{"id":1578,"date":"2019-07-12T12:43:26","date_gmt":"2019-07-12T10:43:26","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=1578"},"modified":"2021-06-21T02:57:52","modified_gmt":"2021-06-21T00:57:52","slug":"krew-z-mojej-krwi-wiosna-komisarza-ricciardiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2019\/07\/12\/krew-z-mojej-krwi-wiosna-komisarza-ricciardiego\/","title":{"rendered":"Krew z mojej krwi. Wiosna komisarza Ricciardiego"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Maurizio <\/strong>
de Giovanni <\/strong>
Krew z mojej krwi. Wiosna komisarza Ricciardiego
Prze\u0142o\u017cy\u0142 Maciej A. Brzozowski
Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rekomendacja: 2\/7
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neapolita\u0144skie zmory…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wszechmog\u0105cy to nie handlarz, <\/em>
w soboty nie p\u0142aci<\/em>
stare neapolita\u0144skie przys\u0142owie<\/p>\n\n\n\n

Patentowany ponurak, mizantrop, samotny\ns\u0142u\u017cbista-perfekcjonista, regulaminowa nemezis funkcjonariuszy\nneapolita\u0144skiej kwestury policji kr\u00f3lewskiej, nielubiany\npowszechnie w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142towarzyszy s\u0142u\u017cby \u2013 a dotyczy\u0142o to na\nr\u00f3wni podw\u0142adnych i prze\u0142o\u017conych (z nielicznymi wyj\u0105tkami…) –\nkomisarz Luigi Alfredo Ricciardi, baron di Malomonte, wiosny nie\nlubi\u0142. Podobnie jak trzech pozosta\u0142ych p\u00f3r roku, miasta i\nmieszkaj\u0105cych w nim ludzi. Niczego nie lubi\u0142 \u2013 no, mo\u017ce wyj\u0105wszy\npewn\u0105 anonimow\u0105 (ale to si\u0119 niebawem zmieni…) panienk\u0119 z\nnaprzeciwka, kt\u00f3r\u0105 nami\u0119tnie (i ponuro…) podgl\u0105da\u0142 przez okno\nwieczorami. By\u0107 mo\u017ce jeszcze swoj\u0105 prac\u0119 lubi\u0142, ale nie okazywa\u0142\ntego na tyle entuzjastycznie, by ktokolwiek fakt \u00f3w zauwa\u017cy\u0142.\nLubi\u0142 te\u017c sfogliatelle \u2013 neapolita\u0144skie desery z kruchego ciasta\ntypu francuskiego (jak w naszych napoleonkach) nadziane s\u0142odkim\ntwaro\u017ckiem ricotta i… pszeniczn\u0105 kaszk\u0105 mann\u0105, ale od czasu\nznikni\u0119cia prawdziwej kawy z rynku (jakie\u015b sankcje Ligi Narod\u00f3w,\nczy co\u015b w tym rodzaju…), zast\u0105pionej obrzydliwym zbo\u017cowym\nsurrogato z cykori\u0105, i do sfogliatelle jako\u015b straci\u0142 serce. Bo bez\n\u0142yka espresso doppio to ju\u017c nie to samo…<\/p>\n\n\n\n

