![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/gimenez-kruzganki-20190311-poziom-300x201.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rekomendacja: 3\/7<\/strong><\/span> Mord za klasztorn\u0105 furt\u0105 to fascynuj\u0105cy temat i solidne, zobowi\u0105zuj\u0105ce wyzwanie dla ambitnych autor\u00f3w fabu\u0142 kryminalnych, Myli si\u0119 bowiem ten, kto s\u0105dzi, \u017ce mury zakonnych zgromadze\u0144 s\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 ochron\u0105 przed niskimi, \u015bwieckimi motywacjami, przed emocjonalnymi pobudkami i nami\u0119tno\u015bciami. Z\u0142o nic sobie nie robi z surowych regu\u0142 zakonnego \u017cycia, ochronnej bariery modlitwy oraz innych gest\u00f3w umartwienia cia\u0142a i ducha. Cokolwiek wiecie o motywach wst\u0119powania do zakon\u00f3w, pami\u0119tajcie: klasztor jest wi\u0119zieniem. A tylko cz\u0142owiek wolny mo\u017ce podj\u0105\u0107 trud przeciwstawienia si\u0119 Z\u0142u; do niewolnego ma ono przyst\u0119p nieograniczony… Alicia Gim\u00e9nez-Bartlett Milczenie kru\u017cgank\u00f3wPrze\u0142o\u017cy\u0142a Maria Raczkiewicz-\u015aledziewskaOficyna Literacka Noir sur Blanc, Warszawa 2019 Rekomendacja: 3\/7Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Mumia brata Asercio nie powinna si\u0119 wygada\u0107… Mord za klasztorn\u0105 furt\u0105 to fascynuj\u0105cy temat i solidne, zobowi\u0105zuj\u0105ce wyzwanie dla ambitnych autor\u00f3w fabu\u0142 kryminalnych, Myli si\u0119 bowiem ten, kto s\u0105dzi, \u017ce mury zakonnych zgromadze\u0144 s\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 ochron\u0105 przed niskimi, \u015bwieckimi motywacjami, przed emocjonalnymi pobudkami i nami\u0119tno\u015bciami. Z\u0142o nic sobie nie robi z surowych regu\u0142 zakonnego \u017cycia, ochronnej bariery modlitwy oraz innych gest\u00f3w umartwienia cia\u0142a i ducha. Cokolwiek wiecie o motywach wst\u0119powania do zakon\u00f3w, pami\u0119tajcie: klasztor jest wi\u0119zieniem. A tylko cz\u0142owiek wolny mo\u017ce podj\u0105\u0107 trud przeciwstawienia si\u0119 Z\u0142u; do niewolnego ma ono przyst\u0119p nieograniczony…Wi\u0119c je\u015bli w klasztorze si\u00f3str sercanek znalezione zostan\u0105 zw\u0142oki m\u0119\u017cczyzny grzmotni\u0119tego w czaszk\u0119 przedmiotem t\u0119pokraw\u0119dziastym, sprawa robi si\u0119 powa\u017cna, a si\u0142y dramatu wcale nie os\u0142abia fakt, \u017ce nie jest to m\u0119\u017cczyzna cywilny i \u015bwiecki, jeno brat Crist\u00f3bal z zakonu cysters\u00f3w, m\u0105\u017c uczony wielce i wyspecjalizowany w umiej\u0119tno\u015bci konserwacji zabytk\u00f3w. W przyklasztornym ko\u015bciele sercanek zajmowa\u0142 si\u0119 on odnawianiem \u015bredniowiecznego sarkofagu wraz z zawarto\u015bci\u0105, czyli nad podziw dobrze zachowanymi, zmumifikowanymi doczesnymi szcz\u0105tkami (z XV wieku!) b\u0142ogos\u0142awionego brata Asercia de Montcada. Wspominanie za\u015b o tym, \u017ce w momencie pojawienia si\u0119 zw\u0142ok brata Crist\u00f3bala mumia braciszka Asercia…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1423,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[10],"tags":[244],"wppr_data":{"cwp_meta_box_check":"No"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1421"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1421"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1950,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1421\/revisions\/1950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\nMumia brata Asercio nie powinna si\u0119 wygada\u0107…<\/span><\/h3>\n
