{"id":1407,"date":"2019-03-06T03:12:17","date_gmt":"2019-03-06T02:12:17","guid":{"rendered":"http:\/\/100zastu.pl\/?p=1407"},"modified":"2019-06-12T18:45:59","modified_gmt":"2019-06-12T16:45:59","slug":"internat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/2019\/03\/06\/internat\/","title":{"rendered":"Internat"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\">\n\t<!-- @page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } P { margin-bottom: 0.21cm } A:link { color: #000080; so-language: zxx; text-decoration: underline } A:visited { color: #800000; so-language: zxx; text-decoration: underline } --><br \/>\t<\/style>\n<h4>Internat<\/h4>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-1408 alignright\" src=\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/\u017cadan-internat-20190227-poziom-300x203.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/\u017cadan-internat-20190227-poziom-300x203.jpg 300w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/\u017cadan-internat-20190227-poziom-768x519.jpg 768w, https:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/\u017cadan-internat-20190227-poziom-1024x692.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<h4>Serhij \u017badan<br \/>\nPrze\u0142o\u017cy\u0142 Micha\u0142 Petryk<br \/>\nWydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2019<\/h4>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Rekomendacja: 5\/7<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Ocena ok\u0142adki: 3\/5<\/strong><\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #3366ff;\"><u>Regulamin taktyki cywilnej przydatny na czas dzia\u0142a\u0144 zbrojnych<br \/>\nw terenie zabudowanym i g\u0119sto zaludnionym&#8230;<\/u><\/span><\/h3>\n<p>\u015awiadomo\u015b\u0107 wojny za granic\u0105 z bezpo\u015brednim naszym s\u0105siadem \u2013 podobno zaprzyja\u017anionym, cho\u0107 szorstka to przyja\u017a\u0144 i czasem brutalna \u2013 jest w Polsce bliska zeru. Przecie\u017c to tak daleko; jaki\u015b \u0141uga\u0144sk, Donieck \u2013 gdzie to w og\u00f3le jest? Jakby grady zacz\u0119\u0142y nawala\u0107 z Gr\u00f3dka Jagiello\u0144skiego, a czo\u0142gi wysz\u0142y z lasu pod Raw\u0105 Rusk\u0105&#8230; A, to inna rozmowa. Niedu\u017co czasu zosta\u0142oby, by si\u0119 spakowa\u0107 i spierdala\u0107. Ale skoro Rawa z Gr\u00f3dkiem wolne, s\u0142oneczne i ciche, to co nam jaka\u015b tam wojna? No niby nic. Ka\u017cdemu napomknieniu, \u017ce jednak w tym Donbasie dzieje si\u0119 co\u015b gro\u017anego, strasznego \u2013 w rozleglejszej perspektywie gro\u017anego i strasznego r\u00f3wnie\u017c dla nas, odpowiada wzruszenie ramion. Czasem podparte prze\u017cutym grubszym s\u0142owem albo komentarzem \u2013 \u017ce dobrze im tak, pierdolonym banderowcom&#8230; Komu dobrze? Na wojnie? Na wojnie nikomu dobrze nie jest \u2013 ani tym, kt\u00f3rzy strzelaj\u0105, ani tym, do kt\u00f3rych strzelaj\u0105, ani tym, kt\u00f3rzy wbrew faktom uparcie twierdz\u0105, \u017ce ich to nie dotyczy, ani nawet tym naiwnie zak\u0142adaj\u0105cym, \u017ce ich nie zabij\u0105, bo nie ma za co&#8230; Nie ma za co?