Komisarz Ricciardi by\u0142 tolerowany mimo\nwszystko, albowiem mia\u0142 niepowszednie sukcesy \u015bledcze \u2013\nstuprocentow\u0105 nieomal wykrywalno\u015b\u0107, co w stolicy camorry by\u0142o\nosi\u0105gni\u0119ciem nie lada. Do tego ch\u0119tnie przyzwala\u0142, by chwa\u0142a\nsp\u0142ywa\u0142a na kwestora i wicekwestora; sam nie lubi\u0142 pcha\u0107 si\u0119 na\npierwszy plan i brylowa\u0107 w prasie. Z tego powodu nikt mu si\u0119 do\nroboty na og\u00f3\u0142 nie wtr\u0105ca\u0142 \u2013 i to zadowala\u0142o go najbardziej…\nDlatego gdy rano przysz\u0142o wezwanie do zbrodni w ubogiej dzielnicy\nSanit\u00e0, Ricciardi ruszy\u0142\nna spotkanie przeznaczeniu, odrywaj\u0105cemu go od nielubianych\npapierzysk, raport\u00f3w i formularzy, z rutynowym zadowoleniem, cho\u0107\nwiedzia\u0142, \u017ce nie poprawi mu to samopoczucia… Ofiara zbrodni\nCarmela Calise \u2013 staruszka trudni\u0105ca si\u0119 wr\u00f3\u017ceniem z kart i po\ntrosze… lichw\u0105 na umiarkowan\u0105 skal\u0119 \u2013 zosta\u0142a brutalnie\nzat\u0142uczona i skopana na \u015bmier\u0107, co nawet w nawyk\u0142ym do zbrodni\nNeapolu by\u0142o do\u015b\u0107 osobliwym modo operandum. Odkrycie zeszytu z\nzapiskami \u201ewywiadowczymi\u201d, wspomagaj\u0105cymi skuteczno\u015b\u0107 procesu\nwr\u00f3\u017cenia i pude\u0142ka z wekslami zwiastowa\u0142o mn\u00f3stwo roboty\n\u015bledczej i dziesi\u0105tki przes\u0142ucha\u0144 klient\u00f3w donny Calise \u2013\ng\u0142\u00f3wnych podejrzanych. Albowiem is fecit, cui prodest<\/em>.\nPo\u017cyczki \u2013 sprawa oczywista, ale wr\u00f3\u017cby? No c\u00f3\u017c, mog\u0142o si\u0119\nokaza\u0107, \u017ce by\u0142y bardzo nietrafione. Albo przeciwnie: wyj\u0105tkowo\ntrafione…<\/p>\n\n\n\n

We\u017amy na przyk\u0142ad tak\u0105 Emm\u0119 Serra\ndi Arpaja, m\u0142od\u0105 \u017con\u0119 (du\u017co m\u0142odsz\u0105…) szanowanego s\u0119dziego\ni profesora Ruggera Serra di Arpaja \u2013 z samego szczytu\nneapolita\u0144skiej socjety. Czego chcia\u0142a od wr\u00f3\u017cki, bo pieni\u0119dzy\nraczej od niej nie potrzebowa\u0142a? Albo taki Tonino Iodice, pizzaiolo\npo\u017cyczaj\u0105cy fors\u0119 na rozkr\u0119cenie interesu z pizz\u0105; ale interes\nsi\u0119 nie zakr\u0119ci\u0142, wi\u0119c odda\u0107 nie by\u0142o z czego… I tak dalej \u2013\nco klient, to dobry pow\u00f3d, aby staruszk\u0119 ukatrupi\u0107… Z tym, \u017ce\npizzaiolo Iodice plasowa\u0142 si\u0119 na szczycie listy podejrzanych. Ale\nkomisarz Ricciardi kr\u0119ci\u0142 nosem \u2013 takie rozwi\u0105zanie wydawa\u0142o mu\nsi\u0119 zbyt proste, zbyt oczywiste, a on na skr\u00f3ty nie lubi\u0142\nchodzi\u0107… No i jego s\u0142ynna intuicja \u015bledcza w sprawie pizzaiola\nIodice nie mia\u0142a nic do powiedzenia…<\/p>\n\n\n\n

