. Tym razem w s\u0142u\u017cbie jak najbardziej \u2013 w stopniu podkomisarza ku chwale ojczyzny i satysfakcji obywateli Lublina roku pa\u0144skiego jakby trzydziestego kt\u00f3rego\u015b (wieku XX…); dok\u0142adnie nie wiemy, bo Wro\u0144ski myli tropy i czasy, by wi\u0119ksz\u0105 dynamik\u0119 dziej\u00f3w uzyska\u0107… Wolno mu przecie\u017c, bo nie jest to wyk\u0142ad ani esej podlegaj\u0105cy rygorom naukowym (a historia niew\u0105tpliwie nauk\u0105 jest, aczkolwiek bywa te\u017c traktowana jako narz\u0119dzie uprawiania polityki czy zgo\u0142a malleus maleficarum). <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Marcin Wro\u0144ski Portret wisielca Wydawnictwo WAB, Warszawa 2016 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Co to znaczy \u2013 wpa\u015b\u0107 w kaba\u0142\u0119… Zn\u00f3w (po raz \u00f3smy zreszt\u0105) za spraw\u0105 Marcina Wro\u0144skiego mamy okoliczno\u015b\u0107 obcowa\u0107 z funkcjonariuszem Policji Pa\u0144stwowej Zygmuntem Maciejewskim. Tym razem w s\u0142u\u017cbie jak najbardziej \u2013 w stopniu podkomisarza ku chwale ojczyzny i satysfakcji obywateli Lublina roku pa\u0144skiego jakby trzydziestego kt\u00f3rego\u015b (wieku XX…); dok\u0142adnie nie wiemy, bo Wro\u0144ski myli tropy i czasy, by wi\u0119ksz\u0105 dynamik\u0119 dziej\u00f3w uzyska\u0107… Wolno mu przecie\u017c, bo nie jest to wyk\u0142ad ani esej podlegaj\u0105cy rygorom naukowym (a historia niew\u0105tpliwie nauk\u0105 jest, aczkolwiek bywa te\u017c traktowana jako narz\u0119dzie uprawiania polityki czy zgo\u0142a malleus maleficarum). Podlega natomiast \u201ePortret wisielca\u201d re\u017cimowi sprawnego opowiadania i dzi\u0119ki tej podleg\u0142o\u015bci o\u015bmielam si\u0119 mniema\u0107, \u017ce \u00f3sma Maciejewskiada jest najlepsz\u0105 z dot\u0105d wydanych. Nie tylko w komparatystyce wewn\u0119trznej, czyli Wro\u0144ski do Wro\u0144skiego, ale obiektywnie. Ba, to ju\u017c wy\u017csza p\u00f3\u0142ka! Eksponuj\u0105c na wst\u0119pie to mniemanie, pozwol\u0119 sobie wyzna\u0107, \u017ce dot\u0105d nie ceni\u0142em jako\u015b szczeg\u00f3lnie Wro\u0144skiego. Ot, sprawny rzemie\u015blnik, w snuciu intryg bieg\u0142y i pracowity, dodatkowo upi\u0119kszaj\u0105cy teksty historycznym sztafa\u017cem (wymagaj\u0105cym solidnej bazy danych i upierdliwej kwerendy…). A \u017ce Lublin akurat? Ale\u017c bardzo prosz\u0119… Mo\u017ce Krajewski penetrowa\u0107 ost\u0119py dziej\u00f3w Breslau i Lwowa, mo\u017ce Bia\u0142as eksplorowa\u0107 sosnowieckie zag\u0142\u0119bie,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":435,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[41],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=163"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":437,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163\/revisions\/437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nCo to znaczy \u2013 wpa\u015b\u0107 w kaba\u0142\u0119…<\/span><\/h3>\n
\nPodlega natomiast \u201ePortret wisielca\u201d re\u017cimowi sprawnego opowiadania i dzi\u0119ki tej podleg\u0142o\u015bci o\u015bmielam si\u0119 mniema\u0107, \u017ce \u00f3sma Maciejewskiada jest najlepsz\u0105 z dot\u0105d wydanych. Nie tylko w komparatystyce wewn\u0119trznej, czyli Wro\u0144ski do Wro\u0144skiego, ale obiektywnie. Ba, to ju\u017c wy\u017csza p\u00f3\u0142ka!
\nEksponuj\u0105c na wst\u0119pie to mniemanie, pozwol\u0119 sobie wyzna\u0107, \u017ce dot\u0105d nie ceni\u0142em jako\u015b szczeg\u00f3lnie Wro\u0144skiego. Ot, sprawny rzemie\u015blnik, w snuciu intryg bieg\u0142y i pracowity, dodatkowo upi\u0119kszaj\u0105cy teksty historycznym sztafa\u017cem (wymagaj\u0105cym solidnej bazy danych i upierdliwej kwerendy…). A \u017ce Lublin akurat? Ale\u017c bardzo prosz\u0119… Mo\u017ce Krajewski penetrowa\u0107 ost\u0119py dziej\u00f3w Breslau i Lwowa, mo\u017ce Bia\u0142as eksplorowa\u0107 sosnowieckie zag\u0142\u0119bie, mo\u017ce Szwech\u0142owicz czarowa\u0107 na popruskim Pomorzu, w Krynicy lub zgo\u0142a Babimojszczy\u017anie? Mog\u0105, byle nie z obraz\u0105 dla zdrowego rozs\u0105dku, podstawowych fakt\u00f3w \u2013 a i genius loci niech nie poczuje si\u0119 sponiewierany… Wi\u0119c ten Lublin z przyleg\u0142o\u015bciami (a\u017c po Zamo\u015b\u0107…) niech tam sobie b\u0119dzie (i tak nic nie zweryfikuj\u0119, a miasto pami\u0119tam s\u0142abo z paru kr\u00f3tkich wizyt przed laty).