<\/p>\n<p>Serhij \u017badan jest Ukrai\u0144cem w \u015brednim wieku (45 lat&#8230;), poet\u0105 (trzy tomiki) i prozaikiem (sze\u015b\u0107 powie\u015bci), znanym i uznanym w Europie, nagradzanym nawet tu i \u00f3wdzie. Przeto tym \u0142atwiej mi przyzna\u0107, \u017ce dot\u0105d o jego istnieniu nie mia\u0142em poj\u0119cia. Przyznaj\u0119 te\u017c, \u017ce wyznanie to czyni\u0119 w g\u0142\u0119bokim poczuciu winy i wstydu; nie ma w nim nic z poczucia lekcewa\u017c\u0105cej wy\u017cszo\u015bci \u2013 jak\u017ce charakterystycznego dla cywilizacji \u015br\u00f3dziemnomorskiej. Jedyne usprawiedliwienie to konstatacja \u2013 \u017ce si\u0119 nie ogarnia; pojedynczy czytelnik, amatorsko paraj\u0105cy si\u0119 doradztwem lekturowym, bez pretensji typowych dla profesjonalnego krytyka (ale orientuj\u0105cy si\u0119 na rynku&#8230;) nie jest w stanie dogoni\u0107 wydawc\u00f3w (nie m\u00f3wi\u0119 ju\u017c o zr\u00f3wnaniu kroku&#8230;).<\/p>\n<p>No, ale przeczyta\u0142em \u201eInternat\u201d. I znalaz\u0142em par\u0119 powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych lektur\u0119 t\u0119 nale\u017cy poleci\u0107 koniecznie&#8230; Po pierwsze: zapach \u015bwie\u017cego leja po pocisku grad w podmarzni\u0119tej, zimowej ziemi o \u015bwicie&#8230; Z niczym si\u0119 nie kojarzy? Nie szkodzi \u2013 \u017badan przew\u0105cha\u0142 to za nas i wiarygodnie opisa\u0142. Po s\u0105siedzku&#8230; Jakby\u015bcie chcieli go szczeg\u00f3\u0142owo przy piwku rozpyta\u0107, ch\u0119tnie opowie, jak tam jest. Jak pachnie rozmro\u017cona nag\u0142\u0105 eksplozj\u0105 ziemia, nadtopiony \u015bnieg, \u015bwie\u017co wywleczone na wierzch i pokruszone od\u0142amki betonu, z nut\u0105 sfajczonego materia\u0142u wybuchowego i zdewastowanego \u201emateria\u0142u biologicznego\u201d. Ale je\u015bli si\u0119 tego nie zapisze tak \u201epo \u017cadanowsku\u201d &#8211; jeden do jednego \u2013 to zniknie z pami\u0119ci. Wojna ma bowiem w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 przyspieszacza zapominania. Intensywno\u015b\u0107 prze\u017cy\u0107 wygasza zdarzenia, nazwiska, twarze, szczeg\u00f3\u0142y. W wytarte puste miejsca wkraczaj\u0105 mity, symbole, informacje sztabowe, liczby i spisy poleg\u0142ych. A to ju\u017c nie jest wojna bezpo\u015brednio, lecz z drugiej r\u0119ki. Dlatego pisa\u0107 o wojnie nale\u017cy jak \u017badan \u2013 od razu, bez zastanowienia, Ka\u017cda pr\u00f3ba przeczekania, nabrania dystansu, poszerzenia perspektywy \u2013 to w istocie ucieczka, \u015bwiadectwo niemocy&#8230;<\/p>\n<p>Dlatego towarzyszymy Paszy, oko\u0142o 35-letniemu wycofanemu z \u017cycia nauczycielowi j\u0119zyka ukrai\u0144skiego oraz jego siostrze\u0144cowi \u2013 13-letniemu, acz nad wiek rozwini\u0119temu Saszy, we \u201ewczorajszym\u201d epizodzie wojennym. Tylko trzydniowym, ale sp\u0119cznia\u0142ym zdarzeniami jak homerycki epos. Pasza bowiem, polityczny ignorant i egzystencjalny abnegat, po rozpocz\u0119ciu dzia\u0142a\u0144 wojennych w Donbasie (jak wielu jego wsp\u00f3\u0142plemie\u0144c\u00f3w) popad\u0142 w stan osobliwego odr\u0119twienia intelektualnego (z biologii znanego jako stan przetrwalnikowy). W tej anabiozie funkcje \u017cyciowe, ograniczone zreszt\u0105 do prostego metabolizmu, tocz\u0105 si\u0119 wewn\u0105trz. Na zewn\u0105trz nie wydostaj\u0105 si\u0119 \u017cadne sygna\u0142y \u201eprzy\u017cyciowe\u201d, \u017cadne komunikaty; redukcji do zera ulega ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata, a umys\u0142 nie zdobywa, nie internalizuje nowych, niezb\u0119dnych do aktywnego funkcjonowania umiej\u0119tno\u015bci. Taki anabiotyczny przetrwalnik jak Pasza mo\u017ce nie