W tym miejscu musimy si\u0119 zatrzyma\u0107.\nNie tylko dlatego, \u017ce tradycyjnie nie zdradzamy zawi\u0142o\u015bci intrygi,\nby przyjemno\u015bci samodzielnego pokonywania zagadek i zasadzek\nsprokurowanych przez autora czytelnikowi nie odbiera\u0107. Zatrzymamy\nsi\u0119, by zrobi\u0107 ma\u0142e, niewinne w istocie odniesienie do pewnego\nkreatywnego chwytu literackiego, zastosowanego nader uporczywie przez\nMaurizia de Giovanniego. Ot\u00f3\u017c wspominaj\u0105c ponadnormatywn\u0105\nintuicj\u0119 komisarza Ricciardiego, mieli\u015bmy na my\u015bli raczej\nwykreowan\u0105 przez autora pewn\u0105 nadprzyrodzon\u0105 zdolno\u015b\u0107\npozazmys\u0142owej komunikacji neapolita\u0144skiego policjanta… ze\nzmar\u0142ymi, a osobliwie ofiarami przest\u0119pstw. Ricciardi po prostu\ns\u0142ysza\u0142, co m\u00f3wili mu nieboszczycy… S\u0142ysza\u0142 ich ostatnie\ns\u0142owa, m\u00f3g\u0142 wyci\u0105ga\u0107 wnioski w kwestii sprawc\u00f3w. Czyli osobliwy\nrodzaj transcendentalnej telepatii kryminalistycznej… I nie by\u0142 to\njednorazowy akt komunikacji \u2013 komisarz Ricciardi s\u0142ysza\u0142\ngwa\u0142townie zmar\u0142ych nieustaj\u0105co \u2013 gdy tylko zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do\nmiejsca zbrodni czy wypadku; a dotyczy\u0142o to akt\u00f3w niespodziewanych\nzgon\u00f3w sprzed wielu miesi\u0119cy, nawet lat. Neapol jest miastem\n\u015bredniej wprawdzie wielko\u015bci, ale tamtejsze statystyki zbrodni i\nzdarze\u0144 gwa\u0142townych s\u0105 nadprzeci\u0119tnie obfite \u2013 z powod\u00f3w,\nkt\u00f3rych t\u0142umaczy\u0107 nie trzeba… Terytorium municypalne jest przeto\nusiane miejscami zdarze\u0144, odnotowanych w kronikach kryminalnych. Na\nka\u017cdym z nich \u201erezyduje\u201d astralny fantom ofiary, kt\u00f3rego\n\u201ewizyt\u00f3wk\u0119\u201d czyli ostatnie s\u0142owa Ricciardi s\u0142yszy \u2013 a to\nprzemawia ofiara wypadku drogowego, a to ofiary ulicznej strzelaniny\nczy katastrofy budowlanej. Chodzenie po mie\u015bcie w tej sytuacji jest\naktem desperackiej determinacji, zgo\u0142a udr\u0119ki… Nie wspominaj\u0105c o\nnormalnej pracy. A Ricciardi odkrywa, \u017ce nie tylko on jest dotkni\u0119ty\nt\u0105 osobliw\u0105 \u201etelepati\u0105\u201d; kilkunastoletnia Antonietta, s\u0105siadka\nzamordowanej staruszki Calise, osoba mocno upo\u015bledzona\nintelektualnie (mo\u017ce niezdiagnozowany autyzm?) – te\u017c tak ma. Cho\u0107\nsama z siebie nie m\u00f3wi, potrafi powt\u00f3rzy\u0107 zas\u0142yszane od zmar\u0142ych\ns\u0142owa i zdania \u2013 jak prawdziwe spirytystyczne medium, jaki\u015b Jasio\nGuzik czy inny emitent ektoplazmy…<\/p>\n\n\n\n

Ot\u00f3\u017c na takie praktyki literackie ja si\u0119 fundamentalnie, zasadniczo nie godz\u0119. Oczywi\u015bcie mo\u017cna przekracza\u0107, nawet \u0142ama\u0107 konwencje, gatunkowe \u201eregulaminy\u201d i umowne (ale zobowi\u0105zuj\u0105ce) zasady snucia intrygi. Ale nie w klasycznym kryminale. Horror, thriller psychologiczny, gotycka powie\u015b\u0107 grozy \u2013 prosz\u0119 bardzo… Pod warunkiem, \u017ce czytelnik b\u0119dzie uprzedzony. A krymina\u0142 to logika, kryminologia z kryminalistyk\u0105, tropienie \u015blad\u00f3w, odgadywanie intencji, motyw\u00f3w, pojedynek wiedzy ze zbrodni\u0105. W sumie praca umys\u0142owa (czasem fizyczna…). Wprowadzanie czynnika transcendentalnego, metafizycznego to oszustwo na wielk\u0105 skal\u0119 \u2013 omini\u0119cie wymogu przyzwoitego, logicznego rozumowania, deformacja praw nauki i w og\u00f3le \u015bwiata rzeczywistego. To ucieczka w stron\u0119 \u0142atwizny fabularnej. Obawiam si\u0119 jednak, \u017ce de Giovanni z tego „mechanizmu \u015bledczego” nie zrezygnuje do ko\u0144ca tetralogii…<\/p>\n\n\n\n

