![\"\"](\"http:\/\/100zastu.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/bosc-umrzec-20181130-poziom-300x175.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rekomendacja: 4\/7<\/strong><\/span> Koncept zuchwa\u0142y: ze sk\u0105pej materii (z natury rzeczy), ograniczonej do w\u0105tku sensacyjnego, epatuj\u0105cego dramatycznymi szczeg\u00f3\u0142ami, z dw\u00f3ch gazetowych notek o samob\u00f3jczej \u015bmierci (skok z trzeciego pi\u0119tra; nago…) m\u0142odej malarki w Londynie 3 wrze\u015bnia 1945 roku autor snuje oniryczn\u0105 narracj\u0119, rekonstruuj\u0105c rzekome zapiski samob\u00f3jczyni, kt\u00f3ra w ostatnich miesi\u0105cach \u017cycia bardziej ni\u017c malowaniem zajmowa\u0142a si\u0119 interpretowaniem w\u0142asnych sn\u00f3w. Osobliwe za\u0142o\u017cenie, ale David Bosc nie nale\u017cy do tych uk\u0142adnych m\u0142odzie\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy boj\u0105 si\u0119 w\u0142asnego cienia, tylko z zuchwa\u0142ych pomys\u0142\u00f3w i karko\u0142omnych ekskursji intelektualnych potrafi\u0105 czerpa\u0107 si\u0142\u0119 tw\u00f3rcz\u0105… <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" David Bosc Umrze\u0107, a potem wskoczy\u0107 na konia Prze\u0142o\u017cy\u0142a Anna Wasilewska Oficyna Literacka Noir sur Blanc, Warszawa 2018 Rekomendacja: 4\/7 Ocena ok\u0142adki: 4\/5 Le\u0107my, p\u00f3ki \u015bwiat chce lata\u0107… Koncept zuchwa\u0142y: ze sk\u0105pej materii (z natury rzeczy), ograniczonej do w\u0105tku sensacyjnego, epatuj\u0105cego dramatycznymi szczeg\u00f3\u0142ami, z dw\u00f3ch gazetowych notek o samob\u00f3jczej \u015bmierci (skok z trzeciego pi\u0119tra; nago…) m\u0142odej malarki w Londynie 3 wrze\u015bnia 1945 roku autor snuje oniryczn\u0105 narracj\u0119, rekonstruuj\u0105c rzekome zapiski samob\u00f3jczyni, kt\u00f3ra w ostatnich miesi\u0105cach \u017cycia bardziej ni\u017c malowaniem zajmowa\u0142a si\u0119 interpretowaniem w\u0142asnych sn\u00f3w. Osobliwe za\u0142o\u017cenie, ale David Bosc nie nale\u017cy do tych uk\u0142adnych m\u0142odzie\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy boj\u0105 si\u0119 w\u0142asnego cienia, tylko z zuchwa\u0142ych pomys\u0142\u00f3w i karko\u0142omnych ekskursji intelektualnych potrafi\u0105 czerpa\u0107 si\u0142\u0119 tw\u00f3rcz\u0105… Prawdziwa (albo mo\u017ce nie?) Sonia Araquist\u00e1in podobno mia\u0142a 23 lata i mog\u0142a by\u0107 c\u00f3rk\u0105 hiszpa\u0144skiego socjalisty, pisarza, Baska z pochodzenia Luisa Araquist\u00e1ina \u2013 republika\u0144skiego, wi\u0119c w chwili jej \u015bmierci ju\u017c zapewne by\u0142ego ambasadora by\u0142ego rz\u0105du Juana Negrina w Niemczech i Francji, a w czasie II \u015bwiatowej wojny uchod\u017acy w Anglii, potem w Szwajcarii (gdzie zmar\u0142); do frankistowskiej Hiszpanii oczywi\u015bcie wr\u00f3ci\u0107 nie m\u00f3g\u0142 \u2013 w czasie wojny domowej w Hiszpanii by\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych po\u015brednik\u00f3w dostaw broni dla armii Republiki. Czy mia\u0142 c\u00f3rk\u0119? Bezspornie nie wiadomo. Bosc podobno inspiracj\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1316,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"book_review_cover_url":"","book_review_title":"","book_review_series":"","book_review_author":"","book_review_genre":"","book_review_isbn":"","book_review_publisher":"","book_review_release_date":"","book_review_format":"","book_review_pages":"","book_review_source":"","book_review_rating":"","book_review_summary":""},"categories":[17],"tags":[227],"wppr_data":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1314"}],"collection":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1314"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1394,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1314\/revisions\/1394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/100zastu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nOcena ok\u0142adki: 4\/5<\/strong><\/span><\/p>\nLe\u0107my, p\u00f3ki \u015bwiat chce lata\u0107…<\/span><\/h3>\n