prze\u017cy\u0107 pi\u0119ciu minut na ulicy, bo nie ma poj\u0119cia, jak si\u0119 zachowa\u0107, a instynkt nic mu nie podpowiada. Ale sprowokowany przez starego ojca Pasza wyrusza do ca\u0142kiem sk\u0105din\u0105d nieodleg\u0142ego internatu, by zabra\u0107 do domu (na ferie! &#8211; zaiste abstrakcyjny pomys\u0142&#8230;) synka siostry i ukochanego wnuka Starego \u2013 Saszk\u0119&#8230; Anabiotyczny Paszka oczywi\u015bcie nie ma poj\u0119cia, \u017ce po siostrze\u0144ca rusza akurat wtedy, gdy jednostki separatyst\u00f3w zacz\u0119\u0142y naciska\u0107 na oddzia\u0142y rz\u0105dowe, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y si\u0119 cofa\u0107. A mo\u017ce by\u0142o na odwr\u00f3t. \u017badan nie definiuje precyzyjnie uczestnik\u00f3w dzia\u0142a\u0144 bojowych. Przeciwnie: mundury maj\u0105 podobnie nieokre\u015blone, w zasadzie improwizowane, bro\u0144 \u2013 identyczn\u0105, artyleri\u0119 tak\u0105 sam\u0105. Cholera wie, kto akurat przemieszcza si\u0119 ulicami g\u00f3rniczych miasteczek, kto strzela, rabuje, gwa\u0142ci, podpala. Nie zawsze jest czas na wywieszanie flag. Nie zawsze barwne p\u0142\u00f3tna s\u0105 pod r\u0119k\u0105.<\/p>\n<p>A cywil? Cywil ma przesrane&#8230; Z definicji to wynika, nie inaczej. Dlaczego Pasza, taki zdrowy byczek, nie walczy na froncie, co? Zanim Paszka nauczy si\u0119 wymachiwa\u0107, jak legitymacj\u0105 inwalidzk\u0105, sw\u0105 uszkodzon\u0105 r\u0119k\u0105, uniemo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 trzymanie ka\u0142acha i poci\u0105ganie za j\u0119zyk spustowy, zazna prawdziwej grozy&#8230; Regu\u0142y poruszania si\u0119 i prze\u017cycia w terenie ostrzeliwanym s\u0105 oczywiste. Gdy twoje osobiste namiary akurat pokryj\u0105 si\u0119 z koordynatami ogniowymi baterii haubic czy mo\u017adzierzy \u2013 masz przejebane dokumentnie (chyba \u017ce niewypa\u0142). Ale dop\u00f3ki to zdarzenie losowe nie nast\u0105pi, lepiej by\u0107 w ruchu, a je\u015bli w spoczynku, to z paroma metrami betonu nad g\u0142ow\u0105 i za plecami. W ruchu \u2013 nie obci\u0105\u017ca\u0107 si\u0119 nadmiernie, zmienia\u0107 kierunek (zygzakiem&#8230;), unika\u0107 zbyt wielkich zgromadze\u0144 (na og\u00f3\u0142 gorzej poinformowanych i podatnych na plotki, panik\u0119 etc.). Na posterunkach kontrolnych \u2013 improwizowa\u0107 i \u0142ga\u0107; szczere wyznania zostawi\u0107 na koniec. Mie\u0107 w kieszeniach troch\u0119 fajek, flaszk\u0119 wody, aspiryn\u0119 i panadol, \u0142adowark\u0119 do telefonu. \u017badnej bi\u017cuterii&#8230; Solidne buty, zapasowe skarpetki i majtki. Oczy dooko\u0142a g\u0142owy. I zapami\u0119ta\u0107: ka\u017cdy dobry uczynek b\u0119dzie przyk\u0142adnie ukarany. I to raczej pr\u0119dzej ni\u017c p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n<p>Jeszcze was nie ci\u0105gnie do lektury \u017badana? No to drugi argument&#8230; On dobrze opowiada. Jest konserwatywny i akuratny \u2013 \u017cadnych j\u0119zykowych ani fabularnych eksperyment\u00f3w, \u017cadnych fajerwerk\u00f3w postmodernistycznych. Tylko jeden do jednego&#8230; \u017badan nie skleja w jeden obraz rozproszonych wra\u017ce\u0144, zapami\u0119tanych obrazk\u00f3w. Pisze jak by\u0142o w sensie najzupe\u0142niej \u015bcis\u0142ym \u2013 dos\u0142ownym. Nie mamy prawa przypuszcza\u0107, \u017ce tak si\u0119 nie dzia\u0142o, pow\u0105tpiewa\u0107 w fakty, s\u0142owa, \u015bwiadectwa&#8230;<\/p>\n<p>Pisanie