Wi\u0119c je\u015bli w klasztorze si\u00f3str sercanek znalezione zostan\u0105 zw\u0142oki m\u0119\u017cczyzny grzmotni\u0119tego w czaszk\u0119 przedmiotem t\u0119pokraw\u0119dziastym, sprawa robi si\u0119 powa\u017cna, a si\u0142y dramatu wcale nie os\u0142abia fakt, \u017ce nie jest to m\u0119\u017cczyzna cywilny i \u015bwiecki, jeno brat Crist\u00f3bal z zakonu cysters\u00f3w, m\u0105\u017c uczony wielce i wyspecjalizowany w umiej\u0119tno\u015bci konserwacji zabytk\u00f3w. W przyklasztornym ko\u015bciele sercanek zajmowa\u0142 si\u0119 on odnawianiem \u015bredniowiecznego sarkofagu wraz z zawarto\u015bci\u0105, czyli nad podziw dobrze zachowanymi, zmumifikowanymi doczesnymi szcz\u0105tkami (z XV wieku!) b\u0142ogos\u0142awionego brata Asercia de Montcada. Wspominanie za\u015b o tym, \u017ce w momencie pojawienia si\u0119 zw\u0142ok brata Crist\u00f3bala mumia braciszka Asercia (cuda rzekomo czyni\u0105ca…) znika z kaplicy, wydaje si\u0119 by\u0107 czynem niegodnym w obliczu intelektu i bystro\u015bci umys\u0142u moich czytelnik\u00f3w…
Je\u015bli klasztorek si\u00f3str sercanek stoi w Barcelonie, to dla uwa\u017cnych znawc\u00f3w hiszpa\u0144skoj\u0119zycznej literatury kryminalnej jest oczywiste, \u017ce sprawa trafi do inspektor Petry Delicado i jej s\u0142u\u017cbowego (tylko s\u0142u\u017cbowego, bez podtekst\u00f3w…) partnera podinspektora Ferm\u00edna Garz\u00f3na. Oczywi\u015bcie kreatorka obu tych postaci Alicia Gim\u00e9nez-Bartlett nie jest jedyn\u0105 autork\u0105 powie\u015bci kryminalnych z akcj\u0105 zakotwiczon\u0105 w Barcelonie, ale ostatnimi laty to ona by\u0142a na tym poletku najbardziej wydajna i najpopularniejsza. Zacz\u0119\u0142a pisa\u0107 o Petrze Delicado w 1996 roku i po wydaniu dziewi\u0119ciu tom\u00f3w przerwa\u0142a w 2013 roku. \u201eMilczenie kru\u017cgank\u00f3w\u201d (\u201eEl silencio de los claustros\u201d) ukaza\u0142o si\u0119 w 2009 roku. Na polskie t\u0142umaczenie ksi\u0105\u017cka czeka\u0142a dziesi\u0119\u0107 lat; ile poczeka ostatnia (a mo\u017ce tylko na razie ostatnia?) z serii – \u201eNadie quiere saber\u201d (2013) \u2013 nie wiadomo…
C\u00f3\u017c takiego si\u0119 sta\u0142o, droga Alicio, \u017ce wyhamowa\u0142a\u015b? No c\u00f3\u017c, badaczka i wyk\u0142adowczyni uniwersytecka dziej\u00f3w literatury hiszpa\u0144skiej, doctoressa Gim\u00e9nez, ze swym kryminalnym pisarstwem trafi\u0142a w sam koniec otwartego \u201eokna czasu\u201d, sprzyjaj\u0105cego stylowi narracji, kt\u00f3ry uprawia\u0142a. Konserwatywna technika opowiadania, linearna konstrukcja fabu\u0142y, intryga powik\u0142ana umiarkowanie, do ogarni\u0119cia dla przeci\u0119tnego odbiorcy \u2013 to wszystko sprawi\u0142o, \u017ce powie\u015bci Alicii Gim\u00e9nez cieszy\u0142y si\u0119 powodzeniem u typowych czytelnik\u00f3w prozy rozrywkowej. Z Delicado i Garz\u00f3nem mo\u017cna by\u0142o przez te kilka godzin lektury \u017cy\u0107 w symbiozie, rozumie\u0107, cieszy\u0107 