\nPrawdziwa (albo mo\u017ce nie?) Sonia Araquist\u00e1in podobno mia\u0142a 23 lata i mog\u0142a by\u0107 c\u00f3rk\u0105 hiszpa\u0144skiego socjalisty, pisarza, Baska z pochodzenia Luisa Araquist\u00e1ina \u2013 republika\u0144skiego, wi\u0119c w chwili jej \u015bmierci ju\u017c zapewne by\u0142ego ambasadora by\u0142ego rz\u0105du Juana Negrina w Niemczech i Francji, a w czasie II \u015bwiatowej wojny uchod\u017acy w Anglii, potem w Szwajcarii (gdzie zmar\u0142); do frankistowskiej Hiszpanii oczywi\u015bcie wr\u00f3ci\u0107 nie m\u00f3g\u0142 \u2013 w czasie wojny domowej w Hiszpanii by\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych po\u015brednik\u00f3w dostaw broni dla armii Republiki. Czy mia\u0142 c\u00f3rk\u0119? Bezspornie nie wiadomo. Bosc podobno inspiracj\u0119 zaczerpn\u0105\u0142 z notatek egipskiego poety, surrealisty, kt\u00f3ry na wie\u015b\u0107 o jej samob\u00f3jstwie wzywa\u0142 do manifestacyjnego ho\u0142du dla Soni w obronie wolno\u015bci tworzenia, jakoby naruszonej podczas procesu. \u00d3wczesny bowiem system prawny Anglii nakazywa\u0142 wytoczenie formalnego procesu samob\u00f3jcy (niedosz\u0142emu tak\u017ce) za przest\u0119pstwo \u201ezamachu na siebie samego\u201d. Bosc odnalaz\u0142 dwa niewielkie teksty w gazetach \u201eDaily Express\u201d i \u201eSunday Express\u201d. W tu\u017c-powojennym Londynie, mie\u015bcie pe\u0142nym zam\u0119tu i chaosu, jak przysta\u0142o na sui generis<\/em> prawie stolic\u0119 \u00f3wczesnego \u015bwiata, nawet tak spektakularna, pe\u0142na zagadkowych okoliczno\u015bci \u015bmier\u0107 m\u0142odej hiszpa\u0144skiej emigrantki mog\u0142a by\u0107 sensacj\u0105 jednego dnia co najwy\u017cej. A do akt wspomnianego procesu (je\u017celi jeszcze istniej\u0105…) raczej nie uda\u0142oby si\u0119 dotrze\u0107; kr\u00f3lewskie piecz\u0119cie tajemnicy wymiaru sprawiedliwo\u015bci zatrzasn\u0119\u0142y je w archiwach na wieki.
\nBosc apokryficznie \u201ezrekonstruowa\u0142\u201d zapiski Soni Araquist\u00e1in, kt\u00f3re rzekomo poczyni\u0142a w poprzek na stronach jakiego\u015b przypadkowego i pospolitego wakacyjnego romansid\u0142a (mo\u017ce Dekobry?), jakie setkami wala\u0142y si\u0119 po salonach Biarritz lub innych kurort\u00f3w nad Zatok\u0105 Biskajsk\u0105. To nie tylko pr\u00f3by zapisania i interpretacji jej sn\u00f3w, urojonych plan\u00f3w, marze\u0144 i pomys\u0142\u00f3w. Jak na kogo\u015b, komu natr\u0119tnie \u015bni\u0105 si\u0119 jask\u00f3\u0142ki i… pijawki, a wysnuwa z tego marzenie, by lata\u0107 i sta\u0107 si\u0119 przej\u015bciowym ogniwem ewolucji mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a ptakiem, Sonia ma zaskakuj\u0105co trze\u017awe i bystre obserwacje obyczajowe \u2013 zw\u0142aszcza te o seksualno\u015bci wojennego Londynu (w kt\u00f3rej \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 nader ochoczo uczestniczy\u0142a…), czy miniaturka reporterska o krowach z wymalowanymi na bokach bia\u0142ymi pasami. W czas wojennego zaciemnienia samochody je\u017adzi\u0142y noc\u0105 po drogach bez \u015bwiate\u0142, wi\u0119c krowom, kt\u00f3re czasem lubi\u0142y z pastwisk zej\u015b\u0107 (bez sensu!) na drog\u0119, malowano takie pasy, by cho\u0107 troch\u0119 by\u0142y widoczne i nie zwi\u0119ksza\u0142y incydentalnie poda\u017cy wo\u0142owiny, ani nie os\u0142abia\u0142y zdolno\u015bci bojowej kr\u00f3lewskiego transportu samochodowego… A uwagi o ta\u0144cu, jego cielesnej dos\u0142owno\u015bci i emocjonalnym napi\u0119ciu?