o wojnie \u0142atwe nie jest \u2013 zw\u0142aszcza gdy sytuacja wymaga, by by\u0107 patriotycznym zapiewaj\u0142\u0105. A przynajmniej sympatykiem. Sympatykiem czego? Wojny? Wojny, kt\u00f3ra wyrywa ci ziemi\u0119 spod st\u00f3p, unicestwia twoje drogowskazy, punkty odniesienia. Osie obrot\u00f3w i zapasy intelektualne. Emocje, uczucia i przyzwyczajenia&#8230; No i troch\u0119 za blisko jest; dwie godziny lotu, migiem. Po lekturze \u017badana rzu\u0107cie okiem na map\u0119: na to, co Konarmii Siemiona Budionnego zaj\u0119\u0142o kilka miesi\u0119cy, zielonym ludzikom wystarczy czterdzie\u015bci osiem godzin. Wi\u0119c co \u2013 daleko ta wojna i nie nasza?<\/p>\n<p>Nigdy nie przysta\u0142bym do szereg\u00f3w entuzjastycznych adorator\u00f3w zapachu napalmu o \u015bwicie. Ale r\u00f3wnie silnie wola\u0142bym unikn\u0105\u0107 okazji do nauczenia si\u0119 i zapami\u0119tania smak\u00f3w spalenizny tudzie\u017c subtelnych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy woni\u0105 lej\u00f3w po pociskach artylerii lufowej i rakiet grad w terenie zabudowanym. Nie chc\u0119 nas\u0142uchiwa\u0107 ani ogl\u0105da\u0107 si\u0119 za siebie&#8230;<\/p>\n<p>Tomasz Sas<br \/>\n(6 03 2019)<\/p>\n<hr>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Internat Serhij \u017badan Prze\u0142o\u017cy\u0142 Micha\u0142 Petryk Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2019 Rekomendacja: 5\/7 Ocena ok\u0142adki: 3\/5 Regulamin taktyki cywilnej przydatny na czas dzia\u0142a\u0144 zbrojnych w terenie zabudowanym i g\u0119sto zaludnionym&#8230; \u015awiadomo\u015b\u0107 wojny za granic\u0105 z bezpo\u015brednim naszym s\u0105siadem \u2013 podobno zaprzyja\u017anionym, cho\u0107 szorstka to przyja\u017a\u0144 i czasem brutalna \u2013 jest w Polsce bliska zeru. Przecie\u017c to tak daleko; jaki\u015b \u0141uga\u0144sk, Donieck \u2013 gdzie to w og\u00f3le jest? Jakby grady zacz\u0119\u0142y nawala\u0107 z Gr\u00f3dka Jagiello\u0144skiego, a czo\u0142gi wysz\u0142y z lasu pod Raw\u0105 Rusk\u0105&#8230; A, to inna rozmowa. Niedu\u017co czasu zosta\u0142oby, by si\u0119 spakowa\u0107 i spierdala\u0107. Ale skoro Rawa z Gr\u00f3dkiem wolne, s\u0142oneczne i ciche, to co nam jaka\u015b tam wojna? No niby nic. Ka\u017cdemu napomknieniu, \u017ce jednak w tym Donbasie dzieje si\u0119 co\u015b gro\u017anego, strasznego \u2013 w rozleglejszej perspektywie gro\u017anego i strasznego r\u00f3wnie\u017c dla nas, odpowiada wzruszenie ramion. Czasem podparte prze\u017cutym grubszym s\u0142owem albo komentarzem \u2013 \u017ce dobrze im tak, pierdolonym banderowcom&#8230; Komu dobrze? Na wojnie? Na wojnie nikomu dobrze nie jest \u2013 ani tym, kt\u00f3rzy strzelaj\u0105, ani tym, do kt\u00f3rych strzelaj\u0105, ani tym, kt\u00f3rzy wbrew faktom uparcie twierdz\u0105, \u017ce ich to nie dotyczy, ani nawet tym naiwnie zak\u0142adaj\u0105cym, \u017ce ich nie zabij\u0105, bo nie ma za co&#8230; Nie ma za co?&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1406,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[17],"tags":[241],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1407"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1407"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1535,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1407\/revisions\/1535"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}