I mo\u017ce to sobie by\u0107 pi\u0119knie napisane\n(a \u201eKrew z mojej krwi\u201d spe\u0142nia ten wym\u00f3g z naddatkiem…), ale\nwra\u017cenie niesmaku pozostaje. Oto dajemy si\u0119 robi\u0107 w tr\u0105b\u0119\npublicznie i w kiepskim stylu. To literacka hochsztaplerka,\n\u017conglowanie emocjami, nabieranie. Podpowied\u017a z za\u015bwiat\u00f3w? Taki\ngreps ca\u0142kiem dyskwalifikuje uczciwego autora rozrywkowej literatury\nkryminalnej. Nie odbiera mu wprawdzie lauru tw\u00f3rcy, ale patent\nrzemie\u015blnika \u2013 jak najbardziej… Rzemios\u0142o bowiem polega na\nprawdzie, na wierno\u015bci utrwalonym, bez ma\u0142a skodyfikowanym zasadom.\nSztuki jednak takie uregulowanie nie dotyczy. Przeciwnie: jej\nobowi\u0105zkiem jest wszelkie ograniczaj\u0105ce zasady \u0142ama\u0107 i znosi\u0107.\nIm szybciej, tym lepiej…<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119c niech tam sobie pan Maurycy pofolguje fantazji tw\u00f3rczej. Atmosfera si\u0119 liczy, mo\u017ce bardziej ni\u017c odpowied\u017a na pytanie: kto zabi\u0142? A kto zabi\u0142? B\u0119dziecie zaskoczeni, lecz nie zawiedzeni; w konstruowaniu zagadek de Giovanni jest dobry. A zacytowane na wst\u0119pie stare neapolita\u0144skie przys\u0142owie \u201eWszechmog\u0105cy to nie handlarz, w soboty nie p\u0142aci\u201d <\/em>oznacza mniej wi\u0119cej tyle, \u017ce za ka\u017cdy nasz czyn pora zap\u0142aty nadejdzie nieuchronnie, cho\u0107 niekoniecznie jak za weksel, czyli w um\u00f3wionym terminie p\u0142atno\u015bci; prolongata mo\u017ce trwa\u0107 i trwa\u0107 \u2013 a\u017c poza czas \u017cycia i \u015bmierci, do ostatecznego rozliczenia. Wydaje si\u0119, \u017ce niekt\u00f3rzy neapolita\u0144czycy zbyt wiele wiary pok\u0142adaj\u0105 w boskich wyrokach; ci, kt\u00f3rzy tego nie czyni\u0105, bior\u0105 sprawy w swoje r\u0119ce…<\/p>\n\n\n\n

Tomasz Sas
(12 07 2019)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maurizio de Giovanni Krew z mojej krwi. Wiosna komisarza Ricciardiego Prze\u0142o\u017cy\u0142 Maciej A. Brzozowski Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2019 Rekomendacja: 2\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Neapolita\u0144skie zmory… Wszechmog\u0105cy to nie handlarz, w soboty nie p\u0142aci stare neapolita\u0144skie przys\u0142owie Patentowany ponurak, mizantrop, samotny s\u0142u\u017cbista-perfekcjonista, regulaminowa nemezis funkcjonariuszy neapolita\u0144skiej kwestury policji kr\u00f3lewskiej, nielubiany powszechnie w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142towarzyszy s\u0142u\u017cby \u2013 a dotyczy\u0142o to na r\u00f3wni podw\u0142adnych i prze\u0142o\u017conych (z nielicznymi wyj\u0105tkami…) – komisarz Luigi Alfredo Ricciardi, baron di Malomonte, wiosny nie lubi\u0142. Podobnie jak trzech pozosta\u0142ych p\u00f3r roku, miasta i mieszkaj\u0105cych w nim ludzi. Niczego nie lubi\u0142 \u2013 no, mo\u017ce wyj\u0105wszy pewn\u0105 anonimow\u0105 (ale to si\u0119 niebawem zmieni…) panienk\u0119 z naprzeciwka, kt\u00f3r\u0105 nami\u0119tnie (i ponuro…) podgl\u0105da\u0142 przez okno wieczorami. By\u0107 mo\u017ce jeszcze swoj\u0105 prac\u0119 lubi\u0142, ale nie okazywa\u0142 tego na tyle entuzjastycznie, by ktokolwiek fakt \u00f3w zauwa\u017cy\u0142. Lubi\u0142 te\u017c sfogliatelle \u2013 neapolita\u0144skie desery z kruchego ciasta typu francuskiego (jak w naszych napoleonkach) nadziane s\u0142odkim twaro\u017ckiem ricotta i… pszeniczn\u0105 kaszk\u0105 mann\u0105, ale od czasu znikni\u0119cia prawdziwej kawy z rynku (jakie\u015b sankcje Ligi Narod\u00f3w, czy co\u015b w tym rodzaju…), zast\u0105pionej obrzydliwym zbo\u017cowym surrogato z cykori\u0105, i do sfogliatelle jako\u015b straci\u0142 serce. Bo bez \u0142yka espresso doppio to ju\u017c nie to samo… Komisarz Ricciardi by\u0142 tolerowany mimo…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1580,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[218],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1578"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1578"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2796,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1578\/revisions\/2796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}