\nZ dorobku Wro\u0144skiego wyr\u00f3\u017cnia\u0142o mi si\u0119 osobliwie jeno \u201eHaiti\u201d – za ten wspaniale uchwycony klimat dekadencji wczesnych lat 50., kiedy to wymieraj\u0105cy przedwojenny \u015bwiat bezet\u00f3w, niepogodzonych i ewidentnych \u201ejurodiwych\u201d cichaczem zara\u017ca\u0142 budowniczych zr\u0119b\u00f3w nowego ustroju, stra\u017cnik\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, hycli moralno\u015bci socjalistycznej. Zara\u017ca\u0142 niepodleg\u0142\u0105 inno\u015bci\u0105, mieszcza\u0144skimi przymiotami \u2013 i na koniec zdefasonowa\u0142. A Wro\u0144ski to dostrzeg\u0142 \u2013 jako jeden z nielicznych pisz\u0105cych o tej epoce, i to taki, kt\u00f3ry z natury rzeczy (sp\u00f3jrzcie na dat\u0119 urodzenia…) nie mo\u017ce mie\u0107 nijakich osobistych do\u015bwiadcze\u0144 ani wspomnie\u0144. Chwalebnie…
\nGeneralnie zatem przyj\u0105\u0107 mo\u017cna, \u017ce to \u00f3w historyczny sztafa\u017c troch\u0119 zamaskowa\u0142 i troch\u0119 ratowa\u0142 solenn\u0105 nud\u0119 tudzie\u017c mielizny narracji naszego autora. W \u201ePortrecie wisielca\u201d ju\u017c takich funkcji nie pe\u0142ni… Za to jest pe\u0142noprawnym uczestnikiem kryminalno-obyczajowo-politycznej intrygi. Trudno bowiem sobie wyobrazi\u0107 w innych warunkach podobny konflikt… Oto dwaj teologowie \u2013 kabalista i profesor jeszybotu Chajmej Lublin (M\u0119drc\u00f3w Lublina \u2013 wy\u017cszej uczelni rabinackiej) oraz biblista z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego \u2013 chc\u0105 da\u0107 Polsce now\u0105 Pierwsz\u0105 Ksi\u0119g\u0119, t\u0142umaczon\u0105 nie z \u0142aciny, lecz bezpo\u015brednio z hebrajskiego i aramejskiego. Wci\u0105gaj\u0105 swych najlepszych student\u00f3w do sp\u00f3\u0142ki, lecz gorliwo\u015b\u0107 poznawcza m\u0142odzie\u0144c\u00f3w (po\u0142\u0105czona sk\u0105din\u0105d z wybuchow\u0105 sytuacj\u0105 polityczn\u0105 \u2013 w jesziwie bunt student\u00f3w o pod\u0142o\u017cu doktrynalno-ekonomicznym tudzie\u017c antyhierarchicznym, na KUL-u antysemickie, endecko-oenerowskie awanturnictwo korporant\u00f3w…) prowadzi wprost do z\u0142o\u017cenia ofiar… Obaj m\u0142odzi: samob\u00f3jstwa – kto wie, mo\u017ce nieco przymuszone. Bezcenna ksi\u0119ga kabalistyczna \u201eZohar\u201d: p\u0142onie, szanta\u017cysta erotyczny: zdemaskowany i ocalony, jego ofiara: wykluczona. Obaj uczeni \u2013 tako\u017c… Komisarz: spada z konia… Tylko Cwajgowej przyby\u0142o dwie\u015bcie z\u0142otych, a przodownik Fa\u0142niewicz uratowa\u0142 sw\u0105 s\u0142u\u017cbow\u0105 dup\u0119…
\nHistorycyzacja intrygi wreszcie nie jest zabiegiem sztucznym. Wro\u0144ski dowi\u00f3d\u0142, \u017ce potrafi utrzyma\u0107 narracj\u0119 w ryzach dzi\u0119ki post\u0119powi w dziele doskonalenia w\u0142asnych umiej\u0119tno\u015bci fabularnych. Przeto \u015bledzenie tzw. ci\u0105gu dalszego naszego umi\u0142owanego wydaje mi si\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119ciem nad wyraz obiecuj\u0105cym. Je\u015bli Maciejewski nie wypadnie z siod\u0142a na kolejnym zakr\u0119cie Historii i utrzyma wodze. Wierz\u0119 bowiem (na kredyt nieco…), \u017ce najlepsze wci\u0105\u017c przed nami.
\nTomasz Sas
\n(9 07 2016)<\/p>\n
\n