si\u0119 z ich poczucia humoru, akceptowa\u0107 styl \u017cycia. Nie dziwi mnie wcale, \u017ce krymina\u0142y Alicii Gimenez-Bartlett mia\u0142y takie powodzenie w Niemczech i W\u0142oszech, a nak\u0142ady znacz\u0105co wy\u017csze ni\u017c w ojczy\u017anie… Ich poetyka bowiem doskonale odpowiada zapotrzebowaniu tamtejszej czytaj\u0105cej publiczno\u015bci \u2013 nostalgicznej, solennie konserwatywnej, ceni\u0105cej akuratn\u0105 stylistyk\u0119 narracji i intryg\u0119 trzymaj\u0105c\u0105 si\u0119 regu\u0142 kartezja\u0144skiej logiki… Lecz c\u00f3\u017c z tego \u2013 szko\u0142a konserwatywna nie wytrzyma\u0142a konfrontacji z thrillerowo-horrorowym stylem narracji narzuconym przez na\u015bladowc\u00f3w Kinga i wp\u0142ywowe grono wyznawc\u00f3w mrocznej, ponurej powie\u015bci kryminalnej noir, kultywowanej w\u015br\u00f3d Skandynaw\u00f3w. To oni zmietli pani\u0105 profesor z rynku. Prawdopodobnie… Ale klasyczna, \u201enormatywna\u201d opowie\u015b\u0107 kryminalna wcale nie jest w odwrocie. Powiedzmy tylko, \u017ce prze\u017cywa pewne trudno\u015bci adaptacyjne i heurystyczne; nielinearny tok my\u015blenia nie by\u0142 bowiem nigdy jej mocn\u0105 stron\u0105… Apelujemy wszelako do pani profesor Gim\u00e9nez-Bartlett i wielu jej podobnych autor\u00f3w: nie porzucajcie tamtej konserwatywnej narracji. Macie swoj\u0105 wiern\u0105 publiczno\u015b\u0107, czekaj\u0105c\u0105 grzecznie w niszy…
Alicia Gim\u00e9nez-Bartlett mieszka wprawdzie w Barcelonie i w tym\u017ce mie\u015bcie na og\u00f3\u0142 lokuje swe kryminalne historie, ale nie jest Katalonk\u0105 (zdaje si\u0119, \u017ce chyba nie zna biegle j\u0119zyka katalo\u0144skiego). Urodzi\u0142a si\u0119 w Almansie, w kastylijskiej prowincji Albacete. Niew\u0105tpliwie jednak pani profesor przyswoi\u0142a sobie skomplikowany katalo\u0144ski uk\u0142ad z religi\u0105 katolick\u0105… Ot\u00f3\u017c Katalo\u0144czycy to na og\u00f3\u0142 wierni, niemal ortodoksyjni wyznawcy, ale \u2013 delikatnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 na darz\u0105cy sympati\u0105 ani instytucji ko\u015bcio\u0142a katolickiego jako takiej, ani jej funkcjonariuszy, osobliwie wy\u017cszych nieco rang\u0105. To skutek wielu zasz\u0142o\u015bci historycznych o trwaj\u0105cych po dzi\u015b dzie\u0144 konsekwencjach. Sporo tu by\u0142o antyko\u015bcielnych ruch\u00f3w i akcji, \u0142\u0105cznie z czym\u015b w rodzaju powstania, rabacji Semena Tragica (Tragiczny Tydzie\u0144) w 1909 roku, gdy w Barcelonie spalono 63 ko\u015bcio\u0142y i klasztory. Republikanie w og\u00f3le za instytucj\u0105 ko\u015bcio\u0142a nie przepadali, \u017ce ju\u017c nie wspomn\u0119 o anarchistach \u2013 a Barcelona by\u0142a jednym z centr\u00f3w tego ruchu podczas wojny domowej… Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ko\u015bci\u00f3\u0142 jako formacja hierarchiczna nie jest \u2013 delikatnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 duchowym ani emocjonalnym wsp\u00f3lnikiem narodu katalo\u0144skiego w jego separatystycznych, niepodleg\u0142o\u015bciowych d\u0105\u017ceniach. St\u0105d te\u017c bierze si\u0119 doskonale wychwycony przez Alici\u0119 Gim\u00e9nez-Bartlett \u00f3w klimat pewnej takiej wzajemnej rezerwy i nieufno\u015bci mi\u0119dzy obywatelami a ich kap\u0142anami, manifestuj\u0105cej si\u0119 objawami lekcewa\u017cenia, pomniejszania spo\u0142ecznego znaczenia stanu duchownego (p\u0142ci obojga). To ciekawy nurt \u201eMilczenia kru\u017cgank\u00f3w\u201d…