\nLektura tej kr\u00f3tkiej ksi\u0105\u017ceczki narzuca osobliwy stan skupienia umys\u0142u \u2013 prowadzi nieomylnie. Ku starym i nowym obrazom, wykadrowanym z wyobra\u017ani. Troch\u0119 \u015bwiata si\u0119 widzia\u0142o, jeszcze wi\u0119cej wyimaginowa\u0142o \u2013 jest w czym grzeba\u0107. Pami\u0119\u0107 z wyobra\u017ani\u0105 rysuj\u0105 na wyprz\u00f3dki; jak jedna kresk\u0119 z tuszu cyzeluje pi\u00f3rkiem, druga leje wodnist\u0105 akwarel\u0119, jak pierwsza g\u0119ste tropy odk\u0142ada gwaszem, druga zostawia kredk\u0105 t\u0142uste plamy… W ruch id\u0105 p\u0119dzle i aerozolowe lakiery w puszkach, kt\u00f3re w starej szufladzie zostawi\u0142 syn \u2013 grafficiarz. Sonia by\u0142a malark\u0105, ale Bosc ma\u0142o pisze o jej malowaniu. Bo przesz\u0142a w faz\u0119, gdy r\u0119ka ni oko nie nad\u0105\u017ca\u0142y za tworz\u0105c\u0105 prawdziwe obrazy oniryczn\u0105 imaginacj\u0105. Sui generis wy\u017cszy stan \u015bwiadomo\u015bci… Bo ona nie wyskoczy\u0142a z okna \u2013 wyskoczy\u0142a z siebie.
\nDavid Bosc zrobi\u0142 miniaturow\u0105 wprawk\u0119 z rz\u0119du tych \u2013 co by by\u0142o, gdym sobie wyobrazi\u0142 czyje\u015b \u017cycie? Nie takie pospolite, ale szalone. Londy\u0144ska samob\u00f3jczyni z 1945 roku\/ Czemu nie? Znany koniec ogranicza palet\u0119 \u015brodk\u00f3w, ale z drugiej strony koncentruje wyobra\u017ani\u0119, konfliktuje norm\u0119 z nadu\u017cyciem. W sumie niez\u0142a wir\u00f3wka… A rezultat jest satysfakcjonuj\u0105cy. Aczkolwiek nie jest to lektura dla zestresowanych \u2013 do pe\u0142nego zrozumienia, ba, nawet wch\u0142oni\u0119cia, niezb\u0119dne jest wyciszenie i spok\u00f3j ducha. Dopiero wtedy istota zamys\u0142u Bosca (czyli wydr\u0105\u017cenie dziury w ca\u0142ym; mam na my\u015bli podr\u0119czn\u0105 teori\u0119 bytu…) objawi si\u0119 w ca\u0142ej przewrotnej okaza\u0142o\u015bci: nie zasklepiajcie si\u0119 w jednym idealnym kszta\u0142cie waszego pogl\u0105du na \u015bwiat \u2013 wolno\u015b\u0107 to niepok\u00f3j, wieczne poszukiwanie. Czasem ucieczka.
\nWyb\u00f3r zdj\u0119cia na element ok\u0142adki wsp\u00f3\u0142gra z tym zamys\u0142em. To fotografia Charlesa Lutwidge’a Dodgsona (zrobiona w 1862 roku…), wybitnego matematyka i pisarza \u2013 znanego pod pseudonimem Lewis Carroll \u2013 autora \u201eAlicji w Krainie Czar\u00f3w\u201d. Zdj\u0119cie (oczywi\u015bcie upozowane) nazywa si\u0119 \u201eThe Elopement\u201d (co po angielsku znaczy mniej wi\u0119cej \u201enag\u0142a i nieoczekiwana ucieczka narzeczonej w ostatniej chwili przed \u015blubem\u201d), a pozowa\u0142a Alice Jane Donkin – krewna pisarza, w\u0142a\u015bciwie jeszcze dziecko (gdy robiono zdj\u0119cie, mia\u0142a jedena\u015bcie lat…). Symbolika \u2013 przyznacie \u2013 do\u015b\u0107 natr\u0119tna. I to na wielu p\u0142aszczyznach. Ale co tam; za co innego cenimy Lewisa Carrolla.
\nA Bosc? No c\u00f3\u017c, gdy poczujecie si\u0119 silni, zr\u00f3wnowa\u017ceni i spokojni, zafundujcie sobie t\u0119 lektur\u0119.
\nTomasz Sas
\n(30 11 2018)<\/p>\n
\n