Tote\u017c gdy intryga kryminalna najwy\u017cszej rangi (zab\u00f3jstwo!) trafi si\u0119 na gruncie ko\u015bcielnym, funkcjonariusze policji nie bardzo wiedz\u0105, jak si\u0119 do niej zabra\u0107. Z czystej, oportunistycznej ostro\u017cno\u015bci zak\u0142adaj\u0105, \u017ce motywy musz\u0105 by\u0107 wy\u017cszego rz\u0119du \u2013 polityczne albo historyczne. Proste, a nawet prostackie motory ludzkiego dzia\u0142ania, jak seks, pieni\u0105dze, \u017c\u0105dza w\u0142adzy nie maj\u0105 wzi\u0119cia jako budulec hipotez… Nie mam zamiaru oczywi\u015bcie zdradza\u0107, co si\u0119 sta\u0142o w barcelo\u0144skim klasztorze si\u00f3str sercanek. Wa\u017cne jest, \u017ce mumia braciszka Asercia sta\u0142a si\u0119 depozytariuszk\u0105 tajemnicy \u017cycia zakonnego w nieprzewidzianym przez regu\u0142\u0119 zgromadzenia zakresie; oczywi\u015bcie wi\u0119c nie mo\u017cna by\u0142o dopu\u015bci\u0107 \u017cadn\u0105 miar\u0105, by \u201eprzem\u00f3wi\u0142a\u201d kiedykolwiek. Tropy historyczne, aczkolwiek politycznie atrakcyjne, okaza\u0142y si\u0119 bezu\u017cyteczne. A dydaktyczne zap\u0119dy pani profesor Gim\u00e9nez-Bartlett te\u017c uda\u0142o si\u0119 okie\u0142zna\u0107… \u201eMilczenie kru\u017cgank\u00f3w\u201d nie jest dzi\u0119ki temu powie\u015bci\u0105 z tez\u0105.
Lektura jest satysfakcjonuj\u0105ca \u2013 bowiem dotyczy na og\u00f3\u0142 powa\u017cnej policyjnej roboty. Rozterki i stany ducha (osobliwie w dziedzinie pedagogiki i intelektualnej pieczy nad nieletnimi) pani inspektor Delicado, aczkolwiek sporo ich, nie dominuj\u0105 nad procesem dochodzenia do prawdy. W ka\u017cdej seryjnej robocie literackiej pokusa porzucenia nici intrygi i narracji na rzecz psychologicznego mi\u0119dlenia aspekt\u00f3w \u017cycia duchowego tudzie\u017c stan\u00f3w emocjonalnych stworzonych przez autora bohater\u00f3w, w po\u0142owie cyklu zaczyna dominowa\u0107. Powie\u015bci detektywistyczne staj\u0105 si\u0119 romansami obyczajowo-psychologicznymi po\u015bledniej jako\u015bci. Gim\u00e9nez-Bartlett uroczo balansuje na kraw\u0119dzi tej metamorfozy, ale jako\u015b szcz\u0119\u015bliwie nie spada w przepa\u015b\u0107. A \u0142acno mog\u0142aby, bo samo ma\u0142\u017ce\u0144stwo jej bohaterki (sk\u0105din\u0105d trzecie) to kopalnia przypadk\u00f3w i anegdot, mog\u0105cych zwekslowa\u0107 opowie\u015b\u0107 na kierunek powie\u015bci psychologicznej noir. Dyscyplinie intelektualnej pani profesor Gim\u00e9nez-Bartlett zawdzi\u0119czamy, \u017ce tak si\u0119 nie dzieje.
Powt\u00f3rz\u0119 zatem, \u017ce to satysfakcjonuj\u0105ca ze wszech miar lektura. Zgrabnie omija pu\u0142apki pospolito\u015bci i niewymuszenie bawi. A to sporo w dzisiejszych czasach, gdy lektury literackie ex definitione<\/em> rozrywkowe staj\u0105 si\u0119 ni st\u0105d, ni zow\u0105d pu\u0142apkami ekshibicjonizmu, narcyzmu i nieuzasadnionej manii wielko\u015bci swych autor\u00f3w…
Tomasz Sas<\/strong>
(13 03 2019)<\/strong><\/p>\n\n\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"